Bazıları, Hz. Mehdi’nin babasının adının Abdullah olduğunun ileri sürmüşlerdir. Bu görüş bir çok sahih hadisle çelişmektedir, özellikle Ehl-i Beyt kaynağından gelen mütavatir ve sahih hadisler uyarınca Hz. Mehdi’nin 12. İmam olduğu ve babasının 11. İmam olan Hasan Askeri olduğu bildirilmiştir. Örnek olarak Cabir b. Abdullah Ensari’nin Peygamberden naklettiği 12 İmam’ın isimlerini içeren hadisi zikredebiliriz. Ama Hz. Mehdi’nin babasının isminin Abdullah olduğunu söyleyenler ise bu hususta zayıf olan bazı hadislere isnat etmişlerdir. Örneğin Ebu Davud, Zaide’den o Asım’dan, o Zer’den o da Abdullah’dan nakleder ki Peygamber (s.a.a) şöyle buyurdu:

“Eğer dünyada sadece bir gün kalsa dahi Allah o günü o kadar uzatacak ki sonunda benden veya benim Ehl-i Beytim’den olan birisini gönderecektir, Onun ismi benim ismimle, babasının ismi babamın ismi ile denktir. Yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi onu adalet ve eşitlikle dolduracaktır.”

“Babasının ismi babamın ismi ile aynıdır” cümlesine göre İmamım babasının adı Abdullah’tır. Ama Ehl-i Beyt’ mektebine göre mütevatır olan hadislere göre İmamın babasının adı Hasan’dır.

“El Beyan” kitabında Gencii Şafii, bu hadisin altında şöyle der:

“Tirmizi bu hadisi zikrederken[1] Babasının ismi babamın adı ile aynıdır” cümlesini nakletmemiştir ve hafızlarımızın ve güvenilir ravilerin rivayetinde sadece “onun ismi benim ismimle denktir.” cümlesi geçer. Bunun rivayetindeki “babasının ismi babamın ismi ile aynıdır” cümlesi fazlalıktır ve o böyle eklemeler yapmayı adet edinmiştir.”

Sonra diyor ki: “Bu konudaki son söz şudur: Doğrusu İmam
Ahmed, bu hadisi böylece nakletmesine rağmen müsnedinin birçok yerinde sadece “onun ismi benim ismimle aynıdır” şeklinde nakleder.”[2]

Hafız Ebu Nuaym “Menakıb-ul Mehdi” adlı kitabında bu hadisi birçok raviden nakleder. Onların hepsi Asım b. Ebu Nücud’dan o da  Zer’den o da Abdullah’dan o da Resulullah’dan naklederler. Bu hadisi muhtelif yollarla Asım’dan tıpkı bizim naklettiğimiz gibi (“babasının ismi babamın ismi ile aynıdır” cümlesi olmadan) nakledenlerden bazıları şunlardır:

Süfyan bin Uyeyne, 

Fitr bin Halife,

Ameş,

Ebu İshak Süleyman bin Firuz el Şeybani,

Süfyan-ı Sevri,

Şube,

Vasıt bin Haris,

Yezid bin Muaviye Ebu Şeybe,

Süleyman bin Karem,

Cafer-i Ahmer,

Kays bin Rebi’le Süleyman bin Karem ile evlatları aynı senet ile naklederler.

Selam Ebu Münzir, Ebu Sehap Muhammed bin İbrahim-i Kenani de muhtelif raviler vasıtasıyla Asım’dan naklederler.

Ömer bin Übeyd-i Tanafisi,

Ebu Bekir bin Ayyaş,

Ebu Cuhaf Davud bin Ebul Afv,

Osman bin Şebrime,

Abdülmelik bin Ebu Ganiyye.

Muhammed bin Ayyaş,

Bu zat hadisin senedini zikrederek der ki: Bu hadisi bize Ebu Gassan ve Kays tahric ettiler.

Amr bin Kays-ı Melai,

Ammar bin Zerik,

Abdullah bin Hekim bin Cügeyr-i Esedi,

Ömer bin Abdullah bin Büşr,

Ebu’l Ahves,

Sa’d bin Hasan bin Uht-i Sa’lebe,

Muaz bin Hişam, Der ki: Babam bana bu hadisi Asım’dan Nakletti.

Yusuf bin Yunus,

Galip bin Osman,

Hamza’tüz Ziyat. Şeyban,

Hakem bin Hişam,

Ve Asım’ın dışındakiler de bu hadisi Zer’den naklederler. Örneğin Amr bin Merve, Zer’den nakleder. Tüm bu raviler “Onun ismin benim ismim ile aynıdır.” şeklinde naklederler.

Yalnız Ubeydullah bin Musa’nın Zaide’den o da Asım’dan naklettiği rivayette “ve babasının ismi babamın ismidir” şeklinde geçer. Akıl sahibi her insan bilir ki birçok imamın naklinin aksi olan bu fazlalığın itibarı yoktur. En iyisini Allah bilir.”[3]

Buna göre bu rivayetin sıhhatinin ve itibarını kaybetmesi kesindir. Ayrıca bu fazlalığın Abbasoğulları’nın icatlarında olma ihtimali de yüksektir. Abbasoğulları’nın kendi siyasi hedefleri ve çıkarları uğruna hadis uydurmak için yalancıları satın alarak görevlendirmeleri onların adetlerindendir. Bu konuya El Ağani kitabının yazarı açıkça nakleder.[4]

Veya Abdullah-ı Mahzin taraftarlarının onun oğlu Muhammed bin Abdullah-ı Mahz’ın  Nefs-i Zekiyye’nin mehdilik iddiaları ile ilgili olarak uydurmaları da mühtemeldir.

El Fahri “El Adab-us Sultaniyye ve’d Düvel’ul İslamiyye” adlı kitabının 16. Sayfasında “Nefs-i Zekiyye’nin Kıyamı” başlığı adı altında şöyle nakleder:

“….İşin başlangıcında zuhur edecek olan Mehdi’nin o olduğuna dair halkın arasında söylentiler yayıldı. Onun babası oğlu Muhammed-i Nefs-i Zekiyyenin müjdelenen Mehdi olduğunu halk kitleleri arasında yaymağa başladı. O aynı zamanda “Babasının ismi babamın ismi ile aynıdır” cümlesini de hadise ekleyerek rivayet ediyordu. Ama İmam Cafer bin Muhammed-i Sadık, Abdullah-ı Mahz’a oğlunun bu makama ulaşamayacağını söylüyordu…”

 Görüldüğü gibi; Hz. Mehdi’nin babasının isminin Abdullah olduğunu ispatlayan hiç bir delil yoktur. Oysa ki onun on ikinci İmam olduğuna ve babasının isminin Hasan Askeri olduğuna dair yakın oluşturacak derecede çeşitli deliller mevcuttur.

The post İmam Mehdi’nin Babasının Adı appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Ayetullah Şehid Muhammed Bakır Sadr

Bir dünya kurtarıcısına inanmak İslam’a has bir inanç değildir. Dini bir sığınakları olan tüm milletlerde böyle bir günün beklentisi mevcuttur. Hatta denilebilir ki bu intizar ve bekleyiş her insanın derinliklerinden yükselen gizli bir feryat ve fitri bir duygudur. Tüm insanlar İlahi risaletin gerçekleşeceği ve herkesin kendi nihai kemal ve rüşd derecesine ereceği bir günü gözlemekteler. Maddi ideolojilere inanan kimseler dahi kendi ekollerinin tüm dünyaya ve akıllara hakim olacağı, tüm akılları ve gönülleri kendisine cezb edeceği bir günün beklentisi içinde bulunmaktadırlar.

Mehdi aleyhi’s-selâm’in varlığına inanmak, zillet ve donukluğa yer vermeyen güçlü ve dinamik bir hakikatı ifade etmektedir. Zira O’nun mekteb ve ideali her türlü zulüm, bozukluk ve haksızlığa karşı savaş vermektir.

Zulüm saraylarının insanlara baskı yaptığı, insanların tecavüz ve zulümle meşgul olduğu, kısacası yaşam koşullarının tamamen tabii halinden çıktığı ve anormal bir hale geldiğini gören her akıllı ve zeki insan bu durumun devam edemeyeceğini ve sorumluluğunun şuurunda mesut, uyanık ve güçlü bir insanın ilahi risalet ve mesajlarıyla ümit verici yüzünü insanlara aşikar kılacağını, melekuti bir nida kan ve kılıç hareketiyle bu doğal olmayan koşulları icad eden sahte ve hayali tanrıların temel ve esaslarını yerle bir edeceğini ve yalancı maske ve örtüleri çekip parçalayacağını bilir ve böyle bir günün beklentisi içinde olmanın gerekliliğine iman eder.

İslam’ın en kıymetli semerelerinden biri olan bu intizar (Kurtarıcı bekleme) meselesi, tarihte en parlak sayfaları doldurmakta, zulme uğrayan mazlumların duygularını kabartmakta ve fikirlerin değişmesiyle gaybet meselesini gerçeğe, geleceği de hali hazıra dönüştürerek dünya insanlarının kulağına şöyle fısıldamaktadır:

Bu kurtarıcı sizin yanınızda ve sizin aranızda bulunmaktadır. O, sizin yaşamakta olduğunuz çevrede yaşamaktadır. O sizleri görüyor, sizler de onu… Fakat onu tanımıyorsunuz. O da zulüm ve acılar içinde kavrulan bir çevrede yaşayan tertemiz ruhlu, inançlı ve de sorumluluğunun şuurunda olan kimseler gibi eziyet ve ızdırap çekmektedir. Zira o, canlı hazır bir önder ve İmamdır. Sosyal problemler ve meşakkatlere o da ortaktır. Ama O, sükut görevinin sona ereceği ıslah yanlısı ve zulme uğramış insanlar tarafından kıvılcımların çakılacağı ve önemli anı beklemektedir. İşte o zaman güçlü elini uzatacak, tarihin mazlumlarını kurtarmaya koşacak ve zalimlerin kökünü kazıyarak bu bekleyişe son verecektir. O da bu cehennemi ortamdan rahatsızlık duymaktadır. Batıl söz ve amellerden, insanlık dışı hareketlerden ızdırap duymaktadır. Ama yine de kendisine söz verilmiş olan o günü beklemekten başka çaresi yoktur….

Ama buna rağmen yine de insanlık toplumunun yanı başında, kendini gam ve kederlere ortak kılmış ve İslam’ın asıl ve de canlı şiar ve hareketlerine büyük bir içtenlikle yardım etmektedir.

Mesuliyet yükünü kendi omuzlarından atabilmek maksadıyla mektebi olumsuz bir şekilde ortaya koymaya, bütün mesuliyet ve sorumlulukları onun üstüne yıkmaya çalışanlara Hazret: “Sizler de sorumlusunuz” diye haykırmaktadır. Zira İslam’ı kabul etmiş ve mümin bir kimse olduğunuzu iddia ediyorsunuz. Uyanık olunuz.! Sorumluluk yükleyen İslam ve onun asil semerelerinden sadece biri olan bekleyiş, işte bundan başka bir şey değildir.

Bazı kimseler intizar olayına olumsuz bir gözle bakmakta. Bu canlı ve yapıcı hakikat karşısında bir takım yanlış değerlendirmelere ve anlaşmazlıklara düşmektedirler ki, onlar şundan ibarettir:

1- Nasıl olur da bir insan 10 asır önce, dünyaya gelmiş ve şimdiye kadar öylece hayatta kalmıştır?

Her insanı bir müddet sonra ölümün kucağına iten bu doğal yaşam kanunu nasıl olur da Mehdi aleyhi’s-selâm hakkında işlemez hale getirilmiştir.

2- Niçin Allah-u Teala Mehdi aleyhi’s-selâm’a özel bir imtiyaz tanısın ki? Ölüm ve yaşlılıkla iç içe olan zaman aşımı ve ömrün doğal kanunu niçin Hz. Mehdi’ye gelince geçerliliğini kaybetmiştir.

Ayrıca vaat edilen bu söz konusu şahıs, cismani yönden diğer insanlarla hiçbir farkı olmadığı gibi şu andaki toplumda bilfiil yaşamakta, zamanın geçmesiyle ömrü geçmekte ve dünyanın huzursuzluklarından da etkilenmektedir.

3- Dünyanın kurtarıcısı olan Mehdi özel ve müşahhas bir fert olarak algılanırsa; bu şahıs on birinci İmamın oğludur. H. 255 yılında dünyaya gelmiştir. Babası (İmam Hasan-ı Askeri aleyhi’s-selâm) 260 yılında vefat etmiştir. Babası öldüğünde o beş yaşlarında bir çocuktu. Dolayısıyla da babasının faziletli, verimli mektebinden hakkıyla faydalanamamıştır.

O zaman nasıl olur da gelecekte fevkalade ilmi ve fikri görüş sahibi olmayı gerektiren dini bir önderliği üstlenebilir?

4- Nasıl olur da hayat ve yaşamı hiçbir ilmi delile dayanmayan ve sadece teori olarak ortaya sürülen bir öndere iman edebiliriz?

Bu hususta tek delil ve sened Hz. Peygamber ve masum İmamlardan nakledilen rivayetlerdir. Ve bu şer’i nakiller, tabiat ilimlerinin açık kanun ve esasları karşısında hiç bir zaman ikna edici konumda değildirler.

5- Bir ferdin, ne kadar güçlü ve kudretli olursa olsun tek başına derin bir içtimai değişiklik icat edebilmesi ve milletleri, zaman süresi ve tarihi olaylar sonucu oluşması gereken o tarihi merhaleye ulaştırabilmesi mümkün değildir.

6- Nasıl olur da bir fert dünyanın zulüm ve kudretlerini yıkar, seri bir hareketle bütün güçlere galip gelir; ve yıllar boyunca askeri, siyasi ve iktisadi güç sayesinde kendi muhalif ve rakiplerini yok eden ve kalplerde büyük bir korku ve vahşet meydana getiren zorbaların elini kesebilir; baskı ve de zulüm kanunları yerine adalet ve insaf ilkelerini getirebilir?

Bunlar, haktan habersiz olan bir takım kimselerin Hz. Mehdi’nin güç ve eylemi hakkında sordukları sorulardır.

Bizler ise ilahi yardım ve başarı sayesinde bu sayfalarda kalemin gücünün yettiğince, söz konusu sorulara cevap vermeye çalışacağız.

Nasıl Olur da Mehdi’nin Ömrü

Bu Kadar Uzun Olabilir?..

Mehdi’nin çocukluk döneminden yaşlılık ve nihayet ölüm anına kadar hesaplandığında 1140 sene yaşaması gerekir. Acaba onun normal bir insanın tam 14 katı kadar bir zaman yaşaması mümkün müdür?

İmkan kelimesi 3 şekilde düşünülebilir:

1- Ameli imkan

2- İlmi imkan

3- Mantıksal ve felsefi imkan

1- Ameli imkandan maksat, insan için gerçekleştirmesi ve pratiğe geçirmesi mümkün olan bir imkandır. Örneğin: Günümüz insanı denizlerin altında yaşayabilmekte, gökleri kendi hakimiyeti altına alabilmekte ve Aya rahat bir şekilde ayak basabilmektedir.

2- İlmi imkandan maksat ise şudur: İnsanoğlu öğrenmek istediği bir çok olayların sırrını bu gün çözebilmiş değilse de ilmi ilerleme ve sırların keşfi ona günün birinde bu hedefine ulaşabilme imkanını sağlayacaktır. Astronomlara bu gün meçhul olan Zühre ve Güneş küresinin musahhar kılınması gibi. Bu günde bilginler, tüm güçleriyle çalışmakta ve uzay gemilerinin hem hızını artıracak, hem de onu eritici ışınlardan koruyacak bir yapıya kavuşturabilmenin çarelerini bulmak için araştırmalarda bulunmaktadırlar.

Bu ideal, pratik bir düzeye ulaşabilmiş değilse de, uzayı yaran ve ayın müsahhar kılınması teorisini pratik kılan astronomi ilmi, ona günün birinde Zühre ve Güneş küresinin de fethedileceği müjdesini vermektedir.

3- Mantıki ve felsefi imkandan maksat ise: Akıl açısından muhal (olmazlık – imkan dışı) sayılıyor olmamasıdır. Örneğin üç portakal’ın kesilmeksizin iki eşit parçaya bölünmesi akli açıdan muhaldır. Burada akıl “üç portakal” “tek” olduğundan iki eşit parçaya bölünmesi mümkün değildir” şeklinde bir hüküm verir. Sayıların taksim edilmesinin şartı çift olmasıdır.

Oysa bu “tek”tir. Neticede bu üç portakalın hem “tek” ve hem de çift olması gerekiyor, ki bu bir çelişkidir. Çelişki ise mantık ve felsefe açısından imkansızdır.

Ama ateşin içine girip de yanmamak veya oldukça sıcak olan güneş gezegenine gitmek mantıksal veya felsefi açıdan imkansız değildir. Zira, eğer biz “sıcaklığı az olan bir cismin, sıcaklığı çok olan başka bir cisimden hararet alıp da, onunla aynı oranda bir sıcaklığa sahip olmadığını farz edecek olursak; böyle bir şeyi sabit kılan deney bilimleri kanunlarına muhalefet etmiş oluruz.

Ama bizler bu teoride hiç bir çelişki görmemekteyiz. Hepimizin bildiği gibi, mantıksal gerçeğin çalışma ve nüfuz alanı, ilmi alandan çok daha geniştir.

Aynı şekilde ilmi alan da, pratik alandan daha geniş ve daha kapsamlıdır. Bir insanın ömrünün binlerce yıla varması mantıksal ve felsefi açıdan mümkündür. Akıl böyle bir şeyi imkansız saymadığı gibi burada çelişki de söz konusu değildir.

Ancak bir insanın ömrünün binlerce yıla ulaşmasının pratik açıdan mümkün olmadığı da çok açıktır. Zira deniz altında yaşamak veya aya gitmek gibi sabit kılınmış bir şey değildir. Hepimiz de görüyoruz ki insan, sağlık ilmi ve fizyoloji kudretiyle gece gündüz durmadan çalıştığı halde kendi ömrünü tabii halinden çıkarabilmiş ve uzatabilmiş değildir.

Ama ilmi gerçekler, böyle bir şeyi olası kabul etmekte ve bunu reddetmemektedir. Zira fizyoloji ilmi sabit kılmıştır ki, insan bedeni milyonlarca hücreden meydana gelmiştir. Bu hücreler zaman aşımı neticesinde ihtiyarlamakta yok olmakta ve yerine yeni hücreler almaktadır. İnsan hayatı da işte bu program sayesinde devam etmektedir. İnsanı ihtiyarlatan, hücreleri faaliyet ve yenilemeden alıkoyan ve beraberinde ölümü getiren faktör; insanın dış düşmanlarıdır.

Değişik yollardan bedene giren zararlı ve zehirli mikroplar, hücrelerle savaşmakta ve onu eskitip yıpratarak güçsüz düşürmekte, bazen de onu mağlup ederek beraberinde ölümü getirmektedirler. İhtiyarlık, hücrelerin dış düşmanlarla savaşması ve yenilgiye uğraması sonucunda oluştuğuna göre, tabii ilim ve fizyoloji kanunları bu savaşın olmadığı bir ortamda hayatın bekasının imkanını kabul etmekte ve bunu bir olasılık olarak değerlendirmektedir. Aynı şekilde; fizyoloji uzmanları, bazı fertlerin daha genç yaştayken ihtiyarlık ve yenilgiye uğrayıp çabucak yıkıldığını, bazı fertlerin ise ihtiyarlık yaşlarında dahi dinamik ve dinçliğini kaybetmediğini ıspatlamıştır.

Nitekim fizyoloji bilginleri, bazı hayvanların ömrünü kendi tabii ömürlerinin bir kaç katına çıkarmış ve bunu pratikte ispatlamışlardır. Bu yüzden bir insanın asırlar boyu yaşayıp ömür sürdürmesi, mantık ve ilmi imkanlar dahilindedir. Ama beşerin ilim gücü, şimdiye kadar yapılan aralıksız çalışmalara rağmen bu teoriyi pratiğe dönüştürememiştir.

İlim ve felsefe açısından Hz. Mehdi’nin ömrünün bu kadar uzun olması ilginç ve şaşırtıcı olmadığı açıklandıysa da yine şu mesele aydınlık kazanmamıştır. Bilim adamları bu konuda şaşkın şaşkın dolaşır ve şimdiye kadarki çalışmaları bir netice vermemişken nasıl Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm bu çözülmeyen teoriyi kendisi için pratize etmiştir?

Ayrıca bilim adamlarının bir muamma veya ilmi bir sırrı çözebilmek için, uzun yıllar boyunca aralıksız çalıştıklarını da çok iyi bilmekteyiz. Ama sonunda bir bilim adamı, yaptığı aralıksız çalışmaların sonunda, beyninde tutuşan ilmi bir kıvılcım neticesinde o ilmi sırrı keşfetmiş ve insanları ölümden kurtarmıştır. Ölüme sebep olan bir takım dertlerin veya gelecekte kanser ilacının keşfi gibi…

İlmi birikimlerin yardımıyla, ilmi bir sırrı keşfederek dünya bilim adamlarını şaşkınlığa düşüren ve ilmi görüşleri amelen de sabit kılan bir bilim adamı sonuçta diğerleri tarafından da kabul görmekte ve geriye zihinlerde hiçbir sorun da bırakmamaktadır.

Öyleyse ilmi hazinelerini Allah’tan almış olan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm için böyle bir şeyin imkanı neden olmasın ki?

Bilim adamlarının ilmi kudreti daha bu sırrı çözmemiş ve yüzlerce yıl telaş sonucunda, bu hakikate ulaşmamışken ilahi marifet ve yardım sayesinde o yüz yıllık yolu bir lahzada katedebilmiştir. Nitekim atası Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih bu yüz yıllık yolu bir lahzada katetmiş ve Hakkın bir tek işaretiyle Mescid-ül Haram’dan Mescid-ül Aksa’ya gitmiştir. Hakkın buyruğu üzere İslam Peygamberinin eliyle o günlerde pratiğe dönüştürülen sırrı, ilim ancak yüzlerce yıl sonra keşfedebilmiştir. Ayrıca Kur’an’da Allah’ın kudretinden bazı örnekler verilmektedir ki onların vahy ve ilahi marifet vesilesiyle keşfettikleri sırları karşısında beşerin ilmi kudreti aciz kalmaktadır.

Kur’an’ın haber verdiği Nuh Peygamber aleyhi’s-selâm gibi… O kendi kavmi arasında tam 950 yıl yaşadı. Tufan’dan sonra da kendisi ve kendisine uyanlar için yep yeni bir dünya kurdu.

Şunu bilmemiz gerekir ki, Nuh’un ölüm ve yokluk uçurumuna doğru giden karanlık bir dünyayı bir anda hayata dönüştürmesi ve ideal bir çevre oluşturabilmesi, İmam-ı Zaman aleyhi’s-selâm’ın ömrünün uzunluğuna karşılık daha ilginç ve şaşırtıcıdır.

Dünya ıslahatçıları, bir toplumu kendi tarihsel seyri içinde tutabilmek, aydın ve müsait bir çevre oluşturabilmek için yüzlerce yıl zahmet çektikleri halde o (Mehdi), kısa bir zaman diliminde bu işi başaracak ve bin yıllık yolu bir lahzada aşabilecektir.

Mucize ve Uzun Ömür

Ömrün doğal kanununun, değişmeyen tabii bir kanun olduğunu belirtip Hz. Mehdi ve Hz. Nuh’un ömrünü de bu doğal kanuna aykırı bir şey olarak algılayacak olursak, o zaman bazı şahısların ömrünün uzunluğunu ve hayatının sürmesini Kur’an ifadesiyle “harikulade” ve “mucize” olarak değerlendirmek gerekir.

Hz. Mehdi’nin ömrü sadece bir ferde özgü bir mucize değildir. Zira yaşlılık ve ihtiyarlık kanunu, hareket açısından eşit olsunlar diye hararetin sıcak bir cisimden sıcağı az olan bir cisme intikal etmesi kanunundan daha önemli değildir.

Nitekim tevhit kahramanı İbrahim hakkında bu kanun işlemez hale geldi. Nemrud’un adamları İbrahim’i ateşin içine attıklarında Allah’ı Zü’l Celal tarafından:

“Ey ateş, İbrahim’e karşı soğuk ve esenlik ol!” emri verildi ve İbrahim hiç bir zarar görmeden tehlike alanından kurtuldu.

Veya Musa vesilesiyle denizin yarılması ve kendisi ile taraftarlarının oradan geçmesi. Fravun ve askerlerinin ise boğulması… Veya İsa’yı çarmıha germek için gelen Rumlara Hazretin bir benzeri gösterilmesi gibi…

Allah-u Teala bir mucize yaratarak Romalılara asılan kişiyi “İsa” olarak gösterdi ve böylece de evinin düşmanların muhasarası altında olduğu bir ortamda o grubun arasından dışarı çıkmış ve hiç kimse de Onu tanıyamamıştı. Allah-u Teala kendi kudretiyle peygamberlerini, düşmanlarının gözünden gizlemişti. Bunların hepsi ve benzeri binlerce örnekler Allah-u Teala’nın istediği kimseler hakkında doğal kanunları bir müddet iptal ettiğinin canlı örnekleridir.

Yaşlılık ve ihtiyarlık da dahil olmak üzere hikmet ve maslahat üzere Mehdi hakkında iptal edilen kanunlar gibi…

Zira Allah Teala, bir şahsın uhdesine bırakılan önemli bir görevi yerine getirebilmesi için yaşaması ve hayatını sürdürmesini maslahat gördüğü takdirde, böyle bir şeyi mutlaka tahakkuk ettirir.

Nitekim sağlıklı olan bir şahıstan hayat ve yaşamının geri alınmasını irade buyurduğunda da daha genç yaşlardayken bile onun hayatına son verir.

Bu yüzden de bu tür bir olayın ilmi yasaları geçersiz hale getirdiğini düşünmemek gerekir. Zira doğal yasaların kaynağı, varlık arasında var olan zorunlu ilişkilerdir. Öyleki ilki (sebebi) geldiğinde, ikincisi de (sonuç) hemen ardından gelmektedir. Zaten ilim de, iki zaruri şey arasında sebebi bir ilgi ispat etmek için değil; var olan ilişkilerin aydınlatılması ve genişletilmesi için çalışmaktadır.

Mucize ise, bu ilişkileri ortadan kaldırdığında artık birincinin (sebep) gelişiyle, ikincisi (sonuç) gelmemektedir. Ateş ve yakıcılık arasında var olan ilişki gibi… Ateş geldiğinde artık yakmamaktadır. Bu yüzden de mucizenin görevi, var olan zorunlu ilişkileri müsebbebden ayırmak değildir. Dolayısıyla da mucize değişmez doğal yasaların ihlalidir ve “bu nasıl olmaktadır?” diye itiraza da yer kalmamaktadır. Belki mucize, iki bilinen ve açık şeyin yakınlık ve birlikteliğinden bir istisna durumudur ki, zorunluluk yasasını ihlal etmediği gibi, muhal bir şeyle de sonuçlanmamaktadır.

Tümevarım mantığını esas aldığımızda çağdaş ilmi görüşler de tümevarımın görevinin iki şey arasındaki zorunlu ilişki ve ilgilerin keşfi olmadığını, belki sadece görünen iki şey arasındaki yakınlık, birliktelik ve uyumun devamı ile ortak bir yönün varlığına delalet etmek olduğunu belirttiğini görmekteyiz.

Bu ortak yönü, zati bir gereklilik esasına bağlı olarak düşünmek mümkün olduğu gibi kainat nizamının gerektirdiği ve daima görünenler arasında ilgi kuran bir hikmet esasıyla düşünmek mümkün ve olasıdır. İşte bu hikmet ve kainatın muhkem kanunu bazen bir takım istisnalar vucuda getirmektedir ki, adına “mucize” denmektedir.

Geleceğin Önderi Nasıl Olur Da

 Kamil Olabilir?

Geleceğin önderi daha beş yaşlarındayken babasını kaybetti. Öyleyse daha çocuk yaşlarındayken nasıl oldu da fazilet çeşmesinden içerek kendisini bir örnek ve rehber olmaya hazırlayabildi?

Cevap olarak demek gerekir ki: Evet, İmam aleyhi's-selâm babasını kaybettikten sonra bizzat kendisi ümmetin İmamet ve rehberlik makamına oturdu.O daha çocuk yaşlarındayken bile ruhi ve fikri açıdan rehberliğin bütün şart ve gereklerine haiz durumdaydı. Üstelik bu yaş ve şartlarda rehberlik makamına oturan ilk İmam da o değildi. Ondan önceki İmamlar da yaş açısından oldukça genç idiler.Örneğin İmam Cevad daha sekiz yaşlarındayken ümmetin önderliği makamına oturdu. Aynı şekilde İmam Hadi dokuz yaşındaydı.

Mehdi’nin babası İmam Hasan-ı Askeri ise 28 yaşlarındayken İmamet makamına geçtiler. Onlardan en genç olanı ise İmam Mehdi aleyhi’s-selâm idi. Bunların kendi ruhi, fikri ve tecrübi hazinelerini halk arasından ele geçirme ve toplamaları gibi bir sorun ve ihtiyaçları da yoktu. Aksine tüm hazinelerini ilahi ilimler kapısından hiçbir zahmet ve tecrübe olmaksızın elde etmişlerdi.

Bu meselenin izahının, bir kaç nokta ve mukaddime sonrası daha da bir aydınlık kazanacağı kanısındayız:

1- Mutahhar İmamların hilafet ve önderliği, Abbasi, Fatîmi ve benzeri hanedanlar gibi kudret nüfuzu veya veraset usulüyle değildir. Belki fikri ve ruhi açıdan sahip oldukları üstün kudretler sebebiyle önderlik makamına layık görülmüşlerdir. Bu üstün kudretler onların önderlik makamında bulunmalarının esasını teşkil ediyordu. Halk onlarda böylesi fikri, ruhi ve manevi zenginliği görünce kendi istek ve rızalarıyla onları önderlik makamına seçmekteydi.

Yani bir yandan önderlik şartlarına sahip oldukları sebebiyle İmamet makamına seçilmeleri ilahi bir görevlendirme ve seçim idi. Diğer yandan da halk, onlarda böyle bir ilahi derece ve kudreti (amelen de) müşahede edince, hemen onların hükümet ve idaresine canı gönülden itaat ediyorlardı.

2- İslam’ın ortaya çıktığı ilk dönemlerde dünya onların (İmamların) yetişkinliğine Allah vergisi üstün zeka ve kudretlerine şahid idi. İmam Muhammed Bâgır ve İmam Cafer-î Sadık zamanında bu mekteb ve hareket, toplumda varolan imkanlar sayesinde daha da bir gelişme kaydetti.

Öyle ki, kendi mekteb ve okullarında binlerce güçlü fakih ve şuurlu müfessir yetiştirildi. İslam toplumunu derin bir fikri hareketle ileri götürdüler ve gerekli meselelerden haberdar ettiler.

Bu yüzden Hasan b. Ali Veşşa diyor ki: Ben Kufe mescidine girdiğimde tam 900 âlimin bir araya gelip de Cafer b. Muhammed hakkında konuştuklarını gördüm.

3- İslami ilimlerinin ilerlemesi ve halkın ilmi şuuru, İslam ümmetine önder olacak şahsın fikri ve ilmi açıdan herkesten daha üstün olması gerektiğini ortaya çıkarmaktadır. Dolaysıyla da ilim ve kemâlde Resulullah’ın varisi olan kimselerin dışında hiç kimse bu şartlara sahip değildir.

4- Ehl-i Beyt mektebinde yetişen İslam’ın gerçek önderleri, halk yığınları arasında yarattıkları ruhi ve fikri etkinlikler sebebiyle, daima zamanın halife ve idarecilerini karşılarında buluyorlardı. Zira, zamanın idarecileri bu ıslah edici program ve çalışmalar karşısında uzun bir süre tutunamayacaklarını çok iyi biliyorlardı. Onlar nüfuz, tasallut ve hükümdarlıklarını sürdürebilmek için halk yığınlarının ruhi ve fikri açıdan baskı altında olmalarını istiyorlardı. Halktan binlercesi şuurlu ve sorumluluğunun bilincinde olan gerçek önderlerini savundukarı için öldürülüyor, yine binlercesi de karanlık zindan köşelerinde korkunç işkenceler görüyorlardı.Ama hiç birisi İmamları ve Ehl-i Beytin önderliğine var olan güçlü ve haklı inançlarından dönmüyorlardı. Bununla birlikte hepsi de Allah’a daha yakın olabilmek için, hak teklifin edası ve ilahi sorumluluk yolunda başlarına gelen her türlü musibet ve meşakkatlere tam huzur içinde tahümmül ediyorlardı.

5- Peygamberin varisi olan İslam önderleri, İmamlar ve ümmetin büyük rehberleri, kendilerini halktan ayrı görmüyorlardı. Saray ve lüks villalarda, tam bir ilgisizlik ve itinasızlık içinde ayyaşlık ve eğlenceyle meşgul olan tarihin despot idarecileri gibi değillerdi.

Aksine daima kendilerini savunmasız halk kitlelerinin dert ve işkencelerine dert ortağı ediyorlardı. Sadece hakim sınıf tarafından zindanlara atıldığı veya uzak bir bölgeye sürgün edildiği zamanlar halktan uzak kalıp, onlarla olan ilişkilerini kısıtlamak zorunda kalıyorlardı. Bütün bu hakikatler, İslam muhaddislerinin naklettikleri rivayetlerde tafsilatıyla kaydedilmiştir. Halk içindeki vekillerine yazdıkları mektuplar, yaptıkları hatırlatmalar ve Hac merasimi sonrası Mekke yolu üzerinde kendilerini görmeye gelen dostlarına yaptıkları konuşmaların hepsi de gerçek önderlerin risalet ve dini vazifelerini eda ettiklerinin açık örnek ve misalleri konumundadırlar.

6- Mutahhar İmamlar zamanındaki sultanlar, İmamların halk arasındaki ruhi ve fikri önderliklerinden endişe duyuyorlardı. Her an alaşağı edileceklerinden korkuyorlardı. Bu yüzden de bütün güçleriyle onlardan bu önderlik makamını almaya veya en azından halk kitleleriyle olan sıkı ilişkilerini kesmeye çalışıyorlardı. Bu arzularına erişebilmek için de hiç bir cinayet ve zulümden geri kalmıyorlardı. Katı kalplilikle İmamlara iziyet ediyorlardı. Neticede du şuurlu halk ve İmamların vefalı dostları bu durumdan rahatsızlık duyuyor, galeyana geliyorlardı.

Önderin vazifeleri, risalet görevinin edası ve halk yığınlarının İmamların eli altında terbiye edilmeleri hususunda, dediklerimizden de anlaşılmaktadır ki, babası zamanında çocukluk çağında olan 12’nci İmam da İmamet ve rehberliğin bütün şartlarına sahip idi.Nasıl olur da o çocuk, şartlara sahip değilken İmamet ve rehberlik iddiasında bulunabilir ve büyük deliller ile İslami rehberliğin şartlarına aşina olan ve teribiye edilmiş halk da onun bu davetini kabul edip önderliğine teslim olabilir?

Bilgi ve şuurluluk açısından toplumun güzidesi ve İslam’ın esas ve kanunları hususunda tam bir bilgiye sahip olan bir grup, yaşça küçük olan bir kimsenin fikri açıdan da çocuk olduğunu görmüş olsaydı, kesinlikle kendisine tabii olmazdı. Eğer İmam, fikri olarak yetişkin olmasaydı, İmamet ve önderliği müddetince ruhi ve fikri açıdan hataya dücar olur ve halk da onun bu çocukça ve yetkin olmayan fikirlerinden mutlaka haberdar olurdu. Ehl-i Beyt’i yok etmek isteyen, bu isteklerine erişebilmek için yüzlerce bilgin ve edib kiralayan ve İslam ümmetinin rehberi makamında olan kimselerin, zayıf noktalarını bulmaya çalışan sultanlar; nasıl olur da, fikri ve, ilmi açıdan hiç bir bahane bulamıyorlardı?

Bütün bunlar, genç rehberin yetkinliğini göstermektedir. Öyle bir İmam ki, yaşça küçük olmasına rağmen; fikir, ruh ve ilim açısından eşsiz ve benzersizdir. Öyle bir İmam ki, önderlik ve rehberlik kudreti, kendi çağdaşı olan tüm alim ve bilginlerin ilgisini çekmişti. Bu olay, ilahi mektebin ilk tarihi örneği değildir. Belki ilahi risaletler yolunda bir çok örnekler de mevcuttur. Nitekim Kur’an-ı Kerim bazı yerlerde onlardan bahsetmiştir.

Mesela İsa b. Meryem daha beşikte iken annesinin günahsız olduğuna şehadette bulunuyor, kendisini bir önder ve peygamber olarak tanıttıktan sonra şöyle söylüyordu;

 “İsa dedi ki: Şüphe yok ki ben Allah’ın kuluyum, bana kitap vermiş ve beni peygamber kılmıştır”

Aynı şekilde Yahya hakkında da şöyle buyuruluyor:

“Ey Yayha, azim ve kuvvetle kitabı al. Ve ona çocukken peygamberlik verdik”

Mehdiye Nasıl İnanalım?

Mehdi’nin ömrünün uzunluğu ve önderlik yetkinliğinden bahsettikten sonra şu sorunla karşılaşıyoruz: Bütün bu söylenenler sadece Mehdi’nin varlığını olası kılmaktadır. Ama tarih açısından Mehdi’nin vücudunu ispatlayan kesin bir delile sahip değiliz ki?

Mehdi’nin inkîlabı ve onun eliyle meydana gelecek olan evrensel değişiklik, genelde nebevi hadis ve rivayetlerle, özelde de mutahhar İmamlar aracılığıyla nakledilmiştir..

Peygamber ve İmamların söz ve hadisleri öyle bir seviyededir ki, hiç kimse için Mehdi’nin varlığı ve inkılabı hakkında hiç bir şüphe ve tereddüde yer bırakmamaktadır. Mehdi’nin inkılabı’nın varlığı hakkında Peygamberden yaklaşık 400, masum İmamlardan ise 6000’e yakın hadis (Şia’da İmamların sözü de hadis kabul edilmektedir) nakledilmiştir. Bu büyük rakam bu iddiayı ispat ve bu konudaki her türlü şüphe ve tereddüdü giderecek en büyük delil ve şahid konumundadır. Öyle ki, biz, İslami mevzuların hiç birisi hakkında bu kadar rivayet ve kaynağa sahip değiliz. Yine bizler, bu kadar sağlam delillere sahip değiliz. Bu delilleri kısaca iki gruba ayırabiliriz:

1- İslamî delil

2- İlmi delil

1- İslami Delil:

Mevcut olan çok sayıda rivayetler, dini önderlere inanan kimseler için Mehdi’nin varlığı ve inkîlabı husunda hiç bir şüphe ve tereddüde yer bırakmamakta ve Ona, bu konunun boş, efsane ve hayali bir şey olmadığını, belki tarihi tecrübelerle de ispatlanmış bir hakikatı ifade ettiğini bildirmektedir.

Peygamber ve Hidayet İmamlarından nakledilen yüzlerce delil ve rivayetin hepsi, vaad edilen Mehdi’den bahsetmektedir. Hepsi de çok açık bir şekilde Mehdi’nin Fatıma’nın sevgili çocuklarından Hüseyn’in dokuzuncu kuşaktan evladı olduğunu açıklamaktadır. İmamlar, Hazretin gaybeti meselesine özel bir ilgi duyduğundan, onun gaybet ve zuhurunun şart ve sıfatlarını açıklama hususunda hiç bir şeyi esirgemeyerek konuya tam bir açıklık kazandırmışlardır.

Bu meseleye şehadette bulunan, sadece rivayet ve nakillerin çokluğu değil elde başka bir takım deliller de vardır ki, bu söz konusu rivayetlerin esas ve temelini daha da güçlendirmekte ve muhkem kılmaktadır.

Bu rivayetler genellikle Şia ve Sünni kitaplarının meşhur ve güvenilir olanlarından alınmıştır. Nebevi hadislerin çoğu Buhari, Müslim, Tirmizi, Ebu Davud, Musned-i Ahmed b. Hanbel ve Mustedrek-i Hakim’de yer almıştır. Üstelik Hz. Peygamberin halifelerinin 12 kişi olduğunu bildiren Buhari: İmam Cevad, İmam Hadi ve İmam Hasan-ı Askeri zamanlarında yaşamıştır. Bu da söz konusu hadisin, Peygamberden nakledildiğini göstermektedir. Zira İmamların sayısı daha 12 yi bulmamışken, Peygamber sallâ'llâhu aleyhi ve alih kendi halifelerinin 12 kişi olduğunu bildirmektedir. Buharinin kendisi 11. İmam zamanında yaşamıştır. Bu rivayet ve benzeri nakiller inkâr edilmez bir hakikatı göstermektedir. Zira daha İmamların sayısı 12’yi bulmamışken, bu hadis, hadis kitaplarında yer almış, kayda geçmiştir. Yani bu hadisler, konuşma ve sözleri ilahi vahy esası üzerine olan ve hiçbir zaman kendi şahsi istek ve arzuları doğrultusunda konuşmayan bir ferdin diliyle, ilahi bir hakikat ve gerçeği gözler önüne sermektedir. Bu İmamların ilki Ali b. Ebu Talib, sonuncusu ise İmam Hasan Asker-i’nin oğlu Mev’ud (vaadedilmiş) Mehdî’dir.

2- İlmi Delil:

Bu delil Gaybet-i Suğra (küçük gizlilik) zamanında yaşayan bir halkın, 70 yıllık tercübesidir. Bu dönem İslam ümmetinin önderi. Hz. Mehdi’nin hayatı’nın ilk yıllarını teşkil etmektedir.

İmam,zahir’de halkın gözlerinden gizli yaşıyordu. Ama kalp ve fikriyle, kendi dostlarıyla uyum ve beraberlik içindeydi. Aniden gaybet zamanı başlayınca Müslümanlar zor ve buhranlı bir döneme girdi. Zira uzun yıllardır bizzat kendi İmamlarıyla görüşmeye, sorunlarını ve vazifelerini bizzat kendisine sorup, cevaplarnı da bizzat kendisinden almayı adet etmişlerdi. Ama bu zor şartlara rağmen İmam aleyhi's-selâm bir an dahi, İslam ümmetin’den gaflette değildi. Bütün emirlerini ve ümmetin sorunlarını özel vekilleri aracılığıyla insanlara ulaştırıyordu. Bu 70 yıllık zaman zarfında, aracı olarak İmamla temasta bulunan ve Niyabet-i has (özel vekillik) görevini üstlenenlerin sayısı dört idi. Bu dört kişi şunlardır:

1- Osman, Said-ül Amri

2- Muhammed b. Osman b. Said-ül Amri

3- Ebul Kasım El Hüseyin b. Ruh

4- Ebul Hasan Ali b. Muhammed-i Semeri

Bu dört kişi sırasıyla biri diğerinin yerine geçiyordu. Şialar tarafından söz konsu edilen her türlü soru ve meseleleri İmama iletiyor, cevabını ise yazılı ve sözlü olarak alıp sahibine iletiyorlardı. Bütün yazıların hepsi de aynı yazı biçimi ve özel bir stil ile bizzat hazret tarafından kaleme alnıyordu. Son vekil olan Semeri, Gaybet-i Suğra döneminin sona erdiğini ve bundan böyle artık Gaybet-i Kubra (büyük gizlilik) dönemi-nin başladığını ve artık hiç kimse İmamla halk arasında vekil olarak yer almıyacağını bildirmiştir. Bu dönemde şialar kendi sorunlarını naib-i amm (genel naib) olan şartları haiz müctehidlere götürmeli, yani din ve dünya işlerinde bilgili müctehidlere baş vurmalıdırlar.Müctehidler de böylece yazılı ve sözlü olarak şiaların problem ve sorunlarını çözmeye çalışsınlar. İslam’ın hakimiyet ve tanıtılması yolunda çaba sarfetsinler. İslam’ın şuurlu ve bilgili nesline özen göstererek, İslami hedeflerin gerçekleşmesi yolunda halk kitleleriyle işbirliğinde bulunsunlar ve onlara önderlik etsinler.

Özel vekillerin, aracı olduğu yetmiş yıllık zaman boyunca Hazretin konuşma ve haketlerinde en küçük bir yanlışlık ve zıtlık görülmemiştir.

Acaba onların tam 70 yıl yalan söyledikleri ve üstlendikleri görevin tersine davrandıkları düşünülebilir mi?

Onların hayat metodunda böyle bir tasavvur ve düşüncenin varlığı kabul edilemez. Böyle bir ihtimal düşünülemez. Zira bu dönemde, aralarında hiç bir ilişki bulunmaksızın hepsi aynı görüş, aynı ideal ve aynı mantıkla; İmam adına halkla konuşuyor, söz söylüyorlardı.

Eğer gerçekten de ortada bir gerçek olmasaydı bu müddet içerisinde söz ve fikirlerinde bir takım sürçmeler görülür, neticede İslam milleti onların hareket ve davranışları karşısında kötümser olurdu. Halbuki bu müddet zarfında halkın tümü onları tam bir inanç, güven ve imanla karşılıyordu. Zaten ilim açısından ihtimal esasıyla da düşünülecek olursa, böyle bir şey imkansızdır. Yani tam 70 yıl boyunca özel bir şekilde halkın hayatına yalanların hakim olması, bunun da ötesinde; halkın bu yalanlarla hayatını düzenlemesi düşünülemez. Gaybet-i Suğra döneminde edindiğimiz ilmi tecrübeler bizlere viladet, hayat, gaybet ve Gaybet-i Kubra zamanındaki “niyabet-i amm” meselesini de ispat etmektedir.

Bu da göstermektedir ki, Mehdi (a.f.), bir takım sebepler yüzünden halkın gözlerinden gizlenmiş ve bir gün yeniden ortaya çıkarak kendisini tüm dünyaya gösterecektir.

Niçin İmam-ı Zaman (Mehdi), Gaybet Müddetince Kıyam Etmedi?..

Kendisini, toplumu fesaddan kurtarmaya hazırlanmış olan bir ferdi, hangi sebepler bu görevinden alıkoymakta ve onun yetmiş yıllık toplumla olan ilişkisini kesmekte, sonra da Gaybet-i Kubra döneminde belirsiz bir müddet için toplumla olan ilişkisini tümüyle koparmaktadır?

Halbuki gaybet-i suğra döneminde ve gaybet-i kübra döneminin ilk başlarında; Hazretin kıyamı için, şartlar da oldukça verimli ve uygundu. Zira o zamanın hakimleri techizat ve askeri kudret açısından, bugünkü dereceye ulaşmamıştı. Dolaysıyla da kıyam daha kolay ve başarılı bir şekilde sonuçlanabilirdi.

Toplumsal değişiklik ve mazlum halk kitlelerini tarihin cabbar hükümdarlarının elinden kurtarmak, müsaid şart ve ortamları gerektirmektedir. Bazen de insanın şöyle düşündüğü olur; iş, ilahi bir memuriyet ve risalet olunca ve bitmek tükenmek bilmeyen ilahi bir güç de işin içindeyse; artık bir takım özel maddi şart ve unsurlara ne ihtiyaç vardır?

Ama bilinmelidir ki, bütün ilahi yardım ve teyidler, maddi sebebler kanalıyla şekillenmektedir. Gaybi unsurların, maddi unsurlarla sıkı bir ilişkisi vardır. Bu yüzden de cihan beş asır cahiliyye dönemi yaşadı. Ta ki, Hz. Muhammed’in risaleti için müsaid ortam ve şartlar oluştu. Yani o zaman cihan, ilahi bir kurtarıcıyı kabullenmek için hazır bir hale gelmişti.

Bu mesele oldukça açık ve bedihidir ki, bir hareket veya akım ancak ve ancak toplumdan destek gördüğü zaman başarıya ulaşabilir. İlahi sünnetler de göstermektedir ki, Allah-u Teala daima illetler, sebepler ve müsaid ortamlar vasıtasıyla iradesini gerçekleştirmektedir. İlk önce bir ortam oluşturmakta daha sonra da istediği değişiklik ve evrimleri gerçekleştirmektedir. Mesela İslam, uzun süren bir fetret (duraklama) döneminden sonra gelmiş ve adeta bu fetret dönemi, İslam’ın gelişi için uygun bir atmosfer oluşturmuştur.

Bu olay bazı özel durumlarda meydana gelen mucizeden oldukça farklıdır. O buhranlı ortam ve özel hususlarda alınan kararlar olayı bir tek hareketle neticelendirmektedir.Gaybi yardımlar doğal şart ve gerekçeler üzere şekillenmekte ve ilahi yardım bir tek kıvılcımla vücuda gelmektedir. Nemrud’un adamlarının İbrahim için yaktıkları ateşin onu yakmaması, Peygamberin başı üstünde yalın kılıç duran yahudinin elinden kılıcının düşmesi veya Hendek savaşında kafir ve müşriklerin kalplerine korku ve vahşet düşüren ve onların yenilmesine ve dağılmalarına sebep olan şiddetli rüzgarın esmesi gibi…

Bu yüzden Mehdi (a.f)nin kıyamıda doğal bir şekilde şekillenerek vücuda gelecektir. İmam Mehdi’nin tüm alemi ıslah etmek istediğinden; tüm dünyanın, kendi risaletini hemen kabulleneceği bir duruma gelmiş olması gerekiyor. Zira, eğer sadece, önderlik liyakati ve müsait ortamın varlığı şart olsaydı; bu, Hz. Peygamber zamanında vardı.Ve dolaysıyla da böyle bir ıslah’ın o zamanda peygamber’in güçlü eliyle vücuda gelmiş olması gerekirdi. Mehdi’nin evrensel memuriyet ve risaleti, özel bir konuma sahip olduğundan tüm dünya’da kapsamlı bir değişkenliğin vücuda gelmesi, zulüm, sitem, ve bezginliğin tüm dünya’yı kaplaması, dört bir yandan gelen baskı ve zorlukların, halkı tam bir patlama noktasına getirmiş olması gerekiyor.Böylece evrensel ıslahatçı (Mehdi)nin bir tek feryadıyla esaret zincirleri koparılsın, halk kitleleri ellerini ona doğru uzatsın ve risaleti herkesçe kabul edilsin.

Bu cevap ve bilgi neticesinde insan’ın, “İmam bütün bu askeri güç ve teknolojik silah ve teçhizatlara karşı nasıl olur da galip gelebilir?” diye sorabileceği gibi, sorunun cevabı da kendiliğinden anlaşılmaktadır. Zira süper güçler, askeri güç ve teknolojik silahlar açısından güçlü olmalarına rağmen ruhi yönden bir yönelgiyle karşı karşıya gelecektir. Çünkü insani ruhun temelden hastalandığı, bozulduğu bir ortamda, bu techizat, araç ve gereçlerden istifade edebilmesi mümkün değildir. Tüm insanlığın ruhi sükunet ve huzurdan mahrum olduğu, insanların hayret ve şaşkınlık içinde ne yapacağını bilmez bir hale geldiği ortamda, savaş techizatının insanlar için hiç bir faydası olamaz.

Böyle Bir Rehber Nasıl Olur Da Bu Dönemde Zafere Ulaşabilir?..

Geçmiş bölümlerde yer alan soruların ardından bir de insanın aklına şu soru takılabilir:”Bir insan ne kadar güçlü ve kudretli de olsa, bu kompleks ve önemli dönemde zafer’e ulaşabilir mi? Acaba değişiklik ve hareket vücuda getirmek sadece bu insana mahsus bir şey midir?”

Bu soru, şu görüş açısından söz konusu edilmektedir: İnsan tabiatta adeta ikinci etken konumundadır. Asıl etken, kendisini çepeçevre kuşatan maddi etkenlerdir. Dolayısıyla da insan ne kadar güçlü ve kudretli de olsa bu etkenlere dikkat etmek zorundadır.

Başka bir yerde de belirttiğimiz gibi, tarihin iki asıl kutubu vardır:

1- İnsan

2- İnsanı çepeçevre saran maddi güçler.

İnsana tesir ettiği ve onu bir yere kadar değiştirdiği gibi insanda bu maddi güçler üzerinde etkili olmakta ve değişiklik vücuda getirmektedir.

Hareketin maddeden başlayıp, insanda sona erdiği farzedilecek olursa; aynı suret ve miktarda insandan maddeye yönelik bir hareket ve değiştirmenin meydana geldiği de bir gerçektir.

Böylece tarihi seyir ve değişiklikte, hem insanın ve hem de maddi faktörlerin etkisi söz konusudur. Eğer insanın gaybi ve semavi ilişkilerini de göz önüne alacak olursak; tarih, tahavvül ve değişikliğinin en önemli etkeni, insan olacaktır. Nitekim bu etken; peygamberler tarihinde açık bir şekilde görülmektedir. Hz. Muhammed sallâ’llâhu aleyhi ve alih gaybi ve ilahi ilişkiler esası üzere tek başına derin ve köklü bir tarihi hareket vücuda getirdi. Çok kısa bir müddet zarfında öyle bir medeniyet vücuda getirdi ki; onu çepeçevre kuşatan hiç bir maddi etkenin böyle bir hareket ve değişikliği bu süratle vücuda getirebilmesi olası değildir. Dolayısıyla büyük İslam Peygamberi vasıtasıyla oluşan bu değişikliğin, bir benzerinin onun soyundan olan insanlığın gelecekteki büyük önderi Mehdi aleyhi's-selâm tarafından da vücuda getirilmesi olası ve mümkündür.

Mehdi Zamanında Değişiklik Nasıl Olacaktır?.

Kitabın sonunda da şu soruyla karşılaşıyoruz:”Hakkın yasaları ve toplumsal adalet, zulüm ve zorbalık düzenlerine nasıl galip gelecektir”?

Bu soruya cevap verebilmek için ilk önce Mehdi’nin zuhur ettiği günü ve o gün meydana gelecek olan hadisleri iyice bilmek gerekiyor. Böylece o asırda meydana gelecek olan değişikliği de bilmiş oluruz.Zira her ne kadar da olsa, o gün hakkında tam ve yeterli bir bilgiye sahip değiliz. Dolaysıyla da ilmi bir takım verilere de her hangi bir hükümde bulunamayız. Ama zihni ve fikri varsayımlar ve tasavvurlarla bir hükme varabilmek mümkündür.

Açık ve rahat bir şekilde denebilecek tek söz şudur:

İnsanlık ve beşer tarihi müddetince vücuda gelen değişiklik ve tecrübeler, bizlere bildirmektedir ki o zaman tüm cihan yeni bir risaleti kabule hazır bir duruma gelmiş olacaktır. Yani toplumda ruhi açıdan tam bir hazırlık ve uygun bir atmosfer meydana gelecektir.

İşte bu ortamda ümit nuru parlayacak ve intizâr (bekleme) dönemi sona erecektir. Mehdi kendi risalet görevini tamamlamak üzere zuhur edecektir. Halk kitleleri ve taraftarlarının himaytiyle fesat ateşini söndürecek ve zalimane kanun ve esaslar yerine toplumsal ve sosyal adaleti hakim kılacaktır. O gün artık sapıklar, tecavüzler, kötülükler ve emniyetsizlikler sona erecek tüm canlılar tam bir güven ve emniyet içinde Mehdi’nin adilce hükümeti altında kendi yaşantısını sürdürecektir.

The post İmam Mehdi (a.s)’ın Uzun Ömrü appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

On birinci İmamın şehadetinden sonra, Hicri 260 yılından 329 yılına kadar yani 69 yıllık süre, İmam Mehdi (a.s)’ın “Gaybet-i Suğra” –küçük gizlilik- dönemidir.[i] O tarihten itibaren Hz. Mehdi (a.s)’ın zuhur edeceği zamana kadar geçen süreç “Gaybet-i Kübra” -büyük gizlilik- dönemidir.

Gaybet-i Suğra’da halkın İmam Mehdi (a.s) ile irtibatı tamamen kesilmemekle beraber sınırlıydı. Ehl-i Beyt dostları, Ehl-i Beyt mektebinin büyüklerinden olan “özel naipler” vasıtasıyla sorunlarını İmam’a iletip cevap alabiliyorlardı. Bu dönem, halk ile İmam arasındaki irtibatın tamamen kesildiği ve halkın, İmam’ın genel vekilleri olan Ehl-i Beyt mektebine bağlı müçtehit ve fakihlere başvurmakla görevlendirildiği “Gaybet-i Kübra” dönemine bir hazırlık olarak tanımlanabilir.

Eğer Gaybet-i Kübra ansızın ve birden gerçekleşseydi, düşüncelerin sapmasına ve zihinlerin onu kabullenmemesine sebep olabilirdi; ama Gaybet-i Suğra müddetince zihinler yavaş yavaş hazırlık kazandı ve daha sonra Gaybet-i Kübra başladı. Yine Gaybet-i Suğra zamanında, özel naipler vasıtasıyla İmam (a.s) ile sağlanan irtibat ve bu süreç zarfında Ehl-i Beyt dostlarından bazılarının İmam Mehdi (a.s)’ın huzuruna varmaları, onun doğum ve hayatı meselesini de daha fazla sabitleştirdi. Eğer Gaybet-i Kübra bunlardan önce olmuş olsaydı, belki de bu mesele bu kadar açık olmayacak ve bazıları şüpheye düşecekti. Allah Teala kendi hikmetiyle, (Peygamber (s.a.a) ve İmamlar (a.s)’ın da bildirdikleri gibi) Ehl-i Beyt izleyicilerinin İmamlara olan inançlarının sarsılmaması, Hz. Mehdi (a.s)’ı ve ilahi kurtuluşu beklemeleri, gaybet zamanında Allah’ın dinine sarılıp kendilerini eğitmeleri ve İmam Mehdi (a.s)’ın kıyamı için Allah’ın emri gelinceye kadar dini vazifelerini yerine getirmeleri için, tam gaybete hazırlık gayesiyle kısa müddetli “Gaybet-i Suğra” ve ondan sonra uzun müddetli “Gaybet-i Kübra” olmak üzere, İmam Mehdi için iki çeşit gaybet takdir etti.

Dört Sefir

Gaybet-i Suğra zamanında Ehl-i Beyt büyüklerinden dört kişi İmam Mehdi (a.s)’ın özel naibi olmuştur. Onlar İmam’ın huzuruna gider, halkın sorularını İmam’a iletir, İmam’ın da mektupların kenarına yazdığı cevapları halka iletirlerdi.

Bu dört naibin dışında İmam (a.s)’ın çeşitli şehirlerde de vekilleri vardı; onlar da bu dört naip vasıtasıyla halkın meselelerini İmam (a.s)’a ulaştırıyorlardı. İmam (a.s) tarafından onlara mektup ve fermanlar çıkarılmıştı.[ii] Merhum Seyyid Muhsin Emin'in belirttiği gibi, dört kişi mutlak ve umumi temsilci idiler, diğerleri ise bazı hususi işler için görevlendirilmişlerdi. Bu vekiller arasında Ebu Hüseyin Muhammed bin Cafer bin Esad, Ahmed bin İshak-ı Eş’ari, İbrahim bin Muhammed-i Hamedani ve Ahmed bin Hamza bin Yesee gibi müminler vardır.[iii]

Dört naip ise sırasıyla şunlardır:

1- Ebu Amr Osman bin Said-i Amri,

2- Ebu Cafer Muhammed bin Osman bin Said-i Amiri,

3- Ebu’l-Kasım Hüseyin bin Ruh Nevbahti,

4- Ebu’l-Hasan Ali bin Muhammed Semeri.

Ebu Amr Osman bin Said, halkın güvenine mazhar olan çok değerli bir şahsiyet idi. İmam Hadi (a.s) ile İmam Hasan Askeri (a.s)’ın vekilliğini yapmıştır.[iv] O, İmam Mehdi (a.s)’ın emri ile İmam Hasan Askeri (a.s)’ın kefenleme ve defnetme işlemini de üzerine almıştır.[v] Ona, Askeriyeye ait mahallede ikamet ettiğinden dolayı “Askeri” lakabı verilmişti. O, saray memurlarının, İmam (a.s)'a yaptığı hizmeti farketmemeleri için yağ satıcılığı yapar, [vi] Ehl-i Beyt dostlarının İmam Hasan Askeri ve İmam Ali Hadi (a.s)’a gönderdikleri humus ve zekatı yağ kaplarına koyarak İmam'a ulaştırırdı.[vii] Ahmed bin İshak-i Kummi der ki: “İmam Ali Hâdi'nin (a.s) huzuruna müşerref olup, arz ettim ki: “Ben her zaman burada (Samirra’da) olamıyorum, sadece burada bulunduğum zamanlar sizi ziyaret etme şerefine nail olabiliyorum, böyle zamanlarda bir sorunla karşılaşırsam kime başvurayım?”

İmam buyurdu ki: “Bu Ebu Amr (Osman bin Said-i Amri), güvenilir ve emin bir kişidir, size benim tarafımdan ne derse bendendir. Benim tarafımdan size ne ulaştırırsa benden ulaştırmıştır.”

Ahmed bin İshak der ki: “İmam Ali Hâdi (a.s)'ın vefatından sonra, İmam Askeri (a.s)'ın yanına gittim ve aynı sözümü ona da tekrarladım, o hazret de değerli babaları gibi: ‘Ebu Amr, emin ve geçmiş İmamlar’ın güvenini kazanmış, benim hayatımda ve hayatımdan sonra inandığım kişidir. Size bir şey söylerse benden söylemiş ve bir şey size ulaştırırsa benden ulaştırmıştır’ dedi.”  [viii]

Bu değerli şahıs, İmam Hasan Askeri (a.s)’dan sonra İmam Mehdi (a.s)’ın fermanı üzerine naipliğini üstlendi. Ehl-i Beyt dostları sorunlarını ona iletiyor, İmam'ın cevabı da onun vasıtasıyla onlara ulaşıyordu. [ix]

Ehl-i Beyt mektebinin büyük şahsiyetlerinden rahmetli Muhakkik Damad “Sırat-ı Müstakim” adlı kitabında şöyle yazmıştır: “Şeyh Osman bin Said-i Amri, İbn-i Ebi Ganim-i Gazvini’nin ‘İmam Ali Hâdi (a.s) vefat ettiği zaman evladı yoktu!’ dediğini, bunun üzerine Ehl-i Beyt dostlarının onunla kavga edip İmam'a bir mektup yazdıklarını ve bunun üzerine İmam’ın onu yalanlayan bir mektup yazdığını ve cevabının, Ehl-i Beyt dostlarına bir delil, mucize olması için de bu mektubu mürekkepsiz, yani kuru kalemle beyaz bir kağıdın üzerine yazdığını nakleder. İmam (a.s) tarafından verilen cevabın metni şöyledir:

“Bismillahirrahmanirrahim.

Allah sizi ve bizi fitne ve sapıklıktan korusun. Sizlerden bir grubun din ve emir sahiplerinin doğumunda şek ve şüphe ettiği bize ulaştı. Bu haber bizi üzgün ve müteessir etti, elbette bu üzgünlük asıl sizin içindir; bizim için değil. Çünkü Allah ve hak bizimledir. Birinin bizlerden uzaklaşması korkmamıza sebep olmaz, bizi Allah yarattı, diğer yaratıkları da bizim hürmetimize ihya etti. Niye şüpheye kapılmışsınız? İmamlarınızdan (a.s) size ulaşan şeyin gerçekleşeceğini bilmiyor musunuz (geçmiş imamlar Kaim (a.s)’ın gaybet edeceğini bildirdiler)? Acaba Allah Teala'nın, Adem'in zamanından geçmiş İmam'ın zamanına kadar halkın sığınması için sığınaklar ve aracılıklarıyla halkın hidayet bulacağı alametler bıraktığını ve bir bayrak gizlendiğinde diğer bir bayrağın açığa çıktığını, bir yıldız battığında başka bir yıldızın doğduğunu görmediniz mi? Allah’ın geçmiş İmam (on birinci İmam)’ın ruhunu aldıktan sonra kendi dinini batıl mı ettiğini sanıyorsunuz? Yaratıklarını kendine hidayet edecek sebep ve vesilelerden yoksun bıraktığını mı zannediyorsunuz? Asla böyle değildir! Hoşlanmadıkları halde kıyamet kopuncaya ve Allah'ın emri zahir oluncaya kadar da böyle olmayacaktır. Öyleyse Allah'tan korkun, bize teslim olun ve işleri bize bırakın, ben size nasihat ettim, Allah bana ve size şahittir. [x]

Osman bin Said, ölümünden önce İmam Mehdi (a.s)’ın emriyle oğlu Ebu Cafer Muhammed bin Osman’ı İmam Mehdi (a.s)’ın vekil ve naibi olarak tanıttı.

Muhammed bin Osman da babası gibi Ehl-i Beyt mektebinin büyüklerinden olup takva, adalet ve yücelik bakımından Ehl-i Beyt dostlarının güven ve saygısını kazanmıştı. İmam Hasan Askeri (a.s) da onun ve babasının güvenilir ve itimat edilir olduğunu daha önceden belirtmişti. Ehl-i Beyt mektebinin büyük şahsiyeti rahmetli Şeyh Tusi şöyle yazar: “Bütün Ehl-i Beyt dostları onun adaleti, takvası, emanete sadık olduğu hususunda ittifak etmişlerdir.”[xi]

Birinci naip Osman bin Said’in vefatından sonra onun ölümü ve oğlunun naipliği hakkında İmam Mehdi (a.s) tarafından şöyle bir tevki[xii] gelmiştir:

“Doğrusu biz Allah’tanız ve yine ona dönenleriz. O’nun emrine teslim ve O’nun takdirine rıza göstermişiz. Baban kutlu yaşadı ve tertemiz öldü. Allah ona rahmet etsin, onu imamları ve efendilerine kavuştursun. Üstün ve yüce Allah’a, İmamlar’a yakınlık kastıyla onların işlerinde çalışmaktan geri kalmadı. Allah onu nurlu kılsın; hatalarını bağışlasın.”

Tevki’nin diğer bir kısmında ise şöyle buyurmuştur:

“Allah senin sevabını artırsın, bu musibetten dolayı sana güzel sabır versin. Siz yaslı olduğunuz gibi biz de yaslıyız. O ayrılığıyla, seni de, bizi de yalnız bıraktı. Allah, göçtüğü yerde onu sevindirsin. Kutluluğunun en yüce delili şu ki, Allah ona, kendisinden sonra yerine geçmesi, onun işini yüklenmesi ve onu rahmetle anmasını sağlamak için senin gibi bir oğul vermiş. Ben, Allah’a hamd olsun derim, çünkü onun yerine geçmenle canlar huzur içinde; üstün ve yüce Allah’ın seni onun yerine geçirmesiyle, gönüller rahatlamış oldu. Allah yardımcın olsun, sana güç, kuvvet versin, yardım etsin, başarı versin; dostun, koruyucun, görüp gözetenin olsun.” [xiii]

Ehl-i Beyt mektebinin önde gelen şahsiyetlerinden olan Abdullah bin Cafer-i Humeyri der ki: “Henüz Osman bin Said dünyadan göçmeden İmam Mehdi (a.s), bize kendi el yazısıyla gönderdiği bir mektupta Ebu Caferi (Muhammed bin Osman bin Said-i Amiri), babasının yerine atadığını bize bildirmişti.[xiv]

Yine İmam Mehdi (a.s)’ın İshak bin Yakub-ı Kuleyni’ye cevap olarak yazdıkları başka bir tevkide şunlar yer almıştır:

“…ama Muhammed bin Osman-ı Amiri, Allah ondan ve babasından razı olsun, doğrusu ben ona inanıyorum. Onun benim tarafımdan yazdığı şey benim yazdığım şeydir.” [xv]

Abdullah bin Cafer-i Humeyri der ki: “Muhammed bin Osman'dan Hz. Mehdi'yi gördün mü diye sordum buyurdu ki:

-Evet, Onunla son olarak Ka'be'nin kenarında görüştüğümüzde şöyle buyurdu: “Allah'ım! Bana vadesini verdiğin şeyi gerçekleştir.”[xvi] Yine Müstacar’de[xvii] onun: “Allah'ım düşmanlarımdan intikam al” dediğini gördüm.”[xviii]

Yine Muhammed bin Osman diyor ki: “Hz. Mehdi (a.s) her yıl hac töreninde hazır bulunur, milleti görür ve tanır, halk da onu görür, fakat tanımaz.”[xix]

Muhammed bin Osman kendisi için bir mezar hazırlamış ve üzerini sace (bir çeşit elbise ve bez) ile örtmüştü ve onun üzerine de Kur’an’dan ayetler ve Masum İmamların isimlerini yazmıştı, her gün onun içine giriyor ve bir cüz Kur’an okuduktan sonra dışarı çıkardı.[xx]

Bu değerli zat, ölmeden önce öleceği günü haber vermiş ve haber verdiği günde de vefat etmiştir.[xxi] Bu zat, İmam Mehdi (a.s)’ın emriyle vefat etmeden önce ziyaretine gelen Ehl-i Beyt büyüklerinden bir gruba; Ebu-l Kasım Hüseyn bin Ruh Nevbahti’yi kendinden sonraki naip ve İmam ile irtibatı olan şahıs olarak tanıtarak: “O, benim yerime geçecektir, işlerinizde ona müracaat ediniz” buyurmuştur.[xxii] Ebu Cafer Muhammed bin Osman-ı Amiri Hicri 305 yılında vefat etmiştir.[xxiii]

Hüseyn bin Ruh-i Nevbahti

Ebu-l Kasım Hüseyn bin Ruh Nevbahti, dost ve düşman yanında özel bir azamet ve değere sahipti. Akıl, takva, fazilet ve ileri görüşlülüğüyle tanınır, çeşitli fırkaların geneli onu sever ve sayardı. İkinci sefir Muhammed bin Osman-ı Amri’nin zamanında bazı işlerin mesuliyetini taşıyordu. Muhammed bin Osman’ın yakın dostları arasında Cafer bin Ahmed bin Mutil-i Kummi herkesten daha fazla onunla samimi ve irtibatta idi. Hatta Muhammed bin Osman’ın hayatının son zamanlarında yemeği Cafer bin Ahmed’in ve babasının evinde hazırlanıyordu. Ashab arasında Cafer bin Ahmed bin Mutil’in ikinci sefirin yerine geçme ihtimali daha yüksekti. Hatta Muhammed bin Osman ihtizar halindeyken Cafer bin Ahmed onun baş tarafında ve Hüseyn bin Ruh ayak tarafında oturmuşlardı.[xxiv] Bu arada Muhammed bin Osman, Cafer bin Ahmed’e dönerek buyurdu ki: “İşleri Ebu’l Kasım Hüseyn bin Ruh’a bırakmam emredilmiştir.” Bunun üzerine Cafer bin Ahmed yerinden kalkarak Hüseyn bin Ruh’un elinden tutup Muhammed bin Osman’ın baş tarafına oturtmuş, kendisi de onun ayak tarafına geçmiştir.[xxv]

Hz. Mehdi (a.s) tarafından, Hüseyin bin Ruh hakkında gelen tevki şöyledir:

“Biz onu tanıyoruz, Allah Teala hayır ve rızasını ona tanıtsın ve hükmü ile ona yardımcı olsun, onun mektubundan haberdar olduk, bizce güvenilir ve inanılır bir kişidir. Kalbimizde onu sevindirecek kadar bir makam ve sevgisi var, Allah iyiliğini artırsın. Doğrusu Allah, her şeyin velisidir. Her şeye kadirdir, ortağı olmayan Allah’a hamd olsun ve Allah’ın selamı peygamber olarak göndermiş olduğu Muhammed’e ve Ehl-i Beyt’ine olsun.”

Bu tevki hicri kameri 305 yılında, Şevval ayının 6'sında, pazar günü gönderilmiştir.[xxvi] Bir çok kitap yazmış olan Bağdat'ın büyük kelam alimlerinden ve Nevbahti soyunun büyüğü olan Ebu Sehl-i Nevbahti'den “Niçin şeyh Ebul Kasım Huseyn bin Ruh sefirlik mevkisine erişti de, siz bu makama erişmediniz?” diye sorduklarında şöyle demiştir:

-Onlar (İmamlar–a.s-), herkesten daha iyi bilirler ve seçtikleri kimse daha liyakatli ve daha münasiptir. Ben davranış ve tartışması sert olan biriyim. Eğer ben Hz. Mehdi (a.s)'ın sefiri olsaydım ve şimdi Ebul Kasım Huseyin bin Ruh'un (sefirlik sebebiyle) bildiği gibi Hz. Mehdi (a.s)'ın yerini bilseydim ve (İmam'ın hakkında muhaliflerle tartışmaya girseydim ) zor durumda kalsaydım (kendimi kontrol edemeyip) İmam'ın yerini bildirmem mümkündü. Ama Ebul Kasım (sır saklama ve kaçınmada öyle bir kişidir ki) eğer İmam onun gömleği altında gizlense ve onu kesici aletlerle lime lime etseler, yine de ondan ayılmaz (ve onu düşmana göstermez).[xxvii]

Ebu’l Kasım Hüseyin bin Ruh, yaklaşık 21 yıl İmam’ın naipliğini yapmış, ölmeden önce İmam’ın emriyle naipliği Ebu-l Hasan Ali bin Muhammed-i Semeri’ye bırakmıştır. O, hicri 326 yılının Şaban ayında vefat etmiştir; mezarı Bağdat’tadır.

Ali bin Muhammed-i Semeri

“Muntehe’l-Makal” kitabının yazarı, dördüncü sefir Ebu’l Hasan Ali bin Muhammed-i Semeri hakkında şöyle yazar: “O, anlatılamayacak kadar büyük bir şahsiyete sahipti. Bu değerli zat, İmam Mehdi (a.s)’ın emri ile Hüseyin bin Ruh’tan sonra İmam (a.s)’ın sefiri olarak Ehl-i Beyt dostlarının sorunlarını halletmek için görevlendirilmiştir.”[xxviii]

Rahmetli Muheddis-i Kummi şöyle yazar: “Ebu’l Hasan Semeri, bir gün yanındaki insanlara, ‘Allah size Ali bin Babaveyh-i Kumi'nin mateminde mükâfat versin, o, şu anda dünyadan göçtü’ buyurdu. Onlar saat, gün ve ayı not aldılar; 17 veya 18 gün sonra Ali bin Babaveyh-i Kumi'nin o tarihte vefat etmiş olduğunu öğrendiler.”

Ali bin Muhammed Sameri Hicri 329 yılında vefat etmiştir.[xxix] Vefatından önce Ehl-i Beyt dostlarından bir grup onun etrafında toplanarak: “Senden sonra yerine geçecek olan sefir kimdir” diye sorduklarında şu cevabı vermiştir:

“Ben bu konuda bir kimseye vasiyet etmekle görevli değilim.”[xxx] Sonra da Hz. Mehdi (a.s) tarafından bu konuda gönderilen hükmü Ehl-i Beyt dostlarına gösterdi. Onlar da bu hükümden kopya aldılar, hükmün metni mealen şöyledir:

Bismillahirrahmanirrahim.

Ey Ali bin Muhammed-i Semeri! Allah senin musibetinde kardeşlerinin mükafatını arttırsın, sen altı gün sonra dünyadan göçeceksin, onun için, işlerini derleyip toparla; ölümünden sonra yerine geçmek üzere birisi hakkında tavsiyede bulunma, doğrusu “Gaybet-i Kübra” başlamıştır ve Allah Teala izin vermedikçe zuhur olmayacaktır. Zuhur, ancak O’nun izniyle olacaktır. Bu da ancak uzun bir zaman sonra, kalplerin taş kesilmesi ve yeryüzünün zulümle dolmasından sonra olacaktır. Çok geçmeden izleyicilerimden beni gördüklerini -sefir unvanıyla irtibatta olduklarını- söyleyenler gelecektir. Ama bilin ki, Süfyani’nin çıkmasından ve yüksek çığlık[xxxi] duyulmasından önce bu iddiada bulunan herkes yalan söylemektedir. Güç ve kuvvet, ancak Allah’tandır.[xxxii]

Gerçekten de İmam’ın buyurduğu gibi Ali bin Muhammed-i Semeri altı gün sonra dar-ı faniden göçmüş ve Helenci caddesinde, Ebu İtab Nehri’nin kenarında toprağa verilmiştir.[xxxiii]

İmamın hususi sefirleri halkın en takvalı, en asaletlisi ve Müslümanların en çok güvenip itimat ettikleri kimselerdi. Gaybet-i Suğra boyunca Ehl-i Beyt muhipleri soru ve müşküllerini onların vasıtasıyla İmam (a.s)’a ulaştırıyor, İmam (a.s) da cevabını onların vasıtasıyla Ehl-i Beyt dostlarına gönderiyordu. O zaman bu gibi irtibat herkes için mümkündü, hatta yüce şahsiyetli kimselerden bazıları hususi sefirler vasıtasıyla İmam'ın (a.s) huzuruna gidip hazretle görüşmeye muvaffak bile oluyorlardı.

Merhum Şeyh Tusi “İhticac” kitabında şöyle yazar:

“İmam (a.s)’ın açık emri ve önceki sefirin sonrakini tanıtması ve tayin etmesi olmadan İmam’ın özel vekillerinden hiçbiri sefirlik iddiasında bulunmamış, Ehl-i Beyt dostları da, İmam Mehdi (a.s) tarafından onların sözlerinin doğruluğu ve sefirliklerinin gerçekliğine delalet eden bir mucize ve alamet görmedikçe, onların hiçbirinin sözünü kabul etmemişlerdir.”[xxxiv]

Gaybet-i Suğra'nın müddetinin son bulmasıyla Gaybet-i Kübra dönemi başlamış,  şimdiye kadar da devam etmektedir. Gaybet-i Suğra döneminde halk, hususi sefirler vasıtasıyla sorunlarının cevabını Hz. Mehdi (a.s)'dan alabiliyorlardı. Gaybet-i Kübra dönemi başladığı andan itibaren artık bunun mümkün olamayacağı bizzat İmam Mehdi’nin kendisi tarafından hususi sefirler aracılığıyla Ehl-i Beyt dostlarına bildirilmiştir. Ancak bu dönemde de Ehl-i Beyt muhipleri öyle sahipsiz olarak kendi başlarına bırakılmamış ve bu dönemde sorunlarının halli için hazretin umumi sefirlerine müracaat etmeleri gerektiği, hususi sefirlerine verilen tevkilerle beyan edilmiştir.

Ehl-i Beyt mektebinin büyük şahsiyetlerinden olan rahmetli Keşî şöyle yazar: “Hz. Mehdi (a.s) tarafından gönderilen tevkide şöyle geçmektedir: ‘Artık dostlarımızın, bizce güvenilir olan kimselerin bizden naklettikleri şeylerde şüphede kalmaları için hiçbir özür ve bahaneleri yoktur. Dostlarımız sırrımızı onlara bıraktığımızı ve onlara verdiğimizi bilmekteler.” [xxxv]

Ehl-i Beyt mektebinin büyük şahsiyetleri olan Şeyh Tusi, Şeyh Saduk ve Şeyh Tabersi de, İshak bin Ammar’dan şöyle nakletmişlerdir: “Mevlamız Hz. Mehdi (a.s) Ehl-i Beyt mektebi izleyicilerinin gaybet zamanındaki vazifeleri hakkında şöyle buyurmuştur: ‘Karşılaştığınız olaylarda, hadislerimizi rivayet edenlere müracaat ediniz. Çünkü onlar, benim sizin üzerinize olan hüccetlerimdir, ben de onlara Allah’ın hüccetiyim.”[xxxvi]

Merhum Tabersi de “İhticac” adlı kitabında İmam Sadık (a.s)’ın şöyle buyurduğunu nakleder:

“Nefsini kontrol altında tutan, dinini koruyan, heva ve hevesine muhalif olan, mevlasına (İmamlara -a.s-) itaat eden fakihlerden birini taklit etmek avam halk için gereklidir.” [xxxvii]

Böylece Gaybet-i Kübra döneminde Müslümanların meselelerini halletmek hususunda Ehl-i Beyt mektebine bağlı fakihler sorumlu kılınmıştır. Gerçi Ehl-i Beyt mektebine bağlı fakihlerin, masum imama ulaşma imkanı olmayanların sorunlarını çözmede fetva ve hüküm verme yetkileri, önceki masum imamlar tarafından da beyan ve tasvip edilmiştir. Ama Ehl-i Beyt mektebine bağlı fakihlerin genel anlamdaki resmi görevleri, Gaybet-i Kübra’nın başladığı tarihten itibaren başlamış, İmam Mehdi (a.s)’ın zuhuruna kadar da devam edecektir.

The post Gaybet-i Suğra ve Kübra appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Gayba ve gaybla ilgili hakikatlere inanmak peygamberlerin ilahi davetlerinin ekseni olup vahy ve nübüvvete imanın gereklerindendir. Nitekim Bakara Suresi’nin ilk ayetlerinde Kur’an “gayba inananlar için hidayet edici bir kitap” olarak tanıtlımıştır: “Bu bir kitaptır ki, kendisinde şüphe yok. Takva sahipleri için de yol göstericidir. Onlar, gayba inanırlar.”[1]

Gaybî biligi, insanın kendi başına edinebileceği bir bilgi olamayıp sadece ilahî öğrenim ve vahy yoluyla elde edebileceği inkâr edilmez bir gerçektir. Bineanaleyh “gayb”; Allah Teala’nın kullarını, peygamberleri vasıtasıyla bilgilendirdiği, melekler, Arş, Kürsü, cennet, cehennem, geçmiş ve gelecekle ilgili gizli olaylar gibi geniş bir hakikatler yelpazesini kapsamına almaktadır ki, Allah Teala peygamberleri vasıtasıyla halkı bu vb. konulardan haberdar kılmaktadır.

Buradaki bahsimiz gelecekle ilgili bir mevzu etrafında olduğundan; gelecekte vuku bulacak bazı olaylar hakkında semavi kitaplarda bildirilmiş olan birkaç gaybi meseleyi aşağıya aktarıyor, bu örneklerden birkaçına değiniyoruz:

Son Peygamber Hz. Muhammed sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in geleceğine dair daha önceki peygamberlerin bunu haber vermeleri: “Hani, Meryemoğlu İsa da “ey İsrailoğlulları, gerçekten ben, sizin için Allah’tan gönderilmiş bir elçiyim. Benden önceki Tevrat’ı doğrulayıcı ve benden sonra, ismi “Ahmed” olan bir peygamberin de müjdeleyicisiyim” demişti. Fakat o, apaçık belgelerle onlara gelince “Bu, açıkça bir büyüdür” dediler.”[2]

İsarailoğullarının yeryüzünde iki kere fesad çıkarıp -her ikisinde de- yenilgiye uğrayacakları haberi: “Kitapta, İsrailoğullarına şu hükmü verdik: Muhakkak siz, yeryüzünde iki defa bozgunculuk çıkaracaksınız ve pek kibirli bir yükselişle muhakkah kibirlenip yükseleceksiniz. Nitekim o ikiden ilk -vaid- geldiği zaman, oldukça zorlu olan kullarımızı üzerinze gönderdik de -sizi- evlerin aralarına kadar girip araştırdılar, bu yerine gitirilmiş bir vaiddi”[3]

– Romalıların Farsları yeneceği haberi: “Elif Lâm Mim. Rum-oruduları- yenilgiye uğradı.Yakın bir yerde. Ama onlar, yenilgilerinden sonra yeneceklerdir…”[4]

Allah Teala’nın insanoğluna bildirdiği gaybî işlerin herbiri onun hayat ve alınyazısıyla belli bir ilişki içinde olup belli bir amaçla gerçekleşmektedir.

1- Gaybî haberler gerçekleşince insanlar, peygambaerlerin peygamberlik iddialarının doğru olduğunu görmekte, iman ve inançları, pekişmektedir.

2- Gelecekte vuku bulacak iyi veya kötü olayaların haber verilip bildirilmesi, o olayların vuku sırasındaki zaman diliminde yaşayanların gerekli -doğru- tavrı takınabilmelerini sağlamaktadır. Çünkü bu gaybî haberler verildiğinde, bunların vukuu sırasında takınılması gereken doğru tavırın nasıl olması gerektiği de genllikle bildirilmektedir.

3- Bütün bunlardan daha da önemli olanı şudur: Olumlu hadisler hakkında öngörü bulunup önceden haber vermek aslında o olay için uygun, fikri ve duygusal ortamı hazırlamak demektir. Olumsuz olayların bildirilmesi de, bunların karşısında fikrî ve duygusal engeller oluşturmak suretiyle, ilerleyip yayılmalarının önlenmesini sağlamaktadır.

Bu öngörü -ve Kur’an taabiriyle: bu gaybî haberlerin en önemlilerin- den biri de Kur’an-ı Kerim ve nebevî sünnet ile bildirilmiş olan “insanlığın gelceği ve insan topluluklarının kaderiyle ilgili haber”dir ki buradaki bahsimizin ana temasını oluşturan bu haber özetle şöyle:

“Sonunda bütün yeryüzünün hakimiyeti Allah’ın salih kullarının eline geçecek, şirk ve küfrün kökü kazılacaktır ki Hz. Peygamber efendimiz sallâ’llâhu aleyhi ve alih’den ulaşan haberlerde bu hususta etraflıca açıklamalarda bulunulmuştur, bu hadisenin, adı “Muhammed”, Lakabı “Mehdi” olan aleyhi’s-selâm bir İmam vasıtasıyla gerçekleşeceği ve gökten inen Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın o hazretin yardımcısı olacağı, onun zamanında İslam’ın bütün düyaya egemen olacağı, insanlığın harikulâde ve olağanüstü bir ilmî ve manevî ilerleme kaydedeceği, bütün dünyanın huzur, güven ve refaha kavuşacağı bildirilmiştir.” Bu mevzu fevkalade önemli olduğundan Hz. Resul-ü Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih üzerinde bir hayli durmuş, önemle vurgulamış ve çeşitli boyutları üzerinde etraflı açıklamalarda bulunmuştur. Nitemkim bugün Müslü-manlar arasında benzeri yorum ve tefsirlerde bulunulan pek az İslamî konu vardır ki, çeşitli İslam mezhepleri arasında görüş birliği ve ittifakta bulunulmuş olsun. Hatta bu hususta tam bir vahdet ve ittifaka ulaşabilmek ve yine diğer mevzularda ittifak sağlamaktan çok daha kolaydır. Keza Ehl-i Sünnete mensup bazı ulema, akidevî açıdan sünni olduğu halde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm nin kimliği konusunda Şia akidesiyle aynı görüşü paylaşır.[5] Bu inancın İslamî olduğu ve ötedenberi, çağlar boyunca İslam ulemasının Kur’an ve sünnete dayanarak bu hususta görüş birliği içinde bulunduğu noktasına ışık tutucu bazı delilleri burada aktarmanın faydalı olacağı inancındayız.

Kur’an’da Hz. Mehdi (a.s)

İslam’ın en önemli kaynağı Kur’an-ı Kerim diğer konularda olduğu gibi bu alanda da ayrıntılara girmeden genel ve tümel olarak bahsetmekte ve iman sayesinde cihanşümul adil bir hükumetin gerçekleşeceğini haber vermektedir.

Örnek olarak bu konuyu söz konusu eden şu ayetleri gösterebiliriz:

1- “Andolsun, biz Zikir’den sonra Zebur’da da: Hiç şüphesiz arza salih kullarım varis olacaktır diye yazdık. Gerçek şu ki kulluk eden bir topluluk için bunda (Kur’an’da) açık bir mesaj vardır.”[6]

Herşeyden önce ayette geçen bazı kelimelere dikkat etmek gerek:

Arz: Yer küresine denilmektedir ve başka bir anlamda kullanıldığına dair özel bir belirteç olmadıkça bütün yeryüzünü kapsamına almaktadır.

İrs ve miras: Lügat anlamı, muamele ve alış-veriş etmeden elde edilen şeye denir. Ancak Kur’an-ı Kerim’de bazı yerlerde salih bir kavmin salih olmayanlara galibiyet ve üstünlüğü, onların imkanat ve güçlerini ele geçirmesi anlamında kullanılmıştır.

Zebur: Her çeşit kitap ve yazı anlamına gelmektedir; ancak Ahd-i kadim’de “Mezamir-i Davud” diye anılan Hz. Davud’un kitabı için kullanılan bir tabirdir. Bu kitap Hz. Davud’un Allah’a yakarışlarını, öğütlerini içermektedir. Zebur’un, Kur’an’dan önceki bütün ilahî kitaplar için kullanılır bir tabir olması ihtimali de vardır.

Zikir: Uyarma ve hatırlatma kaynağı olan her şeye zikri söylenir. Ancak yukarıdaki ayette Hz. Musa aleyhi’s-selâm’ın kitabı “Tevrat” olarak tefsir edilmiştir. Bunun sebebi de ayette onun Zebur’dan önce olduğunun bildirilmesidir. Başka bir tefsire göre “Zikir” Kur’an-ı Kerim’e işarettir. Çünkü Kur’an-ı Kerim’de bu tabir Kur’an’ın kendisi için kullanılmıştır. Örneğin Tekvir / 27’de şöyle geçer: “O (Kur’an), alemler için yalnız bir zikrdir.”

Dolayısıyla ayette geçen “min ba’dı” kelimesi “ayrıca” ve “ilaveten” anlamına gelir.

Salih: Liyakat sahibi anlamındadır ve genel olarak kullanıldığında ise ister ilim açısından olsun, ister ahlak, iman, takva, bilinç ve yönetim açısından her alandaki liyakat anlamına gelir.

Buna göre ayetin alnamı şöyledir:

Biz, Kur’an’a ilaveten (veya Tevrat’tan sonra) Zebur’da da yeryüzünü benim salih ve liyakatli kullarım ele geçireceklerdir; işte bu da kulluk ve ibadet edenlere (Allah’a kulluk doğrultusunda ilerleyenlere hedeflerine ulaşmak için) yeterlidir. Bu konunun Zebur’da (bütün ilahi kitaplar anlamında olursa) zikredilmiş olması bu konunun bütün ilahî kitaplarda sabit ve kesin bir ilke olarak var olduğunu göstermektedir.

Ama eğer burada Zebur’dan maksat Hz. Davud aleyhi’s-selâm’ın kitabı olursa, burakdaki münasebeti Hz. Davud aleyhi’s-selâm’ın hak, adalet ve insanların çıkarları doğrultusunda geniş ve güçlü bir hükumete sahip olması olabilir. Tabii Hz. Davud aleyhi’s-selâm’ın hükumeti bölgesel olup yeryüzünün bütününü kapsamıyordu. Ama Zebur’da, insanları özgürlük, adalet ve emniyet ilkelerine dayanan cihanşümul bir hükumetin beklediği ona müjdelenmiştir.

Yani, yeteri kadar liyakat kazanarak “salih kullar”ın kamil bir örneği oldukları zaman, yeryüzünün bütün maddî ve manevî miras ve bağışlarının sahibi olacaklardır.

Yukarıkadi ayetin tefsirinden nakledilen bazı rivayetlerde bu alanda daha sarih ve açık tabirler göze çarpmaktadır.

Örneğin, Mecma-ul Beyan tefsirinde yukarıdaki ayetin tefsirinde İmam Bâkır aleyhi’s-selâm’dan şöyle nakledilmektedir:

“Onlar Mehdi’nin ahir zamanda gelecek olan ashabıdır.”

Yüryüzünün mirasçısı, kendini yetiştiren ve bu büyük risalete layık olan o erkek ve kadınlar olacaktır.

İlginç olan şu ki: Ahd-i Kadim (Tevrat)ın bir bölümü sayılan “Mezamir-i Davud”da bu konu farklı tabirlerle göze çarpmaktadır. Mesela otuz yedinci mezmurda şöyle geçer:

Çünkü kötüler yok olacak ve Allah’a tevekkül edip sığınanlar ise yeryüzünün mirasçısı olacaklardır. Kısa bir süre sonra artık kötülük kalmayacak ve kendi yerinde duracaktır, hikmet sahipleri ise yeryüzünün mirasçıları olacaklardır.

Yine 37. mezmurda bu konu başka bir tabirle şöyle geçer:

“…Çünkü Allah Teala’ya teberrük edenler yeryüzünün mirasçısı olacaklardır. Ama O’nun lanetine uğrayanlar ise yok olacaklardır ve doğrular yeryüzünün mirasçısı olacak ve ebedi olarak orada kalacaklardır.”[7]

Gördüğünüz gibi Kur’an-ı Kerim’de geçen “salihler” kelimesi “hikmet sahipleri”, “doğrular”, “tevekkül edenler” ve “teberrük edenler” anlamlarını kapsamına alan genel bir anlama sahiptir.

2- Nur suresi 55. ayette zikrolunduğu gibi “Allah, içinizden iman edenlere ve salih amellerde bulunanlara vaadetmiştir: Hiç şüphesiz onlardan öncekileri nasıl halife ettiyse (güç ve iktidar sahibi kıldıysa), onları da yeryüzünde halife edecek (güç ve iktidar sahibi kılacak), kendileri için seçip beğendiği dinlerini kendilerine yerleşik kılıp sağlamlaştıracak ve onları korkularından sonra güvenliğe çevirecektir. Onlar, yalnızca bana ibadet ederler ve bana hiç bir şeyi ortak koşmazlar. Kim ki bundan sonra küfre saparsa, işte onlar fasık olandır.”[8]

Bu ayette mümin ve liyakatli kullara üç açık vaad verilmiştir. Her vaad da üç ilkenin olduğunu bilmekteyiz:

1- Vaad eden (burada Allah Teala’dır).

2- Vaad olanlar (içinizden iman edenlere ve salih amellerde bulunanlar).

3- Vaad edilen şeyler. Vaad edilen şeyler de üçtür:

1- Yeryüzünde Halife Olma: Allah’ın temsilcisi olarak yer yüzünde hükumet etme, yani hak ve adil hükumet.

2- Dini Yerleştirip Sağlamlaştırmak: Allah’ın hükümlerinin bütün yaşam alanlarına manevî nüfuzu ve hakimiyeti.

3- Korkuyu Emniyete Çevirme: Korku ve emniyetsizliğe sebep olan bütün etkenlerin ortadan kaldırılması, bütün yeryüzünde tam bir emniyet ve huzurun hakim oluşu.

Dini yerleştirip sağlamlaştırmaktan maksat, temkin kelimesinin kullanıldığı diğer yerlerden anlaşıldığı gibi İslamî talimlerin köklü bir şekilde bütün yaşam alanlarına etki etmesidir.

Bu üç vaadın sonucu, insanları yetiştirme, insanlık ve Allah’ın halis kulu olma ve bütün kalplerde tüm putların kılırması için ortamların hazırlanmasıdır. (Onlar, yalnızca bana ibadet ederler ve bana hiç bir şeyi ortak koşmazlar.)

Böylece müfessrilerin sözleri ve bu ayetin nüzul sebebi hakkında kaydedilen şeylere de bir göz atalım:

Bazı müfessirler bu ayetin, Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in ashabı Medine’ye hicret ettikten sonra indiğine inanmaktalar.

Yepyeni bir hareket başlamıştı; zulüm, cehalet ve cahiliyet döneminin hurafeleriyle dolu olan eski ve çürük toplumunun temellerini titreten bir hareket başlamıştı ve tabiatıyle dört bir yandan muhalefet sesleri yükselmişti.

Bu ilahî inkılabın sayıları az ama fedakâr elemanları bu yeni dinin büyük etkinliğinden yararlanarak gerçek yeniliği getirdilerse de ancak muhaliflerin sayıları ve çıkardıkları gürültüler o kadar çoktu ki onların hak sözleri aralarında kayboluyordu.

Kabilelerin muhalefetleri o kadar çoktu ki Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in ashabı her zaman hazıroldaydı, her akşam silahla uyuyor ve sabahları silahla, dar ve ağır savaş elbisesiyle uyanıyorlardı.

Bu durumun uzun bir süre devam etmesi gerçekten üzücü bir durumdu. Çizme, zırıh, kılıç ve kalkanla nasıl uyuyabilirlerdi?! Hem de kesik ve yarı uyanık bir şekilde.

Bazen bir gece rahat bir şekilde dinlenebilecekleri ve düşman tarafından hiç bir tehlikenin kendilerini tehdit etmediği bir zamanın gelmesini; namaz kılarken düşmanın gafil avlamasından korkmayacakları ve geceleyin düşman baskınından korkmadan serbestçe ibadet edecekleri, putları kırarak Kur’an’ın adilane hükumeti sayesinde huzurlu bir hayat yaşayacakları günü arzuluyorlardı.

Dolayısıyla bazen içinde bulundukları durumdan dolayı endişelerini dile getirerek birbirlerinden, “Acaba böyle bir gün gelecek mi?” diye soruyorlardı.

Bu sırada yukarıdaki ayet inerek onları müjdeledi: Evet, böyle bir gün gelecek; bu Allah’ın büyük vaadidir, değişmez ve kesin vaadi.

İslam tarihinde Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in Arap yarımadasına tamamen zaferiyle o günün nasıl gelip çattığını gördük.

 Bu ayetin nüzul sebebi tabii bir görünüm arzetmektedir. Ancak Kur’an-ı Kerim’in muhtelif ayetleri ve onların nüzul sebepleriyle tanışan kimseler ayetlerin geniş anlamlarının hiç bir zaman onların iniş nedenleriyle sınırlandırılamayacağını, aksine, nüzul sebebinin ayetin örneklerinden biri olduğunu bilirler.

Bir ayeti onun nüzul sebebine has kılmak tıpkı zaruret gereği düşmanla savaşmak için elde ettiğimiz bir silahı her ne kadar kullanışlı, pahalı ve eşsiz de olsa o savaş bittikten sonra bir kenara bırakmak gibidir.

Elbette Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in yaşadığı asrın sonlarında bu ayetin geniş anlamından bir bölümü gerçekleşmiştir. Fakat onun anlamının tamamının gerçekleşmesi ve yeryüzünün dört bir yanında hilafet olayı daha gerçekleşmemiştir ve dünya bu olayı beklemektedir.

Yukarıdaki ayet bütün asırlarda, bütün liyakatli müminleri sonunda cihanşümul hükumetin liyakatli kulların eline geçeceğini, birbirlerine bir top gibi pas veren bir grup bencil ve sömürgecinin elinde oyuncak olmayacağını müjdelemektedir.

Dolayısıyla, rivayetlerde bu ayetin vaadı verilen Hz. Mehdi’nin aleyhi’s-selâm kıyamına tefsir olduğunu görmekteyiz. Mesela değerli müfessir Taberî Mecma-ul Beytan tefsirinde İmam Seccad aleyhi’s-selâm’dan şöyle nakletmektedir:

“Andolsun onlar bizim şiilerimiz (izleyicilerimiz)dirler. Allah Teala bunu bizden olan bir kişinin vasıtasıyla gerçekleştirecektir ve o bu ümmetin Mehdi’sidir.

Daha sonra bu konuyu İmam Bâkır aleyhi’s-selâm ve İmam Sadık aleyhi’s-selâm’tan nakletmektedir.

Sonra da şöyle eklemektedir: Ayet mutlak olup bütün yeryüzünün hilafetini kapsamına almaktadır. Bu ilahî vaad daha gerçekleşmediği için onun gerçekleşmesini beklemek gerekir.

“El-Burhan” tefsirinde bu ayetin altında, bu ayetin Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’in kıyamına işaret ettiğine dair İmam Bâkır aleyhi’s-selâm ve İmam Sadık aleyhi’s-selâm’tan çeşitli rivayetler nakletmektedir.

Şunu da hatırlatmak gerekir ki: Ayette geçen minkum (sizden) kelimesinden anlaşılıyor ki, ortamın hazırlandığında cihanşumul bir inkılaba girişmek ve onların her yönlü önderliğinde tufana tutulan bu geminin kurtuluş sahiline oturması için liyakatli, mümin ve salih bir azınlığın varlığı yeterlidir.

3- “Müşrikler istemese de o dini (İslam’ı) bütün dinlere üstün kılmak için peygamberlerini hidayetle ve hak dinle gönderen O’dur.”[9]

Bu ayetin ne demek istediğini anlamak için kendisinden önceki ayete dönmemiz gerekiyor. Tevbe 32’de buyuruyor ki:

“Ağızlarıyla Allah’ın nurunu söndürmek istiyorlar. Oysa kâfirler istemese de Allah, kendi nurunu tamamlamaktan başkasını istemiyor.”

Bu ayetten iyi bir şekilde analşılıyor ki, Allah Teala İslam nurunu mükemmelleştirmeyi irade etmiştir ve onun tam anlamıyla mükemmelleşmesi de yeryüzünün tamamını kapsamasına bağlıdır.

Daha sonra daha açık bir şekilde bu gerçeği sözkonusu ayette şöyle açıklıyor:

“Müşrikler istemese de o dini (İslam’ı) bütün dinlere üstün kılmak için peygamberlerini hidayetle ve hak dinle gönderen O’dur.”

Bu vaad çok az bir farkla Fetih suresinin 28. ayetinde de tekrar edilmiştir.

“Ki O, kendi peygamberlerini hidayetle ve hak olan din ile, diğer bütün dinlere karşı üstün kılmak için gönderdi. (Bu büyük vaada) Şahid olarak Allah yeter.”

Nihayet üçüncü kez bu büyük vaad Saff suresinin 9. ayetinde aynen Tevbe suresindeki tabirle şöyle geçer:

“Peygamberlerini hidayet ve hak din üzere gönderen O’dur. Öyle ki onu (hak din olan İslam’ı) bütün dinlere karşı üstün kılacaktır; müşrikler hoş görmese bile.”

Kur’an-ı Kerim’in üç süresinde geçen bu ayetten bu ilahî vaadın önemi ortaya çıkmaktadır.

Fakat burada önemli olan ayetteki “li yuzhirehu” cümlesinin anlamının açıklığa kavuşmasıdır:

1- Acaba bu cümledeki “hu” zamiri Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’e mı aittir yoksa “hak din”e mi? Birinci durumda ayetin anlamı Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in, ikinci durumda ise İslam dininin bütün dinlere galip geleceğidir.

Ama “hak din” bu kelimeye daha yakın olduğu için edebiyat kurallarına göre zamirin ona ait olması daha doğrudur (gerçi sonuçta bu ikisi arasında önemli bir fark da yoktur).

Ayrıca bir dinin diğer dinlere galibiyeti tabiri, bir kimsenin dinlere galibiyetinden daha uygundur.

2- Burada “zuhur” kelimesinden maksat nedir?

Şüphesiz burada “zuhur” ortaya çıkma ve açıklığa kavuşma anlamında değildir; aksine, galibiyet ve üstün gelme anlamındadır. Çünkü bu kelimenin en meşhur anlamlarından birisi, arap lügatının meşhur kaynaklarından biri olan Kamus kitabında şöyle geçer: “zehere bihi ve aleyhi”, “ona galip geldi” anlamındadır ve Müfredat-ı Rağib’da ise şöyle geçer: “zehere aleyhi”, “ona galip oldu” anlamına gelmektedir.

Kur’an-ı Kerim’in Mu’min, Kehf ve Tövbe surelerinde geçen bir çok ayetinde bu kelime “galibiyet ve üstünlük” alnlamında kullanılmıştır. Örneğin:

“Nasıl olabilir ki!.. Eğer size karşı galip gelirlerse, size karşı ne akrabalık bağlarını, ne de sözleşme hükümlerini gözetip/tanır-lar.”

“Ey kavmim, bugün mülk sizindir, yeryüzünde de hüküm sahibi kimselersiniz.”

“Çünkü onlar üzerinize çıkıp gelirlerse, sizi taşa tutarlar.”

Ancak bahis konusu şudur: Bu dinin diğer dinlere galibiyetinden maksat nedir?

Müfessirler bu konuda üç tefsir beyan etmişlerdir.

1- Mantıklı zafer: İslamı genelde hurafelerde dolu olan diğer dinlerle karşılaştırdığımızda onun istidlalli mantığının diğer mantıklara galibiyeti ortaya çıkmaktadır. Bu tefsirin taraftarları halis İslam tevhidini şirkle karışmış olan diğer tevhidlerle veya halis şirkle karşılaştırdığımızda İslam mektebinin diğer mekteplere üstünlüğü ortaya çıkmaktadır.

2- Maksat, dünya çapında ve genel bir galebe değil, bölgesel olarak pratikte diğer dinlere galebe ve üstünlüktür.

Bu da gerçekleşmiştir; çünkü Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in döneminde İslam Arap yarımadasına ve ondan sonra da dünyanın büyük bir bölümüne galip geldi ve Çin duvarından -hatta Çin duvarının ötesinden- Atlas okyanusunun sahiline kadar uzaman bu bölgedeki diğer dinlerin mensupları genelde İslam dininin karşısında boyun eğmekteydiler. Hatta İslam hükumetinin sultası bu noktalardan kalktıktan sonra bile yine İslam bu bölgelerde dimdik ayakta duran bir din olarak bilindi.

3- Maksat kültürel, iktisadî ve siyasî alanları kapsamına alan dünya çapında ve bütün yeryüzünde pratikte gerçekleşen bir üstünlük ve galebedir. Bu tefsiri şii müfessirleri dışında Ehl-i Sünnet alimlerinden bir grubu da benimsemiştir.

Kesinlikle bu vaad şimdiye kadar pratiğe geçirilmemiş olup sadece vaadı verilen Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın cihanşümul hükumetine tetabuk etmektedir. Onun hükumetinde hak ve adalet her yeri alacak ve bu din dünya çapında bütün dinlere galip gelecektir.

Ancak elimizdeki deliller üçüncü tefsirin diğer tefsirlerden daha uygun oluşunu göstermektedir. Çünkü:

1- “Zuhur” kelimesinden anlaşılan galebe ve üstünlük zihni ve fikirsel galebe değil hissi, ayni ve pratikteki galebe anlamındadır. Dolayısıyla yukarıda Kur’an’dan saydığımız bu yerlerin hiç birinde “zuhur” kelimsei zihni ve fikrî galebe anlamına gelmemiştir. Önceki ayetlere dönerek dikkat edecek olursak bütün bu ayetlerde bu kelimenin ayni ve pratikteki hissî galebe ve üstünlük anlamında kullanıldığını görürüz.

2- “Kulluh” kelimesinin vurgulama olarak zikredilmesi bu üstünlüğün bölgesel ve sınırlı olmadığını, aksine dünyadaki bütün dinleri kapsamına aldığını göstermektedir ve bu da İslam dininin bütün dinlere galip ve üstün gelmesi dışında imkansızdır.

3- Yukarıdaki ayetin tefsiri hakkında elimize nakledilen rivayetler üçüncü tefsiri güçlendirmektedir. Örneğin şu rivayetler gibi:

a) Ayyaşi kendi senediyle İmran b. Meysem’den, o da Ubade’den şöyle nakleder:

Emir-ul Müminin Hz. Ali aleyhi’s-selâm “Peygamberlerini hidayet ve hak din üzere gönderen O’dur…” ayetini okuduğunda “Acaba bu galebe ve üstünlük gerçekleşti mi?” diye sordu.

Oradakiler “Evet” dediler.

Bunun üzerine Hz. Ali şöyle buyurdu: “Hayır, canım elinde olan Allah’a andolsun ki bu galebe ve üstünlük ancak yeryüzünde sabah ve akşam “La ilahe illellah” sesi yükselmeyen bayındırlaşmış hiç bir yer kalmazsa gerçekleşir.[10]

2- İmam Bâkır aleyhi’s-selâm’dan nakledilen başka bir hadiste şöyle geçer:

“Bu galebe ve üstünlük Âl-i Muhammed aleyhum’us-selâm’den olan Mehdi kıyam edince gerçekleşecektir. Öyle ki, yeryüzünde Hz. Muhammed’i (-s.a.a- onun peygamberliğini) ikrar etmeyen bir kimse kalmaz.”[11]

3- Mikdad b. Esved şöyle der:

Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in “Yeryüzünde İslam dininin girmediği toprak ve çamurdan yapılmış bir ev ve (çölde) bir çadır kalmaz.” buyurduğunu duydum.[12]

Yukarıdaki ayetin tefsirinde bu anlamdaki diğer riayetlerde akledilmiştir.

Bu, sulh, cihanşümul adalet, bütün dünya çapında tevhid ve İslam’a imanı vurgulayan Kur’an-ı Kerim’in ayetlerinden bir bölümüdür.

Kur’an’da Yaradılışın Gayesi ve İslam’ın Cihaşumüllüğü

Kur’an-ı Kerim’de açıkça bildirlirdiği üzere insanlar sadece Allah’a ibadet gayesiyle yaratılmışlardır. Zariat Suresi’nin 56. ayetinde bu hususta şöyle burulur: (siz çevirin) Bu nedenledir ki bütün peygamberlerin müşterek daveti “Allah Teala’ya ibadette bulunma ve tağuttan sakınma” esasına dayalıdır: (siz çevirin) (Nahl: 36)

Diğer tavaftan Allah Teala, Kur’an-ı Kerim’de Hz. Peygamber Ekrem efendimize sallâ’llâhu aleyhi ve alih buyurmaktadır ki bu ayetler, İslam’ın cihanşumül bir din olduğunu ve bütün dünyaya hakim kılmak ve bütün bir insalığı küfür ve şirkten kurtararak kendisine ibadete yöneltmek istemekte ve kullarının İslam’ın hayat verici düsturlarına uymak ve onları uygulamak suretiyle tertemiz bir yaşama ulaşıp Allah’ın rahmetine hak kazanmalarını dilemektedir. Allah Tealâ’nın insanlarla cinleri kendisine ibadette bulunmaları için yaratmış olması ve İslam’ı cihanşumül bir din kapasitesiyle göndermiş bulunmasının vazgeçilmez gerekleri; İslam’ın salt îlahi ibadet ve cihanşumul programlarla teçhizatlandırılmış olması ve günün birinde yaradılış gayesinin -Allaha ibadet- egemenlik kurmasıdır ki, bu da Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili haber ve hadislerde sarih bir şekilde belirtilmiş durumdadır. Daha önce müşterek mazmunun özetle verdiğimiz bu sahih hadis ve haberlere binâen bu iş, asrın İmamı olan, vaadedilen ve beklenen Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın eliyle gerçekleştirilecek ve Hz. İsa aleyhi’s-selâm da o hazretin yardımcısı olacaktır. Aksi takdirde yaradılış gayesi -Allah’a ibdet gerçekleşmemiş olacak, sadece belli bir kesim ve belli bir mekanda tahakkuk bulduğu söylenebilecektir ki bu da İslam’ın cihanşumüllük inancının bir teoriden ibaret buluduğu, günlük hayata întikalen icrasının mümkün olmadığı, bu husustaki ayetlerin Kur’an’da -haşâ- sırf birkaç satır daha işgal edebilmek için indiğini ! söylemek demektir!

Binaenaleyh şu sonuç ortaya çıkmaktadır: Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın eliyle İslam’ın bütün dünyaya egemen olacağı ve yerkûre üzerinde, yaratılış gayesinin- sadece Allah’a ibadet- tahakkuk bulacağı vaadine dair hadisler, Kur’an-ı kerim’deki ayetlere ve yaratılış felsefesine mutabık bir gerçeği vurgulamakta olup, bu hadislerin inkarı; İslam’ı cihanşümûl bir din olarak takdim eden ayetlerin -haşa- reddi demek olup, yaradılış gayesini bütün dünyada gerçekleştirme hususunda Allah Tealâ’nın -haşa- başarılı olamadığı manasına gelir!!

Binaenaleh bazılarının “bu Mehdilik konusunun Kur’an’da geçmediği” şeklindeki iddiaları kesinlikle gerçekle bağdaşmamaktadır. Esasen Kur’an-ı kerim’in hakikatleri beyan yöntemi şudur: Kur’an, İslam’ın hüküm ve emirlerinin genel prensiplerini söyler ve bildirir, bunlarla ilgili tafsilatlı bilgi ve açıklamayı ise Allah Teala, sevgili Resulü sallâ’llâhu aleyhi ve alih’le onun mutahhar Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’a yaptırır; bu taferruatlar onların sünnetlerindedir. Mesela İslam’ın zaruriyet-lerinden olan namaz için Kur’an’da “namaz kılın” vb. tabirler geçer; bu durumda hadis ve sünnete istinad etmeden ve sadece Kur’an’daki bu hükme bakarak namazın bütün mahiyetini ve nasıl olması gerektiğini kim söyleyebilir?! Sırf bu ayetlerle namazın cüzlerinin ne olduğu, farzlarının ne olduğu, kaç rekat olduğu ve esasen “rekat”ın ne demek olduğu…vb. gibi daha yüzlerce sorunun net cevabını hadis ve sünnete müracat etmeksizin bulabilmek mümkün değildir. Binaenaleyh sırf Kur’an’da bu tafsilatlar geçmiyor diye kalkıp da “Bugün Müslümanların kıldığı namaz Kur’an’da net olarak anlatılmıyor, o halde bu namaz hakkında Kur’an’da ayet yoktur!” diyebilmek mümkün müdür? Elbette ki hayır! Çünkü esasen Kur’an-ı Kerim bu tür tafsilat ve açıklmaları Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in uhdesine bırakmış ve bunlar onun lisanıyla beyan edilmiştir ki Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm meselesi de bunlardan biridir. Binaenaleyh kaza kader, kıyamet, cennet, cehennem…vb. gibi akidevî konularla namaz, oruç, hums, zekat,…vb. gibi ahkâm mevzuları gibi Mehdilik olayı da Kur’an-ı Kerim’de bildirilmiş, iblağ edilmiştir ve bu iblağlarla ilgili detaylı açıklamaları Allah Teala hazretleri Resulü’ne yaptırmış, o da bunları Ehl-i Beyt’ine aktarıp öğretmiştir,dolayısıyle de bu tafsilatlar Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih ve Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’ının sünnetinde aranmalıdır.

Hz. Mehdi’yle (a.s) İlgili Hadisler

Ehl-i Sünnet Kaynaklarında Hz. Mehdi’yle (a.s) İlgili Hadisler

Hz. Peygamber-i Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih İslam ümmetinin Mehdi aleyhi’s-selâm inancını taşıması ve bu inancın pekişmesi için yoğun bir çaba göstermiş, çeşitli defalar Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhurunu müjdelemiş, sahbeler bu müjdeyi Hz. Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ten defalarca duymuş, nice sahabe bu hususta birçok hadis rivayet etmiştir ki, bu hadis ve rivayetlerin büyük bir kısmı sünni mahfil ve kaynaklarda geçmektedir.

Şimdi, sözkonusu Şia ve Sünni kaynaklarında kayıtlı Hz. Mehdi aleyhisselamla ilgili hadisleri Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in bizzat kendisinden rivayet eden sahabeden bazılarını aktıralım:

1- Ali bin Ebu Talib aleyhi’s-selâm

2- Fatıma-i Zehra selâm’ullahi aleyha

3- Hüseyin bin Ali aleyhi’s-selâm

4- Cabir bin Abdullah-i Ensarî

5- Ebu Eyyub-i Ensarî

6- Ebu Hureyre

7- Ammar bin Yasir

8- Ümmü Seleme

9- Talha bin Ubeydullah

10- Abdurrahman bin Avf

11- Ümmü Habibe

12- Abdullah bin Abbas

13- Ebu Said-i Hudrî

14- Abdullah bin Mesud

15- Enes bin Malik

16- Abdullah bin Amr

17- Sevban

18- Huzeyfe bin Yeman

19- Avf bin Malik

20- Abdullah bin Amr

21- Ali Hilali

22- Gurre’t bin Eyâs

23- Abdullah bin Hâris

24- İmran bin Hasin

25- Ebu Tufeyl

26- Cabir-es Sedefi

Şia Kitaplarında Hz. Mehdi (a.s)’la İlgili Hadislerin Ravileri

Şia, sekaleyn ve Sefine hadisleri gibi naslara dayanarak Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’tan sonra siyasi merciilik gibi ilmi merciliğin de Hz. Resul-ü Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in mutahhar Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’ına tevdi edilmiş olduğuna inanır. Binaenaleyh çeşitli İslamî konularda olduğu gibi Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm konusunda da Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in sahabelerinden başka, o hazretin mutahhar Ehl-i Beyt’inden, yani Hz. Ali, Hz. Fatıma-i Zehra selâm’ullahi aleyha, İmam Hasan ve İmam Hüseyin hazretleriyle, Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’ın diğer İmamlarından sahih hadisler nakleder. Bu nedenle, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkında hadisler nakleden sahabenin yanısıra, aynı hususta Ehl-i Beyt İmamlarından aleyhum’us-selâm hadis aktaran Ehl-i Beyt ashabından bir kaç ismi de aktarmayı faydalı bulduk:

Şia Kitaplarında Kayıtlı, Hz. Resulullah (s.a.a)’ten Hz. Mehdi (a.s) Hakkında Hadis Rivayet Eden Bazı Sahabenin Adları:

1- Hz. Ali aleyhi’s-selâm

2- Hz. Fatıma aleyhi’s-selâm

3- İmam Hasan aleyhi’s-selâm

4- İmam Hüseyin aleyhi’s-selâm

5- Selman-ı Farsî

6- Ebuzer-i Gıfâri

7- Abbas bin Abdulmuttalib

8- Abdullah bin Abbas

9- Cabir bin Abdullah-il Ensâri

10- Ebu Said-i Hudri

11- Ebu Selmâ

12- Abdullah bin Ömer

13- Enes bin Malik

14- Zeyd bin Sabit

15- Zeyd bin Erkam

16- Ümmü Seleme

17- Abdullah bin Mesud

18- Abdullah bin Amr

19- Huzeyfe bin Yeman

Hz. Mehdi İle İlgili Hadisleri (a.s) Müminlerin Emiri Hz. Ali (a.s) Yoluyla Aktaran O Hazretin Bazı Ashabı*

1- Esbeğ bin Nebate

2- Alkame bin Kays

3- Mâlik bin Zamra

4- Haris bin Abdullah el-Harsî el-Hamrâni

5- Hers bin Şurb

6- İbn-i Ebi Cuheyfe es-Sevâi

7- Kumeyl bin Ziyad

8- Muhammed bin Hanefiyye

9- Hekîm bin Sa’d

10- Hâris el-A’ver el-Hemdânî

11- Cabir bin Abdullah’il Ensari

12- Ebuzer-i Gıfâri

13- Nezal bin Subre

14- Selim bin Kays el-Hilali

15- İbn-ut Tufeyl Amir bin Vasile

16- Medlec bin Harun bin Said

17- Hibet’el Arenî

Yukarıdaki isimlerden başka İmam Hasan aleyhi’s-selâm, İmam Hüseyin aleyhi’s-selâm ve diğer Ehl-i Beyt İmamlarının aleyhum’us-selâm ashabında da birçokları Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkında bu İmamlardan pek çok hadis naklinde bulunmuşlardır ki konuyu özetle ele aldığımızdan onları da burada aktarmayı zaruri bulmuyor, vu hususta detaylı bilgi ve daha fazla isim isteyenlerin ilgili kaynaklara bakmalarını tasviye etmekle yetiniyoruz.

Hz. Mehdi’yle (a.s) İlgili Hadislerin Sayısı

Yukarıda ismini aktardığımız sahabeden bazısı Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili birçok hadis rivayet etmiştir. Bu cümleden olmak üzere Abirî, “İbraz’ul Vehm’il Meknun” adlı eserinde, mevcut bütün kayanaklara ulaşma imkanı olmadığı halde, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili Ehl-i sünnet kaynaklı yüz hadis tespit etmiştir. Şia yoluyla Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’tan naklonunan hadislerle birlikte bu rakamın yüzlerce hadisi aşacağı apaçık ortadadır. Nitekim Şiânın Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkında İmam Ali aleyhi’s-selâm, Hz. Fâtıma aleyha’s-selâm Hz. İman Hasan aleyhi’s-selâm, Hz. İman Hüseyin aleyhi’s-selâm ve diğer masum Ehl-i Beyt İmamları’ndan naklettiği hadisler de bu rakama eklencek olursa Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislerin sayısı bini aşar (Bkz: Ahadis’ul İmam’il Mehdi aleyhi’s-selâm)

Hz. Mehdi (a.s) Hakkındaki Hadisleri İçeren Kitaplar

Şia ve Sünni hadis kitapları içinde belli bir bölüm ve babı Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislere ayırmayan veya en azından, o hazretle ilgili birkaç hadis nakletmeyen bir kaynak eser hemen hemen yok gibidir. Sadece bu bile, sözkonusu yazarların bu mevzuya verdiği önem, o hazrete beslediği inanç ve mezbur hadislerin sıhhatine duyduğu itminanı ortaya koyucu niteliktedir. Bu nedenle de mevzumuza başlık yaptığımız “… içeren kitaplar” ibaresi yerine “Büyük hadis kitaplarının tamamı” ibaresinin kullanılması daha yerinde olacaktır aslında. Sözkonusu bu kaynak eserlerden bazısını aktaralım:

Hz. Mehdi’yle (a.s) İlgili Hadisleri İçeren Şia Kayanaklarından Birkaçı

1- Usul-u Kâfi

2- Keşf-ul Gumme Fi marifet’il Eimme

3- İsbat’ul Hudat

4- el-Avâlim

5- Bihâr’ul Envâr

6- Emali-i Sâduk

7- Tefsir’ul Ayâşî

8- Tefsir’ul Burhân

9- Tefsir’u Kummî

10- Tefsir-i Kenz’ud Dekâik

11- Hilyet-ul Ebrâr

12- Delâil’ul İmâme

13- Muhtasar-ı Besâir’ud Derecât

14- Tefsir-u Fırat’il Kûfî

15- Tefsir-i Sâfî

16- Meaniy’ul Ahbar

17- Tefsir-i Mecma’ul Beyan

18- Tefsir-i Nur’es Sekaleyn

19- el-Umde

20- Vesail’uş Şia

21- Muktezab’ul Eser

22- Kitab-ı Suleym bin Kays

23- Emâli-i Tûsî

24- Ğayet’ul Merâm

15- Menâkib-u Emir’il Mü’minin

26- Kurb’ul İsnâd

27- Emâli-i Müfid

28- Uyun-u Ahbar’ir Rıza

29- el-İykâz-u Min’el Hecea

30- Sevâb’ul A’mal

33- et-Tafzil Li’l Kerâcekî.

Hz. Mehdi’yle (a.s) İlgili Hadisleri İçeren Ehl-i Sünnet Kayanklarından Birkaçı

1- Sünen-i Ebu Davud;

2- Cami-i Tirmizi;

3- Sûnen-i İbn-i Mâce;

4- Müsned-i Ahmed;

5- Sahih-i İbn-i Hebban;

6- Müstedrek-i Hâkim;

7- Müsnef-i Ebubekir bin Ebi Şeybe;

8- el-Fiten: Naim bin Hummâd;

9- İksiyr-ul Esvet Ve’s Sağir: Taberâni;

10- el-Efrâd: Darikutni;

11- Marifet’us Sahabe: el-Bârudi;

12- Müsned-i El Hâris bin Usâme;

15- Tarih-i İbn-i Asâkir;

16- Tehzibe’ul Asâr: İbn-i Cerir;

17- Mu’cem: Ebubekir bin el-Mukrî;

18- Sünen-i Ebu Amr el-Danî;

19- el-Fiten: Ebu Anm Kafi;

20- Müsned-ul Firdevs: Deylemi;

21- Fevaid-ul Ahbar: Ebubekir el-İskaf;

22- A’lam: Ebu Hüseyin b. El-Menavî;

23- Delail-un Nubuvvet: Beyhakî;

24- Sünen-i Ebu Amr el-Mukrî;

25- Tarih-i İbn-i Cevzî;

26- Müsned-i Yahya b. Abdulhamid el-Amanî;

27- Müsned-i Ravyanî;

28- Tabakat-u İbn-i Sa’d.

Hz. Mehdi’yle (a.s) İlgili Hadisler Hakkında Yazılan kitaplar

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkındaki hadislerin pek önemli ve fazla olması çeşitli mezheplere mensup tanınmış İslam alimlerini, bu hadisleri büyük hadis kitaplarında kaydetmenin yanısıra onların doğruluk ve sihhatini ispatlama amacıyla başlıca birçok eserler yazmaya da sevktemiştir ki bu da meselenin ehemmiyetini gösteren çarpıcı noktalardan biridir. Çünkü çeşitli mezheplere mensup İslam ulemasının, hakkında bunca telif ve tespiti gerekli bulup bunca kitap yazdığı akidevi mevzular çok nadirdir. Biz, sözkonusu eserlerden sadece birkaçını aşağıya aktarmakla yetineceğiz:

İmam Mehdi (a.s) Hakkında Yazılmış Bulunan Şia Kitaplarından Birkaçı

1- Kemal-ud Din Ve Tamam-un Ni’met: Şeyh Saduk (381).

2- el-Gaybet: Şeyh Tusî (460).

3- el-Gaybet: Nu’manî (360).

4- el-Melahim: İbn-i Tavus (664).

5- el-Mehaccet-u Fîma Nezele Fi’l Kâim-il Huccet: Seyyid Haşim-i Behranî (1107)

6- el-Burhan-u Ala Sihhat-i Tul-i Omr-i Sahib-iz Zeman: Ebu-l Feth Muhammed b.n Osman el-Kereçeki (449).

7- Tebsiret-ul Veliy Fimen Ree’l Kâim el-Mehdi: Seyyid Haşim bin Seyyid Süleyman el-Ketkanî el-Behranî (1107)

8- İlzam-un Nasib: Şeyh Ali el-Yezdi el-Hairi (1333).

9- Mikyal-ul Mekarim Fi Fevaid-id Dua lil Kâim: Seyid Musevi (günümüz alimlerinden).

10- Muntehab-ul Eser Fi’l İmam’is Sani Aşer: Ayetullah Lütfullah-is Safî (günümüz alimlerinden).

11- el-Fusul-ul Aşret-i Fi’l Gaybe: Şeyh Mufid (413).

12- el-Mukni’u Fi’l Gaybe: Seyid Murtaza Alem-ul Huda (436).

13- Mu’cem-u Ahadis-il Mehdi aleyhi’s-selâm, c.1-5 (günümüz kitaplarından).

14- el-Mehdi: Seyid Sadruddin-i Sadr (günümüz alimlerinden).

Ehl-i Sünnet’in İmam Mehdi (a.s) Hakkında Telif Edilen Kitaplarından Bazılarının İsimleri

1- Menakıb-ul Mehdi aleyhi’s-selâm: Ebu Naim-i İsfehani (430).

2- el-Erf-ul Verdî Fî Ahbar’il Mehdi: Suyuti (911).

3- el-Burhan-u Fi Alamet-i Mehdiyi Ahir-iz Zeman: Molla Ali el-Muttaki (975).

4- el-Kavl-ul Muhtasar Fi Alamat-il Mehdiyy-il Muntazar: İbn-i Hacer (974).

5- el-Meşreb-ul Verdi Fi Mezheb-il Mehdi: Molla Ali el-Kâri.

6- et-Tevzih-u Fi Tevatur-i Ma Câe Fi’l Mehdiyy’il Muntazar-i Ve’r Rical-i ve’l Mesih: Kadı Muhammed b.n Ali eş-Şevkanî (1250).

7- Ahadis-ul Mehdi ve Ahbar-ul Mehdi: Ebubekir bin Haysem.

8- el-Ahadis-ul Kadiye bi Huruc-il Mehdi: Muhammed bin İsmail el-Emir-el Yemanî (751).

9- Fevaid-ul Fikr-i Fi Zuhur-il Mehdi el-Muntazar: Mer’a bin Yusuf el-Hanbeli (1033).

10- el-Beyan-u Fi Ahbar-i Sahib-iz Zeman: Allame Gencî eş-Şafiî (658).

Bu Hadislerin Özet Mezmunu

Şiâ ve Sünni kaynaklarında geçen bu hadislerdeki bazı teferruat ve deyiş farklılıklarını bir kenara bırakacak olursak, mezkur hadislerin müşterek mazmunu özetle şöyledir:

“Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in mutahhar Ehl-i Beyt’indendir ve adı da o hazretin adıdır, Hz. Fâtıma aleyha selâm’ın soyundandır, ahir zamanda zuhur edecektir, yeryüzü, tamamen zulüm ve haksızlıkla dolduktan sonra, adalet ve hakla dolduracaktır. Hz. İsa aleyhi’s-selâm onun zamanında gökten inecek ve o hazretin arkasında namaz kılacaktır. Onun zamanında yeryüzünde fakir insan kalmayacaktır.”

Şiâ ve Sünni mezheplerinin uleması tarafından müştereken ve ittifakla kabul olunan hadislerin ortak mazmunu kısaca bundan ibaret olup, yukarıdaki mazmunda hiçkimsenin ihtilafı bulunmadığı gibi bu mazununa katılmayan veya ters düşen herhangi bir mütevatir veya sahih hadis de ne sunni, ne Şia kaynaklarında mevcut değildir. Meşhur hadislerdeki farklı noktalar, yukarıdaki metin dışındaki bazı noktalardır; mesela O hazretin yeryüzündeki devlet ve egemenliğinin ne kadar süreceği konusunda vb. konularda bazı hadislerde farklı ifadeler vardır ki bu hadislerin hiçbiri mütevatir değildir. Ancak, mevcut hadisler üzerinde dikkatli bir inceleme yapılması halinde bu hadislerden hangisinin sahih olup olmadığını belirtmek ve doğru maznunu bulabilmek da kolaylıkla mümkündür.

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili bazı konular da, ya sunni veya Şia kaynaklarında mütevatir durumdadır; mesala, Deccal’in olağanüstü vasıfları konusunda sünni kaynaklarında mütevatire ulaşan rivayetlere karşılık, Şiâ kaynaklarında Deccal’in bu tür vasıflarına dair hiç bir sahih nakil yoktur. Zaten, bu tür konuların reddi veya kabulü yukarıda belirttiğimiz bütün mezheplerce kabul edilen müşterek mazmunu zerrece etkilemez.

Daha önce aktardığımız mazmun, Şia ve Sünni hadislerindeki ortak ve mütevatir noktaları kapsamakta olup bu noktalarda ne sünni ve şii arasında, ne de bu iki mezhebin ayrıca kendi içinde hiçbir ihtilafı yoktur. Ayrıca, bütün mezheplerin uleması da bu konuda tevatür bulunduğundan müttefiktirler. Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislerin mütevatir olduğunu vurgulayan Ehl-i Sünnet ulemasından birkaçını aşağıya aktarıyoruz:

Mehdi’yle İlgili Hadisleri Mütevatir Bilen Ehl-i Sünnet Alimlerinden Bazılarının İsimleri

1- Hafız Muhammed b. Hüseyin el-Abirî “Menakıb-i Şafiî” kitabında şöyle diyor: “Mehdi’nin gelmesiyle ilgili hadisler mütevatir ve ravilerinin çok olmasından dolayı ise müstefizdir. Mehdi Peygamber’in Ehl-i Beyt’indendir, yedi yıl hükumet yapacak, yeryüzünü adaletle dolduracak, İsa’yla kıyam edecek, Deccal’ı Filistin’de öldürmek için ona yardımda bulunacak, bu ümmete İmamlık yapacak, İsa da onun arkasında namaz kılacaktır.”

2- Muhammed Resul el-Berzenci (ö: h. 1103). “el-İşaat-u li İştirat-is Saat” kitabında şöyle demiştir: “Mehdi’nin varlığı, onun ahir-uz zamanda huruç (kıyam) etmesi ve onun Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in Ehl-i Beyti’nden ve Fatıma’nın evlatlarından olması hakkındaki hadisler, manevî tevatür haddine ulaşmıştır, öyleyse onu inkâr etmenin bir anlamı yoktur.”

3- Şeyh Muhammed bin Ahmed-i Sefarinî el-Hanbelî (ö: h.1188) “Levaih” kitabında “Tenbih” başğılı altında şöyle demiştir: “Mehdi’nin kıyamıyla ilgili rivayetler oldukça çoktur; hatta manevi tevatür haddine ulaşmıştır; tevatür haddine ulaşması sözü Ehl-i Sünnet alimleri arasında yaygındır; onların inançalarınan bile sayılmıştır.”

4- Şafiî müftüsü Ahmed b. Zeynî b.n Dihlan (ö:1304). “Futuhat-ul İslamiyye “ kitabında şöyle demiştir: Mehdi’nin zuhurunu zikreden hadisler çok ve mütevatirdir; o hadisler içerisinde sahih, hasen ve zayıf olanları bulunmaktadır.”

5- Kadı Muhammed b.n Ali eş-Şevkanî (ö: h.1250) “et-Tehzib-u Fi Tevatür-i Ma Câe Fi’l Mehdiyy’il Muntezar-i Ve’d Deccal’i ve’l Mesih’i” kitabında şöyle diyor: Mehdi hakkında bulunması mümkün olan elli hadis nakledilmiştir. Bu hadisler içerisinde sahih, hasen ve zayıflığı giderilmiş bir takım zayıf hadisler de bulunmaktadır. Bu konudaki hadisler şüphesiz mütevatirdir. Bunlardan daha az olan hadislere bile, usulda kaydedilen bütün terimlere göre tevatür denilmektedir.”

6- Seyid Muhammed Sıddık Hasan el-Kunci el-Buharî (ö:1307), “el-İzaat-u Lima Kane Vema Yekunu Beyne Yedey-is Saet” kitabının “Kıyametten önce vuku bulacak olaylar” bölümünde şöyle der: “Kıyametten önce vuku bulacak olaylar gerçekten çoktur. O olaylardan biri Mehdi el-Mevud el-Muntazar el-Fatimî olayıdır. Bu olay kıyametten önce vaki olacak ilk vakıadır. Mehdi hakkındaki hadisler ihtilaflı olmalarına rağmen oldukça çok ve tevatür haddine ulaşmaktadır. Bu hadisler Sünen, Meacim ve Mesanid kitaplarında geçmektedir.

7- Ebu Abdullah Muhammed bin Cafer el-Ketani el-Maliki (ö: 1345), “Nazm-ul Mütenasir Fi’l Hadis’il Mütevatir” kitabında şöyle demiştir: “Velhasıl Mehdi-i Muntazar hakkında nakledilen hadisler mütevatirdir; böylece Deccal ve İsa bin Meryem’in nüzulu hakkındaki hadisler de mütevatirdir.”

8- Hafız Suyutî (ö: 911): Ebu-l Feyz-i Ğumarî “İbraz-ul Vehm-il Meknun” kitabında şöyle demiştir: “Suyutî “Fevaid-ul Mutekasire Fi Ahadis-il Mütevatire” adlı kitabında ve o kitabın özeti olan “Bi’l Ezhar-il Mütenasire” adlı kitapta ve diğer kitaplarında Mehdi hakkındaki hadislerin mütevatir olduğun vurgulamıştır.”

9- Şeyh Ahmed b.n Hacer eş-Şafiî, Hindistan’da ölen bir şahıs Mehdiliğini iddia eden bir grup hakkında sorulan bir sorunun cevabında şöyle yazıyor: bunların itikatları batıl, kabih, açık bir cehalet, çirkin bir bid’at ve kesin bir delalettir. Birincisine (batıl olduğuna) gelince bu söz müstefiz ve mütevatir olan hadislerle çelişmektedir. Çünkü hadisler, Mehdi’nin Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in Ehl-i Beyt’inden olduğunu ve yeryüzünün doğu ve batısına hükümet edeceğini bildirmekteler…”[13]

10- Şeyh Ahmed Ebu-s Surur bin Saba el-Hanefî mezkur grubun hakkındaki istifanın cevabında şöyle diyor: “Bunların, kendi itikatlarına muhalefet etmelerinden dolayı dövülmeleri ve bu fikirlerinden vazgeçirilmeleri gerekir. Çünkü (asıl) itikatları hakkında sahih nass ve mütevatir hadisler vardır. Mehdi ile ilgili hadislerin ravileri çok olduğundan dolayı müstefizdir. Ahir zamanda zuhur etmesi vaadedilen Mehdi aleyhi’s-selâm, seyidimiz İsa’yla -Peygamberimize ve ona selam olsun- huruc (kıyam) edecektir.”[14]

11- Nasirudin el-Elbanî “Havle-l Mehdî” adlı makalesinde şöyle diyor: “Mehdi meselesine gelince bilinmesi gerekir ki, onun huruc (kıyam) etmesi hakkında çok sahih hadis vardır. Bu hadislerin bir kısmının senetleri sahihtir, onlardan bazılarını örnek olarak zikredeceğim, daha sonra onun hakkındaki şüpheleri gidermeye çalışacağım…” Makalesinin sonunda da şöyle diyor: “Sözün kısası, Mehdi’nin kıyamına olan akide sabittir; onunla ilgili hadisler Resulullah’tan mütevatir olarak nakledilmiştir. Bu inanca inanmak gerekir. Çünkü bu mesele, gayb meselelerindendir, ona iman etmek takvalıların sıfatlarındandır. Nitekim Allah Teala şöyle buyurmuştur: “Elif, Lam, Mim. Bu, kendisinde şüphe olmayan, muttakiler için de kılavuz olan bir kitaptır. Muttaki olanlar, gayba inanırlar, namazı dosdoğru kılarlar ve…”

Mehdi’nin huruç (kıyam) etmesini ancak cahil ve kibirli insanlar inkâr eder. Allah Teala’dan, ona (İmam Mehdi’ye), Kitap ve sünnette sabit olan her şeye iman etmek üzere bizi öldürmesini niyaz ederim.”[15]

12- el-Ezher üniversitesinde usul-u din fakültesinin üstadlarından olan ve İbn-i Hacer-i Heysemî el-Mekki’nin (ö: 974) “Sevaik-ul Muhrika” kitabını tahkik ve tedkik yapan Ustaz Abdulvehhab Abdullatif, Sevaik kitabının onbirinci babının birinci bölümünde İbn-i Hacer’in Tabaranî’den Mehdi hakkında tahriç ettiği hadisin dipnotunda şöyle demiştir: “Mehdi ile ilgili hadisler çoktur. Bu konuda Ebu Naim de onlardan olmak üzere birçok hafız, kitaplar te’lif etmişlerdir. Suyuti de Ebu Naim’in zikrettiklerini toplamış ve “Urf-ul Verdî Fi’l Ahbar-il Mehdi” kitabında ona bazı hadisler de eklemiştir. İbn-i Hacar’in de ayrıyeten Mehdi hakkında “el-Muhtasar Fi Alamat-il Mehdiyy-il Muntazar” adlı bir eseri vardır.”[16]

Tevatürün Anlamı

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislerin çeşitli İslam mezhepleri ulemasınca mütevatir olduğunu kabul edilmiş bulunduğunu böylece müşahede ettikten sonra şimdi tevatürün ne demek olduğuna, semere ve sonucunun ne olduğuna bakalım:

Mütevatir hadis, yalan olması ihtimalini kensinlikle giderecek ve bütün rivayetlerin hata olabileceği ihtimalini geçersiz kılacak kadar fazla ravi tarafından rivayet edilmiş olan hadistir. Bu da, mazmunu kesinlikle doğru hadis demektir. Binaenaleyh netice şu şekilde özetlenebilir:

1- Mütevatir haberde önemli olan ravilerin bireysel özelliği değil, sayıca fazlalıklarıdır. Yani mütevatir haberde çeşitli mevzular nakillerindeki bireylerin tamamının biyogrofice teferruatıyla bilinen, sıka -güvenilir- veya âdil insanlar olma şartı yoktur Bilakis, bunlardan kiminin zayıf veya biyografik açıdan belirsiz insanlar olması da pekala mümkündür, bu durumda kendi tariklerini zayıf kılmış olurlar, ama bu zaaf, tevatürün vasfını kesinlikle etkilemediği gibi, esasen bazı ravi veya haberleri zayıf olmayan mütevatir hadis zaten yoktur.

2- Mütevatir haber; dinin usul ve zaruriyatında senet ve belge olarak geçerli kabul edilebilecek kadar kesin güvenilirdir.

Mütevatir haberin karşı noktasında “haber-i vahid” yer alır, bu da sadece 1-2 kişi tarafından aktarılımış haberdir ki sahih kabul edilmesi için bütün ravilerinin sıka -güvenilir- olması şartı konulmuştur. Kaldı ki, sahih olması halinde bile, vahid haber sadece fıkhî konularda senet olarak geçerli olup itikadî usulde belgesel geçerliliği bulunmamaktadır.

Hz. Mehdi’yle (a.s) İlgili Hadislerde İbn-i Haldun’un Senet Münakaşası

Buraya kadarki bahsimizde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm ile ilgili hadislerin mütevatir hadislerden olduğunu ve böylesine çeşitli insanlar ve ravilerle aktarılmış hadislerin nadir bulunduğunu, mütevatir hadisin sıhhat şartının ravi ve yolların çokluğu sayıldığını, ravilerin ferdî özelliklerinin mütevatirin sıhhat veya butlanını etkilemediğini, binaenaleyh her mütevatirde olduğu gibi burada da kimi ravilerin zayıflığını hadisin mütevatir ve doğru olduğuna hiçbir halel getirmeyeceğini belirtmiştik. Bu nedenledir ki Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislerden bazısının zayıf olması nedeniyle hiçbir İslam alimi kalkıp da bu hadislerin mütevatirliğini raddedip Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm inancını inkâra kalkışmış değildir asla. Dolayısıyle de diğer bütün mütevatir ve kat’i hadisler gibi bu hadisler de İslam ulemasınca ittifakla sahih ve doğru kabul edilmiştir. Bu arada sadece İbn-i Haldun, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm inancının bütün Müslümanlarca ittifakla kabul edildiğini itiraf ettiği halde, o hazret hakkında asırlarca nakledilmiş olan hadisler içinden 28’ini seçerek kendi zannınca bunların bir kısmını senet açısından taz’yif etme yoluna gitmiştir. Ancak, İbn-i Haldun’un Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm inancını inkara kalkışmadığını ve o hazretle ilgili bazı hadislerin sıhhat ve doğruluğunu, bizzat onun da kabul etmiş bulunduğunun da altını çizmek gerekir. Buna rağmen, bazı muasır yazarların, İbn-i Haldun’un bu taz’yiflerinden hareketle Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm inancının İslamiliğini inkâr yoluna gittikleri ve onun sözlerinden, kendisinin asla çıkarmamış olduğu batıl neticeler çıkarma hatasına düştüklerini de üzülerek belirtmekte yarar var. Bu özet ilmi çalışmada İbn-i Haldun’un görüşlerinin tamamını belirtme ve tenkid etmenin mümkün olmayacağını ve esasen mevzunun dışına taşılacağıdan hareketle; Ehli-i Sünnet ulemasının daha önce İbn-i Haldun üzerine gerekli eleştirileri zaten yaptığını ve Muhammed bin Ahmed bin Sıddık’ın “İbrâz’ul Vehm’il Meknun Min Kelam-ı İbn-i Haldun” adlı eserinde meseleyi etraflıca ele alarak İbn-i Haldun’un görüşlerinin Ehl-i Sünnet kayanaklarına aykırılığını ispatladığını ve Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislerin Şiâ kitaplarında mütevatirden de aşkın bulunmasına ve meseleyi ispata çalışma gibi birşeye lüzum dahi olmamasına rağmen Şiâ ulemasının da İbn-i Haldun’a gerekli eleştirleri yöneltmiş olduğunu belirtmenin yeterli ve fayadalı olacağı kanaatindeyiz. Bununla birlikte burada kısaca onun sözlerini eleştiriyoruz:

İbn-i Haldun’un Senet Tartışmasının Tenkidi

a- İbn-i Haldun rical ve hadis ilminde uzman bir alim değildir, dolayısıyle de bu hususta öne süreceği görüşlerin zaten hiçbir ilmî gecerlilik taşımadığı ve bunların ilmî inceleme sayılmadığı Ehl-i Sünnet ulemasınca tespit edilmiştir. Mesela Seyyid Sıddıyk Gumârî İbn-i Haldun için şöyle diyor:

“Bu önemli alanda onun bir yeri ve bir payı yoktur; ne de o bu ilimden bir ölçek alabilmiştir. Durum bu iken bu ilimde nasıl ona itimad edilebilir ve bu ilmin meselelerini araştırmada ona nasıl müracaat edilebilir?!”[17]

Yine onun hakkında Şeyh Ahmed Şakir’in görüşü şudur:

“İbn-i Haldun bilgisi olmayan bir dala girmiş ve ehli olmadığı bir sahada o sahanın mutahassıslarıyla mücadeleye girişmiştir. O mukaddime kitabında Mehdi aleyhi’s-selâm’a ayırdığı bölümde açık hatalara düşmüş ve bu alanda hatta muhaddislerin sözlerini bile anlayamamıştır. Eğer o onların sözlerini anlayacak olsaydı söyledikleri sözlerden hiç birini sözlemezdi.”[18]

b- İbn-i Haldun, bu hususta sadece 28 hadisi ele almış ve daha sonra belirteceğimiz hatalı kıstaslarla bunları değerlendirerek çoğunun zayıf olduğunu öne sürmüş ve tabi bu arada bir kısmının doğruluğunu da itiraf etmiştir. Oysa ki, Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadisler 28 değil, yüzlercedir; bu durumda İbn-i Haldun mezkur hadislerin tamamına ulaşabilmiş olsaydı, doğruluğunu itiraf ettiği hadislerin sayısı da artacak ve onlarca hadisin sıhhatini kabul edecektir.

c- İbn-i Haldun, İslam hadis ve rical ulemasının ilmi çalışma yöntemlerine yeterince vakıf olmadığından, karşılaştığı hadisleri yanlış değerlendirmiş ve bu yanlış kıstaslarla, mezkur hadislerin de yanlış olduğu zehabına kapılmıştır. Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili bazı hadislerin zayıf olduğunu öne sürerken İbn-i Haldun’un nassı şu olmuştur: “Muhaddislerin yanında meşhur olan görüş şudur: “Cerh” (bir raviyi yeren sözler) ta’dile (ravinin adil olduğuyla ilgili sözler) öncelik taşır. Eğer senedin bazı ravilerinin gaflet, hafıza bozuklğu, zaaf ve akıde bozukluğu gibi bir taan olursa bu o hadisin sıhhatine gölge düşürür ve o hadis zayıftır.”

Görüldüğü gibi İbn-i Haldun zerrece hafıza zayıflığı veya mesela Şiâ inancına sahib olma gibi ilgisiz nedenlerle Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hadislerinin ricallerini tezyif etmiş ve rical ulemasının çoğunluğunun güvenilirliğini onaylanıp Kutub-ü Sitte’de kendisinden hadis naklinde bulunulmuş olan birçok ricali reddetme yoluna gitmiştir.

Mesela Futr bin Halife, Abdurrezzak bin Hemmam’us Sen’ânî ve Emmar’udduhnî gibi isimler aslında Sahihayn’ın ricali oldukları halde İbn-i Haldun onları şiilikle suçlamakta ve sırf bu nedenle rivayetlerinin zayıf olduğunu söylemek istemktedir. Halbuki bizzat İbn-i Haldun’un da itiraf etmiş olduğu üzere Ahmed bin Hanbel, Yahya’l Kıtan, İbn-i Muin ve Enneşânî’yle Iclî gibi tanınmış isimler “Fert bin Halif”in güvenilirliğini tasdik etmiş ve İbn-i Hacer, Abdurrezzak bin Hemmam-ı Sen’ânî için “ “sika, hafız, meşhur yazar”(1) tabirini kullanır. Aynı şekilde Ebu Zer’a Demeşkî, Muammer, Hişam bin Yusuf, Ebu Hâtem’le İclî onu pek övmüşlerdir(2). Keza Imar’udduheni’yi de Ahmed bin Hanbel, İbn-i Muiynî, Ebu Hatem, Nesâi ve diğerleri güvenilir ve emin saymaktadırlar. İbn-i Haldun’un; rical ulemâ’sının tespitlerini doğru değerlendirmediğini görmek için bunların doğru değerlendirmesini bizzat Şebkî, mezbur ibareleri şöyle açıklar: “Hadis bilimcilerinin cerh, ta’dile öncelik taşır diyen meşhur olan kaideyi mutlak şekilde almaktan kesinlikle sakın. Doğru olan şu ki, kimin güvenilir olduğu ve adaleti sabit olur ve övücüleri çok ve cerhedenleri az olur ve onu cerh edenin cerhteki sebebi belli olursa, örneğin mezhebî taassub vb. sebeplerden kaynaklandığı anlaşılırsa onun cerhine itina edilmez. Sonra şöyle dedi:

Anladık ki, itaatı, masiyetinden ve methedeni yereninden çok olan hakkında bir kimsenin cerhi, doğru şekilde cerhini yorumlasa da kabul edilmez. Eğer mezhebî taassub veya akran arasından olan dünyevî çekişme gibi bir karine olursa ki, bu karineye istinaden yapılan cerhin mukabele amacıyla yapıldığı anlaşılırsa böyle bir cerh kabul edilmez… Eğer biz mutlak şekilde cerhi ta’dilden öne geçirecek olursak o zaman İmamlardan hiç birisi bundan kurtulmaz. Çünkü hakkında ta’n olmayan ve birilerinin helakına sebep olmayan hiç bir İmam yoktur.[19]“(3)

Görüldüğü gibi, İbn-i Haldun’un kıstaslarına (cerhin ta’dile önceliği) göre Ehl-i Sünnet mezhep İmamlarının hiçbiri güvenilir değildir. Zira onların her biri bazı kimseler tarafından kınanmak suretiyle cerh edilmişlerdir, her ne kadar başkaları onları adil tanısalar da…

d- Şia olma veya âdeta suçmuşçasına şiilikle suçlanmanın râvi için “güvenilir değidir, zayıftır” hükmüne varmada yeterli bulunduğu İbn-i Haldun mantığına göre Ehl-i Sünnet’in sıhahındaki onlarca ricali ve bu cümleden olmak üzere Sahih-i Buhari’yle Sahih-i Müslim’deki onca râvi ve ricali zayıf ve “güvenilmez” saymak gerekecektir. Nitekim Allame Şerefuddin “el-Müracaat” adlı tanınmış eserinde Sahih-i Müslim’le Buhari’deki ricallerden yüzünün Şiâ veya şii olduğu iddia edilen kimselerden ibaret bulunduğunu yazar. Bu durumda Sahih-i Müslim, Buhari ve diğer Ehl-i Sünnet sahihlerindeki hadis ve rivayetlerin yüzlercesinin zayıf olduğunu söylemek gerekecektir ki; rical ulemasınca hafıza zayıflığı veya unutkanlık gibi nedenlerle “zayıf” olarak tespit edimiş bulunan zevat da buna eklencek olursa Sahih-i Müslim, Buhari ve diğer Ehl-i Sünnet sahihlerinde sahih bir hadis ve rivayet bulabilmek mümkün olmayacaktır artık.

İbn-i Haldun ve onun görüşlerine uyanlar, böyle bir neticeyi kabullenmeye hazır mıdır gerçekten?! Bu durumda, sözkonusu sahihlerdeki onca hadis ve rivayetler arasında kaç tane “Sahih” hadis gösterebileceklerdir acaba?!

e- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadisler mütevatir ölçülerinin de fevkindedir. Kaldı ki mütavatir olayında ravinin senedi münakaşasına girmek anlamsız bir girişimdir ve doğrulanması veya reddi halinde, haberin sıhhat ve itibarını kesinlikle etkilememektedir. Çünkü daha önce de hatırlattığımız gibi, mütevatir hadiste ravilerin ve yolların çokluğu mütevatir hadisin güvenilir ve sahih olduğuna delalet eder; ravilerin ferdî vasıf ve tutumları değil. Binaenaleyh İbn-i Haldun’un başlattığı tartışmaların tamamı doğru olsa bile -ki, değildir- bu durum Mehdevî hadislerin sıhhatini zerrece etkilemeyecektir.

Buraya kadar açıklamalarımızdaki cevapları Ehl-i Sünnet kayanklarındaki usul ve hadisleri esas alarak aktardık. Şia hadislerine gelince; Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm konusunda Şiâ kaynaklarında kayıtlı bulunan hadis ve haberler çoklu ve sıhhat açısından; bu tür tartışma ve açıklamalara lüzum dahi bırakmayacak bir haldedir ki daha sonraki bahislerimizde bu mevzu olanca netiliğiyle anlaşılacaktır zaten.

Beşerî Tekamül İlahi Hakimiyete Teslimiyetle Sonuçlanacaktır

İnsanlık tarihi bütün iniş çıkışlarına rağmen insanoğlunun kemal ve tekamülüne şahittir ki ilmî, tecrübî ve dînî boyutlarda bu kemal kolaylıkla müşahede edilmektedir.

İlmî Boyutta İnsanın Tekamülü

İnsanoğlu son dönemlerde pozitif bilim ve teknolojide şaşırtıcı ilerlemeler kaydetmiş; fen bilimleri insani bilimler ve hatta tabiatötesi bilimlerde de belli bir yol katetmiştir. Bir -iki asır öncesine kadar imkansız gibi görünen ve “ham hayalden ibaret kurgular” olarak telakki edilen bu ilerleme ve gelişmeler bugün insanoğluna yepyeni bir medeniyet kazandırmıştır. Mesela insanoğlunun iletişim konusunda ulaştığı teknolojik seviye bütün insanlık için “cihanşumül bir dünya devleti” fikrini geliştirmiş ve bunun gerçekleşmesinin mümkün olduğunu gündeme getirmiştir ki bizzat bu merhale bile, ister istemez ve farkında olmaksızın “tek merkezden yönetilen ilahi bir devlet”e doğru önemli bir adımdır. Yeni teknolojik gelişmeler de giderek insanoğlunun hayatının yeni boyutlarına değişimler yaratmaktadır ki bütün bunlar, insanın kainatın hilkatiyle daha yakından tanışmasını ve Allah Tealâ’nın âfak ve enfusla -insanı iç ve dış dünyasıyla- ilgili ayetlerini gereğince kavramasını sağlayacak ve neticede insanoğlu Yüce Rabbine daha bir yaklaşma imkanı bularak O’nun çizgisinde yaşayabilme şansını yakalayacaktır: “…Biz, ayetlerimizi hem âfakta, hem kendi nefislerinde onlara göstereceğiz…”(Fussilet, 53)

İnsanlığın “Topluca Edindiği Tecrübe”

İnsanoğlunun edindiği tecrübelerin bazısı bir ülke veya sadece bir bölgenin tecrübesiyle sınırlı olmaktadır ki bu tür tecrübeler bütün insanoğluna malolmamakta, bütün insanlığın hafızasına geçmemektedir. Buna karşılık; kimi tecrübeler de vardır ki şu veya bu şekilde bütün insanlar onu yaşamakta ve edinmektedirler; olumlu olup beğenilmesi halinde herkesçe istenmekte, olumsuz olması halindeyse bütün dünya bunun acısını yaşamakta ve ondan yaka silkmektedir. Mesela, yerküre insanlarının tamamının hafızasına yerleşmiş ve “herkesin edinmiş” olduğu bu “Topluca edinilmiş tecrübeler”in biri de acı kapitalizm ve “sosyalizm” tecrübesidir. Bu acı tecrübe, akidevî ve kültürel açıdan dine; ekonomik açıdan da özel mülkiyete karşı olan bir ideoloji ve devlet düzeyinin uzun vadede başarılı olmayacağını, insanoğluna saadet ve huzur getirmeyeceğini bütün dünya insanlarına göstermiş oldu. Gerci insanoğlu Allah’a iman edip O’nun peygamberlerinin kulavuzluğunda yürümüş olsaydı bu acı tecrübeyi yaşayamayacaktı elbet; ama ne yazık ki sözkonusu inanç ve teslimiyeti göstermemiş ve bunun kaçınılmaz bir sonucu olarak da mecburen bu acı tecrübeyi tatmıştır. Şüpehsiz, bu “toplu tecrübe” den sonra insanoğlu alacağı iberti artık almış olup “sosyalizm belası”nı bir daha denemeye kalkışmayacaktır artık. Böylece, insanoğlu “Allah ve Resullerinin söz ve yolunun ne derece doğru ve haklı olduğu bir kez daha anlaşılmış ve “din ve dinin önerdiği devlet sistemiyle insan arasındaki mesafe” bu acı tecrübeden sonra biraz daha kapanmıştır. Bu arada edinilen tecrübelerin başarılı veya başarısız olmasının mutlaka bir sebepten kayanaklandığı ve asla “tesadüfi” olmadığı da bilinmelidir. Sözkonusu sebep ise, insanoğlunun vücuduna ve ruhuna hakim olan yapı ve kurallara -fıtrata- uygun veya buna aykırı davranmasından başka birşey olmamıştır asla. İnsanoğlunun ilahi emir ve kuralları nazar-ı dikkate almadan sırf kendi düşüncesine dayanarak koyduğu kanun ve uyguladığı projeler, kendi yapı ve fıtratına egemen olan ilahi sistemden bîhaber ve kopuk olduğundan, genellikle büyük hatalar ve önemli olumsuz neticeleri de beraberinde taşımaktadır ki bunların bir kısmı uzun vadede bilfiil ortaya çıkmakta ve insanoğlu yaptığının neticesini bizzat ve fiilen de görebilmektedir. Binaenaleyh insanoğlu olumsuz tecrübe ve edinimlerini tekrarlamamak veya en azından tedricen bunlardan uzaklaşmak zorundadır ki bu yanlışlardan geri atılan her adım, Allah Tealâ ve insanoğlunun isteklerinin dengelendiği din terazisinde dengeye yaklaştıran bir adımdır aslında. Diğer taraftan bizler, inanan insanlar olarak Allah’ın emirlerinin insan fıtratı ve doğasıyla uyumlu ve insan için elzem olduğunu bilmekteyiz. İnsanoğlu kendi saadet ve huzuru için olsun; bu harihi hakikatı tedricen kabullenmek zorundadır. Nitekim bu “gidişat” bütün yeryüzünde Allah’ın kanunlarına dayalı bir egemenliğin tedricen oluşmakta oluğunu göstermektedir.

Meselenin daha iyi anlaşılması için insanlığın dinî yönde gerçek tekamülü hakkında ayrı bir kanunun bahsiyle daha bir zenginleştiğini netleştirmek de mümkündür, ne var ki mevzunun özetle aktarılması zorunluluğu bizi bu kadarla iktifa etmek durumunda bıraktığından son olarak öğrenmekte ve her geçen gün insanlık tecrübesi biraz daha artırmaktadır; bu nedenledir ki insanoğlunun, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm eliyle kurulacak ilahî devlet nizamını kabul edebilmek yeteneği her geçen gün biraz daha artmaktadır. Gerçekte beşerin tekamül yönündeki seyri ve hareketinin bir ciheti de böylesi bir hükumetin tahakkuku için zemin hazırlamaktadır.

Eehl-i Sünnet Ulemasından Hiç Kimse Mehdilik İnancını İnkâra Kalkışmamıştır

Buraya kadarki bahislerimizde İslam alimlerinin ister kaynak , ister özel kitaplarda olsun, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm, inancını vurguladıklarını, sahih ve mütevatir hadis ve haberlerle bu İslamî inancı daima desteklediklerini belirttik. İslam ulemasının bu inancı kabulü ve bilfiil onayladığı hususu da dikkatten kaçmamış, vurgulanması gereken bir diğer nokta da; İslam tarihi boyunca Mehdilik iddiasına girişen sahte Mehdilere karşı İslam ulemasının takındığı tavır ve gösterdiği tepkinin niteliğidir. Nitekim İslam uleması bu gibi durumlarda Mehdilik inancını asla reddetmemiş, sadece bu iddiaya kalkışan şahısların, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkına hadislerde belirtilen özellik ve alemtleri taşımadı-ğını söylemişlerdir. Mehdilik olayının İslam inançlarıyla hiçbir alâkası olmasa ve ilgili mevcut hadislerin bizzat Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’tan sadır olduğu kesin belglerle bilinmesyedi, sözkonusu ulema elbette ki meseleyi halka açıp söyler; sadece o yalancı şahısları değil, meselenin aslını da bütünüyle reddediverirlerdi. Halbuki ulema bunu yapmamıştır. Şimdi bu hadiselerden bir kaçına bakalım:

Ebu’l Ferec şöyle yazar: Muhammed bin Abdullah bin Hasan huruc ettiğinde, Medine’nin fakihlerinden olan Muhammed bin İclan da onunla birlikte huruc etti. Muhammed bin Abdullah öldürülünce Medine valisi Cafer bin Süleyman Muhammed bin Iclan’ı çağırtarak” o yalancıya niçin katıldın?” diye elinin kesilmesini emretti. Bu sırada o mecliste bulunan Medine’nin fakih ve ricali şefaatte bulunup; arabuluculuk yaparak “ey emîr; Muhammed bin Iclan Medine’nin tanınmış âbid ve fakihlerindendir, onu affediniz, zira meseleyi gerçek zannetmiş ve Muhammed bin Abdullah’ı; geleceği ve zuhuru rivayetlerde vaadedilmiş olan gerçek Mehdi aleyhi’s-selâm sanma hatasına düşmüştür!”[20]

Yine, Muttaki-i Hindî diye meşhur olan Alauddin b. Hüsamuddin “el-Burhan fi Alamat-i Mehdiy-i Ahir-uz Zaman” adlı kitabında dört Ehl-i Sünnet mezhebinin alimlerinin “Mehdilik inancının farz oluşu” hakkındaki fetvalarını ve Hint bölgesinde Mehdilik iddiasının bulunan bir kişinin bu iddiasının batıl olduğunu naklederek bu kitabın onüçüncü bölümde “Mekke-i Mükerreme’de bulunan arap ulemasının son zamanda çıkması vaadedilen Hz. Mehdi hakkındaki fetvaları” başlığı altında şöyle demiştir: Bu Mekke alimlerine yöneltilen soru ve cevabın metnidir:

Allah’ım, bize hakkı göster ve ona uymaya bizi muvaffak kıl ve batılı göster ve ondan uzak durmayı bize nasib eyle.

Din önderleri ve Müslümanların yol göstericileri olan değerli alimlerimiz (Allah onları te’yid etsin) acem memleketlerinden birinde 910 yılda ölen Hint asıllı Feruh isimli bir şahsın son zamanda çıkması vaad edilen Mehdi olduğuna ve bu Mehdi’yi inkar edenin kafir olduğuna inanan bir grup hakkında görüşünüz nedir?

Sonra sizce vaadedilen Mehdi’yi inkâr edenin hükmü nedir? Bize bu hususta fetva verin (Allah sizden razı olsun).

Bu soru 952 yılında yapılmıştır, muttaki Hindi bu soruya cevap veren dört mezhebin fakihlerinin fetvalarını şu şekilde kaydetmiştir:

1- İbn-i Hacer el-Heysemi’nin fetvası.

2- Şeyh Ahmet Ebi Surur b. es-Seba el-Hanefi’nin fetvası.

3- Şeyh Muhammed b. Muhammed el- Hattabî el-Maliki’nin fetvası.

4- Şeyh Yahya b. Muhammed el-Hanbelî’nin fetvası.

Bu dört fetvanın içerikleri ise kısaca şöyledir:

Şafii fıkhı: Mehdi ile ilgili hadislerin tevatür derecesine ulaştığı açıkça bildirmiş ve onun hurucuyla ilgili mütevatir nişaneleri zikrederek bu hususta kendi yazmış olduğu “el-Kavl-ul Muhtasar fi Alamet-il Mehdi el-Muntazar” adlı kitabına işaretle şöyle demiştir: Eğer bu grubun Mehdi’nin zuhurunu inkâr etmesi temelden sünneti inkâr etmek anlamına gelirse onlar kafirdirler ve onlarla savaşmak farzdır. Ama bu grup sünnete değil de sadece İslam İmamlarına karşı bir inat için bunu yapıyorsa bu onlara bu akideyi iyice anlatmaya ve sonra da yönetici onların işlediği bu büyük suça ve bozuk akideye karşı hapis, dövme gibi uygun gördüğü bir cezaya çarptırması gerekir…

Hanefi fıkhı: Sözkonusu grup tarafından ortaya atılan iddianın batıl olduğuna fetva vererek şöyle demiştir: o gruptakileri sahih naslarda ve sarih sünnette ve ravilerinin çok olduğu için tevatür haddine ulaşan hadislerde yer alan bir şeye inanç yönünden muhelefet ettikleri için, şiddetle yok edilmeleri gerekir. Çünkü mütevatir ve müsteriz hadisler gereğince Hz. Mehdi son zamanda efendimiz İsa aleyhi’s-selâm ile huruç edecektir.

Maliki fıkhı ise bu grubun iddiasının batıl olduğuna fetva verip şöyle demiştir: Sözkonusu grubun, ölen bir şahsın son zamanda zuhur etmesi vaadedilen Mehdi olduğuna inanmaları batıldır. Çünkü bu inanç Mehdi’nin vasıflarını ve zuhur alametlerini sahih bir şekilde açıklayan hadislerle çelişmektedir.

Hanbeli fakihleri ise şöyle demiştir: Bu gurubun inancı son zamandaki Mehdi, onun zuhurunun nasıl başlayacağı, kendi vasıfları ve zamanında vuku bulacak olaylar hakkındaki sahih hadislerle çeliştiği için bozuktur ve bunda da hiç bir şüphe yoktur…

Görüldüğü gibi ulema, bu tür sahte Mehdileri reddederken Mehdilik inancını asla raddetmemiş, bilakis, bu inanca temelde katıldıklarını vurgulamış ve sözkonusu sahtekârların bu girişiminin içyüzünü ispatlamak için de Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkındaki hadis ve rivayetlerden faydalanmışlardır.

Kısacası İslam tarihi boyunca bir tek Müslüman alim Mehdilik inancını inkara kalkışmamış, hatta İbn-i Haldun’un sözlerinde de Mehdilik inancının temelini reddeder ibareler yer almamıştır. Olsa olsa Mehdilik konusunda şüpheye düşmüştür. Yani İbn-i Haldun’un Yaşadığı dönem olan hicri 8. yy’a kadar hiçbir İslam alimi Mehdilik inancını inkar etmemiş, bu hususta şüpheye dahi rastlanmamıştır. İbn-i Haldun’dan sonra da İslam uleması yazdıkları çeşitli kitaplarla bu inancın doğruluğunu savunarak İbn-i Haldun’u reddetmiş ve “Mehdilik”in tamamen İslâmi bir akide olduğunu vurgulamışlardır.

Özetle:

Buraya kadarki bahsimiz şu şekilde özetlenebilir:

1- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhuru gaybî meselelerden biri olup bizzat Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih tarafından defalarca sahabeye beyan edilmiştir.

2- Şia ve Sünni kaynaklarında onlarca sahabe bu hadisleri Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih‘tan rivayet etmişlerdir.

3- Hz. Emir’el Mü’minin İmam Ali aleyhi’s-selâm, İmam Hasan aleyhi’s-selâm, İmam Hüseyin aleyhi’s-selâm ve diğer Ehl-i Beyt İmamlarının aleyhi’s-selâm ashabı, bu İmamlardan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkında onlarca hadis aktarmışlardır

4- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislerin çokluğu ve ehemmiyetine binaen Sünni ve Şiâ uleması, bu hadisleri içeren muteber kaynakların yanısıra sırf bu hadisler hakkında da ayırca çeşitli eserler yazmışlardır.

5- Şia ve Sünni ulemasınca da önemle vurgulandığı üzere Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkındaki hadisler mütevatir olup, akidevî usulün ispatı için muteber ve hüccet durumundadırlar.

6- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili rivayetlerin tamamını; İslam’ın bütün dünyaya egemen olup diğer bütün dinlere de galebe çalacağı yolundaki Kur’an ayetleriyle mutabık ve uyumludur.

7- Mesleye mantıkî açıdan bakılacak olursa insanoğlunun ilmî, teknolojik ve dini sahalarda kaydettiği tedrircî gelişme ve edinilen toplum tecrübelere binaen günün birinde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm tarafından kurulacak olan dünya adelet devletinin lüzum ve hakkaniyetine inanacağı ve bunun can-ı gönülden kabule hazır olacağı görülür.

8- İslam tarihi boyunca Mehdiliğini inkar eden bir tek tanınmış alim mevcut değildir.

İmam Mehdi Hakkında Günümüzdek Şüphelerin Kaynağı

İslam ulemasının Mehdilik konusundaki görüşleri gayet sahih ve hiçbir şüpheye yer bırakmayacak kadar net olduğu halde neden çağdaş bazı yazarların bu meseleyi inkara kalkıştığı sorusu gündeme gelmektedir. Sahi; Kur’an ve ilgili hadisler apaçık ortada dururken ve bunlarda hiçbir ekleme veya azaltma yapılmamışken konu neden saptırılmakta ve bu tür inkârların ardında ne gibi faktörler yatmaktadır?

Bu soruya özetle verilecek cevap şudur: Sözkonusu inkarcılar Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı inkâr ederken ne Kur’an’a, ne de sünnete dayan-mamaktadırlar. İnceleme ve konuşmalarında da İslami yöntemlere baş-vurmamaktadırlar; mesela, konuyla ilgili ayet, hadis ve rivayetlerin niteliği ve anlamları üzerinde ilmî bir etütde bulunmamaktadırlar. Nitekim, eğer Kur’an ve sünneti esas alıp İslami yöntemlerle meselelere yaklaşacak olsalar da, hiç şüphesiz onlar da, asırlardır İslam ulemasının ulaştığı neticeye ulaşabilecek ve Mehdilik hakikatini kabul etmekten başka çareleri kalmayacaktı ki daha sonra bunu etraflıca ele almaya ve meselenin saiklerini incelemeye çalışacağız inşaallah.

İslam’da Mehdi İnancını İnkâra Neden Olan Faktörler

Mehdiliği inkar olayı, Kur’an ve sünnette bulunmayan ve kökü uzak tarihlere kadar varmayan yeni bir dinî ve kültürel opozisyondur. Bu yeni olumsuzluğun köklerini, dünyadaki kültürel ve siyasi kutuplaşmaların etkilediği İslam dünyasındaki benzeri etkileşme sahalarında aramak gerekir. Bilindiği üzere, dünyadaki kültürel gelişmeler ve son dönemlerdeki mevcut siyasi bloklaşma ve kutuplaşmalar türlü etkenlerden kaynaklandığı gibi bunların İslam dünyasındaki yanlışlık ve izleri de ayrıca ele alınması gereken önemli konulardan biridir. Bu özet bahiste böylesine geniş bir mevzuyu ayrıca ele almak mümkün olmadığından biz burada sadece “dünyadaki siyasi ve kültürel kutupların bu kutuplaşmalarının İslam dünyası üzerindeki bilhassa olumsuz iz ve yankıları” çerçevesinde kısaca birkaç noktayı vurgulamakla yetineceğiz. Son dönemlerde ortaya çıkan “Mehdiliğin inkar”ı olayında en önemli etken şu üçüdür:

1- Müsteşrikler ve Batılı Yazarları Taklit

Mehdilik inancı etrafında inkar ve şüphe uyandırmaya yönelik karekterlerin ardında yatan en önemli faktör, şüphesiz, oryantalistlerle batılı yazarlardan serdolunan görüşlerin kimi Müslümanlar tarafından, dikkatle incelenmeden kabul görmesidir. Meselenin daha kolay anlaşılması için batılı müsteşriklerin İslam’a ve İslam’ın Mehdilik inancına nasıl baktıklarını incelemek yeterli olacak ve o zaman kimi Müslüman aydınların onlardan nasıl etkilenmiş olduğu ortaya çıkacaktır.

Oryantalislerin İslam’a Bakışı

Son birkaç yüzyılda batılı oryantalistler sömürü ekseninde belli bazı İslami meselelerle bilhassa ilgilenir oldular; mezkur müsteşriklerin bu özel konularda öne sürdükleri tez ve görüşler dikkatle incelenecek olursa bu görüşlerin genellikle gerçeğe dayanmadığı ve dünya sömürü sisteminin uzun vadeye yönelik çıkarları doğrultusunda garazkarâne gayeleri hedeflediği görülür. Sözkonusu müsteşriklerin kimi de bu hususta görüş belirtirken ya hıristiyanlık ve yahudiliğin etkisiyle ya da meselelere salt maddi ve beşeri pencerlereden baktıklarından neticede yine mevzunun sapmasına neden olmuş ve birtakım islâmi hakikatleri tahrif etmişlerdir.

Dr. Cevad Ali “Tarih-ul Arab fil İslam” eserinde c.1, s.9-11’de bu konuda şöyle diyor:

Hıristiyan oryantalistlerden bir çoğu kilisenin din adamlarıdırlar veya batı ilahiyat fakültelerinde yetişmiş kimselerdirler. Bunlar İslam’daki hassas konuları ele aldıklarında bunların hıristiyanlıktan alındığını ispatlayama çalışırlar.

Yahudi oryantalistler ise, İslam’da olan her şeyin yahudilikten alındığını israrla ileri sürerler. Her iki grup da bu hususta kendi eğilimleri doğrultusunda şaftlı yargılarla hareket etmekteler.

Son Müslüman olmuş olan Fransalı Oryantalist İtin Dine şöyle diyor:

Oryantalistlerin kendi eğilim ve hislerinden kurtulmaları imkansız olmasa da çok zor bir şeydir. Bu yüzden onlar peygamber ve sahabenin hayatını gerçek biçimi tamamen kaybolacak şekilde tahrif etmişlerdir. Onlar bilimsel araştırma ve eleştiri metoduna bağlı olduklarını üstelemekle birlikte, onların Muhammed hakkında yazdıkları kitaplarını okuyan birisi Muhammed’in Almanca veya İtalyanca konuştuğunu zanneder. Böylece oryantalist yazarın bağlı olduğu dil ve bölgeye göre Muhammed’in de şekli değişime uğramaktadır.

Biz İslam tarihiyle ilgili bu yazılarda gerçek peşinde olsak gerçekten bir iz bulmamız mümkün olmayacaktır.

Oryantalistler bizlerce kendi hayallerinin ürünü olan potreler çiziyorlar. Onların sunduğu şahsiyetler gerçeği bir yana, hatta Volter Sokot ve Elkendord Domes’in efsanevi yazılarındaki hayali şahsiyetlerde de benzerine rastlanamaz.

Esasen sözkonusu kesimden bundan başkasını beklemek safdillik olur. Zira kendisi yahudi veya hırıstiyan olan, ya da ateist ideolojiye sahip bir müsteşrik zaten İslam’ı da, İslam peygamberini de inkar ediyor demektir; böyle biri herhangi bir etüdün de elbette ki Kur’an ve sünneti esas almayacak, vahye dayalı İslam senetlerini ölçü kabul etmeyecektir. Böyle bir araştırmacının herhangi bir yorum mecburiyetinde kalması halinde meseleye hırıstıyanlık, yahudilik veya ateizm gibi pencerelerden yaklaşacağı ve mesela İslam dinini yorumlarken, bu dinin doğal faktörlerden kaynaklandığını ve değerlerini de hırıstiyanlık, yahudilik veya bir başka dinden aldığını ya da tamamen peygamberin kendi beşerî zekasının ürünü olduğunu söyleyeceği apaçık ortadadır. Müsteşriklerin bütün inceleme, beyan ve eserlerine hakim olan atmosfer budur. Aşağıda sözkonusu eserlerinden birkaç örnek aktaracağımız aydın ve incelemeden geçen bu zevatın çalışma ve düşüncelerinin ürününü “İslam’ın asalet ve özsoyluluğunu inkar etme, Kur’an ve sünnetin vahye dayalı hakikatlerini zedelemeye çalışma veya hiç olmazsa bu hakikatler çevresinde şüpheler uyandırma” şeklinde hülasa etmek mümkündür.

Başka bir deyişle müsteşrikler ilginç bir ittifakla hep benzeri şeyleri yazıp yaymış ve İslam’ın başka dinlerden kayanaklandığını, Kur’an-ı Kerim’in -neuzubillah- Allah’ın vahyi olmayıp tabii şartlarda oluşan hadiselerdir ki Hz. Muhammed sallâ’llâhu aleyhi ve alih tarafından Yahudilikten iktibas edildiğini ve bunlarda birtakım değişiklikler yapılarak Kur’an’ı oluşturduğunu ve bugün hadis olarak rivayet edilen şeylerin onun sözleri değil, halkın kendi sözleri olduğunu, o söylemişse bile vahyle değil, yahudiler, hırıstiyanlar veya diğer kavimlerden iktibas edildiğini söylemek istemişlerdir,

Bu arada, sözkonusu oryantalistlerin böyle incelemelerde ilk adımda açıkça İslam ve İslam Peygamberini inkar ve Kur’an’ın vahye dayalı oluşunu sarahatle reddetme gibi bir yol izlemediklerini de hemen belirtelim. Her ne kadar bunu yapan bazı müsteşrikler olmuşsa da, genel geçer yöntemleri çok daha farklı olmuştur. Aksi takdirde garazkar olduklarını herkes kolayca anlayacak, Müslüman ve gayri müslim herkes, onların eserleri ve görüşlerinde öne süren bilimsellik ve araştırmacılığın sadece aldatıcı bir kılıf olduğunu çabucak farkedecek ve oryantalizm bütün itibarını bir çırpıda yitirmiş olacaktı. Binaenaleyh oryantalistler İslam’ı ve Kur’an’ı inkâr ve İslami hakikatleri tahrif hususunda daha çok, indirekt yöntemlere başvurmuşlar; kimi zaman ilmî araştırmalar kılıfında, kimi zaman Hz. peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’i güya övüyormuş ve onun şahsî zekasına çok hayranlık duyuyormuş gibi görünerek kurnazca metodlarla yazdıkları sözde “ilmî tetkikleri” nde, okuyucuyu şartlandırma ve kendi düşünce ve emellerini ona ampoze etme yoluna gitmişlerdir. Böylece okuyucunun; bilhassa Müslüman okuyucunun; ürkütülmeden yazarla paralel düşünüp onunla birlikte adım atması ve yazarın bu güya “bilimsel”(!) ve “tarafsız”(!) incelemeleri neticesinde edindiği tespitlere, okuyucunun farkında dahi olmadan katılmısı sağlanmak istenmiştir. Bahsimizin bu kısımında müsteşriklerin bu yöntemlerinden birkaç örnek aktarıyor; detaylı incelemeler ve son kararı okuyucunun kendisine bırakıyoruz:

Oryantalistlerin İslam Konusundaki Görüşlerine Birkaç Örnek

Oryantalislere Göre Hz. Resulullah’ın (s.a.a) Söz Ve Haberleri, Onun Kendi Zeka ve Hayal Gücünün Ûrünüdür!

Mc. Donald şöyle der: Muhammed Mekke’deki yahudilere yaslanmıştır. Ama onlar çok geçmeden ona düşmanlık beslemeye başlayınca başka yardımcılar bulmaya çalışmaktan başka bir çaresi kalmamıştır. Böylece keskin zekası ile arapların babası olarak İbrahim’e yeni bir yön vermeye sevketmiş ve bu yolla da kendisini kendi döneminin yahudiliğinden kurtarıp İbrahim’in yahudiliğine bağlamayı başarmıştır.[21] Horovitz Tevrat maddesi altında şöyle diyor: “Kur’an’da bu gibi açık işaretlerin yanısıra aldığı kaynağı demeden Tevrattan aldığı ve bir çok yerde tekrarladığı hüküm ve kıssalar mevcuttur.”[22]

Peygamber, gökten gelen elçinin peygamberlerle konuştuğu kıssasını kendisi uydurmuş ve sonra da kendi risalet ve vahyini ondan aldığına inanmıştır. Belli olan şu ki, Cebrail İncil’deki, müjdelemeden haberi olmuş, ama, Cebrail’e diye birisini bir vasıta olmadan tanıması mümkün olmadığı için belki de bu hadisi bazı filozof ve din araştırmacılarından veya hanif din üzere olanlardan duymuştur. Ve onlara da bu mesele saptırılarak ulaşmıştır.[23]

A.J Wensink, ise şöyle diyor: “Salat (namaz) kelimesinin Kur’an’dan önceki, edebî eserlerde ismi geçmediğine göre, belki de diğer simgelerini arap ülkelerinde yaşayan yahudi ve hıristiyanlardan almıştır.”[24] Diğer bir yerde de şöyle diyor: Gold Zehir, Gold zehir beş vakitlik namaz hususunda Hutsma’yı redderken beş vakitlik namazların belirlenişinin Farslara ait izlerin bulunduğuna inanıyor.[25]

Mc. Donald Allah maddesiyle ilgili olarak şöyle diyor: Allah’ın isimlerinden biri de “es-selam”dır. Bu sıfat sadece Haşr suresinde yeralmış bulunmaktadır… Bu sıfat hırıstiyanların ibadetlerinde okunan ibarelerden Muhammed’in hafızasında kalan bir kelime olabilir.[26]

Allah maddesinde şöyle diyor: Açıktır ki, yaratıcının sıfatlarını Muhammed İbranice’den almış ve özel anlamını kastetmeden işletmiştir.[27] Aynı zat “ba’l” maddesiye ilgili olarak da aynı iddiayı tekrarlamış ve bu kelimenin Tevrat’tan alındığını, sonra da ona başka bir anlam verilmeğe çalışıldığını söylemiştir.[28]

Müsteşrikler Karşısında Müslümanların Vazifesi

Müsteşriklerde bu tür ifade ve beyanlara sıkça rastlamak mümkündür; Kur’an, vahy ve sünneti beşeri fikirlermişçesine takdim eden bu tür müsteşrik vecizelerinin tamamına değinebilemek için ciltler dolusu kitaplar yazmak gerekir aslında. Bu örneklerle şunu açıklamak istedik: Müsteşriklerin bu tür tespitleri genellikle bir inceleme hatası değil, kimi zaman öneceden hesaplanmış tavırlar, kimi zaman da araştırma yöntem ve prensiplerinin doğru olmayışından kaynaklanmaktadır ki yahudi veya hırıstiyan bir müsteşrikin elinde ister istemez böylesi sonuçlar doğurmaktadır. İşte bu noktada Müslüman araştırmacılar İslam’ın vazgeçilmez hakikatlerinin müdafaası için kaleme sarılmalı ve bunun dînî ve ilmî vazife olduğu bilincini taşıyabilmelidirler. O zaman mezkur oryantalistlerin yöntem veya prensip hatalarını kolaylıkla tespit etderek İslam’ın hakkaniyetini herkese ispatlama imkanı doğar. Oysa iş tam tersine olmuş ve bazı Müslüman yazarlarla aydınlar, müsteşriklerin İslam’a yönelik bu aşikar saldırılarına karşı koyacakları yerde onları “samimi araştırmacılar ve tarafsız bilimadamları (!)” olarak kabul edip kendi eser ve konuşmalarında sürekli oryantalistlerden iktibaslarda bulunup görüşlerini belge kabuletmek suretiyle onların gündemde tutulmasına vesile olmuş ve bu şarkiyatcıların İslam düşmanı fikirlerinin Müslüman toplumlara sızmasında araç olmak gibi büyük bir hataya düşmüşlerdir. Bunun en bariz örneklerinden biri yüce İslam dininin Mehdilik inancıdır. Müslüman yazar ve aydınların bir kısmı bu hususta yahudi ve hırıstiyan şarkiyatçıların görüşlerini olduğu gibi esas almış, kendi dinlerinin naslarına istinad edeceklerine, tutup oryantalistlerin kıstaslarına sarılmışlardır. Daha önceki bahsimizde bu kistas ve maksatlı görüşlerden birkaç örnek vefmiştik: şimdi kimi Müslüman yazarların Mehdilik konusundaki özel görüşlerini aktaracak ve bunların, sözkonusu şarkiyatçıların görüşleriyle ne kadar aynı olup örtüştüğünü, hatta bu Müslüman yazarların kendilerinden bir tek cümle ekleme ihtiyacı bile hissetmediğini hep birlikte göreceğiz:

Şarkiyatçıların Hataları Bir Konuyla Sınırlı Değil, Usul ve Prensip Hatasıdır

Müsteşriklerin hatası, herhangi bir araştırmacının (müsteşriklere de araştırmacı diyebilmek mümkünse tabi!) pekala yapabileceği bir inceleme veya bulgu hatası değildir; onlarınki tamemen usul ve prensiplerden doğan temel inançlardan kaynaklanan batıllardır; yahudi, hırıstiyan veya maddeci olan her araştırmacı için kaçınılmaz yanlışlardır bunlar. Konunun dışına taşmamak için daha önce aktardığımız örnekler bu garazkar zevatın yüzlerce hata ve garazlarından sadece birkaçını göstermektedir. Şarkiyatcılar İslam’la ilgili inceleme ve beyanlarında daima önyargılı olmuşlar ve bütün görüş ve beyanlarını “Hz. Muhammed sallallahu aleyhi ve alihi vesellem’in, haşa peygamber olmadığı, dolaysıyle Kur’an ve sünnetin de vahye dayalı bulunmadığı” şeklindeki inkarcı ve müşrik bir inanç sistemi üzerine bina etmişlerdir. Böyle bir batıl önyargıyla hareket ettikleri ve bir zemine ayak bastıkları için elde ettikleri sonuç ve neticeler de batıl ve yanlış olmuş ve bu yanlış yöntemle mesela Kur’an’la sünnette geçen ve hırıstiyanlık, yahudilik veya diğer din ve görüşlerle benzeşen bir nokta bulduklarında bunu, “demekki İslam falan dinden tezahür edip ortaya çıkmış” şeklinde değerlendirmelerde bulunmuş, hiçbir benzeşme görmedikleri hususları da “ilahi vahye dayanmayan ve tamamen doğal gerekçelerden kaynaklanan veya Hz. Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in ya da Müslü-manların hayat şartlarında şeklini bulmuş kurallar” şeklinde yorum-lamışlardır!

Bu Yanlış Yöntemin Mehdilik Konusunda Doğurduğu Sonuç

Yahudi, hırıstiyan veya maddeci müsteşriklerin birtakım önyargı ve gârâzlardan hareketle yanlış neticelere ulaştıkları ve alabildiğine eleştirerek, her zaman yaptıkları gibi yahudilik, hırıstiyanlık veya benzeri bir başka batıl inanca yanaşma yoluna gidip “maddi şartların doğruduğu kaçınılmaz neticeler “ ya da “siyasi ve sosyal emellerin şekillendirdiği beşerî inanç ve zeka ürünleri” şeklinde tahrifatlarla tanıtmaya çalıştıkları nice islâmi meslelerden biri de Mehdilik konusudur.

Mesela Donald… şöyle der: “Emeviler döneminde İslam devletlerin varolan adalet ve bereberlik yetersizliği son zamanda Mehdi’nin ortaya çıkacağı fikrinin oluşmasının sebeplerinden olacağı büyük br ihtimaldir.”

Goldzhıer de fikrini şöyle açıklar: “Aslında Yahudi ve Hıristiyan motiflerden doğup etkilenmiş olan Mehdilik düşüncesi Zerdüştlüğün kalıplarından da etkilenip hayalci insanların hayal ürünleriyle de yoğrulunca ortaya bugünkü Mehdilik destanı çıkmış oldu! Sonra da Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in hadislerinden Mehdi aleyhi’s-selâm’a dair alıntılarda bulunulmuştur ki bu hadislere sahih hadis kitaplarında rast-lamak mümkün değildir[29]

Van Volten aynı doğrultuda hareket ederek şöyle der: Doğulular kehanet ve bilinmeyen gelecekten haber vermeğe ruhî yönden eğilimlidirler. Bu yüzden kurtarıcıya inanmak doğu tabiatına uygundur. Bu ise o yörelerde bulunan cehalet ve zulümden kaynaklanmaktadır. Bu yüzden bu tür inançlar eski doğu halkları arasında varola gelmiştir. Volter şöyle diyor. Abbasi hükümdarlarının zulmü Emeviler dönemindeki zulümden az olmamıştır. Bu ise, halkı yeni Abbasi düzenin zulmünden kurtulmak için Mehdilik inancına sarılmaya sevketmiştir.

1.    Binaenleyh şarki yaratıcıların İslam’da Mehdilik inancı yahudilik ve hrıstiyanlıktan alınma bir inançtır.

2- Kimi oryantalislere göre de Mehdilik inancı o çağlarda mevcut zulüm ve baskı ortamının şartlarından kaynaklanmış sosyal bir tepkimedir ve dînî hakikati yoktur.

Daha önce de belirttiğimiz gibi, tarafsız araştırmacılar olduğu (!) zannedilen bu oryantalisler; kendi bâtıl dinleri ve hizmet ettikleri malum odaklardan aldıkları direktifler neticesinde İslam’ı ve Kur’an’ı zaten reddetmekte ve bunları yahudilik, hrıstiyanlık veya insan zekasının ürünü olarak telakki ettiklerinden, bundan başka bir tavır sergilemeleri ve gerçeğe yakın durmaları da beklenmez elbet. Esasen sözkonusu şarkiyatçıların Mehdilik konusunda bundan farklı bir tutum sergilemeleri şaşırtıcı olur.

Batılı Oryantalistlerin Doğulu Taklitçileri

Sözkonusu oryantalistlerin doğulu taklitçileri de Mehdilik konusunda onların fikirlerine destek verip onların bâtıl bulgu ve verilerini savunmaktan başka birşey yapmamışlardır. Aradaki tek fark, oryantalistlerin aksine, sözkonusu taklitçilerin kendilerine Müslüman bir araştırmacı görünümü vermeleri ve İslamî meseleleri “Müslüman bir aydın ve yazar” ünvanıyla tahrif etmiş olmalarıdır! Mesela Ahmet Emin şu iddiada bulunur:

“Şia’yı Mehdilik fikrini çıkarmaya ve ona sarılmaya sevkeden şey, Ali’nin öldürülmesi, Muaviye’nin başa geçmesi, Hasan’ın ona biat etmesi, sonra Hüseyin’in şehit düşmesi, Emevilerin aleyhine yapılan hareketlerin yerilgiyle sonuçlanması ve onların iktidarı elerinde bulundurmaları gibi vakıalar netisesinde oluşan Şia’nın durumu olmuştur.”

Yine onun öğrencisi olan Sa’d Muhammed Hasan da, Mehdilik inancını kimi zaman yahudilik ve hırıstiyanlığa bağlamaya çalışmakta, kimi zaman da zulüm şartlarının doğurduğu zihnî bir hayal ürünü olarak değerlendirme yoluna gitmektedir.

Türkiyeli yazarlardan Ethem Ruhi Fığlalı da Marglıous’un görüşlerini aynen iktibas etmiş ve ondan etkilenerek şöyle diyebilmiştir:

“Hz. Hüseyin aleyhi’s-selâm’ın Kerbelâ’da hicri 61. (miladi 680) yılında Emeviler tarafından şehid edilmesi Müslümanları hakikaten çok sarsmış ve bir “kurtarıcı”ya -duyulan- ihtiyaç, acil hale gelmişti.” (Ethem Ruhi Fığlalı: İtikâdi İslam Mezhepleri, s: 268)

Ve bir başka yerde de şöyle diyor Fığlalı: “Mutlak müstebid idarecilerin hükmü altında ezilen kitleler, kendilerini karanlıklardan aydınlığa çıkaracak bir kurtarıcıyı, yani “Mehdi” yi daima beklemişlerdir. (Ae. s: 267)

İşin ilginç ve üzücü tarafı sayın Fığlalı’nın bu görüşlerine Kur’an ve sünnette delil bulamadığından bir müsteşriki nass kabul etmesi ve bu satırlara belge olarak aktardığı dipnotta “Modlang”ın fikirlerini ölçü ve dayanak almış olmasıdır!

Görüldüğü gibi bu taklitçilerin Mehdilik konusundaki tutumları yahudi ve hırıstiyan müsteşriklerin tavırlarıyla tıpatıp aynı olup zerrece farklılık arzetmemekte ve bu görüşlerde kendilerine ait tek cümleye rastlanmamaktadır. Halbuki Mehdilik hakikatinin inkarı ve bunu yahudilik veya hırıstiyanlıkla açıklama, ya da zalim ve zorba egemenlerin doğurduğu şartların sosyal bir tepkisi şeklinde değerlendirme hatasına İslam tarihinde rastlamak mümkün değildir; bilakis; İslam’ın temel inançlarından olan Mehdilik hakikatinin inkarı yahudilik ve hırıstiyanlıktan iktibas edilmiş bir tahrif ve saptırmaca olup; Mehdiliği inkara kalkışan İslam camiasındaki yazarların tamamı, bu fikirleri ya hırıstiyan, ya yahudi yazarlardan almışlardır.

Bu alanda Said Eyyub da diyor ki: “Aldatıcılar aleminde bilginlik ve dürüstlük maskesi altında kültürümüzü tamamen çürütmek isteyen niceleri vardır. Batılı Gold Zehir ve Volter gibi bazıları Mehdilik fikrini reddettikleri için, burada da bir takım aydınlar onlara uymuşlardır. Bunun nedeni ise bunların hep Batıdan ne gelirse ona hayranlık duydukları içindir.”[30]

Birkaç noktaya dikkat edilecek olursa mesele daha kolay anlaşılır: Herşeyden önce; bu tür iddiaları ilk başlatanın daima batılı hırıstiyan veya yahudi yazarlar olduğunu, mevcut örnekler ve belgelerin de açıkça ortaya koyduğu üzere, Müslüman geçinen taklitçi yazarların daima onları izlemiş ve onların düşüncelerini taklit etmiş bulunduğunu gözden ırak tutmamak gerkir. İkinci önemli nokta ise, bu taklitçi yazarların genellikle takdim edilen ve gerçekte batı kültürüne hayran ve batılı araştırmacı ve yazarların fikirlerinden kolayca etkilenen tipler olmasıdır.

Üçüncü nokta da, sözkonusu batı hayranı bu taklitçilerin; yahudi ve hırıstiyan müsteşrikleri gerçekten ciddi birer araştırmacı ve bilimadamı zannetmesi ve onların yazılı eserlerini bilimsel ve ciddi eserler olarak telakki etmesidir. Bu nedenledir ki mezbur yazarlarla sözde aydınlar, çeşitli İslamî konularda, ve bu cümleden olmak üzere bilhassa Mehdilik konusunda fikir yürütürken hep bu müsteşriklerin belgelerini oryantalistlerin inceleme beyanatlarında arama yoluna gitmişler, her nasılsa bunun kendilerine entellektüel bir prestij kazandıracağını ve o zaman daha bir “aydın” (!) görüneceklerini düşünmüşlerdir!

Mesela “Ethem Ruhi Fığlalı” Mehdilik mevzuna ayırdığı 22 sayfalık görüşlerinde tam 24 yerde Mc. Donald ve Goldzhceir gibi müsteşriklerin görüş ve beyanatlarına atıfda bulunmuş ve İslam’a ve İslamî meselelere nasıl baktıklarını daha önce açıklamış olduğumuz gibi gösterme yoluna gitmiştir!! [31] Mehdiliğe inananları bu inancın ispatı için Kur’an ve sünnete başvururken; Mehdiliği inkâr edenlerin, bunu ispatlamak için Yahudi ve Hıristiyan yazarlardan destek ve senet araması bile, aklı selim sahibi insanlar için yeterince açıklayıcı ve düşündürücüdür. Hal böyle iken, bu iki kutuptan hangisinin İslâmî ve hangisinin yahudilikten kaynaklanmış olduğu apaçık ortadadır zaten.

Fığlalı’nın Hz. Mehdi Ve Hz. İsa (a.s) Hakkındaki Görüşlerine Bir Eleştiri

Ethem Ruhi Fığlalı Türkiye’de Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı inkâra kalkışan yazarların ilk başta gelenlerinden biridir ve bilindiği üzere bugün Türkiye’de Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı inkâra yeltenenlerin tamamına yakın bir kısmı bu görüşlerini ondan almış olup, iddialarını onun görüşlerine dayandırmaktadırlar. Bu nedenle sözkonusu yazarın mezbur mevzu etrafındaki görüşlerinin ciddi bir değerlendirmesini yapmanın gerekli ve faydalı olacağı inancındayız.

“Ethem Ruhî Fığlalı’nın bu konudaki en önemli menfiliği, öne sürdüğü görüşlerini Kur’an ve sünnetten değil, yahudi ve hırıstiyan müsteşriklerden olması ve olaya onların penceresinden bakmasıdır” demiştik. Bunun yanısıra sözkonusu yazarın görüşlerinde kimi zaman meseleyi saptırma, kimi zaman da hakkı batıl gibi gösterme gayretleri de var ki; bunlardan birkaçını aktarmamız yeterli olacaktır sanıyoruz:

1- Fığlalı’nın Mehdilikle Ric’at Konusunu Karıştırması

Ethem Ruhi Fığlalı efendi son hükmünü zaten önceden vermiş olduğu yüce İslam’ın vazgeçilmez hakikatlerinden olan Mehdilik gerçeğini inkar edip Müslüman halkın bu temel konu çevresindeki inançlarını tezyif yoluyla zihinleri bulandırmaya çalıştığı için; tıpkı selefleri olan şarkiyatçılarla onların doğulu taklitcilerinin yaptığının aynını yapmakta ve Mehdilik inancının bir İslam inancı olmadığını iddia yoluna giderek bu inancın yahudilik ve hırıstiyanlık inançlarından İslam’a geçmiş olduğunu söylemek istemektedir. Ancak, bunu doğrudan doğruya söylemeye cesaret edemediği ve bu yöntem de artık kalıplaşmış bir oryantalizm oyunu olarak yeterince tanındığı için Ethem Fığlalı efendi oyunu biraz daha zarif kurallarla oynamakta ve müsteşriklerin görüşlerini aktardıktan sonra bu görüşleri kesin ifadelerle reddetmeyerek “bu kanaatlerine katılmak pek mümkün görülmemektedir” şeklindeki ifadelerle meseleyi muğlak ve şüpheli bir sınırda bırakmayı tercih etmektedir. Yazar, ilginç bir yönteme daha başvurarak Mehdilik inancının Yahudilik veya Hıristiyanliktan kaynaklandığına katılmadığını söylemekte, ama bunu söylerken hemen ardından müsteşriklerin aksi cihetteki görüşlerini de dipnot düşmekten kendini alamayarak dolaylı empoze yöntemine başvurmaktadır. Bununla da yetinmeyen Fığlalı, garazkâr yazarların sık sık düştüğü bir konuma daha tenezzül etmekte ve Mehdilikle ric’at inancını karıştırmaya çalışarak oryantalist seleflerinden geriye kalmamaya gayret etmekte ve “İtikadi İslam Mezhepleri” adlı kitabında şöyle demektedir:

“Daha sonraki devirlerde oldukça yaygınlaşan bu Mehdi fikri biraz sonra da temas edileceği üzere dönüş, yani “ric’at” inanışı ile de karışık olmuş ve kurtarıcı olarak yeni bir şahıs beklemek yerine “ölen, fakat ölmediğine inanılan bir kimsenin yeniden gelişi” ve dönüşü şeklinde anlaşılmaya başlamıştır.

Fığlalı’nın buradaki kelime oyunu her ne kadar ustaca planlanmışsa da az bir dikkatle kolayca farkına varılabilmekte ve saptırmak istediği mesele bile olanca çarpıklığıyla sırıtmaktadır. Çünkü ric’at inancı Fığlalı’nın kelime oynuyla tahrif etmeye çalıştığı gibi “Ölen, ama ölmediğine inanılan kimsenin yeniden gelişi” (s: 267) değil; “ölen ve öldüğüne de inanılan kimsenin yeniden gelişi ve dünyaya dönüşü”dür ki sayın Fığlalı şu ifadelerinde de aynı dûn payeye düşmekten kurtulamamaktadır:

“Daha sonra, kurucusu olarak kabul edildiği Keysaniye fırkasınca ölümü inkar edilmiş ve ölmez olarak Radva Dağı’na yerleştirilmek suretiyle, orada döneceği zaman beklenir olmuştur. Böylece Muhammed bin el-Hanefiyye, daha sonraki İsna Aşeriyye şiilerinin gizli İmamı gibi “el-Mehdiyy’ul Muntazar”, yani “Beklenen Mehdi” haline gelmiştir. Tabi bu durumda Mehdilik fikrine ric’at inanışının da sokulmuş olduğu ve bilhassa şiilerce gizli İmamları için benimsendiği görülmektedir”

Görüldüğü gibi Fığlalı burada ric’ati” ölen ve ölmediğine inanılan birinin dönüşü” şeklinde saptırırken İmamiye Şiâsının Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkındaki inancına çağrışını saptırmakta, zuhur ve gaybet olayıyla ric’at meselesini kasıtlı bir şekilde birbirine karıştırarak bu konuları çok iyi bilmeyen Müslüman dimağlarda şüphe ve inkar izleri bırakmayı planlamaktadır. Daha sonra da Mehdilik ve ric’at konusunu karıştırarak, ric’atin tamamen yahudi ve hıristiyan inancı olduğunu iddia ediyor. Bununla varacağı sonuç ise esasen Mehdi inancını yahudilikle hırıstiyanlığa bağlayarak, önceden plânlamış olduğu şekilde zihinleri iğfal etmek olacaktır. Nitekim ric’at konusunda, belirttiğimiz şekilde çarpıttıktan sonra Fığlalı Bey, ağzındaki baklayı nihayet çıkarmakta ve “Şüphe yok ki ric’at, daha önce de ifade edildiği gibi, tamamen bir yahudi ve hırıstiyan akidesidir” deyivermektedir!

Dolayısıyla, Fığlalı beyin, nice zahmetlere katlanarak ne yapıp edip Mehdilik konusunu ric’ate ve ric’at konusunu da yahudilik ve hıristiyanlığa irca ettiğini görüyoruz. Fakat üzücü olan nokta, Fığlalı’nın, yıllarca tahsil ve mutaaladan sonra Şia’nın en seçkin inançlarından biri olan Mehdilik konusundan habersiz oluşu ve Şia’daki Mehdilik inancının ric’at meselesiyle hiç bir ilgisinin olmadığını bilmeyişidir.[32]

Şia İnançlarında Ric’atla Mehdilik Arasındaki Temel Fark

Burada şunu belirtelim ki, Mehdilik inancı, gaybet ve zuhur meselesi ric’at meselesinden tamamen farklı olduğu apaçık bellidir.Mehdilik inancı, gaybet ve zuhur konusu şu anlamdadır: Doğumundan bugüne kadar ve zuhur edip dünyayı adaletle dolduracağı güne kadar yaşıyor. Fakat şimdi o hazret gaybettedir; yani insanların arasında olup onların toplantılarına katılıp, hacda hacılar arasında olmasına rağmen insanlar her ne kadar onu görseler bile tanımazlar, o da çok az durumlarda özel bir takım maslahatlardan dolayı kendisini tanıtmaktan sakınmaktadır. O bir gün zuhur edecek, o gün insanlar onu Mehdi olarak tanıyacaklar ve o yeryüzünü adaletle dolduracaktır.

Ama ric’at ise şu anlamdadır: Sırf iman veya sırf küfürle dünyada yaşadıktan sonra ölen bir grup insan Allah’ın emriyle dirilerek mümin olanların izzetle ve kafirlerin ise zilletle yaşaması için dünyaya döneceklerdir. Dolayısıyla Fığlalı’nın ric’atı “Ölen, fakat ölmediğine inanılan kimsenin yeniden gelişi” şeklindeki tanımı tamamen yanlıştır. Ric’atın doğru tanımı “Ölen ve öldüğüne inanılan kimsenin yeniden gelişi”dir. Bunun da Şiâ’nın, Hz. Mehdi’nin yaşadığı ve bir gün zuhur edeceğiyle ilgili inancıyla hiç bir ilgisi yoktur. Ayrıca, ric’at ve Hz. Mehdi’nin zuhuru ikisi de birbirinden tamamen farklı iki anlam olup mantık açısından bu ikisi arasında hiç bir gereksinim ve bağlantı yoktur. Yani eğer ric’ate delalet eden hadisler olmadaydı Hz. Mehdi’nin gaybet ve zuhuruna delalet eden hadislerden bazı insanların öldükten sonra bir gün tekrar dünyaya gelecekleri kesinlikle anlaşılmamaktadır.

Dikkat edilmesi gereken diğer önemli nokta da şudur: İmamet ve Mehdilik inancı Şiâ’nın inanç esaslarından biridir. Buna göre Şiâ, Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’tan sonra ilmî ve siyasî merciliğin on iki İmama mahsus olduğuna inanmaktadır. Dolayısıyla, Kur’an tefsirinde, doğru sünneti yanlışından tanımada, fıkıh, kelam ve diğer dinî alanlarda Resul-i Ekrem’den (s.a.a.) sonra on iki İmama ve bunlardan biri olan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a müracaat etmektedir. Ric’at meselesi Şia’nın “İmamet ve Mehdilik” ilkesine inanmasından kaynaklanan ayrıntılardan sadece birisidir. İşte bu yüzden, ric’at konusunu hiç bir zaman “İmamet ve Mehdilik” inancıyla bir sırada kabul edemeyiz. Dolayısıyla ric’at konusu sadece “İmamet ve Mehdilik” konusunun kapsamına girmemekle kalmıyor, ortam açısından da “İmamet ve Mehdilik” menzilesinde değildir.

2- İslam’ın Hz. İsa’nın (a.s) Göğe Aldığı ve Nüzul Edeceği Alanındaki İnancını İnkâr Edilemez

Müslümanların Kur’an ayetleri, Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih ve Ehl-i Beyt İmamlarından rivayet edilen hadislere dayanarak görüş birliği içerisinde olduğu meselelerden biri, Hz. İsa’nın göğe ağdığı ve bir gün yeryüzüne ineceği inancıdır. -Bu inancın delillerine ileride değineceğiz.- İslam’a göre yahudiler Hz. İsa’yı öldürmemiş, salibe çekmemişler, aksine, Allah Teala onu ruhu ve bedeniyle göğe çekmiş, o, ahir zamanda gökten inerek Hz. Mehdi’nin yardımına koşacak, onun İmametinde namaz kılacaktır. Ne yazık ki bu İslamî inanç da İslam’ın “Mehdilik” inancı gibi şüpheye düşürülmüş ve hatta bu inancın bir İslam inancı olduğu inkâr edilmiştir. Fığlalı ilk önce ayetlerin açıkça Hz. İsa’nın (ruh ve bedeniyle) göğe ağmasına delaletini inkâr ederek kitabının 244. Saygasında şöyle diyor:

“Bir kere İsa b. Meryem’in bedeniyle ve canlı olarak semaya çekildiği” şeklinde bir açıklama bize bu konudaki ayetlerin sınırını oldukça zorlayan bir davranış gibi gözüküyor.”

Ve buna dayanarak Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın öldüğünü (bedenen göğe ağmadığını) ileri sürüyor. Dolayısıyla Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökte olduğuna ve kıyamette önce yere ineceğine delalet eden hadisler bu ayetlerle çelişmektedir. Bu konu müfessirleri bu ayetleri te’vil etmeye mecbur etmiş ve dolayısıyla şöyle demişlerdir:

İsa b. Meryem’in ref’i ve vefatıyla ilgili deliller yalnızca bu ayetlerden ibaret olsaydı bir bakıma mesela yoktu denebilirdi. Ama, hadislerde söz konusu edilen İsa’nın kıyamet dününden önce döneceğine dair hükümlerin varlığı müfessirleri ayetlerde geçen kelimelerin bilinen açık anlamları dışında te’vil (yorum) yoluna gitmek ve ayetleri hadislerdeki görüşler istikametinde açıklamak zorunda bırakmıştır.”

Hatta Fığlalı’ya göre Müslümanların Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzul ve inişiyle ilgili inancı tamemen Yahudi ve Hıristiyan inancıdır. Dolayısıyla ref (göğe ağma, çekilme) kelimesi geçen bir kaç ayeti naklettikten sonra şöyle diyor:

“Görüldüğü gibi ayetlerde ref kelimesi daha çok manevi yükseklik, üstünlük ve üstte oluş anlamlarına gelmektedir. Buna rağmen bir kısım müfessirler Hz. İsa’nın geri gelişine (ric’at) dair haberlerin gerçekleştirmesini veya başka bir ifadeyle doğrulamasını sağlamak için… insanları beşikte iken de, yetişkin iken de iyilerden olarak konuşacaktır (Âl-i İmran/46, Mâide/110) ve o kıyametin kopacağını bildirir ve (Zuhruf/61) ayetlerinin de işaret olduğunu belirtmişlerdir.”

Görüldüğü gibi burada Fığlalı Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın inişine inanmayı ric’at bilmektedir. Başka bir yerde de ric’atle ilgili inancını şöyle açıklıyor:

“Şüphe yok ki ric’at daha önce de ifade edildiği gibi tamamen bir yahudi ve hıristiyan akidesidir.”

Fığlalı bu ifadesini tekrarlayarak Kur’an’ın sarih nasslarına ters düşen konumda ayak diremekte, inat göstermektedir.

Meseleyi tam tersine gösterip ayetlerde Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın öldüğünün ve göğe çekilmediğini delirtildiğini iddia ettikten sonra, Fığlalı, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın canlı olarak göğe çekildiğini gösteren yeryüzüne nüzul ve inişiyle ilgili hadisleri önemsiz göstermeye çalışmakta ve bu hadisleri vahid haber şeklinde takdim ederen, ilgili eserinin 253. sayfasında “nitekim, Decaal’ın çıkışıyla ilgili olan ahad haberlerde İsa b. Meryem aleyha selâm’ın nüzulu açıkça belirtilmiştir” demektedir.

Fığlalı, aynı kitabın 265. sayfasında da bu hadisleri ahad olarak tanımlamakta… Bütün bu bulgu ve tetkiklerden sonra Fığlalı’nın; Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın canlı olarak göğe ağdığı çeklindeki Kur’an ve İslam inancını sarahatle inkâr ettiğini ve şöyle dediğini görmekteyiz:

a- Hz. İsa aleyhi's-selâm ölmüştür.

b- Hz. İsa’nın aleyhi's-selâm göğe ağması olan “ref”, o hazretin canlı olarak; yani ruhu ve vücuduyla göğe yükselmesi değil; makam ve değer açısından yükseltilmesi demektid.

c- Hz. İsa’nın aleyhi's-selâm tekrar yeryüzüne ineceğini bildiren rivayetler ahad haberler olup mazmunları Kur’an’a uymamaktadır.

Evet, Fığlalı’nın mezkur konudaki görüşleri özetle böyle. Şimdi bunları Fığlalı Bey gibi yahudi ve hırıstiyan oryantalistlerin kitaplarıyla değil de; Allah’ın kitabı ve O’nun Resulü sallâ’llâhu aleyhi ve alih’nin sünnetiyle değerlendirelim ve ne kadarının doğru, ne kadarının yalan olduğunu görelim hep birlikte.

a- Hz. İsa Gerçekten Ölmüş müdür?

Hz. İsa aleyhi's-selâm’ın öldüğüne dair Fığlalı’nın öne sürdüğü tek delili Âl-i İmran suresinin 55. ayet-i kerimesinde geçen ve “ruhun çıkarılması” anlamına gelen “teveffâ” kelimesidir. Bu ayette meâlen şöyle buyruluyor:

“Hani Allah, İsa’ya demişti ki: ‘Ey İsa, doğrusu senin ruhunu alacak ve seni kendime yükselteceğim, seni küfredenlerden temizleyeceğim ve sana uyanları kıyamete değin, küfre sapanların üstüne geçireceğim. Sonra dönüşünüz yalnızca banadır, hakkında anlaşmazlığa düştüğünüz şeyde, aranızda ben hükmetedeğim”

Aynı kökün kullanıldığı bir ayet te Maide, 117’deki, şöyle buyrulmaktadır:

“…Onların içinde kaldığım sürece ben onların üzerinde bir şahidim, benim dünyada süren hayatıma son verdiğinde, üzerlerindeki gözetleyici, Sendin, sen herşeyin üzerine şahid olansın”

Fığlalı’ya göre bu ayetlerde geçen arapça “müteveffik” ve “teveffeytenî” terimleri açıkça Hz. İsa aleyhi's-selâm’ın ölümüne delalette bulunduğu halde, müfessirler, Hz. İsa aleyhi's-selâm’ın tekrar yeryüzüne ineceği yolundaki rivayetlere binaen Hz. İsa aleyhi's-selâm’ın öldüğünü inkâr etmiş ve bu ayetleri tevilde bulunmuşlardır.

Halbuki Kur’an-ı Kerim’de “teveffâ” terimi sadece “ölüm” anlamında kullanılmış değildir, bu kelime, ruhun bedenden her türlü ayrılışı için kullanılır; yani meselâ hem uyku, hem ölüm için aynı kelime geçer Kur’an’da, nitekim Zümes suresinin 42. ayetinde her iki anlamda da kullanılmıştır:

“Allah, ölümleri zamanında canları alır, ölmeyeni de uykusunda -bir tür ölüm sokar- Böylece, kendisi hakkında ölüm kararı verilmiş olanı-n ruhu-nu turar, öbürünü ise, adı belirlenmiş bir esele kadar salıverir. Şüphesiz bunda; düşünebilmekte olan bir kavim için gerçekten ayetler vardır.”

Ayetin arapçasında da görüleceği üzere, “teveffâ” kelimesi tekrarlanmaksızın ilginç bir şekilde hem “ölüm”, hem “uyku” halleri için kullanılmıştır. Bu da sözkonusu terimin ölüm olduğu kadar uykuyu da ifade edebileceğini ortaya koymaktadır:

Binaenaleyh Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın göğe yükseltilmesiyle ilgili ayetlerde geçen “teveffâ” teriminin ölümü ifade ettiğini söylemek mesnedsiz bir iddiadan ibarettir. Hatta ayetteki yükseltme ve teveffâ terimleri arasında bir öncelik ve sonralık sıralaması sözkonusu olmasaydı bile, yine de Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın öldüğü ve daha sonra sadece ruhunun göğe çekildiği gibi bir anlam çıkarılamayacaktı bundan.

“Teveffâ”nın sadece uyku için kullanıldığı ayetse En’am suresinin 60. ayetidir, bu ayette şöyle buyrulur:

“Sizi geceleyin uyutan ve gündüzün güç yetirip etkilemekte -yapıp kazanmakta- okduklarınızı bilen, sonra, adı konulmuş ecel doluncaya kadar onda sizi dirilten -yani uyandıran- da O’dur. Sonra en son dönüşünüz O’nadır. Sonra, yapmakta olduklarınızı size O haber verecektir.”

Kaldık ki, Mâide, 117’de “Benim dünya hayatıma son verdiğinde” şeklinde meali tercüme edilmiş olan ayet-i kerimede, pekala Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökten inişinden sonra ve kıyametten önce öleceğine işaret ediliyor olabilir.

Görüldüğü gibi Fığlalı’nın Kur’an müfessirlerinin bir takım rivayetlerden etkilenerek mezbur ayetleri te’vil ettiği yolundaki iddiası gerçekle zerrece bağdaşmayan asılsız bir iddiadır, çünkü heryeden önce, bu ayetler Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın ölümüne delalette bulunmamaktadırlar, dolayısıyle de Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın halihazırda hayatta olduğu ve yeryüzüne ineceği yolundaki hadis ve rivayetlerle bağdaşmadığını söyleyebilmek mümkün değildir.

Ayrıca, Fığlalı’nın iddiası tamemen batıldır. Çünkü ayetin arapçasında geçen “teveffeyteni” ve “seteveffik” cümlelerinin anlamı ister “ölüm” olsun, ister “uykuda alma” (başka bir tabirle ister Hz. İsa aleyhi’s-selâm ölmüş olsun ve ister olması) kesinlikle Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzul edeceğine delalet eden rivayetlerle çelişmemektedir. Çünkü bu rivayetler Hz. İsa’nın hayattayken gökten ineceğini bildirmektedir. Ama onun daha önce ölüp ölmediği rivayetlerin delaletinin sınırını aşar ve anlamını değiştirmez. Evet, rivayetler zımni olarak Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın göğe bedenen ağacağına, yani, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın zahir zamanda yere nazil olması için daha önce göğe çekilmiş olması gerektiğine delalet eder. Elbette, ref’ ayetleri Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın göğe çekildiği konusuna iyice delalet eder ve gerçekte raf’ ayetleri Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzul edeceğine delalet eden hadislerin doğru olduğuna diğer bir tanıktır. Sonraki bölümde ref’ ayetleri hakkında daha geniş bilgi vereceğiz.

b- Hz. İsa (a.s)’nın Göğe Yükselmesiyle İlgili Ayetlerin Fığlalı Tarafından Tevili

Kur’an ayetleri üzerinde dikkatli bir incelemeden sonra Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın diğer peygamberler arasında çok farklı bir konumu olduğu ve sadece ona mahsus bu konumu kabul edebilmenin; ancak gaybe iman ve Allah Teala’nın sonsuz kudret ve dücüne can-u gönülden inanmakla mümkün olabileceği görülür. Mesela Hz. Meryem-i Azrâ hiçbir erkekle teması olmadığı halde Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ı doğurmuş ve bugün bilinen tabiat kanunları ve pozitif bilimin sınırlarının ötesinde bir hadise vuku bulmuştur. Fığlalı efendi bunlara “Allah’ın değişmez kanunları” diyor “İtikadi Açıdan İslam Mezhepleri”nin 270. sayfasında bunları tabiatın değişmez kanunlarını aşan ve Allah Teala’nın -cc- tabiatötesi kanunları çerçevesinde vuku bulan vakalardır. Hz. İsa aeyhi’s-selâm’ın henüz beşikteyken konuşması ve peygamber olduğunu ilan etmesi, Allah’ın izniyle ölüleri diriltmesi, çamurdan yaptığı kuş maketlerine nefesinden ifleyince canlanıp uçması hep Fığlalı’nın “değişmez kanunları”na aykırı hakikatlerdir.

Allah Teala’nın izniyle Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gösterdiği bunca mucizeye inanan bir müminin; Allah Teala’nın Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ı düşmanlarının elinden mucizemsi bir şekilde kurtarabileceğine ve onu canlı olarak göğe çekebileceğine de elbette ki inanır ve iman eder.

Kur’an’da ağaçık bir şekilde beyan edilen bu mucizelere hiçbir mümin şüpheyle bakmaz ve Rabb’ul Âlemin hazretlerinin herşeye kadir olduğunu, O’nun izni sayesinde Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın hayatının bu tür mucizelerle dolu bulunduğunu bilir ve buna can-u gönülden inanır. Bütün bu sarih hakikatlere rağmen Fığlalı Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın canlı olarak göğe yükseldiğini inkar etmekte ve meseleyi manevî yücelme şeklinde tevil ederek “… bir kere; İsa b. Meryem’in, bedeniyle semaya çekildiği şeklinde bir açıklama, büze bu konudaki ayetlerin sınırını odukça zorlayan bir davranış gibi gözükmektedir” demekte ve ilahi mucizeleri pozitif bilim kurallarıyla açıklayamayınca bunları tevil yoluna giden seleflerinin yolunu izlemektedir. Nitekim 20’ye yakın ayeti örnek vererek bunlarda geçen “ref’“ kelimesinin sadece manevî anlamda bir “yükselme”yi ifade ettiğini iddia etmekedir. Şimdi, Fığlalı’nın örnek olarak aktardığı mezbur ayetleri teker teker okuyalım ve bunların gerçekten sadece manevî bir anlam taşıyıp tamımadıklarını hep birlikte görelim:

1- “Sizden kesin söz almıştık, Tur Dağı’nı üzerinize kaldırmıştırk (tepenize yükseltmiştik)” (rafa’na) .Bakara, 63.

2- “İbrahim ve İsmail Ev’in (yani Ka’be’nin) temellerini yükseltiyordu” (yerfeu). Bakara, 127).

3- “Sözvermeleri için Tur’u üzerlerine kaldırdık” (refa’nâ) … Nisa, 154.

4- “Ana babasını tahtın üstüne çıkardı (oturttu)” (refa’a) Yusuf, 100.

5- “Ey inananlar! Seslerinizi peygamberin sesini bastıracak şekilde yükseltmeyin” (lâ terfa’û), Hucurat, 2.

6- “O, göğü yükseltmiş” (refa’ahu), Rahman, 7.

7- “Ve yükseltilmiş (merfû’a) döşekler üstündedieler” Vâkıâ, 34.

8- “Yükseklik miktarını yükseltti (refa’a) onu düzenledi… Nâziât, 28.

9- “Orada yükseltilmiş (merfûâ) tahtlar vardır.” Ğâşiye, 13.

10- “Göğün nasıl yükseltildiğine (rufiât) bakmıyorlar mı?” Ğaşiye, 18.

Buraya kadar sıralanan ayetlerde de görüldüğü gibi “yükseltme” veya türevleri anlamında geçen “ref’“ fiilinin kökü bu on ayette hep maddî yükseltme ve yüceltme, yukarı kaldırma, yukarı çekme, üzerine dikme … vb. gibi anlamlarda germektedir.

“Ref’“ kökünün manevî anlamlarda kullanıldığı ayetler ise şunlardır:

1- “Bu, İbrahim’e, milletine karşı verdiğimiz hüccetimizdir. Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz” (nerfâ’u), En’am, 83.

2- “Verdikleriyle denemek için sizi yeryüzünün halifeleri kılan ve kiminizi kiminize derecelerle üstün kılan (refa’a) O’dur…” En’am, 165.

3- “… Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz (nerfa’û)…”, Yusuf, 76.

4- “Allah’ın, yükseltilmesine ve içlerinde adının anılmasına izin verdiği evlerde insanlar sabah-akşam O’nu tesbih ederler (turfa’â), Nur, 36.

5- “… Güzel sözler O’na çıkar, o sözleri de yararlı iş yükseltir (yerfa’uhu)…” Fâtır, 10.

6- “… Birbirlerine iş gördürmeleri için kimini kimine derecelerle üstün kıldık (refa’nâ)” Zuhruf, 32.

7- “Kıyamet koptupunda kimini alçaltacak ve kimini yükseltecek (fari’nâ) olan o hadisenin vukuunu yalanlayacak kimse çıkmaz…” Vâkıa, 1-3.

8- “…Allah, içinizden inanmış olanları ve kendilerine ilim verilenleri derecelerle yükseltsin (yerfa’î)” Mücadele, 11.

Görüldüğü gibi bu 8 ayette de “ref’“ kökü sadece manevî anlamda kullanılmıştır.

Ama meselâ “refe’nâ mekânen aleyhâ” ayetinde geçen ref’in anlamı ne tam anlamıyla manevî, ne de salt maddi bir yükseliş olmadığından bu iki şıkkın hiçbirinide yer vermedik.

Her iki kategetinin ayetleri incelendiğinde, maddî anlamda bir yüceliş ve yükselmenin, manevî manadan daha ziyade kullanılmış olduğu görülecektir. Bu nedenledir ki Fığlalı’nın “ayetlerde refe kelimesinin daha çok manevî üstünlük anlamında kullanıldığı” yolundaki iddiası sadece yanlış değil; aynı zamanda gerçeğin tam retsi bir cihettedir.

Kur’an, Hz. İsa’nın (a.s) Ruhu ve Vücuduyla Göğe Yükseltildiğini Buyurmaktadır

Bu ayetlerde her ne kadar “ref” kökü daha ziyade maddî anlamda kullanılmışsa da, bu kökün Kur’an’da genellikle maddî manada kullanılması, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın göğe yükselişinin de sadece maddî ve fizikî olduğu anlamını vermemektedir. Esasen “ref” veya türkçesiyle “yükselme ve ağma” kökü mutlak bir fiil olup salt maddî veya salt manevî bir anlamla yüklü değildir. Birlikte kullanıldığı isim veya sıfatın konumuna göre maddî veya manevî anlam ifade edebilir. Meselâ Kur’an’da Hz. Yusuf aleyhi’s-selâm’ın annesiyle babasını tahta çıkarıp oturttuğu buyrulurken kullanılan “ref” fiilinin manası, Hz. Yusuf’un onları manevî anlamda tahta çıkarttığı ve meselâ sosyal konum ve prestijlerini yücelttiği şeklinde değildir elbette; bilinen anlamda, fizikî olarak bir “tahta öıkma ve oturma”dır bu. Veya meselâ, Bakara 63’le, Nisa 154’te yine “ref” fiiliyle geçen “Tur Dağı’nın İsrailoğulları’nın üzerine yükseltildiği” buyruğunda manevî bir mana kastediliyor değildir; yani Allah Teala İsrailoğulları’nın karkup O’na teslim olması ve emirlerine uyması için Tur Dağı’nın manevi değer ve konumunu yücelttiğini buyurmuyor borada; bilakis, Allah’tan kokmaları için, bizzat Tur Dağı’nı fizikî olarak yükseltip onların üzerine çıkardığını, tepelerine diktiğini buyurmaktadır. Binaenaleyh Hz. İsa aleyhi’s-selâm’la ilgili ayetlerde kullanılan “ref” kelimesinin Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın manevî makamı için mi, yoksa bizzat kendisi için mi kullanıldığına bakmak gerekir; o zaman bu “yükselme”nin manevi mi, yoksa maddî mi, olduğu kolaylıkla anlaşılacaktır.

Sözkonusu ayetlerde “ref” kelimesinin geçtiği ve Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın göğe çekilip yükseltildiği yerde o hazretin manevî makam ve mevkiiyle ilgili bir ibare yer almaz, bilakis, bizzat Hz. İsa’nın aleyhi's-selâm kendisinin göğe çekilip yükseltildiği buyrulur. Evet, yahudilerin öldürmek istediği, ama Allah Teala’nın -cc- kudret ve mucizesiyle kurtulup göğe ağan Hz. İsa aleyhi's-selâm Nitekim Nisa suresi’nin 156. ayet-i Kerimesinde bu hakikat çok net bir şekilde anlatılmakta ve şöyle buyrulmaktadır:

“oysa onu öldürmediler ve asmadılar, ama onlara öyle göründü. Ayrılığa düştükleri şeyde doğrusu şüphededirler. Bu husustaki bilgileri ancak zanna uymaktan ibarettir. Kesinlikle onu öldürmediler, bilakis, Allah onu kendi katına yükseltti. Kitap ehlinden olup da, ölmeden önce İsa’ya inanmayacak kimse yoktur.”

Görüldüğü gibi yukarıdaki ayet-i Kerimdede “Allah onu kendi katına yükseltti” buyrulur veya “onu öldürmediler” denilirken “o”ndan kastedilen Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın bizzat kendisidir, manevî makamı değil. Nitekim “Oysa onu öldürmediler” buyruğunda da “Manevî makamını veya ruhunu öldürmediler” gibi bir anlam kastedilmemektedir. Her iki cümlede de mevzu bizzat Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın kendisidir; yoksa, fiilin zamir akindeki 3. tekil şahıs zamirini bir “Hz. İsa aleyhi’s-selâm”, bir de “onun manevi makamı veya ruhu” şeklinde açıklamak gerekir ki en avam edebîyatlarda bile böyle bir dilbilgi kural tersliğine rastlamak mümkün değildir.

Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın bu “göğe çekilme” olayında sadece ruhunun değil, vücudunun da çekilmiş olduğunun bir diğer delili de, sırf ruhun göğe yükselmesi olayının sadece Hz. İsa aleyhi’s-selâm’a değil, bütün peygamberlere mahsus bir olay olmasıdır; bütün peygamberlerin ruhu, vefatlarından sonra göğe yükselir. Halbuki vefatlarında şüphe bulunmayan ve ruhu kesinlikle göğe yükselmiş olan diğer peygamberlerin vafatı için Kur’an-ı Kerim’de “refe’e” veya “refe’nâ” tabiri kesinlikle kullanılmamıştır, bu tabirin peygamberler içinde sadece Hz. İsa aleyhisselama mahuss olması, onun “ref”i, yani “yükselmesi ve göğe çıkması”nın, bütün diğer peygamberlerin ruhunun göğe yükselmesinden farklı bir olay olduğunu gösterir ki, bu da o hazretin ruhunun yanısıra vücudunun da göğe yükselmiş olduğu manasına gelir. Aksi takdirde bütün peygamberlerin ruhu göğe yükseldiğine göre sadece Hz. İsa aleyhi’s-selâm için “göğe çekildiği” “samaya yükseltildiği” ve “yukarıya ağıldığı” tabirinin kullanılmış olmasının biçbir ayrıcalığa delalet etmediğini söyleyebilmek elbette ki mümkün değildir.

c- Hz. İsa (a.s)’nın Nüzuluyla İlgili Hadislerin Tevatürü

Fığlalı, mezbur eserinde Hz. İsa aleyhi's-selâm’ın nüzulünün, Deccal’ın hurucuyla ilgili hadislerde zımnen bildirildiğini ve bu hadislerin haber-i vahid olduğunu ve mazmununun ise Kur’an ayetleriyle bağdaşmadığını iddia ediyor.

Fığlalı efendimiz bu iddiasının da tutarsız olduğunu ve hakikatle bağdaşır yanı bulunmadığını hemen belirtelim; zira Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzuluna delalet eden hadisler Ehl-i Sünnet kaynaklarında tevatür derecesine varmaktadır; nitekim Ehl-i Sünnet uleması da Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislerin tevatürlüğünü açıklarken veya meseleyi başlıca bir mevzu olarak ele alırken bu hususu bihassa burgulamaktadırlar ki biz burada sözkonusu tanınmış ulemadan bazısının ismini aktarmamın faydalı olacağı kanısındayız:

1- el-Hafız b. Muhammed b. el-Hüseyin el-Âbırî: Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzulü ve Deccal’ın hurucu ile ilgili hadislerin tevatür derecesine vardığını tespit eden bu alimden daha önce de sözetmiştik.

2- Gazi Muhammed b. Ali el-Şevkânî: Bu Ehl-i Sünnet alimi de yukarıdaki üç mevzuyu ele aldığı “Beklenen Mehdi aleyhi’s-selâm, Deccal ve Hz. İsa aleyhi’s-selâm’la İlgili Hadislerin Mütevatir Oluşu Üzerine Tekrar Açıklama” adlı eserinde aynı noktayı vurgular.

3- Ebu Abdullah Muhammed b. Cafer el-Ketânî el-Mâlikî.

4- Mümin b. Hasan Mü’min el-Şeblencî şöyle diyor:

a) Savaik’te şöyle demiştir: Doğru olan görüş Mehdi’nin hurucunun İsa’nın nüzulundan önce oluşudur. Bazıları ise sonra olduğunu söylerler.

b) Hadisler Peygamber’den tevatür haddine ulaşmıştır ki, Mehdi Peygamber’in Ehl-i Beyt’indendir ve yeryüzünü adaletle dolduracaktır.

c) Hadislerde tevatür şeklinde yeraldığına göre Mehdi Şam’daki Filistin toprağında Lud kapısında Deccal’ı öldürmek için İsa’ya yardım edecektir.

5- Keşmîrî: “Hz. İsa aleyhi's-selâm’ın Nüzulüyle İlgili Mütevatir Hadisler Üzerine” adlı eserinde.

Bütün bunlar bir tarafa, Ehl-i Sünnet nezdinde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhuruyla Deccal’ın hurucuna dair hadislerin konusunu pekiştirenen öenmli kaynak sahihlerdir; Sahih-i Müslim’le Sahih-i Buhari’de bu konuya dair nakledilen hadisler tevatür haddine varacak kadar çok ve nettir.

Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzuluyla ilgili mütevatir hadislerin mazmununun Kur’an’la bağdaşmadığı konusuna gelince; Fığlalı Efendi’nin diğer iddiaları gibi bu iddiası da gerçeklere tamamen aykırıdır. Nitekim bahsimizin daha önceki bölümlerinde Nisa seresinin 158. ayetiyle Âl-i İmran 55’te Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzuluyla ilgili ayetlerde o hazretin ruhu ve bedeniyle göğe ağmış olduğunun sarahatle belirtildiğini vurgulamıştır; bu incelemeden sonra sözkonusu mevzudaki hadislerle ayetler arasında hiçbir uyumsuzluğun bulunmadığı kolaylıkla anlaşılmaktadır; Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökten nüzul edeceğine dair eldeki hadislerle Kur’an ayetleri arasında tam bir uyum olup her ikisi de birbirini pekiştirici niteliktedirler. Bu nedenledir ki Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökten ineceği yolundaki İslam inancı, aslında Ehl-i Sünnet akidesinin vazgeçilmez inançları arasındadır ve usulden sayılır. Şiada da aynı inanç, aynı hadde mevcuttur; ancak, Şia’da eksen konu, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhurudur ve Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökten inişi olayı, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhurunda vuku bulacak yan olaylardan biri durumundadır. Binaenaleyh Ehl-i Sünnet itikadına sahip bir sünni ve Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm itikadına sahip bir şii için Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhur ve kıyamı kadar, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökten ineceği gerçeğini de inkar edebilmek mümkün değildir.

3- Hz. Mehdi’yle (a.s) İlgili Hadislerin İncelerken Hadis Biliminin Usul ve Prensipleri İhmal Edilemez

Fığlalı diyor ki: “Hadisler Mehdi’nin kimliği hakkında da ayrılık göstermektedir. Sınıflandırıldığı takdirde:

a- Hasan b. Ali’nin.

b- Hüseyin b. Ali’nin.

c- Abbas b. Abdulmuttaliboğulları’ndan birinin.

d- İsa b. meryem’in.

e- Veya adı belirtilmemiş ve fakat İslam’ın zaferi için uğraşan her iyi ve doğru kişinin Mehdi olduğu, yahut da olabileceği anlaşılmaktadır.

Görüldüğü gibi mevcut haberlerden bunların bütünüyle sahih olduklarını söyleyebilmek ve ihtiva ettikleri mübalağa, tutarsızlık, târihi ve içtimaî uygunsuzluk sebebiyle bunların doğrudan doğruya Hz. Peygamberden bu şekilde söylendiklerini ifade edebilmek bize göre fevkalâde güç olmaktadır.”

Evet, böyle diyor Fığlalı… Rical bilimiyle diraye ilminin bilinen kuralları nazar-ı dikkate alınırsa Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm la ilgili hadisler konusunda bu tür önyargılarda bulunmamın ilmî bir gerçeklik taşıyamayacağı kolaylıkla anlaşılır. Çünkü bu bilimlerde sırf falan meseleden veya müşkülden sözetmek yetmez, birtakım özel kıstaslar ve prensipler yardımıyla hadislerarası ihtilaflar veya benzeri meseleler -tabi eğer gerçekten varsa- haledilerek meselenin aslı ortaya konulur. Halbuki Fığlalı efendi bilerek veya bilmeyerek bu kıstasları görmezden gelmiştir. Her hal-ü kârda, şimdi ele almak istediğimiz bir kaç noktaya dikkat edilir ve sahih mütevatir hadisler de nazar-ı dikkate alınırsa Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın kimliğinin gayet net olduğu ve Fığlalı’yla benzerinin iddia ettiği gibi bir belirsizliğin sözkonusu dahi edilemeyeceği görülecektir:

İmam Mehdi (a.s) Hakkındaki Şia Hadislerinin Yekdiğeriyle Tam Bir Uyum ve İttifak Taşıyor Olması

Hz. İmam Mehdi aleyhi's-selâm hakkında Hz. Resul-ü Ekrem sallâ'llâhu aleyhi ve alih ve onun mutahhar Ehl-i Beyt’inin 12 İmamından Şia’nın aktarmış olduğu hadislerin tamamı yekdiğeriyle mutabık ve uyumlu olup her hadis bir diğerinin sıhhat ve doğruluğunu onaylayıcı ve pekiştirici niteliktedir. Tabiri caizse bu hadisler tıpkı bir makinanın parçaları gibidirler, her birinin konumu dikkatle incelendiğinde, diğerinin konum ve işlerine ışık tutmakta ve yekdiğerini onaylamaktadır. Şia kaynaklarında İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili olarak kayıtlı bulunan hadislerden şu gerçekler sarih olarak anlaşılmaktadır:

a- Hz. İmam Mehdi aleyhisselam, Abbas b. Abdulmuttalip oğulları’ ndan değil, Hz. Resulullah’ın sallâ'llâhu aleyhi ve alih neslinden ve Hz. Ali aleyhi’s-selâm’a Hz. Fatıma Zehra aleyha selâm’ın evlatlarındandır.

b- İmam Hasan aleyhi’s-selâm’ın değil, İmam Hüseyin aleyhi's-selâm soyundan gelmektedir.

c- Hz. Mehdi aleyhisselamın zuhuru sırasında gökten nazil olup inecek olan Hz. İsa b. Meryem aleyha selâm Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın yakın yardımcılarından ve o hazretin seçkin ashabındandır.

d- İmam Mehdi hazretleri aleyhi’s-selâm Hz. Resulullah’ın sallâ'llâhu aleyhi ve alih mutahhar Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’ın on iki masum İmamının 12.’si ve onuncusu olup Hz. İmam Hüseyin aleyhi’s-selâm’ın soyundan 9. İmam olup, İmam Bâkır aleyhi’s-selâm’dan sonra 7. ve İmam Rıza aleyhi’s-selâm’dan sonra 4. İmamdır.

Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm konusunda Şia kaynaklarında kayıtlı bulunan sahih hadisler o kadar çok, net ve detaylıdır ki, bu hadislerin yardımıyla, doğumundan gaybet-i suğra ve gaybet-i kübra’ya, hatta zuhur alametlerine, zuhur çağının nasıl bir çağ olacağına ve Hz. İmam Mehdi aleyhi's-selâm zuhurdan sonra neler yapacağına ve genel programının ne olduğuna dair bütün bilgileri teferruatlarıyla bulabilmek mümkündür.

Bütün bu uyum ve mutabakatlar Ehl-i Beyt İmamlarının ilminin tamamen uyumlu ve yekdiğeriyle mutabık olduğunu göstermenin yanısıra bu rivayetlerin tamamına yakın kısmının kesinlikle sahih olduğunu ve bunlar arasında uyduruk rivayetlerin çık nadir bulunduğunu ve “Şia’nın Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm hakkındaki inançlarının ispatı için Şia kaynaklarında geçen ilgili hadislerin yeterli olduğu”nu ortaya koymaktadır. Bu kaynaklardaki hadisler, Ehl-i Sünnet kaynaklarına müracaata gerek bırakmayacak kadar çoktur. Nitekim Şia’nın bu hususta Ehl-i Sünnet kaynaklarından da hadis nakletmesinin nedeni meselenin bizzat Ehl-i Sünnet için de kolayca anlaşılmasını mümkün kılıp hücceti tamamlamak ve Şia inançlarının çoğunun ispatını, bizzat Ehl-i Sünnet kaynaklarındaki belgelerle mümkün olduğunu bilfiil göstermek içindir.

Hz. İmam Mehdi (a.s) Hakkında Ehl-i Sünnet Kaynaklarında Geçen Hadislerleki Farklılığın En Önemli Nedeni

Mehdilik ve İmamet mevzuu İslam dininin en hassas ve en kkritik mevzuularındandır. Taşıdığı siyasî ve kültürel önem nedeniyle çeşitli siyasî grup ve akımlar tarafından azami ölçüde kullanılan ve siyasi amaçlara malzeme edilen konuların başında gelmiştir. Mevcut karineler, İslam tarihi boyunca daha ziyade iki akım ve grubun bu inancı kendi amaçları doğrultusunda kullandıklarını göstermektedir. Bunlardan birincisi siyasi iktidarı elinde bulunduran halifeler, ikincisi de bu halifeler için daima bir tehdid unsuru olagelen Zeydîler olmuştur. Her iki kesim de iktidar için her yola başvurmuş, hiçbir yöntemden kaçınmamaışlardır. Her iki grup da nebevî hadisleri tevil yoluyla veya dadis uydurma veya rivayetleri tehrif etmek suretiyle Mehdi’nin kendilerinden olduğunu iddia etmişlerdir; hulefa arasında Abbasilerin sahte Mehdi’siyle “Zeydiler”in Muhammed b. Abdullah’ı bu konuda verilebilecek en bariz örneklerdir; her ikisi de Mehdilik iddiasına kalkışarak iktidar yolunda bu İslamî inançla oynamaktan çekinmemişlerdir. Yegane gayeleri sırf iktidarı ele geçirmek veya elindeki iktidarı korumak olan bu iki güruhun karşısında yer alan grupsa Ehl-i Beyt yolunu izleyen Şia olmuştur; İmamiye Şiası Hz. Resul-ü Ekrem’in -s.a.a- sahih sünnetini öğrenmek için bizzat o hazretin Ehl-i beyt’ine müracaat etmiştir. Ehl-i Beyt-i Resulullah’ın sallâ'llâhu aleyhi ve alih masum İmamları bu sahte Mehdilik iddialarını daima reddetmiş ve gerçek Mehdi aleyhi’s-selâm’ın isna aşer İmamların onikincisi olduğunu daima vurgulayarak o hazretin bütün vasıf ve özelliklerini ayrıntılarıyla Müslümanlara anlatmış, böylece gelecekte vukuu muhtemel her nevi sapma veya saptırma girişimlerinin gerçek yüzünün anlaşılmasını mümkün kılmışlardır. Şia hadis kitapları, Ehl-i Beyt İmamlarının bu tür irşad ve aydınlatıcı bilgilendirme örnekleriyle doludur, bu örnekler dikkatle incelendiğinde, sözkonusu iki siyasi akımın Şia kaynaklarına sızmayı başaramamış olduğu görülür. Ne var ki hilafet akımı maalesef Ehl-i Sünnet’in hadis kitaplarına, Zeydilik akımı da Zeydiye’nin kitaplarına nüfuz etmenin yolunu bulmuş ve bu iki akım, bu iki okul üzerinde gözle görülür tesirler bırakmıştır. Nitekim her iki okulun da hadis kitaplarında, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın Hz. Resulullah’ın sallâ'llâhu aleyhi ve alih evlatlarından ve o hazretin mutahhar Ehl-i Beyt aleyhi’s-selâm’nın İmamlarından olduğuna dair yığınlarca hadis kayıtlı olmasına rağmen Mehdi’nin Emevilerden, Abbasilerden veya Zeydiye İmamlarından biri oduğuna dair bazı rivayetlere de yer yer rastlanmaktadır ki bu iki siyasi okulun İslam kültüründe bıraktığı izler dikkate alınacak olursa bu tür rivayetlerin varlığına pek şaşılmaması gereketiği de kolayca anlaşılır tabi. Nitekim bu akımarın bin küsür yılık bir geçmişle İslam ümmetinin sosyal ve kültürel hayatında hiçbir iz bırakmamış olması esasen mümkün değildi zaten. Binaenaleyh bugün Ehl-i Sünnet kitaplarındaki hadislerde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkında yer yer görülen tutarsız rivayetlerin en önemli nedeni; tarih boyunca halifeler ve iktidar grubunun bu kitaplara nüfuz edebilmiş olması ve Mehdi’nin Hz. Resulullah’ın sallâ'llâhu aleyhi ve alih soyundan ve Hz. Ali aleyhi’s-selâm’la Hz. Fatıma aleyhi’s-selâm’ın evlatlarından olduğuna dair bu kitaplarda geçen onca hadisin arasına; Mehdi’nin Emevi veya Abbasi halifelerinden biri olduğuna dair birtakım uyduruk hadisler sokuşturmuş olmasından kaynaklanmaktadır. Fakat, daha sonra da etraflıca açıklayacağımız üzere bu iktidar düşkünü uyduruk Mehdiler, bütün dünyaya adaleti yayamadıkları ve esasen beklenen ve vaadolunan Mehdi aleyhi’s-selâm’ın diğer işaret ve vasıflarına da sahip olmadıklarından meselenin aslı anlaşılmakta gecikmemiş ve Ehl-i Sünnet uleması bu uyduruk hadisleri ya red veya tevil yoluna gitmiş ve tabi, bu arada bu tevilin gerçek Mehdilikle ilgili sahih hadislerle aykırılık göstermemesine de bilhassa dikkat etmişlerdir.

Hz. İmam Mehdi (a.s) Hakkındaki Ehl-i Sünnet Hadislerinin Bu Müşkülünün Halli İçin Ne Yapıldı?

Genellikle halifeler ve iktidar mekanizmasının nüfuzundan kayaklanan bir olay olan “Ehl-i Sünnet kaynaklarında Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili çelişkili hadislerin bulunması”, kimi çağdaş Ehl-i Sünnet yazarlarını bir İslam akidesi olan Mehdilik inancını büsbütün inkar yoluna itmiştir ki bu da, İslam tarihinde uzun bir geçmişi bulunmasa da, Ehl-i Sünnet tarihinde akidevî açıdan önemli bir dönüş ve merkezden uzaklaşma sayılır. Ancak bu yeni tavır hangi şekilde yorumlanırsa yorumlansın inkârı mümkün olmayan bir gerçek vardır ve o da şudur: Ehl-i Sünnet uleması, Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın Hz. Ali aleyhi’s-selâm’la Hz. Fatıma aleyhi’s-selâm’ın evlatlarından olduğuna dair ulaşan sahih hadisleri daima teyid edip bu hadislerin mütevatirliğinde ittifakta bulunduklarından diğer hadisleri ya uyduruk kabul etmiş, ya da onları, bu hadislerle çelişmeyecek şekilde tevil etme yoluna gitmişlerdir ki bu hadislerdeki çelişkileri giderme konusunda önerdikleri çözüm yollarından birkaçını burada ele almanın faydalı olacağını düşünüyoruz. Meselenin daha kolay anlaşılması için Fığlalı’nın göndeme getirdiği hadisleri ele alacak ve bu hadisler arasında sadece Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın Hz. Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih soyundan ve Hz. İmam Ali, Hz. Fatıma ve Hz. İmam Hüseyin aleyhum’us-selâm evlatlarından olduğunu bildiren hadislerin doğru veya mütevatir olduğunu; bu mazmunun dışında yer alan hadis ve rivayetlerin ise ya sözkonusu kaynaklarda hiç geçmediğini, ya da Ehl-i Sünnet ulemasının da görüşüne binâen, sahih ve mütevatir hadislerle çelişmeyecek kadar zayıf bir-iki rivayetten ibaret olduğunu hep birlikte göreceğiz.

Şimdi gelelim Fığlalı’nın “Adı belirtilmemiş ve fakat İslam’ın zaferi için uğraşan her iyi ve doğru kişinin Mehdi olduğu yahut da olabileceği” şeklinde aktardığı hadislere… İslam kaynaklarında bu tür hadisler yoktur. Nitekim Fığlalı’nın bu konuda aktardığı ve “Mısır, Meymeniye, 1313 basımı ve Beyrut, Dâr-u Sadr basımı Müsned-i Ahmed’inin 3. cildinin 27. sayfasında geçtiğini iddia ettiği hadiste böyle muğlak ve genel bir ifade kesinlikle bulunmamakta, bilakis, belli ve muayyan bir şahsa işaret olunmaktadır, işte Fığlalı’nın aktardığı hadis: “Ebi Said el-Hudrî, Hz. Resulullah’tan sallâ'llâhu aleyhi ve alih şöyle nakleder:

 (s:51, 19-21 satırlar arapça)

Görüldüğü gibi bu hadis, Fığlalı’nın iddiaından tamamen farklı bir mazmun taşımakta ve belli bir şahıstan sözetmektedir.

Kaldı ki, daha önce de velittiğimiz gibi, Fığlalı’nın iddia ettiği mazmunda bir tek hadis bile yoktur İslam kaynaklarında zaten; eğer olsaydı Fığlalı ve benzerleri mutlaka onu aktarır, naklederlerdi.

Bütün bunlar bir tarafa; bu mazmunda bir hadis veya rivayet sözkonusu kaynaklarda geçmiş olsaydı bile, aynı kaynaklar dahi yüzlerce hadisi bir kenara bırakıp, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın belli bir şahıs olduğunu ve sadece kendisine mahsus birtakım özellik ve işaretler taşıdığını belirten bunca rivayet görmezden gelip, Fığlalı ve selefi şarkiyatçıların çantasından çıkan öyle bir hadis veya rivayete itibar, yine de mümkün olmazdı zaten.

Beklenen Mehdi aleyhi’s-selâm’ın Hz. İsa aleyhi’s-selâm olduğuna dair Fığlalı’nın aktardığı mazmunsa sadece bir tek hadisten ibaret olup senedi ve metni şöyledir:

Yunus b. Abdul A’la Muhammed b. İdris Şafii’den, o da Muhammed b. Halid el-Cündi’den, o da Aban b. Salih’ten, o da Hasan’dan, o da Enes b. Malik’ten rivayet etmiştir ki, Resulullah şöyle dedi:

İşler gittitçe zorlaşır ve dünya insanlara yüz çevirir ve insanların hırsı artar ve kıyamet oncak kötü insanların yüzüne kopar; İsa’dan başka bir Mehdi de yoktur.

Görüldüğü gibi baştan sona ümitsizliği aşılayan bu uyduruk hadisin kendi metnindeki çelişki apaçık ortadadır. Çünkü hadisin başında geçen “İşler gittitçe zorlaşır ve dünya insanlara yüz çevirir ve insanların hırsı artar ve kıyamet oncak kötü insanların yüzüne kopar” mazmunda dünyanın her gününün bir önceki gününden beter olacağı ve insanların gözünü her geçen gün daha fazla hırs bürüyeceği ve kıyametin başlangıcı olan “dünyanın sonu”nda bütün insanların kötüleşeceği söylenmekte, bu uyduruk hadisin sonlarına ise “Mehdi, İsa’dan başkası değildir” denilerek, dünyayı adalet ve iyilikle dolduracak bir Mehdi’nin varlığını tasdik etmekte, ancak bu, Mehdi’nin Hz. İsa aleyhi’s-selâm olduğunu iddia etmektedir. Böylesine çelişkili bir b Hz. Resul-ü Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih’i sözleri olamayacağı apaçık ortadadır.

Beyhaki, Hakim Nişâbûrî ve Zehebi’yle (c: 2 535, hadis: 7479) İbni Kesir (Feten c: 2, s: 44), İbni Hâcer (sevâik) ve diğer tanınmış ehl-i sünnet alimleri bu hadisleri ya reddetmiş, ya da Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın Hz. Resululah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ın neslinden olduğuna delalet eden hadislere uygun düşecek şekilde tevil etmişlerdir. Mağribi’nin bu hadislerin uyduruk olduğuna dair gösterdiği 8 noktadan birkaçını özetle aktarıyoruz.:

a- Bildin ki, yalnızca bu hadisi Muhammed b. Halid el-Cündi nakletmiştir ve Ebu Hatem demiştir ki: O meçhul (tanınmayan) birisidir. Ebu-l Hüseyin el-İbri ve İbn-us Salah (kendi Emali’sinde) bu adam hakkında aynı şeyi demişlerdir. İbn-i Abdulbirr ise onun hadisinin terkedildiğini söylemiş ve el-Ezüdî ise onun hadisinin kabul edilmediğini söylemiştir.

Buna göre sözkonusu ravi yalancı ve hadis uyduran birisidir. İbn-i Haldun’un İbn-i Muin’den onu güvenilir birisi saydığını nakletmesine gelince, İbn-i Muin’in bu görüşü alimlerce reddedilen bir görüştür. el-İbri şöyle demiştir: Yahya onu güvenilir saymasına rağmen bu hadis ve tarih bilimcileri tarafından kabul edilmeyen bir görüştür.

b) Bu hadisin Hakim tarafından Müstedrek’te ve Tabaranî tarafından es-Soğır’de Mübarek b. Sehim’den, o da Abdulaziz b. Suhayb’den o da Enes b. Malik’ten naklettiği hadiste bu fazlalığın (İsa’dan başka Mehdi yoktur) olmayışı söz konusu ravinin yalancı olduğunu gösterir. Mustadrek ve Tabareni’nin nakli şöyledir: Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih şöyle buyurdu:

“Zaman gittikçe zorlamış ve insanların hırsı gittikçe artar ve insanlar insanları kötüsüne bağlı kalır.”

Görüldüğü gibi bu hadiste sözkonusu batıl atıklık mevcut değildir. Bu da gösterir ki, bu fazlalığı Muhammed b. Halid el-Cündi tarafından yapılmıştır. Bu tür fazlalıklar yapmak kimse ise onun onun adetlerindendir. Bu adam üzerinde ittifak olan bir diğer hadiste de batıl bir fazlalık yapmıştır. Bu da onun yalancı olduğunu tam olarak gösterr. İbn-i Abdulbirr Temhid’de, Yezid b. Abdulhâdi’nin hal tercümesinde şöyle diyor: Muhammed b. el-Cündî el-Musenna b. es-Sabah’tan, o da Amr b. Şuayb’den, o da babasından, o da Şuayb’ın büyük babasından şöyle nakleder: İnsanlar dört mescide gitmek için sefer ederler: Mescid-ul Haram, benim mescidim, Mescid-ul Aksa ve el-Cünd Mescidi.

Sonra İbn-i Abdulbirr şöyle demiştir: Muhammed b. Halid’in hadisi terkedilmiştir ve bu hadis sabit olmaz.

Abdulbirr’in maksadı Mumadded b. Halid el-Cündi’nin kendi şehri olan Cünde şehri’nin mescidine gitmek için sefere çıkılabileceğine dair yaptığı fazlalığın doğru olmasıdır.

c) Bu rivayetin batıl olduğu ispatlayan diğer bir delil ise, yakiyn ifade eden mütevatir hadislerle çelişmesidir. Çünkü tevatür haddine ulaşmış hadisler gereğince “Mehdi, Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in evlatların-dandır. Usul alimlerinin açkıkladığı üzere bir hadisin kabul edilmesinin şartlarından biri, açık ve yakın nas ile cem’i edilmesi mümkün olma-yacak şekilde çelişmemesidir.

Bu hadisle Mehdi hadislerini cem etmek için bazı yollar zikretmişlerdir. Bunlardan bazılarını İbn-i Haldun ve Kurtubî Tezkire’de, el-Abî Şerh-i Müslüm’de, İbn-i Hacer el-Haysemî Sevaik-ul Muhrika’da ve Yenabi-ul Mevedde’nin sahibi kendi kitabında zikretmişlerdir. Ama bütün bu yorumlar uzaktır ve hadisin batıl olduğu ortadayken bu yollara başvurmaya gerek yoktur. Çünkü mütevatir ile batıl arasında çelişki sözkonusu olmaz.

d- Bu rivayetin batıl olduğunu isbat eden yönlerden biri ise şudur ki, Mehdi’nin geleceğini bildiren sadece Peygamber olmuştur; Peygamber’in kendisi sadık olmasına ve söylediği şeyin heva ve hevese dayanmasına rağmen nasıl olabilir de kendisi önce bir şeyin vuku bulacağını söylemiş olsun. Sonra da nu kendisi nefyetsin…[33]

Görüldüğü gibi hadis, daha önce bahsettiğimiz çelişkiye ilaveten, Ğımari’nin bu ikinci çelişki hususundaki sözleri başka bir deyişle şudur: Bu hadisi uyduran kimse, Mehdi diye birinin zuhur edeceğini nerden biliyordu? Bunun tek açıklaması, onun, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm konu-sundaki hadisleri gördüğü veya duyduğu değil midir? O halde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı inkar etmesi veya beklenen Mehdi’nin Hz. İsa aleyhi’s-selâm olduğunu iddia emesi, bu hadisi uyduranın, sözkonusu konudaki sahih hadisleri daha önce görüp onlardan haberdar olduğunu; sonra da bu hadisi uydurarak o sahih hadisleri inkar yoluna gittiğini göstermektedir.

Abbasoğulları’nın Mehdilikle İlgili Bazı Hadisleri Tahrifi

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın Abbas bin Abdulmuttalib’ın evlatlarından olduğu iddiasına gelince, bu konuda da ehl-i sünnet kayanaklarında çok sayılı rivayet yer almıştır ki bunların tamamını “Mu’cem-i Ahadis el- İmam Mehdi, c: 1’de, 101. hadisten 105. hadise kadarki kısımda bulabilmek mümkündür. Yazar, sözkonusu hadisleri aktadıktan sonra şöyle diyor:

Bu yollar Abbasilerin hadis kaynaklarına nüfuzlarını anlayabiliriz. Onlar sahih ve mütevatir hadislere rağmen Mehdi’nin soyu konusunda bile hadis uydurmaya yeltenmişlerdir. Ama bu sorunun zorluğunu gideren şu ki alimler bu tür hadislerin senetlerini bir bir incelemiş ve onların isnat yönünden sağlam olmadığını ravilerinin meçhul, yalancılıkla veya Abbas oğullarına aşırı bağımlılıkları yüzünden suçlanan kimseler olduğunu ortaya koymuşlardır.

Yazar bunları aktardıktan sonra bu tür uyduruk hadislerin ravilerinin ya zayıf ya da yalancı olduğu yolundaki bazı ehl-i sünnet alimlerinin görüşlerini hatırlatmakta ve şöyle demektedir:

“Bu tür hadislerin senetleri hakkındaki eleştiriden göz yumsak bile, yine de sarih ve mütevatir olan hadislerle muarıze edemez. Bu mütevatir hadisler uyarınca Mehdi, Ali ve Fatıma’nın soyundan olduğunu açıklamıştır. Bu hadisler, en güçlü ve en sağlam isnada sahiptirler. Öyel ki, bu hadislerden biri şer’i hükmü isbatlamak için yeterlidir.” (1)

Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın babasının adının “Abdullah” olarak geçtiği hadislerin mazmunu hep bu türdendir, şimdi kısaca buna da değinelim:

imam Mehdi’nin (a.s) Babasının Adıyla İlgili Hadisler

Her iki fırkanın yoluyla hadisler tevatür haddine ulaşmıştır ki, Mehdi’nin ismi Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in hadisidir. Belli olan şu ki, alimler ve muhaddisler arasında Mehdi’nin isminde şüphe yoktur… Sadece şüphe bazı hadislerde “babasının ismi babamın ismidir” diye var olan ziyadet hususundadır. Her iki fırkanın da alimleri bu fazlalığı eleştirmiştir. Belki de bu hususta var olan en güçlü tenkit el-Beyan kitabının sahibi Şafii’ye aittir.

Şafii’nin el-Beyan’daki açıklaması kısca şöyledir:

Bu hadisi İmam Ahmet ve Tirmizi diğer hafızlar sözkonusu fazlalık olmadan nakletmişlerdir; hatta Hafız Eba Nuaym İsfahanî bu hadisi otuz isnatla nakletmiştir ve bu isnatlardan hiç birinde söz konusu fazlalık, yani “Babasının ismi babamın ismidir” ibaresi mevcut değildir.

Böylece anlaşılıyor ki, bu fazlalığı Cerh ve ta’dil alimlerinin (hadis ravileri üzerine inceleme yapan tarihçilerin) zayıf bildikleri ve hadislerde artırma yaptığına şehadet ettikleri zaidenin işidir…

İkinci asrın başlarında isimleri Muhammed ve babalarının isimleri ise Abdullah olan iki şahsın yani Muhammed b. Abdullah b. Hasan el-Müsenna ile Mehdi-i Abbasi diye tanınan Muhammed b. Abdullah el-Mensur Mehdilik iddiasında bulunmaları ve bu iki şahsın yaranının Mehdi ile ilgili hadisleri bu zatlara tatbik etmek için çaba göstermeleri de bu fazlalığın sonradan uydurulduğu görüşünü güçlendirmektedir.

Ama bu tür iddiaların batıl olduğu çok geçmeden ortaya çıkmıştır; çünkü kendilerinin Mehdi oldukları iddia edilen şahıslar Mehdi’deki olması gereken yeryüzünü adaletle doldurmak ve İslam’ı dünyaya hakim kılmak ve serveti bol bol dağıtmak gibi vasıfları ve zuhü nişaneleri taşımadıkları belli olunca onların Mehdi olmadıklarında hatta onlara uyan kimselerin yanında bile şüphe kalmamıştır.

Buna göre, bu fazlalığın bu iki şahıstan birinin çıkarı için uydurulduğu ihtimali güçlenmektedir. Bu tür hadisler Mehdi’nin Abbas oğullarından veya Ümeyye oğullarından olduğunu söyleyen ve yalan ve uydurma olduğu hadis alimlerince açıkça bilinen hadislere benzemekteler.

İmam Mehdi’nin (a.s) İmam Hasan Muçteba’nın (a.s) Evlatlarından Olduğunu İleri Süren Hadisin Reddi

Ebu Davud kendi Sünen kitabında Hz. Mehdi’nin Hz. Hasan b. Ali b. Ebi Talib’in soyundan olduğuna dair bir hadis neakletmiştir. Oysa ki, onlarca hadis Mehdi aleyhi's-selâm’ın Hz. Hüseyin’in evlatlarından olduğunu söylemektedir.

İlk önce bu hadislerin cerh etme yolunun var olduğunu açıklayalım. Bizce Ebi Davud’un naklettiği hadisle diğer hadisler arasında bir çelişki yoktur; çünkü Hz. Mehdi aleyhi's-selâm hem Hz. Hüseyin’in hem de Hz. Hasan’ın soyundandır. Şöyle ki, çünkü İmam Ali Zeynülabidin b. Hüseyin’in hanımı ve İmam Muhammed Bâkır’ın annesi Fatıma Hz. Hasan’ın kızıdır.

Böylece Hz. Muhammed Bâkır hem anne ve hem de baba tarafından soyu Hz. Ali aleyhi’s-selâm’a ulaşmaktadır. Anne tarafından Hz. Hasan’a ve baba tarafından Hz. Hüseyin’e ulaşıyor. Hz. Mehdi aleyhi's-selâm ise bu soydandır.

Allah Teala buyurmuştur ki: “Ve biz ona İshak’ı verdik ve her birini de hidayet ettik. Ve Nuh’u da önceden hidayet ettik onun soyundan ise Davud, Süleyman, Eyyub, Yusuf, Musa ve Harun’dur ve böylece iyilik yapanları mükafatlandırırız; ve Zekeriyya, Yahya, İsa ve İlyas (da bu soydandır;) hepsi de salihlerdendir.” (Enbiya/84-85)

Görüldüğü gibi ayet-i kerimede İsa aleyhi's-selâm Peygamberin soyuna annesi Meryem vasıtasıyla ilhak edilmiştir.

Bu hadisi Ebi Davut’tan başka şekilde rivayet eden Ehl-i Sünnet alimleri de mevcuttur. Bu yüzden hadisin de bazı diğer hadislerde görüldüğü gibi tahrife uğramış olması uzak bir ihtimal değildir.

Cizri Şafii (vefat:833 hicri) bu hususta Esme’l Menakıb adlı eserinde şöyle diyor:

Doğru olan şu ki, Hüseyin b. Ali’nin soyundandır. Çünkü Emirulmüminin Ali bunu şu hadiste açıkça beyan etmiştir:

Şeyh Ömer b. Hasan Rukki…. Ebi İshak’tan o hazretin İmam Hüseyin aleyhi’s-selâm’a bakarak şöyle buyurduğunu nakleder: “Bu oğlum Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ın buyurduğu gibi seyittir. Onun soyundan peygamberinizin ismiyle adlandırılan, yaratılışta peygambere benzeyen … bir kişi gelecektir. O yeryüzünü adaletle dolduracaktır.” Ebu Davud da bu hadisi kendi Sünen’inde bu şekilde rivayet etmiştir.[34]

Seyyid Sadruddin-i Sadr bu hadisi (İmam Mehdi’nin İmam Hasan’ın soyundan olduğuna delalet eden hadis) “el-Mehdi” adlı eserinde altı yönden reddetmiştir. O bu alanda şöyle der: “Usul-u Fıkıh kurallarına göre Ebi Davud’un rivayetine şu açılardan istinat etmek doğru değildir:

1- Bu hadis Ebu Davud’dan çeşitli şekillerde nakledilmiştir. Mesela, Ukad-ud Dürer’de ondan Hz. Ali aleyhi’s-selâm’nın, oğlu Hüseyin aleyhi’s-selâm’a bakarak böyle buyurduğu rivayet edilir.

2- Ukad-u Dürer’de, hafızlardan Trmizî, Beyhaki, Nisai gibi bir grubun bu olayı aynen naklederek Hz. Ali’nin İmam Hüseyin’e bakarak böyle buyurduğunu söylediklerini belirtir.

3- Hasan ile Hüseyin kelimesi özellikle Kufi hattında birbirine çok yakın oldukları için yazımda yanlışlığa düşülmüş olabilir.

4- Bu, Ehl-i Sünnet arasında meşhur olan nassa aykırıdır.

5- Bu senet ve delalet açısından doğru olan bir çok hadisle çelişmektedir.

6- Bu hadis Nefs-iz Zekiyye diye meşhur olan Muhammed b. Abdullah’ı Mehdi göstermek için uydurulmuş olabilir.

Resul-i Ekrem ve Ehl-i Beyt’in, On iki İmam ve Hz. Mehdi’yi Belirtmesi

Muteber Şia ve Ehl-i Sünnet kaynaklarında rivayet edilen mütevatir bir hadiste Resul-ü Ekrem sallâ'llâhu aleyhi ve alih kendisinden sonra, birbiri ardınca gelip dini koruyacak, İslam’ı aziz kılacak Kureyş’ten olan on iki halife ve İmamın müjdesini vermiştir.

Ehl-i Sünnet alimleri, bu hadisi açıklarken Peygamber’in “on iki İmam”dan kimleri kastettiği hususunda net bir şey ortaya koymamış ve birbiriyle çelişen çeşitli görüşleri belirtmişlerdir.

Herbiri bir yönde “on iki İmam” hadisyle de çelişen bu görüşlerin önemli ve olarak sorunun hiç birinin Kur’an ve Sünnetten bir delili olmayışı ve hepsinin “bence bu böyledir” mantığıyla ortaya atılan şahsi görüşleri oluşudur.

Ancak bu konuda Resul-i Ekrem sallâ'llâhu aleyhi ve alih ve Ehl-i Beyt İmamlarından gelen mütevatir hadisler “on iki İmam”ın kimler olduğu hususunda hiç bir tereddüte yer bırakmamaktadır. Şia bu hadislere dayanarak Resul-i Ekrem’dan sonra dinin koruyucusu olan “on iki İmam”ın Ehl-i Beyt İmamları olduğuna inanmaktadır. Bunların ilki Mü’minlerin emiri Hz. İmam Ali aleyhi's-selâm, sonra Hz. İmam Hasan aleyhi's-selâm, sonra Hz. İmam Hüseyin aleyhi's-selâm, sonra da Hz. İmam Hüseyin aleyhi's-selâm’ın soyundan olan dokuzuncu İmamdır ki, bunların sonuncusu on birinci İmam Hasan Askeri aleyhi's-selâm’ın oğlu Muhammed Mehdi aleyhi's-selâm’dır.

Şia kaynaklarında bu sahih ve mütevatir hadisleri gören bazı Ehl-i Sünnet alimleri de Peygamber sallâ'llâhu aleyhi ve alih’ın “on iki İmam”dan kimleri kastettiği hususunda Şia’nın görüşünü kabul etmişlerdir. Bunların içinde bu noktadan haraketle Şiiliği seçenlerde olmuştur.

“On iki İmam”in Şia’nın kabul ettiği Ehl-i Beyt İmamları olduğunu ifade eden yüzü aşkın sahih ve mütevatir hadislerin karşısında; Mehdi’nin, Ümeyyeoğulları, Abbasoğulları veya İmam Hasan Müçteba’nın oğullarından olduğunu söyleyen, senet ve içerik bakımından zayıf olan, ayrıca aynı zamanda birbiriyle de çelişen bir iki rivayete itibar edilemez.

4- Bir Çelişki ve İki Hata

Fığlalı, ilgili eserinin bir başka yerinde yine Mehdilik inancını tezyif edebilmek için şöyle diyor.

“Kur’an-ı Kerim’de Mesih gibi Mehdi konusuna Buhari (256- 870) ve Müslimin (261-874) hadis kitaplarında “Mehdi”den hiç sözedilmez. İmam Azam Ebu Hanife, El Eş’ânî, El Matuîdî gibi ilk sünnî alimlerinin de ondan söz ettikleri görülmemektedir. (272- 273)

Evet, Fığlalı böyle diyor mezbur eserinde Ama bu sözlerinde Fığlalı bey pek ciddi olmasa gerek… Çünkü herkes gibi biz de biliyoruz ki Fığlaı efendi sözkonusu hadisleri Müslim’le Buhari’nin sahihlerinde bulsaydı bile o hadisleri yine kabul etmeyecekti. Keza Ebu Hanife’nin Mehdilik inancını tasdiklemesi halinde onu da kabul edecek değildi Fığlalı. Nitekim Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökten nüzul edeceği yolunda sahih hadislerin hem Müslim’de, hem Buhari’de kayıtlı olduğunu ve Ebu Hanife’nin de kitabında bunu kaydetmiş, bulunduğunu herkes gibi Fığlaı da bilir. Ama buna rağmen Fığlalı, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökten nüzul edeceği itikatının bir islam inancı olmadığını iddia edebilmekte ve hem Sahih-i Müslim’i, hem Sahih-ı Buhari’yi hem Ebu Hanife’yi hiçe sayarak ehl-i sünnet kaynaklarındaki bunca belgeyi küstahça görmezden gelmektedir. Zira bu önyargılarla hareket eden sayın Fığlalı’nın aslında Mehdilik ve Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzulu gibi isam dininin esas inançlarını tezyif ve inkar ediğ bu konuda Müslümanların zihinlerini bulandırmak gibi çirkin emellerle kalem çaldığını v ebu yolda hem şia, he sünni kaynaklarındaki onca. hakikati örtbas etmekten çekinmediğini Müslüman camia farketmiş bulunmaktadır artık. Mehdilik ve Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzulü inancını islam akaidinden çıkarıp soyutlama emeliyle hareket eden Fığlalı efendi bu çirkin emelini gerçekleştirebilmek için Hz. İsa aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislerin mütevatir olmayıp haber-i vahid olduğu; Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadislerin de Sahihayn’da bulunmadığı gibi tamamen asılsız iddialarla mezkur hadisleri tezyif yoluna gitmektedir. halbuki her iki hadisleri tezyif yoluna gitmektedir. Halbuki her iki iddisı da asılsızdır Fığlalı’nın… Nitekim Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzulü hadislerinin mütevatir olmadığı ve Hz. İmam Mehdi’yle ilgili hadislerin de Sahihayn’da bulunmadığı idiasının her ikisi de gerçek dışıdır. Fığlalı efendinin bu garazkâr iddiasının tam ersine; Hz. İsa’nın nüzuluyla aleyhi’s-selâm ilgili hadisler mütevatir olduğu gibi Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadisler de sahihayn’da bol miktarda mevcuttur. Nitekim daha önce verdiğimiz belgelerde Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzuluyla ilgili hadislerin hem mütevatır olduğunu, hem Sahihayn da kayıtlı bulunduğunu görmüş ve bunu tasdikleyen birçok ehl-i sünnet aliminin ismini de aktarmıştık. Bu nedenle aynı belgleri burada yine tekrarlama lüzumu olmasa gerek… Ne var ki, Fığlalı efendi bunca sarih belge ve kaynağı kasıtlı olarak görmezden gelmekte ve artık nedeni anlaşılmış olan bu karanlık tavrında ısrar göstererek Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökten ineceğini haber veren hadislerin ahad olduğunu iddia etmekte ve tutarsız ifadeler kullanarak şöyle demektedir:

“… Nitekim Decel’ın çıkılıyla ilgili ahad haberlerde (219 İsa bin Meryem’in nüzulü, yani -gökten- inişi açıkça belirtilmiştir…”

Daha da ilginç olanı, Fığlalı’nın buasılsız iddisasına delil olarak El- Menâr Tefsiri’nin yazarını şahid göstermesi ve ilgili blümün dipnotunda şöyle demesidir:

“21) Kış: Tefsir’ul Menâr, Kahire, 1368 3/ 317 ve: Ez Zebidi, Sahih-i Buhari, Muhtasar-ı Tecrid-i Tercümesi, Ankara/1969-4/532. Ancak, bu arada, bu konudaki haberlere mütevatir diyenler de vardır. msli bk: İbni Kesir, Kitab’ın nihayer ve el- Fıten ve’l Melahim, Kâhire, trz. 1/ 24 el- Keşmirî, et- Tasrih bi- mâ Tevatere fi Nuzul’il Mesih, Hakeb, 1358’de Muhammed Şefi’in mukaddemesi s: 56. Ensari, el- Feth’ur Rabbani Fi’r Redd-i Ale’l kadıyânî, dlhi, 1312 (23)”

Halbuki el- Menar tefsirinin yazarının bir batı hayranı olduğunu ve bu nedenle de bu gibi konular dahi beyanatının islami bir delil olarak gösterilemeyeceğini bütün Müslümanlar bilmektedir bu gün. Kaldı ki bu yazarın görüşleri muteber olsaydı dahi sayın fığlalı’nın öncelikle, onca islam aliminin bu hadislerin mütevatirliğini tasdik ettikleri yolundaki örnekleri vermesi ve”… ancak bu arada bu konudaki haberlere “ahad” diyenler de vadır” şeklinde görüşlerini serdetmesi gerekirdi.

Fığlalı’nın bilhassa iki yerde bu ısrarı göstererek Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzuluyla ilgili hadisleri hep ahad iddiasıyla takdie çalışmasının nedeni, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın bir gün gökten ineceği hakiakatini islam inançları bütününden çıkarma emelinden başka bir şey değildir. İslamın çihanşumulluğündan dehşete kapılan müstekbirlerin korkulu rüyası’nın da Mehdi aleyhi's-selâm’ın nüzulu ve Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın da gökten inerek o hazretin yardımıcısı oldacağı “inancını balatalayabilmek için çırpınıp duran sayın Fığlalı efendi, dikkatli Müslümanların pek yabancısı olmadısğı o malum üslupla şöyle diyor:

“… maamifih, durum ne olursa olsun; bu konudaki hadislere ne kadar” ahad haberlerdir, itikadi yönden dikkate alınmayabilir” denilirse denilsin, Mesih’in kıyametten önce nüzulü meselesine, hemen, bütün islam alimlerince “mütlak” olarak bakılmış ve bakılmakta ve böylece “Mesih’e intizar”, kıyametle ilgili haberlerin vazgeçilmez unsuru olarak karşımızda durmaktadır. Ne varki, bu konu, üzerinde bunca titizlikle durulmasına rağmen bir “iman esası” değildir.

Evet, böylece diyor sayın Fığlalı… Oysa, defalarca vurgulandığı üzere islam uleması, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın gökten ineceğine dair hadislerin mütevatir olduğunda müttefiktirler. Keza geçmişte ve günümüzde bunun bütün islam ulemasınca “mutlak” kabul edilip imanın esaslarından sayılmış olduğu da bilinmektedir. Binaenaleyh “islam ulemasının ötedenberi bu konu üzerinde titizlikle durmuş olması bu hadislerin mütevatir olduğunu gösterir.”

Bu yalın gerçeklere rağmen, Fığlalı bu meseleyi “iman esası değildir” şeklinde değerlendirirken ilmî yöntemlerden uzaklaştığı kadar islam akaidinden de uzak düşmekte bu iki kaviyerin hiçbirine yakışmayan bir ciddiyetsizlikle bunca net ve sarih bir hadiseyi elinden geldiğince muğlak ve müpehm göstermeye çalışmaktadır. Halbuki sayın Fığlalı “iman esasları” derken önce bununla neyi katettiğini açıklayıp kendi anldığı “iman esasları”nın bir tarifini vermeli ve bu esasların şer’i delillerle tespit yollarını izah ettikten sonra bu esaslar çevresinde görüş serdetme cüretinde bulunmalıydı ki, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzulu konusunda fikir beyanında bulunması o zaman edep ve ilim çerçe-vesinde bir hareket sayılabilir belki. Bunu yapmadğından kendisini birçok sorunun ardından gizlemiş olmaktadır; mesela, Fığlalı’ya göre, bir meselenin imanın esaslarından sayılabilmesi için Kur’an’da tafzilatlı bir şekilde geçmesi şart mıdır, değil midir? Böyle bir mazmunun mütevatir hadis ve rivayetlerde de geçmesi şart mıdır, yoksa kat’i olan ahbar-ı ahadda bulunması yeterli midir? Keza şu soru: Sayın Fığlalı efendi için İslam ulemasının akidevî bir konuda icma etmesi herhangi bir önem ve anlam taşımakta mıdır; yoksa o, bütün islam ulemasının islam akaid ve inançlarından saydığı bir akidevî konuyu inkar etmenin, bireyin imanına hiçbir zarar vermeyeceği inancında mıdır?! Bu tür sorulra net cevaplar verilmedikçe Fığlalı’nın “imanın esası”yla neyikastettiği de açıklık kazanmayacaktır. Bizce, şia ve sünni, bütün islam uleması tarafından ittifakal kabul edilen ve Kur’an’da bulunduğu ya da hakkındaki hadislerin mütevatir olduğu vurgulanmış olan inançlar İslam akaid ve inançlarıdırlar; aksi takdirde yerinden kalkan her müteceddidin “şu konudaki hadisler müevatir değil” vb. iddialarla cahilâne veya garazkar görüşler serdediğ kesinleikle islami olan ve imanın esaslarından sayılan bi rkonuyu inkara kalkışması sözkonusu olabilecektir.

Bir Hadisi Sahiheyn’de Bulunmaması, Ehl-i Sünnet İtikadlarına Göre O Hadisin Sahih ve Mütevatir Olmasına Engel Teşkil Etmez

Fığlalı efendinin Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkında Sahihayn’da hadis bulunmadığı iddiasının da gerçekle alakasız olduğunu daha önce belirtmiştik. Bundan sonraki bahsimizde bizzat Sahihan’dan aktaracağımız hadisler bu konuda gerçeğin olduğu gibi gçzler önüne serilmesine yetecektir zaten. Ancak, asıl bilinmesi gerken nokta, Sahihan’da bulunmamış olsaydı bile Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm ile ilgili hadislerin reddinin yine de mümkün olamayacağıydı. Çünkü ehl-i sünnette, bir hadisin sahih ve mütevatir olması şartı, Sahihayn’da kayıtlı bulunması değildir, nitekim ehl-i sünnet ulemasınca kesinlikle sahih veya mütevatir kabul edilen nice hadisler vardır ki Sahihan’da kayıtlı değildir. Keza bir hadisin Sahihan’da kaydedilmemiş olması, Şeyheyn-i Sahihan, yani Müslim’le Buhari nezdinde o hadisin veya varisinin zayıf olduğu gibi bir mana taşımaz. Nitekim ne Buhari’nin ne de Müslim’in “Sahihan’larında bütün sahih hadisleri biraraya gitirebildikleri “veya “bu eserlerde kayıtlı büütn hadislerin sahih, kaytılı olmayan bütün hadislerinse zayıf olduğu” şeklinde bir iddiası yoktur; bilakis, Buhari’yle Müslim’in beyanları bunun tam tersi cihettedir; İbni Ömer, “Ulum’el Hadis” adlı eserinde şöyle yazar: “Buhari’yle Müslim, bütün sahih hadisleri Sahihan’da kaydetmiş değildir; esasen böyle bir hassasiyet de göstermemişlerdir”. Buhari’nin şöyle dediği bilinmektedir: “Kitabında sahih olandan başka şey yazmadım, ama hadisler pek fazla olduğundan bazı sahih hadisleri bu kitaba almaktan vazgeçtim”. Müslim’in de şu sözü meşhurdur: “Benim bildiğim ve bu kitaba (Sahih-i Müslim’e) kaydettiğim herşey sahih değildir, ben sadece her kes tarafından ittifakla kabul edilmiş olan şeyleri bu kitapta topladım.” Hafız bin Hacer, “Feth’ul Bâri”nin muhaddemesinde “İsmailî Buhari’den naklen şöyle rivayet eder: “Gerçi bu kitapta sahih olanlar dışında bir hadis yazmadım, ama bu kitaba almadığım sahih hadislerin sayısı, kaydettiklerinden çok daha fazladır.”

Nevevî, Sahih-i Müslim’e yazdığı şerhin önsözünde bazılarının, Müslim’le Buhari’yi bazı hadisleri birtakım şartlarla yazma ve aktarma durumunda bıraktıklarından, Müslim’le Buhari’nin o hadisleri Sahihan’da iktibas edemediklerini yazar ve şöyle der. “Bu şart koşma ve mecbur bırakma olayında hiçbir mantık yoktur aslında. Çünkü bu ikisi, bütün hadisleri biraraya toplayıp kaydetme niyeti taşımıyordu zaten; bilakis, bütün hadisleri yazmadıklarını ve tıpkı bütün meseleleri değil, sadece bazı meseleleri derleyerek kaydeden bir fakih gibi, kendileirnin de sadece bazı hadisleri yazıp kaydedebildiklerini bizzat kendileri söylemektedir kitaplarında .” (Şeyh Abdulhasan el- İbad, Mecelle….)

Sahihayn’da Hz. Mehdi’nin (a.s) Zuhuruyla İlgili Hadisler

Buhari’de Hz. İsa bin Meryem aleyha selâm’ın gökten inişi babında Ebu Hureyre’den rivayetle şöyle nakledilir: “Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih buyurdu ki: Meryemoğlu gökten size inince ve İmamanız kendinizden biri olduğunda ne yapacaksınız?”

Müslim’in sahihde Cabir tarafından Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in şöyle buyurduğu rivayet edilir: Benim grubumdan olanbir takım, hak üzere savaşacak, mücadele edecektir ki, kıyamete değin zafer onlarındır. İsa bin Meryem indiğinde onların emiri “gel bize İmam olup, namaz kıldır” derler, İsa ise “hayrı” der, “sizden kiminiz kiminize emîr olacaktır (kendi aranızdan bir size emîr olur) çünkü Allah Teala bu ümmeti (Müslümanları) aziz kılmıştır.”

Sahihan’da yazılan bu hdislerde her ne kadar “Mehdi” adı geçmiyorsa da, Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzulü sırasında Müslümanların İmamlığını üstlenecek birinden sözedilmektedir. Sünen, üsnedler ve diğer kaynaklarda bu ve Sahihan’da ki diğer hadislerin tefsiri yapılmış ve sözkonusu salih insanın adının “Muhammed” olduğu, Ali bin Ebu Talib’in oğlullarından olup “Mehdi” adıyla tanındığı” belirtilmiştir. Sahihan dışında başkaça diğer kaynaklarada da Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm hakkında daha birçok hadis kayıtlıdır ki bunların tamamını bu özet bahse sığdırabilmek mümkün değildir. Burada bunlardan sadece birkaçına değinmek ve bazı senetleri belirtmekle yetindik.

Bu husustaki muteber hadislerden biri de Haris bin Ebu Üsame’nin Mûsned’inde Cabir’den rivayetle, Hz. Resulullah’tan -asv- aktardığı şu hadis-i şeriftir: “İsa gökten indiğinde, onların emîrî olan Mehdi “namazı sen kıldır” der, İsa “hayrı” der, “emîr sizsiniz, Allah Teala bu ümmeti sizinle şereflendirmiştir.”

İbn’el Gıym “El- Menar”da “Bu hadisin senetleri mükemmeldir” der. bizzat bu hadis, Sahih-i Müslim’de geçen “emîr”den maksadın Mehdi” olduğunu göstermektedir.

Şeyh Sadık Hasan “El- İzâe” adlı eserinde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhuruyla ilgili pek çok hadis nakleder ki en sonuncusu, Cabir’in hadisidir. Bu hadisi açıklarken “bu hadiste geçen “emîr”den maksat Hz. Mehdi’den başkası olamaz, diğer hadisler de bunu net olarak açıklayıcı niteliktedir” der. (bk: Şeyh Abdulhasan El- İbâd Meelle-i …)

Bu arada şunu da hemen belirtelim ki İbni Hacer…

Sayın Fığlalı’nın marifetleri bunlar eğil sadece; islamda Mehdilik inancı ve Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzulü akidesini tezyif edebilmek için Fığlalı Bey’in başvurduğu daha nice yöntemler daha var ki, Müslüman camianın daha sonraki benzerlerine rastladığında, meselenin nereden kayanaklandığını koylayca farkedebilmesi için bu Bizan oyunlarndan birkaç örnek daha aktarmanın faydalı olacağı inancındayız:

5- Zalle Fırkaların Propagandası *

Fığlalı, bu mevzulara girerken ikide bir sapık bazı fırkaları gündeme getirmekte ve bunların gerçek yüzlerini açmaksızın, adeta müteber ve sahih islami cemaatlermişçesine bunların görüşlerine sık sık yer verecek propagandalarını yapmaktadır.Mesela Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzuluyla ilgili 20 sayfalık yazısının 6 sayfasını Kadıyânîlerin görüşlerine ayırmış ve kadıyanilerle Bâbiler gibi sapık grupları islâmi tarikatlermiş gibi göstermek istemiştir.

Bunun, köhnemiş bir propaganda yöntemi olduğunu belirtmeye hacet görmüyoruz.

Müslüman okuyucunun islama teslimiyeti ve dinine duyduğu samimiyet, dürüstlük ve saflığı kötüye kullanan Fığlalı, Müslüman okuyucunun pek çoğunun bu gibi özel ihtisasları gerektiren dallarda arapça, Kur’an, hadis, sünnet, rical…vb. ilmî kaynaklara müracaatla hakkı batıldan ayrabilme imkanına sahip bulunmadığını ve böyle bir ilmî seviyeye sahip olmadığını bildiğinden tam bir oryantalist gibi davranmaktan çekinmemekte ve zihinleri elinden geldiğince bulundurarak Müslümanların inançlarından gevşeklik ve çatlaklar yaratmaya çalışmaktadır. Böylece Müslümanı şaşkınlığa düşürerek çeşitli görüş ve fikirlerin kavşağında kendi dînî inançlarını kaybetmesini sağlayacktır; çünkü sayın Fığlalı için, esasen Müslüman okuyucunun, kendi islami inançları yerine meselâ Kadıyanilik veya Bâbiliği ikame etmesi ve imanının esaslarını kaybetmesi hiç mi hiç önemli değildir!

Ancak, “araştırmacı”lık (!) iddiasında bulunan şahıs kim olursa olsun “mezhepler tarihi açısından bir bakış” gibi kılıflarla bu tür sapık görüşlerin propagandasını yapmanın Müslüman camianın tepki ve nefretini kazanmaktan başka işe yaramayacağı bilinmelidir.

6- Hakikatlerin Örtbas Edilmesi

Fığlalı; islam tarihinde kültür ve hizmetleriyle kadar belirleyici bir rol oynamış bulunan ve halihazırda dünya Müslümanlarının 1/4’ünü oluşturan İmamiye okulunu şianın diğer kolları arasında önemsizmiş gibi gösteren yolunda özel bir çaba sarfetmekte ve Şia içinde kitapla sünnetten ayrılmamış olan İsna aşer İmamlarına bağlı bağlı Caferi mezhebini, tarihte varlığı bile tartışılan ya da köklü bir akide ve kültürel sahiğ bulunmadığı için zamanla yok olup giden fırkalrdan biri gibi takdim etmeye çalışmaktadır okuyucusuna… Nitekim Ehl-i Beyt okulunun hakkaniyetini gizleyebilmek için bu okulun kendisini gizlemeye çalışarak şianın kollarına kendiliğinden kollar ekleyip meseleyi dalandırıp budaklandırmakta ve kâh Sipaiyye gibi var dahi olmayan fırkalardan bahsedip, kâh islamî bir temele dayanmadığından zamanla yok olup giden fırkaları gündeme getirmek suretiyle Ehl-i Beyt okulunun şecere-i tayyibesinin meyvesini gizleyebilmek için okuyucunun dikkatini sürekli başka yönlere çekmeye çalışmaktadır. Aslında nedeni çok iyi bilinen bir garazkârlık örneği daha sergileyerek islam mezheplerinin görüşlerinden bahsederken İmamiyeden özellikle bahsetememeye çalıştığı da gözden kaçmıyor bu arada… Mesela Mehdilik konusunda şianın akidelerini ele aldığı 10 sayfaya yakın bir bahsinde Beyabiye ve Bahailik gibi fırkalara üç sayfa ayırırken, İmamiye okuluna bir sayfa ancak ayırabilmiş sayın araştırmacı (!) yazar!

7- Uyduruk Alimler Üretme

Fığlalı’nın Mehdiliği inkar yolunda başvurduğu iğrenç yöntemlerden biri de uyduruk alimler üreterek islama tarihine bu bid’ati sokan israiliyatçı seleflerini aratmamasıdır. Şöyle diyor sayın Fığlalı:

“…Ne var ki, alimler bu hadislerin sıhhati hakkında şüpheye düşmüş olmalarına rağmen bu konuda halka tesir edememişler ve “Beklenen Mehdi” (el-Mehdiyy’il Muntazar) veya “söz verilmiş Mehdi (el Mehdiyy’il Mev’ud ) fikri sünni, şii ve diğer mezheplerin muhtelif tabakalarında pek renkli şekilde yaşatılmıştır.”

Sahi, Fığlalı efendinin “Mehdilik konusunda şüphede oldukları” nı iddia ettiği bu alimleri kimlerdir acaba?

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhuru ve Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın nüzulunu şüpheli bulan bu alimlerin adı, sanı, yazdıkları bir eser veya belirttikleri bir hadis veya rivayetin kayıtlı olduğu bir tek kaynak olsun göstermekte midir sayın Fığlalı?

Hayır.

Fığlalı’nın hiçbir zaman olumlu cevap veremeyeceği sorulardır bunlar.

Butür “alimler” islam tarihinde hiç var olmamıştır çünkü.

Fığlalı, burada da selefleri olan batılı müsteşriklerin metodunu izlemekte ve çoğu okuyucunun teferruatlı inceleme imkanına sahip olmayışını çirkin bir şekilde kullanarak, kendi sapık fikirlerini “islam alimlerinin görüşleri”mişçesine aktarmaktadır.

İslam alimlerinin Hz. Mehdi’yle ilgili hadisleri kaynak eserlerinde kaydetmiş olduklarını, o hazretin zuhur ve kıyamını hak bildiklerini ve aynı alimlerin bu hususta ciltler dolusu kitaplar yazıp “İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili hadisler mütevatir ve sahihtir” dediklerini bilmemekte midir sayın Fığlalı gerçekten.

Bu soruya da olumsuz cevap verebilmek mümkün değildir.

Bahsimizin başında uzunca bir listesini verdiğimiz alimlerin pek çoğunu çok iyi bildiği halde sayın Fığlalı efendi onları pekalâ görmezden gelmekte ve ne fıkıhta, ne usulde, ne de ricalde ileri bir ihtisası olmayan İbni Haldun’a mal bulmuş mağribi gibi sarılmaktadır.

Bütün inanç ve tavsiyelerine Kur’an ve sünnetten senet gösterip bu iki aslı kendi beşerî fikirlerine tercih eden onca ilimi bir çırpıda silip atarak kendi görüşünü vahye ve sünnete efdal tutan ve ancak işine geldiği zaman “islam alimleri de şöyle diyor…” diyebilme utanmazlığını sergileyen ilk kalem olmadığı gibi, sonuncusu da olmayacaktır bu yazar efendi.

Ancak, ister şia, ister sünni olsun bugün bütün Müslümanların islâmî bir uyanış içinde olduğu ve dinî hükümleri şu veya bu iddiacılardan değil, peygamberlerin varisleri olan ulemadan öğrenmeyi tercih ettiği ve Müslüman kitlelerin, ulemanın izinde yürümekte olduğu bilinmelidir.Fığlalı ve benzerleri, ulemanın bütün uyarılarına rağmen hatalarını düzeltme gibi bir kaygı taşımakta ve kendi fikirlerini Kitaba ve sünnete tercih bid’atında ısrarlarını sürdürmektedirler.

İslam uleması böylelerinin ıslahı için iyiyi emredip kötüden menetme vazifesini ifa etmekteyse de “bir topluluk kendisini düzeltmedikçe Allah onları düzeltmeyecek”…tir.

Hz. Mehdi (a.s) İnancı; Yahudiler ve Hırıstiyanlar

Bahsimizin daha önceki kısımlarında bazı müsteşriklerle onlara uyan bazı batı hayranı yenilikçi sözde Müslüman yazarların Mehdilik inancının yahudilik ve hırıstiyanlıktan islama geçtiği iddiasında bulunduklarını belirtmiştik. İslam ülkelerinde bu ihanetin dikkatli Müslümanlar tarafından farkedildiğini bilen Fığlalı gibi birtakım ünvanlı yazarlar da her ne kadar yüce islam dinindeki Mehdilik inancını Yahudilikle Hıristiyanlığa yamamaya çalışmaktasalar da, bunun çirkin bir iftira olduğunun artık anlaşılması nedeniyle doğrudan doğruya değil de, dolaylı yollardan aynı emeli gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar. Türkiye’de de bunu en sarih şekilde Fığlalı yapıyor bugün. Hırıstiyanlarla Yahudiler arasında Mehdilik değil, “İsa Mesih” mefhumu tanınmış olduğundan ve diğer taraftan şakiyatçılar ötedenberi islam dinini bir vahyî din olarak değil, beşeri bir dünya görüşü şeklinde takdim edip bu yüce dini Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ın şahsî fikirleriymişçesine gösterme yoluna gittiklerinden sadece Mehdilik hususunda değil; tevhidle nübuvvetten, şeriatin ibadet ve diğer konulardaki hükümlerine varıncaya kadar islam dininin bütün boyutlarını ya Yahudilik ve Hıristiyanlığa yamamaya, yada bu yüce dini, zaman ve mekanın şartlarının doğurduğu bir netice şeklinde değerlendirmeye gayret gösteregelmişlerdir.

 Ne var ki yüce islam Peygamberinin Allah’ın elçisi olduğu ve Kur’an’ın, haşa, onun kendi fikirleri değil, Allah Tealâ tarafından ona vahyedilmiş ilâhî emirler olduğu hakikatine iman etmiş bir Müslüman gözüyle bu meseleye bakacak olursak şunu söylememiz gerekir: Kur’an-ı Kerim’de de açıkça belirtildiği üzere Hz. İsa ve Hz. Musa aleyhum'us-selâm, Allah Tealâ tarafından gönderilmiş hak peygamberler olup İncil ve Tevrat’la gelmiş ve insanları eşi ve ortağı olmayan Allah’a, kendi peygamberliklerine, kıyamete, cennet ve cehennemin hak olduğuna ve diğer gaybî hususlara imanda bulunmaya davet etmiş ve bu cümleden olmak üzere yüce islam peygamberi Hz. Resul-ü Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ın kendilerinden sonra zuhur edip peygamberlikle geleceğini de yine kendi ümmetlerine bildirmişlerdir. Binaenaleyh, aynı ilahi menbâdan kaynaklanması ve aynı ilahi hedefleri gözetiyor bulunması cihetiyle bu üç ilahi dinin birçok ortak ve benzer yönler taşıyor olması gayet tabii olduğu gibi, zaruridir de. Nitekim olaya şöyle bir göz atılacak olursa Allah’a iman, ahirete, kıyamete ve peygamberlerin hakkaniyetine inanma ve Kur’an, İncil ve Tevrat’ta isimleri geçen hak peygamberlere iman etme gibi birçok müşterekler taşıdığı kolayca görülür. Her üç dinin mensupları, yekdiğerinden etkilenmeden ve sadece kendi kitaplarının emir ve beyanları gereği bu hakikatlere inanır ve bunları gayet iyi bilirler.bu nedenledir ki Mehdilik gibi önemli bir gaybî haberin, Kur’an’da olduğu gibi, diğer semâvî dinlerin kitaplarında da belirtilmiş bulunması gayet tabiidir aslında; nitekim açıklamasına daha önce de değindiğimiz gibi, Kur’an-ı Kerim’de de buna işaretle şöyle buyrulmaktadır:( 65,4. satır)

Ne var ki islam diniyle Hırıstiyanlık ve Yahudilik dinleri arasında bugün çok önemli bir fark vardır ki, o da, bu iki dinin kitabının tahrife uğranması, son kitap olan Kur’an’ın ise her nevi tahrif ve bozulmadan korunmuş olmasıdır. Aynı şekilde, islam peygamberine ait nice hadislerin tevatür veya muhtelif güçlü karineler vasıtasıyla o hazrete ait sözler olduğunu ispatlamak kabildir bugün.Oysa Hz. Musa aleyhi’s-selâm’la Hz. İsa aleyhi’s-selâm’a nazil olmuş bulunan ve Allah’ın vahyi olan Tevrat’la İncil’in aslı bugün mevcut değildir ve maalesef yine bu dinlerin mensupları tarafından tahrife uğramış bulunmaktadır. Nitekim bugün Tevrat’la İncil’de; semavi bir kitabın vahî muhtevasıyla asla bağdaşmayan ve hiçbir senediyet de taşımayan bozulma ve tahriflere sık sık rastlanabilmektedir. Binaenaleyh bugünkü Tevrat ve İncil’deki metinlerin hangisinin gerçek ilahi vahy ve hangisinin sonradan uydurma ve tahrif olduğu konusunda başvurulabilecek yegane güvenilir kaynak, Kur’an-ı Kerim’le kat’i sünnetten ibarettir. Bu nedenle, Kur’an-ı Kerim’deki bir mevzuya aynen veya az bir farkla Tevrat ve İncil’de de rastlanılması halinde bir Müslüman için bunun anlamı; o metnin ilahi vahy olup her üç peygamber tarafından tebliğ edildiği ve insanların kaderi üzerindeki etki ve önemi nedeniyle ilahi peygamberlerin müşterek tebliğ ekseninde yer aldığıdır. Daha önce de belirttiğimiz üzere Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili ayet ve hadisler de, Kur’an ve kat’i sünnetle sabit olup bu konudaki hadisler çeşitli islam mezhepleri nezdinde mütevatir ve sahihtirler ve bunlara iman da, yüce islam dininin zaruri şartlarından ve elzem inançlarından sayılır.

Mehdiliği İnkar Hadisesinin Diğer Nedenleri

Müsteşrikler ve doğu beldelerindeki yerli taklitçilerden başka, Mehdilik inancını inkar etme şeklinde tezahür eden bu yeni bidatın iki nedeni daha var ki bunları kısaca:

1- Ehl-i Beyt-i Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ın mutahhar yolu ve sünnet-i nebeviyyeye teslimiyet olan Şia mektebini sindirmeye yönelik siyasi emeller.”

2- İman zaafı ve çağdaş entellektüel hastalıkların başında gelen “gayba iman edememe ve bu hususta Allah Tealâ’ya karşı tam bir teslimiyet göstermeme” bedbahtlığı.”şeklinde özetlemek mümkündür. Bahsimizi daha fazla genişletmemek için bu iki faktör üzerindeki incelememizi bir başka fırsata tevdi ediyoruz.

Çeşitli Şartlar Altında Hz. Mehdi (a.s)’a İmanma Olayı

Daha önce de vurguladığımız gibi islam ülkelrindeki kimi yazarlar, şarkiyatçı oryantalistleri taklit ederek Mehdi inancının, Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm taraftarlarının arzu ve emellerinin gerçekleşmesi yolunda bir temenni olduğu tahrifatına destek vermiş ve Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm taraftarlarının zalim halifelerin zulüm ve baskısı altında bulundukları ve bu durumu değiştirebilmek için ellerinden de hiçbir şey gelmediğinden, ümitsizliğe kapılmamak ve morallerini yitirmemek amacıyla böyle bir temenniyle teselli bulduklarını iddia etmişlerdir ki, günümüzde bu tahrifatın belirgin isimlerinden biri, isminin önüne çeşitli ünvanlar da eklemiş bulunan sayın Fığlalı efendidir.

Halbuki, Mehdilik inancı sadece Ehl-i Beyt taraftarlarına, sadece Şiaya veya sadece Sünniye mahsus bir inanç olmayıp bütün Müslümanların ortak akidesi ve en güçlü inançlarındandır. Nitekim ister egemen güçlerin yanında yer alıp onları destekleyenler, ister Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’nın hakkani-yetini savunup onların iktidarda olması gerektiğine inanarak bu yüzden çeşitli baskı ve zulümlere muhatap olanlar hiçbir zaman Mehdilik inancını inkar veya tekelleştirme yoluna gitmemiş, her iki akım da bu islamî inancı kabul ettiklerini daima açıklamış, bildirmişlerdir. Kaldı ki Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm taraftarları ve Şia, tarih boyunca her zaman ve aralıksız olarak egemen güçlerin baskısı altında bulunmuş değildirler; bilakis, Safeviler döneminde olduğu gibi onlar da kimi zaman iktidar olmuş ve hükumeti ellerinde bulundurmuşlardır, ama yine de Mehdilik inancı onlarda da zerrece zaafa uğramamış, bu inançta gevşeme-mişlerdir. Hatta sonuç bunun tam tersi olmuş ve şia uleması bu dönemde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’la ilgili değerler eserler yazabilme fırsatına kavuşmuştur. Bütün bunlar bir tarafa, esasen bu tür iddia ve yorumlar temelinden batıldır aslında; çünkü bu durumda Allah’a, ahirete, hesap gününe, cennet ve cehenneme inanmanın da sosyal ve siyasi zorluklar ve çetin şartların bir ürünü olduğunu söylemek gerekecektir, zira bu inançlar için de aynı yorumu yapmak ve “fakir ve zulüm altındaki insanlar haklarını elde edemedikleri ve güçlü zalimlerden haklarını alamadıkları için kendilerine teselli ve moral vermek amacıyla bu inançları zihinlerinde kurup hayal etmiş ve zalim zenginlerin cehenneme, mazlum fakirlerle yoksulların ise cennete girmesini sağlayacak bir tanrıya inanma ihtiyacı hissetmişlerdir” demek mümkündür. Nitekim bazı batılı felsefeciler aynı batıl yorumdan hareketle böyle akımlar bile oluşturmuşlardır. Oysa ki insan topluluklarında Allah’a ve gayba iman olayının, Allah’ın gönderdiği peygamberlerin tebliğleri neticesinde kökleşip gerçekleştiği ve onların gösterdiği mucizelerle pekişip güçlendiği herkesçe bilinmektedir bugün.

Evet; Allah Teala gaflete kapılan ve kibirlenen insanları kendisine getirmek ve Yüce Yaratıcılarının sonsuz güç ve kudretine iman edip isyan ve tuğyandan vazgeçmelerini sağlamak için kimi zaman onları zor şartlar altına sokmaktadır; Kur’an-ı Kerim’de de buyrulduğu üzere: “(arapça s:66, sondan 4. satır) Binaenaleyh zor şartlar, Allah’a ve gayba iman gibi, peygamberlerin davetinin temelini teşkil eden hakikatlara inanma yolunda uygun bir ortamdır sadece. Nitekim Allah Teala da peygamberlerini açık deliller, burhanlar ve mucizelerle gönderdiği zaman, halkın inanmasını kolaylaştırmak için bizzat bu tür ortamlar yaratmaktadır. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’a iman olayı da bunun gibidir; Hz. Resul-ü Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih efendimiz Kur’an ayetleri ışığında hakikati tebliğ edip “yeryüzü zulüm ve kötülekle dolunca, onu adalet ve doğrulukla dolduracak bir Mehdi’nin zuhurunu müjdelemiş bulunmaktadır ki insanların sosyal ve siyasi açıdan çetin şartlarda bulundukları dönemlerde bu inanca daha fazla sarılmaları ve o hazretin zuhurunu daha bir iştiyak ve vecdle beklemeleri gayet doğal bir hadisedir.Ama ister zor, ister rahat şartlarda olsun; insanların Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a inanmalarının nedeni bu şartlar değil, bizzat Kur’an ve Allah’ın Resulü sallâ’llâhu aleyhi ve alih tarafından yapılan ilâhi tebliğ ve bildirilen sağlam haberdir; şartlar ve mekanların rolü ise ancak bu habere duyulan inanç ve o hazrete beslenen ilgiyi tahrik edip pekiştirmekten ibarettir.Nitekim geçmiş ümmetlerin Allah Tealâ’ya ve gayba imanlarının nedeni de şu veya bu şartlar değil, peygamberlerin tebliğleri ve ulaştırdıkları mesaj, verdikleri haber ve gösterdikleri mucizelerdir.

Buraya kadar yapılan incelemeyi özetlemek istersek şu noktalar ortaya çıkar:

İslam inançları arasında en belirgin ve en tanınmış olanlarından biri de Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’a zuhuru ve kıyamı inancıdır. Kitap ve sünnette belirtilmiş ve alametleri bütün teferruatlarıyla bildirilmiş olan bu muazzam hakikat bütün islam mezheplerinin ulemasınca ittifak olunan nadir konulardan olup, islam düşmanları ve dünya istikbarı için korkulu bir rüya sayıldığından ötedenberi yozlaştırılmaya çalışılmış; bilhassa yakın çağlarda, günümüzdeki canlı örneklerinden de anlaşılacağı üzere şarkiyatçılar olarak bilinen Avrupalı doğu uzmanları olan oryantalistler tarafından inkarına kalkışılmış ve bu batılı entellektüellerin islam ülkelerindeki taklitçileri tarafından Müslüman-ların zihni bulandırılarak Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm gerçeği etrafında şüpheler oluşturulmak istenmiştir ki bu meşum girişimler günümüzde daha bir yoğunluk kazanmış durumdadır.

Bu konunun devamında İmamiye mektebi açısından Mehdilik olayını inceleyecek ve bu açıdan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın kimliği ve gaybetin felsefesini ele alacağız inşaallah.

The post İmam Mehdi (a.s) Hakkında Müslümanların ittifakı appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Şii’siyle, Sünni’siyle İslam ümmeti genel olarak, Hz. Mehdi konusunda görüş birliği içerisindedir. Her iki grubun uleması da onu, Resulullah’ın soyundan ve Hz. Fatıma selamullahi aleyha’nın neslinden olduğunu kabul etmektedirler. Muteber kitaplarda bu bağlamda muvassak ve mütevatir hadisler naklolunmuştur. Kur’an-ı Kerim de, diğer semavi kitaplarda olduğu gibi Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın cihanşümul adil hükümetinden ve onun rehberliğinden söz etmektedir. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih ve diğer hidayet imamlarından bu konuda rivayet edilen çok sayıda hadisler, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm’ın oğlu olduğu ve halen hayatta bulunduğu, ancak ilahî hikmet gereği gaybete çekildiği hususunda hiçbir şek ve şüpheye yer bırakmamıştır. Kast ve garazı olmayan hak talibi herkes, eğer meseleye dikkatlice eğilirse, kesinlikle bu hakikate ulaşır ve onu kabul eder.

Yüce Allah’tan, İslam’ın usul ve öğretilerini sağlıklı bir biçimde anlayıp idrak etmekte bizlere yardımcı olmasını ve gerçekleri anlamayı bizlere ve tüm hakikat aşıklarına inayet eylemesini, bizleri hatalardan, yanlış inanç ve anlayışlardan, taassuplardan kurtarmasını niyaz ediyoruz. “Rabbimiz! Bize hidayet verdikten sonra kalplerimizi saptırma; katından bize bir yardım ihsan et. Şüphesiz ki, sen çok bağışlayansın.”

Şunu hatırlatmak gerekir ki, İmam Mehdi aleyhi’s-selâm bir şahıstır; bir sınıf veya grupta mehdilik tecelli etmez. Şiilik tarihi boyunca tüm Şiiler, ayrıca Ehl-i Sünnet’ten bir çok alim İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın, Resulullah’ın çocuklarından olacağını kabul etmektedirler. Ehl-i Sünnet itikadında incelenmesi gereken şey, o İmam’ın doğup doğmadığı ve buna benzer diğer özellikleridir. Biz bu makalede, Allah’ın yardımıyla bu meseleyi ilahi inayet ve toplumsal hayat çerçevesinde ele alacağız.

İnsanın Toplumsal Hayatının Devamı İlahî Hüccetin Varlığının Gerektirir

Nübüvvete imandan sonra en önemli konulardan biri de, asrın imamının imametine inanmaktır. Tüm Müslümanlar bu inancı paylaşmaktadırlar. Allah Resulü’nün “Zamanının imamını tanımadan ölen kimse, cahiliye ölümüyle ölmüştür” hadisi şerifi, bu mevzunun önemini açıkça gözler önüne sermektedir.

İslam kelamcıları ve filozoflarının bu konuda getirdikleri aklî deliller de oldukça çoktur. Biz burada sadece bir delili açıklamakla yetineceğiz. O delil, yüce Allah’ın yaratılış ve din düzeninin korunmasına gösterdiği özeni ifade eden “İnayet Delili”dir. Bir başka deyişle de Allah Teala’nın “Tekvinî ve Teşriî İnayeti” olarak tabir edilen delildir.

İnayet Ne Demektir?

İnayet; bir işin en güzel şekilde gerçekleşmesi ve en küçük noktasının dahi belirsiz kalmaması için azami derecede gayret edip, özen göstermek demektir.

Örneğin; bir mimarın bina yapımındaki inayeti (özen ve titizliği), binanın kolonlarına dikkat etmesini gerektirdiği gibi, kanalizasyona uzanan borularının eğimine dahi dikkat etmesini icap ettirmektedir. Çünkü binanın herhangi bir köşesi veya bahçesinde su toplanması, mimarın binanın bu bölümüne gereken özen ve titizliği göstermediğini yansıtır. Tabii ki, insanın inayet ve özeni, Allah Teala’nın inayet ve özenine kıyas edilemez.

Hikmet Sahibi Olan Allah’ın İnayeti ile İnsanın İnayeti Arasındaki Fark

İnsanın kendi işine gösterdiği inayet ve özen ile Allah Teala’nın, mukaddes zatından sadır olan fiillerine gösterdiği inayet ve özen elbette ki kıyas edilemeyecek kadar farklı farklı şeylerdir. Çünkü kişi kendi işine inayet (özen) göstermekle kendi ihtiyaçlarını temin edip noksanlıklarını giderir. Fakat yüce Allah hiçbir noksanlığı, hiçbir ihtiyacı olmayan, varlığı kendisinden olan, tüm kemallere sahip bulunan yüce bir zattır. Kâinat ve kâinattaki bütün varlıkların ihtiyaçlarının karşılanması ve noksanlıkların giderilmesi, O’nun inayetinin sonuçlarıdır. “Allah onların söylediklerinden münezzeh, yüce ve beridir.”

Allah Teala’nın İlim ve Kudretteki İnayeti

İslam Filozofları, Allah Teala’nın inayetini iki kısma ayırmışlardır.

1- İlimde inayet; buna “ilm-i inaî” de denmektedir.

2- Fiilde inayet; bu ise bir işi sağlam ve muhkem yapmak demektir.

Yukarıdaki iki terimin açıklaması şöyledir:

1) İlm-i İnaî; bu terimi, ilk olarak İbn-i Sina gibi, Meşşa Felsefesi mektebinin mensupları gündeme getirmişlerdir. Bunun anlamı, Allah Teala’nın kendi fiilini önceden bildiğidir. Allah Teala’nın ilmi, O’nun yüce zatıyla varolan, tüm hakikatleri gösteren “öz ilim” şeklindedir. Yüce Allah’ın zatının aynı olan ilmi, varlık âleminin tümünü gösterir ve varlık âlemi görünen ve görünmeyeni ile birlikte, o ilim ile vücuda gelmiştir. Buna göre İlm-i inaî, kâinatın kemalatı ve mükemmel yaratılış nizamına taalluk eden ayrıntılı zati ilimdir.

Allah’ın hikmet ve inayeti, mevcut olan her yaratığın kendi hedef ve gayesine ulaşmasını icap ettirmektedir.

Bu ilmin, kâinata yansıması sonucu kâinattaki tüm varlıkların bir hedefe doğru hareket ettiğini, somut bir gaye ve sonuca varmak için çalıştığını görmekteyiz.

2) Fiilde inayet, bundan maksat, eşyanın yaratılışı ve kâinatın tanzimine taalluk eden inayetidir. Yani, Allah Teala’nın meydana getirdiği Tekvin düzeni, en güzel, en sağlam ve en cazip düzendir. Tekvin (yaratılış) düzeni, en iyi, en güzel ve en sağlam düzen olduğu gibi, Teşrii (yasama) düzeni (Allah’ın, insanların eğitilip yetiştirilmesi için koyduğu kanunlar düzeni) de düşünülebilecek en mükemmel ve en iyi düzendir. Hatta Yüce Allah’ın Teşri düzenine olan inayetinin (özeninin) Tekvin (yaratılış) düzenine olan inayetinden daha fazla olduğu da söylenebilir.

Çünkü insanın, yaratılış hedefi olan manevi miracını ve tekamüle doğru olan seyr-u sülukunu başarıyla sona erdirmesi için yaratılış düzeni, yağmur, rüzgar, bulut, güneş vs. ona hizmet etmektedir.

Bunun için Tekvin düzeni insanların terbiyesi ve tekamülü için bir vesiledir. Yani Tekvin düzeninin mühim hedefi budur. Peygamberler ile vasiler de bu önemli hedefin zaruretine binaen gönderilmişlerdir. Bütün bu evren ve içindekiler, insanların tekamül dersi öğrenmeleri için birer medrese hükmündedir, peygamberler ve belirledikleri vasiler de, insanların öğretmenleridir. Bugün ise Allah’ı tanıma medresesinin en büyük üstadı, Allah’ın en büyük velisi ve Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in son vasisi olan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’dır. Hepimiz şunu iyi biliyoruz ki; eğer üstat olmazsa sınıf ve medresenin varlığının bir anlamı kalmaz ve tamamen anlamsız olur. Bu konuyu iki yolla açıklayabiliriz:

Birincisi, illet (neden) yoluyla; buna Limmi yol da denilir. İkincisi ise yaratılış yoluyla; buna da İnni yol denilmektedir.

Yüce Allah’ın Yaratılışa Olan İnayeti (Özeni)

Kudret sahibi olan Allah’ın yaratılışa olan inayeti (gösterdiği özeni) “Limmi” yolla, yani illetten (nedenden) yola çıkarak açıklanabilir; yani: Yüce Allah zatı gereği ğanidir ve yaratılışın tüm kemalat ve güzellikleri O’na dönmektedir. O yaratılıştan bir fayda sağlamaz. Halbuki insan, her ne kadar hayır ve güzel işte bulunursa, bu onun tekamülüne yol açar. Diğer yaratıklarda da durum aynıdır.

Bunun için daha önce de değindiğimiz gibi yüce Allah, yaratılış düzenini tam bir güzellik ve sağlamlıkla yaratmıştır; Tekvinî düzene özen gösterdiği gibi terbiye ve din düzeni olan Teşri düzenine de özen göstermiştir. Bir başka tabirle; tekvin âleminin insanların eğitim görüp gelişmeleri için bir araç olduğunu söyleyebiliriz. Âlemlerin Rabbi olan Hikmet sahibi Allah insanların yaratılışında, asıl ve nihai hedefe ulaşmaları için, tüm imkan ve gereçleri hazırlamıştır. Bu bağlamda Kur’an-ı Kerim’de çok sayıda ayet vardır.

Tekvin Düzeni

Yaratılış düzeni gerçekten de şaşırtıcı ve ilginçtir. O kadar akıl almaz ve fevkaladedir ki, bilim adamları, her geçen gün muhtelif bilim dallarında yeni sırlar keşfediyor, keşfedilen her yeni şeyde de hayret ve şaşkınlıkları daha da çok artıyor. Söz buraya uzamışken konumuzun daha da bir netlik kazanması ve aydınlanması için burada Korsi Moris’in bir kitabına göz atmak yerinde olacaktır.

O şöyle yazıyor:

“Gerektiğinde hem mikroskobun ve hem de dürbünün görevini yapan gözün ilginç yapısı, kolaylıkla açılıp kapanan ve doğrulup bükülen insan vücudunun eklemlerinin hayret verici özelliği, insanlar ve diğer canlı varlıkların kendi soylarını devam ettirmek için başvurdukları karmaşık ve kapalı döllenme ve üreme yolları, insan vücudunda gerçekleşen ilginç kimyasal aksiyon ve reaksiyonlar, gıda maddesinin kana karışıp hücrelere aktarılması için, sindirim sisteminde gerçekleşen aksiyonların yanı sıra tabiatın yüzlerce diğer ilginç yönü ve güzelliği bilginlerin dikkatini üzerine toplamıştır. Bilginler, bütün bunlar üzerinde yaptıkları inceleme ve araştırmalarla bu dünyanın bir plan ve program üzerine yaratılmış olduğu sonucuna varmışlardır. Yüce Allah’ın varlığının en iyi delillerinden biri, çevre ile mutlak bir uyumun oluşudur. İnsanın yeryüzündeki varlığı ve kendisi ile çevresi için geçerli olan ilginç kurallar, genel plan ve programın bir kısmını oluşturmaktadır.” [1]

Moris, kitabının başka bir bölümünde de şöyle yazıyor:

“Şimdiye kadar sindirim ve sindirim sisteminin çalışma şekli hakkında yüzlerce, belki de binlerce kitap yazılmıştır; fakat her yıl bu alanda yeni keşifler yapılmaktadır. O kadar yeni şeyler yazılmasına rağmen, konu sürekli tazedir ve yeniliğini korumaktadır. Eğer biz sindirim sistemini bir laboratuara ve gıda maddelerini de laboratuara dökülen ham maddeye benzetirsek, sindirme eyleminin ne kadar mükemmel bir şekilde gerçekleştiğine şaşıp kalırız. Gıda maddesini alan her hücre, içteki bir ateşle gıda maddesini yakıp vücutta hareket oluşturuyor. Fakat hepimiz biliyoruz ki; ateş körük olmadan tutuşmaz. Bunun içindir ki, tabiat gıda maddesini hücrelerde yakan, oksijen, hidrojen ve karbonik asidini ayrıştıran ve böylece vücudun ateşini temin eden bazı yanıcı kimyasal bileşimler üretmektedir. Normal ateşte görüldüğü gibi ateşten buhar, su ve karbonik asit yükselir. Bu durum vücuttaki yanma ve yakma olayında da aynıdır. Kan, karbonik asidi ciğerlere ulaştırıyor ve karbonik asidin dışarı atılmasıyla, insan hayatının aslını oluşturan solunum olayı gerçekleşiyor. Bütün bu işler muntazam bir tertip ve düzenle gerçekleşiyor.” [2]

Bu sahada çalışan uzmanlar, vazifesini yapması için, insana gerekli olan her şeyden yeterince verildiğini söylüyorlar. Eğer insan vücudunun yapısını bir binanın yapısıyla karşılaştırırsak, mimarın, tabii afetlere karşı direnmesi için binanın mimarisinde gerekli olan tüm ön tedbirlere yer vermesi gibi, bu âlemin yaratıcısının da insanın yaşamını sürdürüp, kemale ermesi için tüm araç, gereç ve imkanları insanoğlunun emrine verdiğini ve hiçbir şeyi esirgemediğini görürüz.

Bizim vücudumuzun en önemli özelliklerinden biri şudur ki; vücudumuzun çoğu organları çift yaratılmıştır. Halbuki çiftlerden biri, hayatımızın sürmesi için sürekli olarak lazım olmayabilir. Bir başka deyişle çiftlerden birini diğerinin faaliyetini aksatmadan devre dışı bırakabiliriz. Örneğin böbreklerden birini bizim vücudumuzun aksiyon ve reaksiyonunu pek de etkilemeyecek bir şekilde vücuttan alabiliriz. Eğer kalp gibi bazı organlar çift yaratılmamışlarsa, bunlar beklenmedik hadiselere karşı azami bir direniş gösterebilecek bir yapıya sahiptirler.

İnsan vücudundaki hararet sistemi de bunun gibidir. Hiçbir termometre senelerce böylesine güzel ve dakik bir şekilde işleyemez. Öyle dakik bir şekilde işliyor ki, en küçük bir rahatsızlık baş gösterdiğinde uyarı sinyalleri veriyor. Ateşin yükselmesi, bu uyarı sinyallerinden birine örnek olarak gösterilebilir.

Bu ilginç vücut yapısının bir diğer hayret verici mekanizması ise, savunma mekanizmasıdır. Bu mekanizma tecrübeli ve çevik bir komutanın emrindeki bölükler gibi çalışıyor.

Sözün kısası, evrendeki varlıklar hakkında binlerce kitap yazılmıştır. İnsanoğlu, kainatın baştan başa kanun, düzen, uyum, bağımlılık, illet ve malullerle dolu olduğunu, bütün bunların belirli bir hedefe doğru hareket etmekte olduğunu ve insanın işlerliği, faaliyeti ve tekamüle doğru seyri için gerekli olan her şeyin yeterince verildiğini anlamıştır.

Bütün bunlar, Allah Teala’nın kendi yaptıklarına oldukça ehemmiyet verdiğini göstermektedir. Her şeyin varması gereken noktaya doğru hareket etmesi için, oluşumu (tekvini) itibarıyla yüce Allah tarafından yönlendirildiğine göre, mahlukatın en şereflisi ve en mükemmeli olan insanın kılavuzsuz, rehbersiz ve başıboş bırakıldığını söylemek insafsızlık olmaz mı?

Evet, nasıl ki tüm varlıklar müdebbir olan Allah’ın tedbir ve iradesiyle belirli ve hikmetli bir hedefe doğru hareket ediyorlarsa, insan da yüce Allah’ın hüccet ve kılavuzunun rehberliği sayesinde olgunluk ve tekamül yolunu kat edebilir. Toplum düzeni de, adil bir rehber ve mâsum bir İmam olmadan, sarsıntı, kayma ve düzensizlikten korunamaz. Bu sarsıntı, kayma ve düzensizliğin önünün alınması, tüm insanî değerlerin korunması ve insanların iyi bir şekilde terbiye edilip eğitilmesi için, ilahî dinin müfessir ve yorumcuya ihtiyacı vardır. Bu yorumcu, Allah’ın belirlediği kimseden başkası olamaz. Ayrıca, bu dinin hükümlerini de ancak bu şahıs yürürlüğe geçirilebilir.

Yukarıdaki iki nokta, İslam Peygamberinin vefatından sonraki İslam toplumunun, şimdiye kadar geçirmiş olduğu sürecin dikkatlice incelenip mütalaa edilmesiyle iyice anlaşılır. O zamandan bugüne dek, özellikle de günümüzde, insanî değerlerin nasıl çeşitli şekillerde yorumlandığı ve her yerde adalet, demokrasi, özgürlük, insan severlik, barış ve insanlara hizmetten söz edilmekte olduğunu görürüz. Hürriyet deniliyor; ama hangi anlamda bir hürriyet kastediliyor? İslam deniliyor; ama kimin yorum ve anlayışına dayalı bir İslam’dan söz ediliyor? Bu önemlidir.

Hürriyetten maksat, yabancıların hegemonyasından kurtulmak mı? Yoksa tüm nefsî istek ve arzuların temin edilmesi ve hiçbir sınır tanımaz, ipe sapa gelmez, herhangi bir hukuka bağlı kalınmaksızın lakaytça bir yaşam sürdürmek mi? Hangi anlamda adalet? Ve bunu kim belirliyecek?

Toplumun birinde, eşcinsellik, kadının kadınla ve erkeğin erkekle evlenmesi serbest!! Başka yerde ise başka sapıklıklar! Bu gün süper güçler mazlumları korumak, insanoğluna hizmet etmek ve insan haklarını temin etmek bahanesiyle hangi cinayeti işlemekten geri kalıyorlar? Hürriyet ve özgürlük maskesiyle gelip, bizim ve dünyanın diğer mazlumlarının gerçek insanî ve ilahî değerlerini yok ediyorlar ve geniş çaplı propaganda araçlarından yararlanarak, kendi kof ve muhtevasız kültürlerini inançlı gençlerimizin beyinlerine empoze ediyorlar. Bu işi başarıyla gerçekleştirdikten sonra da varımızı yoğumuzu yağmalayıp inanç ve itikadımızda hurafeler ve sapıklıklar oluşturarak, inançlarımızı rotasından çıkarıp ayrı bir yöne kanalize ediyorlar. Acaba bu hürriyet midir? Bu zorbalıklar ve talan etmeler adalet midir?!!

Şuna yakinen inanmak gerekir ki; insanın yönlendiricisi ve kılavuzu yalnız Allah’tır, insan onun kanun ve kurallarına ittiba etmekle menzil-i maksut olan ulvî hakikat ve tekamüle ulaşabilir. Bu kanunların da konuşan dili ve gerçek uygulayıcısı Allah’ın emriyle Mâsum bir İmam’dan başkası olamaz.

Konunun devamında, gündeme getirilmesi mümkün olan sorulara cevap vereceğiz.

Birinci soru:

“İnayet Kanıtı”nı kabul etsek bile biz bu dönemde Hazret-i Mehdi aleyhi’s-selâm’ın özellikleriyle belirlenmesinin, hikmet sahibi Allah’ın inayeti (özeni)’nin bir sonucu olduğunu nereden anlayabiliriz? Bu İmam’ın yeryüzünde hazır olduğu ve amellerimizi müşahede ettiği halde gaybette olduğunu ve gözlerin onu görmediğini nasıl ve nereden bilebiliriz?

Cevap:

Bu sorunun cevabı açıktır; ama yine de meselede herhangi bir gizlilik kalmaması için aşağıdaki noktalara dikkatinizi çekiyoruz.

a) Her zaman ve mekanın dini olan, dinamik bir mektep olarak İslam’ın, ilim ve tekniğin gelişmesiyle her geçen gün daha da artıp karmaşık boyutlar kazanan insanoğlunun yeni meseleleri ve ihtiyaçlarına cevap vermesi gereklidir. Şu bir gerçektir ki, İslam’ın çok yönlü ve doğru bir şekilde beyan edilmesi ancak İmam’ın varlığıyla mümkün olabilir.

b) İslam cihanşümul bir hükümet kurma iddiasındadır. Bu cihanşümul hükümetin idaresini ve rehberliğini, tüm insanların temiz ve pâk fıtratlarıyla kolaylıkla kabul edebilmeleri için, pâk ve mâsum bir insanın üstlenmesi gerekir. Ancak böylelikle hem İslam’ın gerçeklerinin idrakinde bir kayma olmaz, hem de mensuplarının doğru dürüst bir şekilde İslam’ın emirlerini yerine getirip, kanun ve kurallarına uymaları sağlanmış olur. Bu cihanşümul rehber (ruhlar ona feda olsun), vahyin idraki ve beyanı alanında mâsum olan İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’dan başka kim olabilir?

c) Varlık alemi ve onda varolan dakik ve ince düzenin müşahede ve mülahazası tümüyle, her şeyin her zaman ve mekanda, yüce Allah’ın inayetinin kapsamında olduğunu göstermektedir. Durum böyle iken İslam başta olmak üzere tüm semavi dinlerin vaad ettikleri cihanşümul hükümet rehbersiz olabilir mi? Kesinlikle hayır. Halkın ve mukadderatının sarsıntıya uğrayıp zedelenmemesi için bu hükümetin rehberinin, dinin sahibi ve elçisi, yani Allah ve Peygamber tarafından belirlenmesi gerekir. Varlık aleminde insanları yaratıp, mukadderatını meçhule ve belirsizliğe terk etmek, yüce Allah’ın inayet ve şanına yakışmaz. İşte bu delilden dolayı, Zamanın İmamı “Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın varlığı, beşeriyetin hayatını sürdürebilmesinin kaçınılmaz gereklerinden biridir.

İkinci Soru:

İslam dininin mükemmel bir din olması hasebiyle, eğer tüm dünya insanları İslam’ın tüm kanunlarıyla amel ederlerse, günümüz dünyasında insanların maruz ve müptela kaldıkları sorunlar ve dertler baş göstermeyecektir. Çünkü İslam’ın tüm kanun ve prensipleri, yüce İslam Peygamberi tarafından beyan edilmiştir. Kur’an-ı Kerim’de de buyruluyor:

“Yaş kuru ne varsa açıklayıcı olan bu kitapta bulunmaktadır.” [3]

Bu sebeple, İslam’ı açıklaması için mâsum İmamın vücudunun varlığına ne gerek vardır?

Cevap:

İslam Peygamberi’nin kendi programını tam ve mükemmel bir şekilde açıkladığı ve hiçbir şeyi eksik bırakmadığı, şüphe götürmez bir konudur. Fakat bu program, zamanın muhtelif dilimlerinde ve her yerde insanların hayatlarının tüm aşamalarında yürürlüğe geçirilmesi gerekli olan bir program olduğu için, bu programın yorumlamasında çıkan ihtilaflarda, ilimleri vehbî olan ve kendileri ise mâsum olan, yaşayan bir imam ve öndere, yani Peygamber’in vasisine ihtiyaç duyulmaktadır. Bunu şöyle açıklayabiliriz:

a) İslam dünyası Resul-i Ekrem’in vefatından sonra, dinin ahkamı ve öğretileri alanında şiddetli ihtilaflara maruz kaldı. Aşağıdaki tarihî numuneler bu iddianın doğruluğunu ispatlayan en bariz örneklerdir.

Birinci Halife döneminde Müslümanlar arasında cenaze namazında kaç tekbir söyleneceği hususunda ihtilaflar vardı. Bir grup dört tekbir, bir grup ise beş tekbir getiriyorlardı. Bunlardan her biri Peygamber’e uyduklarını söylüyorlardı. Nihayet ikinci halife Ömer b. Hattab, bu ihtilaflar bir kenara itilerek asgari sayı olan dört tekbir kabul edilsin dedi. Bunun için hilafete bağlı çevrelerce cenaze namazı dört tekbirle kılınmaktadır.

Dikkat ederseniz, daha birkaç gün önce kendi aziz rehberini yitiren Müslüman topluluğu, cenaze namazı gibi en basit bir meselede görüş ayrılığına düşüp birkaç gruba ayrılıyor, sonuç olarak da Ehl-i Beyt mektebine göre, [4] Resulullah’tan gelmeyen bir şeyi kabul ediyor. Bu tür ihtilaf ve görüş ayrılıklarına; Allah’ın sıfatları, Allah’ın adaleti, ahiret, peygamberlik, kaza ve kader gibi konular, örnek olarak verilebilecek şeylerdendir.

Bütün bu olumsuzluklar, sorunlar, görüş ayrılıkları, çekişmeler ve tartışmalar, Allah Resulünün vasisi olan, mâsum ve vahye aşina bir öndere (Ehl-i Beyt İmamlarına) uyulmamasından kaynaklanmıştır.

Sözün kısası, İslam dini, vahyin hakikatini hiçbir ipham ve belirsizliğe yer bırakmadan halka açıklayacak ve zihinlerdeki soruları cevaplandıracak bir müfessir ve açıklayıcıya ihtiyaç duymaktadır. Böyle bir insan, ilahî vahiy hakkında sağlıklı ve mükemmel bir bilgiye sahip olmalı, gaybın sırlarını ebedi ilahî kaynaktan alıp, Allah Resulü gibi beyan etmelidir. Böyle bir şahsın Hidayet İmamlarından başka birisi olmadığı ve onların dışında hiçbir kimsenin bu makama layık olmadığı açık olan bir gerçektir. Bu gün ise Resulullah’ın en son vasisi İmam Mehdi aleyhi’s-selâm bu makamı üstlenmiştir. O, vahyin tebliğinde hata etmeyen tek kişidir, dinin ahkamını uygulamakta zerre kadar kaymayan yine odur. Bir başka ifadeyle; ilim, amel, tebliğ ve uygulamada mâsum olan odur.

b) Dinlerin sonuncusu olan İslam’ın, tüm dönemlerde toplumunun sorunlarına cevap vermesi ve tüm olaylar ve gelişmelerde aktif rol oynaması gerekir.

Bunun için dini beyan eden, belirsizlikleri bertaraf eden, ilahî hakikatleri açıklayan kişinin, Allah Resulü gibi olması, onun nuruyla parlaması ve mâsumluk makamın haiz olması gerekmektedir. Zamanımızda ise On iki İmamın sonuncusu ve İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm’ın oğlu İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’dan başka, bu işi yapabilecek birisi yoktur.

Sonuç olarak, İslam’ın temeli ve Resulullah’ın risaleti nasıl yüce Allah’ın inayetinin bir sonucu ise, tüm asırlar ve zamanlarda İslam’ın, zamanın şartlarına göre açıklanması ve bu iş için Resulullah’ın mukaddes varislerden bir Hidayet İmamının varlığı da, yüce Allah’ın kullarına olan inayeti ve teveccühünün en bariz sonuçlarından biridir. Çünkü, ancak böyle bir şahıs cihanşümul bir İslamî hükümet kürsüsüne dayanıp, ilahi vahyi açıklayarak, adalet ve eşitliği dünyaya iade edebilir.

Üçüncü soru:

Eğer Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm bu gün hazır bulunsaydı, İslam ve ahkâmını beşeriyete tebliğ edip beyan etmiş olsaydı, o zaman söyledikleriniz kabul edilebilirdi. Fakat siz, İmam’ın gaib olduğunu söylüyorsunuz. O İmam gaibtir; biz de bu dönemde yaşıyoruz ve onun huzuruna varıp görüşmekten mahrumuz. Bu da gösteriyor ki, İslam ahkamının uygulanması mâsum olmayanların elinde bulunmaktadır. Bu durum sizin daha önceki açıklamalarınızla çelişmiyor mu?

Cevap:

Güneşin ışığının ulaşmasını engelleyen, bizim günahlarımızdır. Bizim durumumuz güneşin önünü kapatan ve yeryüzünün, direkt olarak güneş ışığının bereketlerinden yararlanmasını engelleyen bulutlara benzer. Şu meşhur sözde de beyan edildiği gibi; “Dilenci tembel ise, ev sahibinin suçu ne?”

Evet; o yüce zatı görüp, nurlu yüzünü temaşa etmek liyakat gerektirir ve manevî hazırlık ister. Eğer herhangi birisi, dinin tavsiyelerine ve buyruklarına uymak, emirleriyle amel etmek ve sakındırdığı şeylerden kaçınmak suretiyle gerekli olan liyakati kedisinde oluşturursa, kuşkusuz o Hidayet İmamıyla buluşup, görüşecektir. Zaten Ehl-i Beyt’in adet ve geleneği, ihsan, kerem ve fazilette bulunmaktan başka bir şey değildir.

Akl-ı selim sahibi olan herkes, nasıl verimli bir bahçe ile çorak bir toprağa yağan yağmurun letafet ve tabiatının aynı olduğunu, ama bu yağmur sonucu bahçede çeşitli tat ve renkte meyveler ve güller yetiştiğini, çorak toprakta ise işe yaramaz bitkilerin bittiğini kabul ediyorsa, bu konuda da Allah’ın kendi hikmeti baliğası ve mutlak velayeti gereği, gerekli olan inayeti gösterip, İmam-ı Zaman’ı (Hz. Mehdi’yi) yarattığını ve kendisine yüce ilahî bilgiler verdiğini kolaylıkla kabul eder. Fakat maalesef insanlar maddi dünyada, içinde boğuldukları şehvet, gazap ve çeşitli ferdî ve toplumsal günahlardan dolayı bu liyakati kaybetmişlerdir. Ancak ne zaman bu engelleri kaldırıp zuhuruna ortam hazırlarsak, o İmam gayb perdesinden çıkıp, insanların hidayetini ve mukadderatını eline alacaktır.

İmam-ı Zaman, her ne kadar halkın geneli tarafından görülmüyorsa da bulutun arkasındaki güneş misali, insanlar onun vücudundan yararlanmaktalar. Ayrıca, onun vazifelerinin bir kısmını da, eksik ve noksan da olsa, ilim ve takva açısından yüksek mertebede bulunan, gerçek İslamî bir idrak ve anlayışa sahip olan ve mümkün olduğu kadar siyasi ve sosyal şartları idrak edip anlayan dirayetli alimler yerine getirmektedir.

Dördüncü soru:

Siz, İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın gıyabında İslam ulemasının, İslam ahkâmını açıklayıp uygulamaya koyabileceklerini söylüyorsunuz. Durum böyle iken mâsum imamın varlığına ne gerek var? Bu durumda, artık İmam’ın gaybeti muammasını konuşmak ve çözmek zorunda da kalmayız?

Cevap:

Yüce Allah’ın teşrideki (kanun koymadaki) kasıt ve gayesi, İslam ulemasının önderliğiyle sağlanmıyor. Çünkü, onlar mâsum değillerdir ve onların İslam’ı anlamada sürekli doğruyu bulacakları da beklenemez. Fıkıh tarihinde, müçtehitlerin hata ettiklerine defalarca rastlanmaktadır. Fetva farklılıkları olarak tabir edilebilen bu hata ve yanlışların, İslamî meselelerin gerçeğinin idrak edilememesinden kaynaklandığı ortadadır.

İkincisi, tüm Müslümanların kabul edecekleri İslamî rehberin, kamil bir insan olması gerekir.

İslamî birlik, ancak tüm milletlerin aynı programa uyup, bir rehber ve lidere tabi oldukları takdirde cihanşümul olarak gerçekleşebilir. Fakat bu gün hatta dünya Müslümanları arasında bile bu birliktelik yoktur ve İslam muhtelif şekillerde halk kitlelerine sunulmaktadır. Caferî, Hanefî, Şafiî, Malikî, Hanbelî, Zeydî ve diğer İslam alimleri farklı metotlar ve kalıplara sahiptirler. Bazen de bir çok meselelerde birbirlerine karşı cepheleşebiliyorlar. Öte yandan gurur, kibir, cehalet ve gericilik, İslam toplumunun rehberliğini yapacak olan adil bir müçtehidin kabul görmesini engelleyen başlıca faktörlerdendir.

Sözün kısası, İslam bir hayat nizamı olarak, ancak sonsuz maneviyata sahip ve gayb âleminden ilham alan kâmil bir insan tarafından insanlık âlemine sunulduğu takdirde, tüm dünyaya yayılır, dünyanın dört bir yanında insanların hayatının tüm boyutlarına hakim olup, pratiğe geçer. Elbette bunun gerçekleşmesi için insanların çeşitli nizamları deneyip hatalarını anlaması ve hakka boyun eğmekten başka bütün yolların çıkmaz olduğunu anlamaları gibi, birçok ön şartların oluşması da gereklidir. İşte o zaman peygamberlerin vaad ettiği cihanşümul adalet ve tek dinî rehberlik şekillenmiş olacaktır. Bu düzenin rehberliğini yapacak olan mukaddes zatın özelliklerini, Peygamber efendimizin mütevatir hadisleri ve mâsum İmamlardan gelen muvassak rivayetlerde görüyoruz. İşte bu cihanşümul rehber, İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm’ın oğlu Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’dır.

The post İlahi İnayet Ve Zamanın İmamı appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Kur’an ve sünnette yer alan delillerin yanısıra Ehl-i Beyt’i tanımanın yollarından biri de tevhit, nübüvvet, fıkıh, tefsir ve ahlak gibi çeşitli konularda onlardan bize ulaşan sözlerdir. Burada bu sözlerden bir bölümünü oluşturan dua” ve münacatlara işaret etmek istiyoruz. Sahife-i Seccadiye, Mefatih-ul Cinan, Misbah-ul Muteheccid, İkbal-ul Ama’l ve Sahife-i Meh-diyye gibi kitaplarda kayıtlı olan bu duâlar incelendiğinde Ehl-i Beyt  İmamlarının bu duâlarda tevhid, ahlakî erdemler, toplumsal ilişkiler ve insanî tekamül gibi konuları işlediklerini ve bu konularda fevkalade yüce beyan ve öğretiler beyan ettiklerini görürüz.

Öyle ki, bu yüce öğretilerin örneğini Kur’an ve Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in sözlerinden başka hiç bir yerde bulamayız.

Bu, Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’ın başkalarının asla kavuşamayacağı ilahî makamlara sahip olup Allah indinden verilen vehbi ilime sahip olduklarını ortaya koymaktadır.

Öten yandan Ehl-i Beyt İmamlarının bu duaları halka öğretmeleri onların insanları Allah yoluna hidayet etme ve terbiye etme vazifesini üstlendiklerini de gösterir. Çünkü bu dualar, hem öğreticidir hem de dolaylı pratik tavsiye ve telkinler içermesi, ruhta bıraktığı köklü etki hasebiyle de eğiticilik yönünden eşsiz bir önem ve özelliğe sahiptir.

Bizler bu duâları okumak ve yaşamakla Allah’a yaklaşabilir, yüce irfanî bilgilere erişebilir ve ruhî erdemlerimizi artırarak derunî çekişmelerimizi yok edebiliriz.

Elbette, bu dualardan her biri insanın bulunduğu marifet ve kemal seviyesi ve çeşitli hallerinden öncelikle belli birine hitap etmekte ve eğiticilik yönünden belirli bir gayeyi gütmekteler. Kelime ve cümlelerin di-zilişi ve duânın bölümleri arasındaki tertip, duâ edenin düzenli bir fikrî ve ruhî akımı geçirerek ruhî ve manevi kemal ve marifete ulaşmasını sağlayacak şekildedir. Bu yüzden bu dualardan daha iyi yararlanmak için kendi ruhî ve ahlakî yapımıza uygun ve yatkın bir duayı okumamız daha faydalı olur. Gerçi bu duaların her biri insan için sayısız faydaları içermektedir.

Bu duâların her birinin hangi gayeyle inşa olunduğunu ve ne gibi yüce öğretilere sahip olduğunu açıklamak uzun bir incelemeye konu olabilecek mustakil bir mevzudur. Bizim buradaki hedefimiz Ehl-i Beyt’in fazilet ve öğretileriyle aşina olmak isteyenlerin İmam Zeyn’ül-Abidin aleyhi’s-selâm’ın duâlarını içeren Sahife-i Seccadiye, Hz. Mehdi-’nin duâlarını içeren Sahife-i Mehdiyye’ye ve çeşitli İmamların duâlarını içeren İkbal-ul A’mal gibi kitaplara müracaat edebileceklerini dile getirmek ve bu dualardan bazı örnekler sunmaktır.

Burada yeri gelmişken Sorbon Üniversitesi Şia bilimcisi Prof. Henry Corbin’in Merhum Allame Tabatabaî ile iki yıllık muzakerelerinden sonra Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a inanmanın önemi ve Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın duâları hakkındaki söz ve duygularını Merhum Allame Tabatabaî’den naklen zikretmek istiyoruz. Merhum Allame, Corbin hakkında şöyle demiştir:

Corbin: “Dünyada canlı ve dinamik bir mezhep varsa o da Şiiliktir.” diyordu. “Çünkü Şia, yaşayan bir İmamın var olduğuna ve bunun gerekliliğine inanıyor. Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm inancı, Şiiliği sürekli canlı ve diri tutmaktadır.” diyordu. “Yahudilikte gayb alemiyle olan irtabat, Hz. Musa’nın ölümüyle kesildi; Hıristiyanlıkta Hz. İsa’nın ölümüyle bu bağ koptu; Müslümanların diğer fırkaları da Hz. Muhammed sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in vefatıyla aynı duruma düştüler. Ama Şia, gayb alemiyel irtibatta olan “İmam” ve “Veli”nin sağ olması gerektiğine inanarak bu irtibatı sürekli korumuştur.” Corbin, özellikle Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm inancından çok etkilenmiş ve büyük bir ruhi inkılaba uğramıştır. Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’dan nakledilen duaları içeren “Sahife-i Mehdiye” ile İmam Zeynül Abidin aleyhi’s-selâm’dan nakledilen duları içeren “Sahife-i Seccadiye”yi çok okur ve onlardaki duaların yüce içeriklerinin etkisinde kalarak ağlardı.” [1]

Şimdi ise örnek olarak Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın özel naibleri aracılığıyla müminlere öğrettiği dualardan bazı örnekleri birlikte okuyalım.

Dünya ve Ahiret İşleriyle İlgili Dua

“Allah’ım, bize, sana itaat etmek muvaffakiyetini, isyandan uzaklaşmayı, niyetin doğruluğunu ve ihtiramları korunması gereken kimseleri tanımayı ihsan et; bize hidayete erişmek ve ona sabit kalmakla ikramda bulun; dillerimizi doğruluk ve hikmetle güçlendir; kalplerimizi ilim ve mârifetle doldur; karınlarımızı haramdan ve şüpheli şeylerden arıt; ellerimizi zulüm ve tecavüzden alıkoy; gözlerimizi kötülüklerden ve hıyanetten koru; kulaklarımızı boş söz ve gıybete kapat.

Alimlerimize, dünyaya düşkün olmamayı ve hayırseverliği; öğrencilere ciddi çalışmayı ve rağbeti; dinleyenlere uymayı ve öğüt almayı ihsan et.

Müslümanların hastalarına şifa ve rahatlık, ölülerine şefkat ve rahmet, yaşlılarımıza vakar ve ağır başlılık, gençlerimize hakka dönüş ve tövbe, kadınlarımıza haya ve iffet, zenginlerimize alçak gönüllülük ve cömertlik, fakirlerimize sabır ve kanaat lütfet.

Gazilere galibiyet, tutsaklara kurtuluş, emir sahiplerine adalet ve şefkat, emir altındakilere (halka) insaf ve güzel huy nasip et.

Hacılara, ziyaretçilere, yol azıkları ve nafakalarını bereketli kıl; onlara farz kıldığın hac ve umreyi eda etmelerini müyesser eyle; ey merhametlilerin en merhametlisi, fazlın ve rahmetinle dualarımızı kabul buyur.”

Al-i Yasin Duasıyla Meşhur Olan Peygamber ve Ehl-i Beyt’ine Salavat Gönderme Hakkındaki Dua

“Selam olsun Al-i Yasin’e (Hz. Muhammed’in Ehl-i Beyt’ine); selam olsun sana ey Allah’ın davetçisi ve ayetlerinin mazharı; selam olsun sana ey Allah’ın rahmet kapısı ve O’nun dininin koruyucusu; selam olsun sana ey Allah’ın halifesi ve hakkın yardımcısı; selam olsun sana ey Allah’ın hücceti ve iradesinin (rızasının) kılavuzu.

Selam olsun sana ey Allah’ın kitabını okuyan ve onu açıklayan; selam olsun sana gece ve gündüz saatlerinde; selam olsun sana ey Allah’ın yeryüzündeki son hücceti; selam olsun sana ey Allah’ın ruhlar aleminde kullardan aldığı ve sağlamlaştırdığı misakı; selam olsun sana ey Allah’ın kefil olduğu vaadi.

Selam olsun sana ey dikilmiş bayrak, bağışlanmış ilim, halkın sığınağı, Allah’ın geniş rahmeti ve kesin olan vaadi.

Selam olsun sana kalktığında ve oturduğunda, selam olsun sana (Kur’an) okuyup açıkladığında, namaz kılıp ve kunut tuttuğunda, rüku ve secde ettiğinde; selam olsun sana la ilahe illallah ve Allah-u Ekber dediğinde, selam olsun sana, hamd ettiğinde ve mağfiret dilediğinde; selam olsun sana sabahladığında ve akşamladığında; selam olsun sana gecenin karanlığında ve gündüzün aydınlığında.

Selam olsun sana ey güven kaynağı İmam; selam olsun sana her halinde ey ümit kaynağı olan öncü.

Ey velim. Sen şahit ol ki, şüphesiz ben Allah’tan başka bir ilahın olmadığına, O’nun tek olup ortağı bulunmadığına, Muhammed’in O’nun kulu ve elçisi olduğuna, ondan ve Ehl-i Beyt’inden başka bir habibin ol-madığına tanıklık ediyorum.

Sen ey velim! Sen şahit ol ki, Emir-ul Müminin Ali, Hasan, Hüseyn, Ali b. Hüseyn, Muhammed b. Ali, Cafer b. Muhammed, Musa b. Cafer, Ali b. Musa, Muhammed b. Ali, Ali b. Muhammed, Hasan b. Ali Allah’ın hüccetleridir; senin de Allah’ın hücceti olduğuna şehadet ediyorum.

Yine şehadet ediyorum ki, ölüm haktır, nekir ve münker haktır, (öldükten sonra) haşrolmak haktır, sırat haktır, mizan (terazi) haktır, dirilmek haktır, hesap haktır, cennet ve cehennem haktır, cennetle müjdelenmek ve cehennemle korkutulmak haktır.

Ey velim! Sizinle muhalefet eden bedbaht olmuştur, size itaat eden mutluluğa ermiştir. Öyleyse seni şahit kıldığım şeyde tanıklık et. Ben senin dostunum, düşmanından uzağım. Sizin razı olduğunuz şey haktır, sevmediğiniz şey batıldır, emrettiğiniz şey maruftur (iyi ameldir) ve sakındırdığınız şey ise münkerdir.

Ey velim! Ben ortağı olmayıp tek olan Allah’a, O’nun elçisine (Peygambere), Emir-ul Müminin’e ve sizin hepinize evvelinizden sonuncunuza dek iman etmişim, yardımım sizin için hazırdır, dostluğum size halistir. Amin; ya Rabbel alemin. (Ya Rab! Bu dualarımı kabul buyur).”

Bu Ziyaretten Sonraki Dua

“Allah’ım, rahmetinin Peygamberi ve nurunun kelimesi olan Mu-hammed’e rahmet et. Kalbimi yakin, göğsümü iman, fikrimi sebat, azmimi ilim, kuvvetimi amel, dilimi doğruluk, dinimi katından olan ba-siret, gözümü ziya (ışık), kulağımı hikmet, dostluğumu Muhammed ve Âl-i Muhammed’e dostluk ve velayet nuruyla doldur; ki sana kavuşarak ahd ve misakına vefa etmiş olayım da rahmetin beni sarmış olsun; Ey Mevla! Ey övülmüş!

Allah’ım! Yeryüzündeki hüccetin, beldelerinde halifen, halkı yoluna çağıran, adaleti uygulamaya davet eden, halkı emrine sevk eden, mü’ minlerin velisi olan, kafirleri yok eden, karanlıkları aydınlatan, hakkı aşikar kılan, hikmet ve doğruyla konuşan, yeryüzündeki kelimen olan, korkarak emrini bekleyen, şefkatli veli, kurtuluş gemisi, hidayet nişanesi, ve halkın gözünün nuru olan ve (İmamet) ridasını giyen, üzüntüleri gideren, dünyayı zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi onu adaletle dolduracak olan Muhammed b. Hasan’a (Hz. Mehdi’ye) özel rahmetinle rahmet eyle. Şüphesiz sen her şeye kadirsin.

Allah’ım, evliyanın soyundan olan veline salat gönder; o evliya ki, onların itaatını farz ettin, onların hakkını gerekli kıldın, çirkinliği onlardan giderdin ve onları arındırdın. Allah’ım, ona yardımda bulun, onunla dinine yardım et, yine onunla dostlarına, Şiilerine ve yardımcılarına yardım et; bizi de onun yardımcılarından kıl.

Allah’ım, onu, her asi, azgın ve bütün yaratıklarının şerrinden koru. Onu önünden, arkasından, sağından, solundan koru. Onu himaye et, kötü bir şeyin ona ulaşmasına engel ol, onun vasıtasıyla Peygamberini ve Peygamberinin Ehl-i Beyt’ini (onların ortaya koyduğu mektebi) koru, onunla adaletini aşikâr kıl, onu yardımınla destekle; ona yardım edene yardımda bulun, yardımlarını ondan kesenleri yardımcısız bırak; onunla küfrün elebaşlarını yok et; onun vasıtasıyla, yeryüzünün doğusunda ve batısında, karasında ve denizindeki kafir ve münafıkları ortadan kaldır, onun vesilesiyle yeryüzünü adaletle doldur ve peygamberin olan Muhammed’in dinini aşikar et.

Allah’ım! Beni, onun yardımcı, Şia ve takipçilerinden kıl; Al-i Mu-hammed’in arzu ettikleri ve düşmanlarının korktukları şeyi (mevlamızın zuhuruyla) bana göster; ey celal ve kerem sahibi ve rahmet edenlerin en merhametlisi olan Allah, duamı kabul buyur.”

Üzüntülerin Giderilmesi Hakkındaki Dua

“Allah’ım; bela (ve imtihan) büyümüş, İmamımızın gizliliği aşikâr olmuş, umutlar kesilmiş, perdeler kalkmış, yeryüzü daralarak göğün rahmeti önlenmiş; ey Rabbim, yardım dilenilecek, kendisine şikayet gö-türülecek, zorlukta ve kolaylıkta dayanılacak olan sensin.

Allah’ım! Muhammed ve Al-i Muhammed’e rahmet eyle, onlara itaat etmeyi bizlere farz kıldın, bu vesileyle onların makamlarını bize ta-nıttın; öyleyse onların hakkı hürmetine göz yumup açmak gibi veya daha kısa bir zamanda gam ve üzüntüyü bizden gider.

Ey Muhammed, Ey Ali, sorunumun çözümü için bana yetin çünkü siz yeterlisiniz; bana yardım edin çünkü siz yardım edensiniz. Ey Mev-lam, ey zamanın sahibi olan İmam, benim feryadıma yetiş, benim feryadıma yetiş, benim feryadıma yetiş.”

Şerden Korunmak Hakkındaki Dua

“Rahman ve Rahim Allah’ın adıyla. Ey kulların sahibi, ey küfür gruplarını yenilgiye uğratan, ey kapıları açan, ey sebepleri var eden! La ilahe illallah, Muhammed’un Resulullah hakkı hürmetine bizim elde etmeye kadir olmadığımız bir sebep var et. Allah’ın salat ve selamı Mu-hammed ve O’nun evladına olsun.”

Meb’as Günündeki Dua

Hz. Mehdi’nin 3. naibi olan Ebu’l Kasım Hüseyn bin Ruh İmam Mehdi’nin şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: Recep ayının 27’sinde on iki rekat namaz kıl, her iki rekattan sonra şöyle de:

“Hamd Allaha ki, oğul edinmemiştir, mülkünde ortağı yoktur ve acizlik yüzünden kendine dost da edinmemiştir. Pek büyük bil O’nu ve büyüklüğünü de bildir.” (İsra/111)

“Ey ömür boyunca azığım, ey zorlukta sahibim, ey velinimetim, ey istek anında imdatçım, ey ihtiyaç zamanı çarem, ey gıyabımda koruyucum, ey yalnızlıkta bana yeterli olanım, ey tehlike anında munisim! Sen ayıbımı örtensin; öyleyse sana hamd olsun. Sen, sürçmemden vazgeçensin; öyleyse övgü sana mahsustur. Sen, yıkıldığımda üzüntümü giderensin; öyleyse hamd sana layıktır.

Muhammed ve Al-i Muhammed’e salat gönder; ayıbımı ört, korkuma güven bağışla, yanılmamı affet, günahlarımı bağışla, kötülüklerimden geç ve beni cennet ehlinin arasına al; cennet ehline verdiğin doğru vaad üzere.”

Namaz ve duadan sonra, Hamd, İhlas, Kafirun, Nas, Felak, Kadr sureleri ve Ayet-el Kürsiyi yedi defa oku, sonra yedi defa da şöyle de: “Allah, Allah, benim rabbimdir, O’na bir şeyi ortak koşmuyorum.” Sonra istediğin şeyi iste.

Gaybet Dönemindeki Dua

Merhum Şeyh Saduk, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın Gaybet-i Suğra dönemindeki özel naiblerinden şu duayı İmam Mehdi’den nakletmektedir:

“Allah’ım, kendini bana tanıt, eğer kendini bana tanıtmazsan resulünü tanıyamam; Allah’ım resulünü bana tanıt, eğer resulünü bana tanıtmazsan hüccetini tanıyamam; Allah’ım hüccetini bana tanıt, eğer hüccetini tanıtmazsan dinimden saparım; Allah’ım cahiliye ölümüyle beni öldürme; ve hidayet ettikten sonra kalbimi kaydırma.

Allah’ım, beni hidayet etmenle Peygamberden sonra itaat etmeyi bana kıldığın farzı kabul ettim. Böylece emir sahibi olan Emir-ul Müminin Ali’nin, Hasan ve Hüseyn’in, Ali ve Muhammed’in, Cafer ve Musa’nın Ali ve Muhammed’in, Ali ve Hasan’ın ve Hüccet’ul Kaim’il Mehdi’ nin -senin selamın onların hepsine olsun- velayetlerine boyun eğdim ve onlara uydum.

Allah’ım, öyleyse beni dininde sabit kıl, itaatinde gayretlendir, kalbimi veliyy-i emrine karşı yumuşak kıl, yaratıklarını sınadığın şeylerden beni muaf et, halktan gizlediğin ve senin izninle onlardan gayıb olan ve (zuhur etmek için) emrini bekleyen veliyy-i emrine itaat etmekte beni sabit kıl. Allah’ım, velinin işini aşikâr etmek ve gaybet perdesinden çıkarak kıyam etmesi için izin vereceğin uygun zamanı sen (daha) iyi bilirsin. Öyleyse bu gaybete karşı beni sabırlı kıl, ki ertelediğin şeyin çabuk olması ve çabuklaştırdığın şeyin ertelenmesini istemiyeyim, örttüğün şeyin perdesini kaldırmayayım, sakladığın şeyi araştırmayayım, tedbir ve kararın hususunda seninle münazaa etmeyeyim, “Niçin, nasıl ve neden dolayı veliyy-i emrin zuhur etmiyor, oysa ki yeryüzü zulümle dolmuştur?” demeyeyim ve bütün işlerimi sana bırakayım.

Allah’ım, ben velliyy-i emrini açıkça ve emrini uyguladığı halde bana göstermeni istiyorum. Şunu da biliyorum ki, güç, kudret, burhan, hüccet (delil), meşiyyet ve irade senin elindedir. Öyleyse veliyy-i emrini, açıkça konuşabildiği, nişanelerinin belirginleştiği, sapıklığı yok edip hidayete sevkettiği ve cehaletten kurtardığı halde onu görebilmeyi bana ve bütün müminlere nasib eyle.

Ey Rabbim, onun açıkça görülmesini muyesser eyle; onu görmekle bizi, gözleri aydınlanan kimselerden kıl, bizi onun hizmetinde bulundur; onun yolu üzere öldür, onun grubunda haşret.

Allah’ım onu, bütün yaratıklarının şerrinden koru; onu kendi korumanla, önünden, arkasından, sağından, solundan, yukarısından ve aşağısından koru; öyle korumakla koru ki, artık onunla koruduğun kimse yok olmaz; bu yolla da Resulünü ve resulünün vasisinin yolunu sağlamlaştır.

Allah’ım, onun ömrünü uzat, ömür süresini artır, veli ve önder kıldığın şeyde ona yardımda bulun, ona ikramını çoğalt. Çünkü o doğru yol bulmuş hidayetçi, hidayet olmuş kıyam edici, pâk, muttaki, tertemiz, (Rabbinin verdiğine) razı ve hoşnut, sabreden, çaba gösteren ve çok şükredendir.

Allah’ım, gaybet zamanının uzaması ve haberinin bizden kesilmesinden dolayı yakini bizden alma; onu anmayı, onu beklemeyi, ona iman etmeyi, zuhur edeceğine yakini olmayı, ona dua etmeyi, ona salat göndermeyi bize unutturma; gaybetinin uzamasıyla, zuhur ve kıyamından bizi umutsuz etme; onun hakkındaki yakinimizi, Resulünün kıyamına ve indirdiğin ayetlere olan inancımız gibi sağlam kıl. Kalplerimizi ona iman etmede güçlü kıl; bizi onun eliyle hidayet et, büyük ve doğru yola götür. Bizi ona itaat etmekte güçlü ve ona uymakta sebatlı kıl. Yine bizi onun hizbinde, ona yardım edenler ve onun işine razı olanlar arasında kıl.

Bu inancı hayatta ve ölüm anında bizden alma; bu inançta şüphe etmediğimiz, ahdi bozmadığımız, şüpheye kapılmadığımız ve onu yalanlamadığımız halde canımızı al.

Allah’ım, onun ferecini yakınlaştır, yardımınla onu te’yit et; ona yar-dım edenlere yardımda bulun, yardım etmeyerek onu yalnız bırakanları yalnız bırak; onunla düşmanlık yapan ve onu tekzip edenlere gazap et; onunla hakkı aşikar kıl; onunla zulmü yok et; onun vesilesiyle mümin kullarını zilletten kurtar; beldeleri ihya et, azgınları öldür, dalalet başlarını kır, zalim ve kafirleri zelil et, münafıkları, ahdi bozanları ve yeryüzünün doğusunda ve batısında, denizinde ve karasında, dağında ve ova-sında olan bütün mülhitleri (kafirleri) yok et; ta ki, onlardan hiç kimse ve hiç bir eser baki kalmasın. Beldelerini onlardan temizle ve kullarının gönüllerine, onların yok olmasıyla şifa ver.

Onun vesileyle dininden mahvolanı yenile, hükmünden ve dininden değişeni ıslah et; ta ki, onun vesilesi ve onun eliyle dinin yepyeni olsun; onda hiç bir eğrilik ve bid’at kalmasın; öyle ki, onun uyguladığı adalet ile kafirlerin ateşlerini söndüresin. Şüphesiz o, kendin için halis kıldığın (seçtiğin), dininin yardımı için razı olduğun, ilminle seçtiğin, günahlardan koruduğun, eksikliklerden münezzeh ettiğin, gizlilere vakıf kıldığın, kendisine nimet verdiğin ve pisliklerden arıttığın kulundur.

Allah’ım, öyleyse ona, onun tertemiz olan babalarına ve seçkin şiilerine salat gönder, onları en üstün arzularına ulaştır ve bu duayı bizden, her çeşit şüphe, riya ve şöhretten halis kıl; ta ki, bu duâ vasıtasıyla senden başkasını kastetmeyelim ve senin rızandan başkasını istemeyelim.

Ey Allah; Peygamberimizi yitirmiş olmamızı, velimizin (önderimizin) gaybetini, zamanın bize olan zorluğunu, fitnelerin üzerimize çökmesini, düşmanların bize karşı birbirlerine destek olmalarını, onların çok bizim ise sayımızın az olmasını sana şikayet ediyoruz. Allah’ım, öyleyse onu, acil bir zafer, senden taraf güçlü bir yardım ve adaletçi bir İmamın zuhuruyla gider; ey alemlerin Rabbi olan hakkın ilahı!

Allah’ım, adaletini kullarının arasında aşikar etmede ve beldelerindeki düşmanlarını öldürmede kendi veline izin vermeni istiyoruz; ta ki, zulüm için, kırmadığın hiçbir temel, yok etmediğin hiçbir yapı, zayıflatmadığın hiçbir güç, yıkmadığın hiçbir direk (destek), köreltmediğin hiçbir kılıç ve silah, devirmediğin hiçbir bayrak, öldürmediğin hiç bir kahraman, hor ve hakir etmediğin hiçbir ordu bırakmayasın.

Ey Rabbim, onları parçalayıcı taşınla taşla, keskin kılıcınla onları vur, suçlulardan geri dönmeyecek gazabınla onları cezalandır, kendi düşmanlarını, dinin düşmanlarını ve Resulünün düşmanlarını, velinin ve mümin kullarının eliyle cezalandır.

Ey Allah; velini, yeryüzündeki hüccetini, düşmanlarının korkusundan emanda kıl; ona mani olana mani ol; ona hile yapana hile yap; ona kötü kasıtta bulunanı bedbahtlığa düşür; fesatlarının kökünü ondan kes; onun vesilesiyle düşmanların kalplerini korkut, ayaklarını sars, açıkça ve aniden onları azabına düçar et. Azabını onlara şiddetlendir, kullarının arasında onları zillete düşür, beldelerinde onlara lanet et, cehennemin en aşağı tabakasında onlara yer ver, en şiddetli azabını onlara indir, onları ateşe at, ölülerinin kabirlerini ateşle doldur, onları yakıcı ateşine vasıl et; çünkü onlar namazı zayi ettiler, heva ve heveslerine uydular, seçkin kullarını hor ve hakir ettiler.

Allah’ım, velin vesilesiyle Kur’an’ı ihya et, karanlığı olmayan ebedi nurunu bize göster, onun vesilesiyle ölü kalpleri dirilt, yanan göğüslere şifa ver, dağınık fikirleri hak üzere topla, tatil olan hadleri (şer’i tazirleri) ve terk edilmiş hükümleri ikame et; ta ki, zahir olmamış hiç bir hak ve parlamamış hiç bir adalet baki kalmasın.

Allah’ım bizi, onun yâranlarından, onun hükümetini takviye eden, onun emrini yerine getiren, onun işine razı olan, onun verdiği hükümlere teslim olan ve yaratıklarından (korkarak) takiyyeye ihtiyaç duymayanlardan kıl.

Ey Rabbim, kötülükleri gideren, çağırdığında çaresiz kalana icabet eden, büyük sıkıntılardan kurtaran sensin. Öyleyse her çeşit zararı velinden uzaklaştır, vaadettiğin gibi onu yeryüzünde halifen kıl.

Allah’ım, bizi, Al-i Muhammed’in düşmanlarından kılma, Al-i Muhammed’e kin besleyenlerden de kılma; ben bundan sana sığınıyorum; öyleyse beni koru; sana sığınıyorum, öyleyse bana sığınak ver.

Ey Rabbim; Muhammed ve Al-i Muhammed’e salat gönder; beni onların makamı hürmetine dünya ve ahirette kendi katında kurtuluşa eren ve mukarreblerden kıl.”

The post İmam Mehdi (a.s)’dan Nakledilen Bazı Dualar appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Bütün insanlık tarihinin genel akışını nazara alırsak, insanın fikir ve düşünce alanında bir medine-i fazile peşinde olduğu gibi, pratik hayatında da böyle bir arzunun gerçekleşmesi için çırpındığını görürüz.

İnsan toplumsal ve ferdi hayatında seçtiği bazı prensiplerin doğruluk ve yanlışlığını aklen keşfedebilse de bunu bizzat yaşayarak, tecrübe ederek ve deneyerek de görmek ve ikna olmak ister. Bu yüzden dinde zorlama, yani insanların kalben doğruluk yolunu seçmeleri zorlamayla mümkün olmadığına göre, tüm insanlığın hakka yönelip kalben İslam’ı benimseyebilmesi için zamana ihtiyaç vardır. İnsan toplulukları çeşitli sistemleri ve hayat yöntemlerini bizzat deneyip onların çıkmaz yol olduğuna, insanlık adına bir hayat tecrübesi olarak da kanaat getirmelidir.

Bir açıdan gaybet dönemi insanlık için Allah tarafından verilen böyle bir fırsattır. Çünkü bilgilerin yazılı olarak çoğaltılmasının yaygınlaştığı Hicri 300 yılından sonra ve hele günümüzde iletişim araçlarının sağladığı kolaylık neticesinde, artık hak mektebin Ehl-i Beyt mektebi olduğunu teorik olarak anlamada önemli bir engel ortadan kalkmıştır. Bu yönde bir eksiklik var, bu imkanlardan yararlanmama hususundadır. Başka bir ifadeyle, artık teori ve fikir alanında toplumlara hüccet tamamlanmıştır. Hakkı öğrenmek isteyen onu kolaylıkla öğrenebilir ve aklı onun doğruluğuna kanaat getirebilir. Şimdilik insanlığın eksik kaldığı yan onun pratikteki tecrübe yetersizliğidir.

İnsan toplumları bizzat tekniksel ilerlemelerle birlikte tekrar gün-deme gelen çeşitli cahili sistemleri yaşamalı ve onların çıkmaz yol ol-duğuna şahit olmalı ki, Allah’ın hücceti insanlara tamamlansın ve top-lumlar hakkı kabul edip yaşamaya, yani Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhur edip bütün dünyada İslam’ın özü olan Ehl-i Beyt mektebini hakim kıl-maya hazrılanmış olsunlar.

Ama uzun süren bu gaybet döneminde ve bizim tabirimizle insanlığın tecrübe döneminde, her fert ve toplum kendilerine verilen bilgi ve yaşadığı veya şahit olduğu tecrübeler çerçevesinde sorumludur. Bildiği hakkı yaşamalı ve onu savunmalıdır. Özellikle Ehl-i Beyt mektebini tanımak bahtiyarlığına ulaşan ve zamanın imamının kim olduğunu bilen kimse, kendisine verilen bu paha biçilmez bilgi ve marifetten dolayı mesuliyeti herkesten daha çoktur.

Biz bu makalede gaybet döneminde Ehl-i Beyt mektebini tanıma şerefine nail olmuş ve zamanın İmamı olan Hz. Mehdi’yi tanıyarak ca-hiliye hayatından kurtulmuş olanların bu dönemdeki ağır yükümlülüklerinden bir kısmını büyük alimlerin eserlerinden yararlanarak derlemeye çalıştık ve bu alanda özellikle takvalı büyük alim Seyyid Muhammed Taki Musevi’nin “Mikyal-ul Mekarim” (Erdemlerin Ölçeği) adlı değerli eserinden yararlandık.

Umarız ki, Allah bizleri ve mümin kardeşlerimizi bu yolda muavaffak kılar.

Ayetullah Seyyid Muhammed Taki Musevi, adı geçen eserinde gaybet döneminde yapılması ve uyulması gereken 80 noktaya işaret et-miştir ki, biz bunlardan birkaçının aşağıda aktarılmasının faydalı olacağına inanıyoruz. Müminler bu noktalara riayetle, hayatlarına yeni bir çekidüzen vererek yaşamlarını o hazretin rıza ve hoşnutluğu doğrultusunda tanzim eder ve zuhur hazırlığına hız kazandırmış olurlar, inşaallah:

1- Hazret-i Mehdi aleyhi’s-selâm’ın özelliklerini, vasıflarını bilmeli ve zuhur edeceği sıradaki alamet ve olaylardan da haberdar olmalıdır.

Bu, aklen ve naklen her müminin üzerine düşen bir vazifedir.

Akli delili şudur: Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm kendisine itaatin farz olduğu bir İmam olduğundan, bu makamı haksız iddia edenlerin karşısına çıkabilmek için onun özel sıfatlarını bilmek kaçınılmazdır. Çünkü ancak bu sıfatları bilmekle, yalan yere Mehdilik iddiasında bulunacak olanları tanımak mümkün olacaktır.

Nakli delillere gelince: Çağın İmamının tanınmasını sağlayacak özellik ve hususiyetleri bilmenin her mümine farz olduğuna dair çok sayıda hadis ve rivayet vardır. Nitekim bir hadiste şöyle buyurulmaktadır: “Çağının imamını tanımadan ölen biri, cehalet ölümü üzere ölür.”[1]

2- Hazret-i Mehdi’ye sevgi beslemek:

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın da aralarında bulunduğu Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’ı sevmek bütün Müslümanlara farzdır. Bu husus birçok ayet ve hadiste tasrih edilmiştir. Kur’an-ı Kerim’de Allah Teala şöyle buyur-maktadır: “…De ki, peygamberliğim karşılığında yakınlarımı sev-meniz dışında sizden hiçbir ücret ve karşılık istemiyorum.”[2]

Âl-i Muhammed’den (Ehl-i Beyt’ten) olan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı sevme hakkında da özellikle hadisler nakledilmiştir. İlgili kaynaklarda bu nakillere sıkça rastlamak mümkündür.[3]

3- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhurunun bekleyişi içinde olmak:

Gaybet çağında müminlere düşen en önemli şer’i vazifelerden biri de Hz. Mehdi’nin (Allah onun zuhurunu çabuklaştırsın) zuhurunun bekleyişi içinde bulunmak, kalben, fikren ve amelen buna mutabık bir hayat sürdürmektir.

Rivayetlerde Zuhuru Beklemenin Önemi

İmam Rıza aleyhi’s-selâm’dan rivayet edilen bir hadiste Peygamber salla’llâhu aleyhi ve alih’in şöyle buyurduğu geçer: “Ümmetimin en üstün ameli, bekleyiş içinde olmak ve Allah (c.c)’dan gelecek olan zaferi dilemek-tir.”[4]

Hz. Ali aleyhi’s-selâm’a “Amellerin en üstünü nedir?” diye sorulduğunda “(Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhuruyla) aydınlığa çıkmayı beklemektir” buyurdular.

Yine Emir’ül Mü’minin Ali aleyhi’s-selâm’ın şöyle buyurduğu nakledil-miştir:

“Hz. Mehdi’nin zuhuruyla aydınlığa çıkmanın bekleyişi içinde olun ve Allah Teala’nın rahmetinden ümidinizi kesmeyin; zira Allah (c.c)’ın nezdinde ibadetlerin en makbulü “aydınlığa çıkma”yı beklemektir.”[5]

İmam Sadık aleyhi’s-selâm şöyle buyururlar:

“Bizi beklemek, Allah yolunda kanlar içinde kalmakla eşanlamlıdır.”[6]

Bir başka rivayette de şöyle buyurmaktadır:

“Bizden kıyam edecek olan İmam’ın şiilerine ne mutlu! Onlar gaybet döneminde onun zuhurunu beklerler, zuhur ettiğinde de onun emrine girer, itaat ederler; Allah’ın dostlarıdır onlar, ne bir korku söz konusudur onlar için, ne de zerrece hüzün ve gam!”[7]

Ferec’i, (Aydınlığa Çıkmayı) Beklemek

Hadislerde “Ferec” olarak geçen bu terim “kolaylık, zafer, nusret ve aydınlığa çıkma” anlamlarını taşır. “Ferec”i beklemek, işlerin düzeleceğine, Allah’ın hüküm ve hakimiyetinin gerçekleşeceğine ümitli olup bunu istemek demektir. Böyle bir istek ve bekleyiş içinde olanın ise, bunu sağlayacak bir ortamı geliştirmek için elinden geleni yapmaya çalışacağı ortadadır; böyle birisi kendisini mezkur mefkureye adayacak ve dinle siyaseti ayıran küfür, şirk ve nifak düzenlerine karşı hakkın zaferi ve galebesi yolunda çaba sarf edecektir.

Buna göre, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın bekleyişi içinde olan kimse, ahir zamanda zuhuru için gerekli ortamı sağlama, zuhuru kolaylaş-tırabilme yolunda bilfiil ve bizzat elinden geleni yapan ve kendisini bu gayeye adayan kimsedir. Nitekim birçok rivayette de geçtiği üzere; “Mehdi aleyhi’s-selâm’a ortam hazırlama hareketi” doğudan başlayacaktır, başında da Hz. Fatıma Zehra selam’ullahi aleyha’nın soyundan gelen seyyidler olacak ve Ehl-i Beyt’in aleyhum’us-selâm kanını istemek için kıyam edecek-lerdir.”

Hadislerde müminlerden bu harekete katılmaları istenmiştir. Zira “bu hareket İmam Mehdi hazretlerinin (Allah onun zuhurunu çabuklaştırsın) zuhur ve kıyamını çabuklaştıracak, gerekli ortamı hazırlamış olacak ve nihayetinde İmam zuhur edince bayrağı ve devleti -ellerindeki iktidarı- ona teslim edeceklerdir.”

Buna göre, gerçek anlamda Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı bekleyen kimse, bütün dünyaya adaleti yayacak bir devletin kurulmasına çalışan kimse demektir. Böyle biri bıkıp usanmadan ve ara vermeksizin, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhurunun ön hazırlıklarını ve mukaddimelerini hazır-lamaya adayacak kendisini. Böyle birisi zaten zulümden bizzat bizar ve adalet için bilfiil çalışıp çaba gösteren biri olacaktır. Aksi takdirde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı bekleme olayı kof bir iddia ve asılsız bir slogan ol-maktan öteye geçemeyecektir. Bu nedenledir ki, bir hadis-i şerifte “Fereci beklemek, bizzat ferectir” buyurulmaktadır.[8] Zira gerçekten Fereci bekleyip Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın yeryüzünde adaleti yaymak üzere zuhur etmesini gözleyen biri, her şeyden önce kendi günlük yaşa-mını adalet ve doğruluk prensipleri üzerine bina ve tanzim edecektir. Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhur veya gaybetinin, böyle birinin yaşam tarzı üzerinde herhangi bir değişiklik yaratmayacağı ise apaçık orta-dadır.

Allah’ın dininin zaferi ve Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhuru demek olan “Ferec”i beklemek; hakkı, adaleti ve imanı kendi benliğine kazan-dırmış olmakla mümkündür. Bunun izleri de bireyin amel ve davranış-larına yansıyacaktır zaten.

Böylesine büyük ve derin bir hakikate sırf lafla ulaşılamaz. Fereci (yani işlerin Allah’ı razı edecek bir şekilde yoluna girmesini) beklemek nice sorumlulukları da beraberinde getirir. Kendi kaderi gibi toplumun, bütün insanlığın, hak, hakikat, fazilet ve erdemin kaderine karşı kayıtsız kalan birinin böyle bir sorumluluğu üstlenmesi düşünülemez. Öyleyse çevresinde olup bitenlere seyirci kalmak ve mevcut yanlışlık, zulüm ve haksızlıklara hiç sesini çıkarmayıp Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın gelip her şeyi düzeltmesini beklemek, “Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın bekleyişi içinde olmak” değildir.

Hz. Mehdi’yi (a.s) beklemenin Hususiyetleri

Hz. Mehdi’yi beklemek;

a) Masum, adil ve fazilet sahibi İmam’ı tanımak ve ona inanmak,

b) Bu İmamın bütün dünyaya adaleti yayacağına inanmak,

c) Ferdi planda adalet ve insani değerlere tutkun olmak,

d) Toplumsal alanda adalet inancına dayalı ve adaleti yayacak bir devletin kurulmasına çalışmak,

e) Dini ve ahlaki emir ve kurallara ciddiyetle uymak, sorumluluk ve görev bilinci taşımak, demektir.

Bu anlamda onu beklemek, Allah’ın dininin zafer ve galebesini bek-lekem demektir. Böyle bir “bekleyiş”in en büyük ibadet olacağı apaçık ortadadır. Böyle bir bekleyiş içinde olan gaybet çağında ölse bile, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhurunda onun saflarına katılıp Allah yolunda ci-had etmiş kimse gibi olur. Hadis-i şerifte de buyurulduğu üzere: “Hz. Kaim Mehdi aleyhi’s-selâm’ı bekleyerek ölen kimse, onun ordugâhında bulunan kimse gibidir”[9]

4- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm için kesintisiz duada bulunmak:

Zaman İmamı Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm: “Kurtuluş için çok duada bulunun çünkü bu sizin kurtuluşunuza bir vesiledir” buyurmuşlardır.[10]

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın işlerinin kolaylaşması ve zuhurunun çabuklaşması için sık sık dua etmek İmam aleyhi’s-selâm’a bizzat yardımcı olmakla eşdeğerdedir. Bu nedenledir ki, bizzat Ehl-i Beyt’ten aleyhum’us-selâm ulaşan birçok sahih hadiste, salavatın -özellikle günlük farz ibadet-lerden sonra- şöyle getirilmesi tavsiye edilmiştir: “Allahumme salli ala Muhammedin ve Al-i Muhammed ve accil ferecehum” Yani “Ey Allah’ım Muhammed ve onun Ehl-i Beyt’ine salat eyle ve onlarla gerçekleşecek kurtuluşu yakınlaştır.”

Aynı şekilde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm için okunan ve Ferec Duası diye bilinen duayı devamlı okumak, hiç terk etmemek, bilhassa secde halin-de, hatta ne zaman ve nasıl mümkün olursa bu duayı terennüm etmek önemle tavsiye edilmiştir. Mezkur dua şöyledir: Allah’a hamd ve Resu-lüne salla’llâhu aleyhi ve alih salat ve selamdan sonra şöyle denilir:

“Allahumme kun li veliyyike’l Hücceti’bn’il Hasan’il Askeri, salava-tuke aleyhi ve ala abaih, fi hazihi’s sâeti ve fi kulli sâeh, veliyyen ve ha-fiza, ve kaiden ve nasira, ve deliylen ve ayna, hatta tuskinehu arzake tav’a, ve tumettiahu fiyha tavila; birahmetike ya Erhamer-rahimin.”[11]

5- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın ayrılığına üzülmek ve faziletlerini anlata-rak o İmamı hatırlamak.[12]

6- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın (Allah onun zuhurunu çabuklaştırsın) adını veya lakaplarından birini duyunca saygı için ayağa kalkıp ve sonra oturmak.

On iki İmam Şia’sı bunu öteden beri yapagelmişlerdir. Bizzat Ehl-i Beyt İmamları aleyhum’us-selâm bu davranışı sergilemiş ve Hazretin adı gel-diğinde saygıyla yerlerinden doğrulup edeple oturmuşlardır. Bu konuda ulaşan sahih bir rivayette şöyle geçer:

“Bir gün, İmam Sadık aleyhi’s-selâm’ın yanında Sahib’uz Zaman Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın adı anıldı; İmam Sadık aleyhi’s-selâm O Hazrete saygı gayesiyle hemen yerlerinden doğruldular.”[13]

Mişkat’ul Envar’da şöyle nakledilir: Di’bil, meşhur şiirini Hz. İmam Rıza aleyhi’s-selâm’a okuyup da bu arada Hz. Kaim (Mehdi) aleyhi’s-selâm’ın adını getirince, İmam Rıza hazretleri aleyhi’s-selâm bir elini başının üze-rine koyarak saygıyla yerlerinden kalkıp o Hazretin işlerinin kolaylaş-ması için duada bulundular.”[14]

7- Hazret-i Mehdi aleyhi’s-selâm zuhur ettiğinde ona yardımcı olmaya ahdetmek:

Bu ahitleşme ve müminin kalben aldığı bu büyük karar, aslında iman ve yakin etmiş olmanın alametlerindendir. Ayrıca İmam aleyhi’s-selâm’a yardımcı olacağına dair kendi kedine söz verip ahitte bulunmak, bireyin kendini alakadar eden işlerde de adil ve dürüst olma yolunda aldığı bir karardır ki, bu da hayırlı işe niyetlenmenin sevabını ona kazandırır. Nitekim insanlar niyetleriyle değerlenirler.

Abdulhamid Vasıtî, İmam Bakır aleyhi’s-selâm’dan “Kaim aleyhi’s-selâm’ı göremeden ölürsek ne olur?” diye sorduğunda, İmam şöyle buyurdular: “Sizden biri, Âl-i Muhammed’in Kâim’ini -Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı gördüğü takdirde ona yardımcı olacağına karar verirse, tıpkı onun saflarında kılıcıyla cihad etmiş gibi olur.”[15]

8- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı ziyaret:

Allah’ın yeryüzündeki son hücceti olan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı ziyaret etmek, muvahhid müminin üzerine düşen vazifelerden biridir. Ne zaman ve nerede olursa olsun İmamını anıp kendisine selamda bu-lunmak, bilhassa bazı özel zaman ve durumlarda Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı hatırlayıp saygı gösterisinde bulunmak, imanın nişanelerindendir ki, bu tür amellerin tafsilatı, ilgili dua ve ziyaret kitaplarında mevcuttur.

9- Allah Teala’dan (c.c) İmam vasıtasıyla şefaat istemek ve ona tevessülde bulunmak:

Hadislerde, Allah’ın has velilerine (evliyaullaha) tevessülde bulun-mak ve onların yüzü suyu hürmetine Hak Teala’ya yönelinmek tavsiye olunmuştur. Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a tevessül hususunda da şu rivayet yeterlidir sanırız:

“Allah’ım! Zamanın velisi ve hücceti kıldığın Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın yüzü suyu hürmetine ve onun hakkı için senden hacetimi dile-mekte ve istemekteyim….”[16]

Hz. Selman’dan (r.a) şöyle rivayet edilir:

Hz. Muhammed salla’llâhu aleyhi ve alih’in şöyle buyurduğunu duydum: “Allah Teala buyuruyor ki: “Benim nezdimde mahlukatın en üstünü Muhammed ile kardeşi Ali’dir, sonra da Allah’a doğru vesile olan İmamlar gelirler. Benden bir şey dileyen, Muhammed ve onun masum soyu (Ehl-i Beyt’i) vasıtasıyla dilesin….”

10- Kâim aleyhi’s-selâm’ın gaybeti döneminde müminlerin birbirini sabra davet etmesi:

Müminlerin önemli vazifelerinden biri de, gaybet çağında gerçek an-lamda “sabırlı olmak ve sabra davet etmek”tir. Bunun da birkaç ölçüsü vardır:

“Birbirlerine sabrı tavsiye”den maksat, müminin evlatlarına, yakın-larına, dostlarına, akrabalarına ve mümin kardeşlerine, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a inanmayı, gaybet süresinin uzaması karşısında sabırlı ol-mayı, bu süreçte kendilerine ulaşan bela, fitne ve zorluklara tahammül etmeyi, zorluklar karşısında inancından dönmeyip azim, sebat ve karar-lılıkla, hak bildiği yolda yürümeyi tavsiye etmesidir. Burada şu noktayı önemle vurgulamak gerekir ki, sabır zulmü kabullenmek demek olma-yıp, azim ve iradenin gevşememesi anlamına gelir. Gerçekte sabrın hak yolunda sebat göstermek anlamına geldiğini Kur’an-ı Kerim’den de anlamak mümkündür.

Kur’an-ı Kerim buyuruyor ki:

“Şüphesiz, “Bizim Rabbimiz Allah’tır” deyip sonra (bu söz üzerinde) sebat edenler -yok mu- onların üzerlerine melekler iner ve -derler ki- “korkmayın, hüzne kapılmayın, size vaad olunan cennetle sevinin.”[17]

Bu ayette de belirtildiği gibi “sabır”, inandıktan sonra şu veya bu sebeple inancında gevşememek, doğruluğuna inandığı yolu azim ve kararla sürdürmektir.

11- Nefsin tehzibi ve arıtılması:

Çirkin sıfatlardan nefsin arıtılması ve güzel ahlakla süslenilmesi her zaman ve her dönem için gerekli amellerdendir: Ancak, gaybet devrin-de bunun bilhassa vurgulanmış olmasının nedeni, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm ile birliktelik şerefine nail olma ve onun ashabına katılabilmenin ancak bu yolla -nefsin kötülük ve çirkinliklerden arıtılmasıyla- mümkün ola-bildiği içindir.

Nitekim Nu’mani kendi senediyle İmam Sadık aleyhi’s-selâm’dan şöyle rivayette bulunur: “Kaim aleyhi’s-selâm’ın ashabından olmak isteyen kimse nefsini kötü hal, alışkanlık ve davranışlardan temizleyip iyi ahlakla ahlaklanmalı ve bu haliyle zuhurunu beklemelidir. O kendisini bu şekilde temizler, yetiştirir ve bu halde ölür de onun ölümünden sonra zuhur gerçekleşirse, İmamı görüp ona ulaşanların sevabını kazanır. O halde gayretli olun ve onu bekleyin, ne mutlu size ey Allah’ın rahme-tine muhatap olanlar!”[18]

12- Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı desteklemek ve ona yardımcı olabilmek için bir araya gelme ve toplanma:

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın ashabından olma şerefine nail olmak iste-yen kimseler, İslam’ın önem verdiği birlik ve beraberliğe ve gerçek an-lamda kalplerinin birbirine ısınmasına önem vermelidirler. Bu noktaya riayet etmemek, onların Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’dan uzak kalmaları ve onu ziyaret etmekten mahrum olmalarının başlıca nedenlerinden biri sayılır. Nitekim Şeyh Mufid (r.a)’e hitaben Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın gönderdiği mektupta bu noktaya açıkça işaret olunmuştur. Söz konusu mektuptaki cümle şöyledir: “Bizi izleyenler, kendilerinden alınan söze sadık kalır ve elele vererek kararlılıkla ahitlerine vefa gösterirlerse, bize ulaşma ve bizi görebilme nimeti onlar hakkında ertelenmez.”[19]

13- İmam aleyhi’s-selâm’ın yakınlarına ve dostlarına saygı duymak:

İster Hz. Ali ve Hz. Fatıma aleyhum’us-selâm’ın soyundan gelen seyyidler gibi kan bağıyla, ister ulama ve müminler gibi manevi bağla Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a yakınlıkları olan herkese hürmette bulunmak gerekir. Bu durumda, bizzat Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın kendisine hürmette bulunul-muş demektir. Bu hususta da sahih rivayetler vardır.[20]

14- Her yönüyle İmamın amel ve ahlakını örnek alarak ona benzemeye çalışıp ona uymak:

İmanın kemali ve kıyamette o Hazretle birlikte olup cennette onun yanında bulunmak ancak İmamın amel ve ahlakını örnek alarak, hayatını o yönde düzenlemek ve kendisini o doğrultuda yetiştirmekle mümkün olur.

Gurer’ul Hikem’de Hz. Ali aleyhi’s-selâm’ın şöyle buyurduğu rivayet edilir: “Bizi seven, bizim yaptığımızı yapmalı ve takvayı kuşanmalıdır.[21]

Usul-u Kâfi’de İmam Bâkır aleyhi’s-selâm’dan şöyle nakilde bulunulur: “Allah’a itaat eden, bizim dostumuzdur; O’na isyan eden bizim düşma-nımızdır. Bizim dostluğumuza, ancak amel ve takvayla ulaşılır.”[22]

Bu nedenledir ki, İmam Cafer Sadık aleyhi’s-selâm: “Bizim için iftihar vesilesi olun, yüzkarası olmayın!” diye buyurmaktadır.[23]

15- Din kardeşlerinin haklarına özenle riayet:

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın rıza ve hoşnutluğuna vesile olacak işlerden biri de, din kardeşlerinin birbirlerinin haklarına özenle riayet etmeleri-dir. Bu da velayet ipine sımsıkı sarılmakla olur. Kitaplarda buna delalet eden pek çok hadis mevcuttur.

Bazı rivayetlerde İmam aleyhi’s-selâm’ın müminlerin babası sayıldığı ve müminlerin de onun evlatları mesabesinde olduğu geçer. Bir babanın evlatlarına iyilikte bulunmak ve onları kollayıp gözetmek, elbette ki biz-zat o babaya karşı da işlenmiş bir iyilik demektir.

Usul-i Kafi’de Mualla bin Huneys’ten şu hadis rivayet edilir:

“İmam Sadık aleyhi’s-selâm’a mü’minin mü’min üzerindeki hakkını sor-dum “Mü’minin yetmiş hakkı vardır” buyurdular ve bunlardan sade-ce yedisini bana bildireceklerini söylediler:

“O aç oldukça, sen doymamalısın.

Onun giyeceği olmadıkça, sen giyinmemelisin.

Onun kılavuzu olup kendisine yol göstermelisin.

Onun elbisesi olmalısın (kusurlarını örtmelisin).

Onun dili olmalısın (hakkını savunmalısın)

Eğer senin hizmetçin varsa (ve onun hizmetcisi yoksa) kendi hizmetçini onun yatağını sermek ve işlerini görmek için göndermelisin.

Kendin için istediğin şeyi onun için de istemelisin.

Böyle yapabilirsen, kendi velayetini bizim velayetimize, bizim velayetimizi de Allah’ın velayetine bağlamış olursun.”[24]

Yine İmam Sadık aleyhi’s-selâm’dan şöyle rivayet edilmektedir:

“Bir Mü’mini memnun ve mesut eden, sadece onu memnun ettiğini zannetmesin. Allah’a andolsun ki, bu işiyle bizi ve Allah’ın Resulünü salla’llâhu aleyhi ve alih memnun ve mesut eder.”[25]

İmam Musa Kâzım aleyhi’s-selâm şöyle buyururlar:

“Bizim dostlarımızdan birinin bir dileğini yerine getiren, o dileği hepimiz (bütün Ehl-i Beyt İmamları) için yerine getirmiş olduğunu bilsin!”[26]

İmam Rıza aleyhi’s-selâm’ın da şöyle buyurduğu bilinmektedir:

“Bizi ziyaret edemeyenler, dostlarımızdan salih olanları ziyaret etsinler, böylelikle onlara, bizi ziyaret etmenin sevabı yazılmış olur.”[27]

Bu hususta daha birçok rivayet vardır; fakat konumuzun fazla uzamaması için bu kadarıyla yetiniyoruz.

Kısacası bu dönemde mümine düşen en büyük görev, İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın razı olmayacağı iş ve davranışlardan ciddiyetle kaçınmak ve İmam aleyhi’s-selâm’ın beğenisini kazanabilecek bir davranış ve hayat tarzı benimseyerek sürdürmektir. Bunun nasıl olacağıysa apaçık ortada-dır. O İmam’ın rızası, Allah’ın rızasından başka bir şey olmadığına ve Allah’ın rızası da, emretmiş olduğu ferdî ve sosyal dinî vazifelerin ifası olduğuna göre gaybet çağında bize düşen, dinî vazifelerimizi özenle yerine getirmekten ibarettir.

Allah’ın salat ve selamı Resulü’ne salla’llâhu aleyhi ve alih ve onun pak soyundan gelen 12 hak vasisine ve bu cümleden olmak üzere Ehl-i Beyt İmamlarının aleyhum’us-selâm onikincisi ve sonuncusu olan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a olsun.

Allah’ım! Onun zuhurunu çabuklaştır.

Allah’ım! Onun işlerini kolaylaştır.

Allah’ım! Onun gönlünü daima mesrur eyle.

Bizlere, onun has yardımcılarından olma nimetini nasip eyle!

Bizlere, onun yılgınlık tanımaz askerlerinden olma nimetini nasip eyle!

Bizi onun ashabından, gaybet ve zuhurunda yakın yardımcılarından kıl!

[1] – Usul-i Kafi, Kuleyni, c. 1, s. 371, 5. hadis.

[2] – Şura/23.

[3] – Mikyal’ul Mekarim, c. 2, s. 200-250.

[4] – Bihar’ul Envar, c. 52, s. 22.

[5] – a.g.e.

[6] – Kemal-ud Din, Şeyh Saduk (r.a), c. 2, s. 645, bab: 55, hadis 6.

[7] – Kemal-ud Din, Şeyh Saduk (r.a), c. 2, s. 357, bab: 33, hadis 54.

[8] – Bihar-ul Envar, c. 52, s. 128.

[9] – a.g.e. c. 52, s.125.

[10] – Mikyal’ul Mekarim, s. 4.

[11] – Furu-i Kafi (Kuleyni), Kitab’us Savm, Aynı dua Mefatih’te de geçer.

[12] – Mikyal’ul Mekarim, c. 2, s. 233 – 240.

[13] – Bihar’ul Envar, c. 44, s. 276, hadis 1; Mikyal’ul Mekarim’den naklen.

[14] – Mikyal’ul Mekarim, c. 2, s. 594.

[15] – Ravzat-ul Kafi, Kuleyni, Mikyal’ul Mekarim’den naklen, c. 2, s. 322.

[16] – Bihar’ul Envar, Meclisi, c. 94, s. 35.

[17] – Fussilet, 30.

[18] – Bihar’ul Envar, c. 53, s. 177.

[19] – Gaybet-i Nu’mani, Muhammed bin İbrahim Numani, s. 106.

[20] – Mikyal’ul Mekarim, c. 2, s. 177.

[21] – Gurer-ul Hikem, s.303.

[22] – Usul-i Kafi, Kuleynî c.2, s.75, hadis: 3.

[23] – Usul-i Kafi, Kuleyni, c. 2, s. 77, hadis: 9.

[24] – a.g.e. s. 174, 14. Hadis, “Hakk’ul Mümin…” babı.

[25] – a.g.e. s. 189 “İdhal-us Surur Ale’l Müminin” babı, 6. hadis.

[26] – a.g.e. s. 196 “Kaza-ı hacet-i münin” babı.

[27] – Kamil’ul Ziyarat, İbn-i Kavleveyh, s. 319, 105. bab.

The post Gaybet Dönemİnde Mümİnlerİn Vazİfelerİ appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

1-  Ali (a.s)'dan dedi ki: Allah Resulü sallâ'llâhu aleyhi ve alih şöyle buyurdu:

"Dünyanın sonuna bir gün dahi kalsa, Allah zulüm ve kötülükle dolmuş olan yeryüzünü adaletle doldurması için, bizden(veya benim Ehl-i Beyt'imden) bir kişiyi gönderecektir." [1]

2- Ebu Hüreyre'den dedi ki: Allah Resulü (s.a.a) şöyle buyurdu: "Eğer dünyanın ömründen sadece bir gün kalmış olsa dahi, Allah o günü Mehdi'nin hükümete ulaşması için uzatacaktır." [2]

3-  Ebu Said el-Hudri'den dedi ki: Resulullah (s.a.a) şöyle buyurdu: "Yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolmadıkça kıyamet kopmaz." Sonra buyurdu ki: "Sonra benim itretimden veya -tereddüt ravidendir- Ehl-i Beyt'imden bir kişi zuhur edecek ve yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi, onu adalet ve eşitlikle dolduracaktır." Bu hadisi Hâkim el- Müstedrek'inde tahriç ettikten sonra, onun Şeyhayn'in şartına göre sahih hadis olduğunu, ancak onu tahriç etmediklerini kaydetmiştir.[3]

4-  Huzeyfe'den dedi ki: Resulullah (s.a.a) bize hutbe okudu ve bizim için kıyamete kadar olacak olayları anlattı. Sonra da şöyle buyurdu: "Eğer dünyanın sonuna sadece bir gün kalsa dahi, Allah Teala o günü, evlatlarımdan birini gönderene kadar uzatacaktır; O'nun ismi, benim ismimdir."

Selman;"Ey Allah'ın Resulü! Hangi oğlundan olacak?"diye sorduğunda, eliyle Hüseyin'in omzuna vurarak: "Bu oğlumdan." buyurdu.[4]

5- Abdullah'tan dedi ki: Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu: "Benim Ehl-i Beyt'imden ismi benim ismim olan biri hükümete ulaşmadıkça kıyamet kopmaz." [5]

6- Ebu Hüreyre'den dedi ki: Allah Resulü (s.a.a) şöyle buyurdu: "Eğer dünyanın ömründen sadece bir gün kalsa dahi, Allah onu o kadar uzatır ki, benim Ehl-i Beyt'imden bir kişi Deylem dağı ve Kostantaniye'ye hâkim olur."[6]

7-  Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih şöyle buyurmuştur: "Doğrusu, Ali benden sonra ümmetimin İmamıdır ve (onun soyundan olan) Kaim Muntazar zuhur ettiği zaman yeryüzünü, zulüm ve kötülük ile dolduğu gibi adalet ve doğrulukla dolduracaktır. Beni beşir (müjdeleyici) ve nezir (korkutucu) seçene andolsun ki, onun gaybetinde kendini yitirmeyenler, bulunmaz ilaç gibi azdırlar."

Bu sırada Cabir kalkarak: "Ey Allah'ın Resulü, evladın Kâim'in bir gaybeti mi vardır?" diye sordu.

Hazret: "Evet, Rabbime andolsun, müminler imtihan olup kötülüklerden arınacak, inanmayanlar helak olacaklar! Ey Cabir, bu Allah'ın kullarından gizlediği ilahi işlerden bir iş ve onun esrarından bir sırdır, onda şüphe etmekten kaçının. Çünkü aziz ve yüce olan Allah'ın işlerinde şüphe etmek küfürdür" dedi. [7]

8-  Hz. Ali (a.s), Hz. Resulullah (s.a.a)'in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

"Hüseyin'in evlatlarından biri ümmetim arasında kıyam etmedikçe dünya yok olmaz. O, yeryüzü zulümle dolduğu gibi onu adaletle dolduracaktır." [8]

9-  Selman-i Farsi der ki: "Allah Resulü sallâ'llâhu aleyhi ve alih'inin yanındaydık, Hz. Hüseyin aleyhi's-selâm'ı dizlerinin üzerinde oturtmuş, onun göz ve dudaklarını öpüyordu. Bu sırada şöyle buyurdu: "Sen efendisin, efendinin oğlusun ve efendinin kardeşisin. Sen imamsın, imamın oğlusun, imamın kardeşisin. Sen Allah'ın hüccetisin, Allah hüccetinin oğlusun, Allah hüccetinin kardeşisin ve sen dokuzuncusu Kaim olan, Allah'ın dokuz hüccetinin babasısın." [9]

10-            Emir-ul Müminin Ali aleyhi's-selâm buyurmuştur ki: "Allah bir grubu getirecek ki, onlar Allah'ı severler, Allah da onları sever ve onların arasında gaip (gizli) olan bir kişi ilahi saltanata ulaşır. O, vaat edilen Mehdi aleyhi's-selâm'dir. O, hiçbir zorlukla karşılaşmadan yeryüzünü adalet ve eşitlik ile dolduracak, küçük yaşta ana-babasından uzak düşecektir. Müslümanların şehirlerini fethedecek, zaman onun için saf ve hazır olacaktır. Onun sözü duyulacak; ihtiyar ve genç herkes ona itaat edecek; zulüm ve küfürle dolan yeryüzünü adalet ve eşitlikle dolduracak; o zaman onun imameti kemale erişecek ve hilafeti yeryüzünde yerleşecek ve… Yeryüzü Mehdi aleyhi's-selâm'ın varlığıyla bayındır ve mutlu olacak, nehirler akacak ve fitneler, karışıklıklar ve yağmalamalar ortadan kalkacak, hayır ve bereketler çoğalacaktır… Ondan sonrası hakkında bir şey söylememe gerek yok… Benden o günün dünyasına selam olsun."[10]

11- Ebu Said Hudri, Resulullah (s.a.a)'in şöyle buyurduğunu rivayet ediyor:

"Sizlere Mehdi'yi müjdeliyorum. Halkın ihtilaf ve çekişme zamanında ümmetime gönderilecek ve yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi, onu adalet ve eşitlikle dolduracaktır. Gökte ve yerde olanlar O'ndan razı olacaklardır ve O, malları sahih olarak taksim edecektir." Adamın birisi: "Sahih olarak nasıl taksim edecek?" diye sorduğunda: "Halkın arasında eşit olarak (dağıtacaktır)." buyurdular.

Sonra şöyle eklediler: "O zamanda Allah Teala, Muhammed ümmetinin kalbini zenginlikle dolduracaktır ve O'nun adaleti onların hepsini kapsayacaktır; hatta nida eden; 'Mala ihtiyacı olan var mıdır?' diye nida edecek, bir kişiden başka hiçbir kimse kalkmayacaktır. Bunun üzerine ona; 'Git hazinedara Mehdi bana mal vermeni emrediyor de' denilecek. Bundan dolayı hazinedar ona seç diyecek, adam onu kendi evine getirip açınca pişman olup; 'Ben Muhammed ümmetinin en ihtiraslısı mı oldum, yoksa onlara yeterli olan bana kifayet etmedi mi?' diyecek. Bunun üzerine o malı geri getirecek, ancak ondan geri alınmayacak ve biz verdiğimiz bir şeyi geri almayız denilecek. Böylece yedi, sekiz veya dokuz sene devam edecektir, bundan sonra yaşantının bir hayrı yoktur." [11]

12-            Cabir bin Abdullah-i Ensari şöyle diyor: Resulullah (s.a.a) buyurdu ki:

"Mehdi benim evlatlarımdandır; O'nun ismi benim ismimdir; künyesi de benim künyemdir; ahlak ve yaratılış olarak da insanların en çok bana benzeyenidir. O gaybete çekilecek ve o dönemde halk şaşkınlık içinde kalacak, ümmetler sapıklığa düşecektir. Sonra Mehdi, parlak bir yıldız gibi ortaya çıkacak, yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi onu adalet ve eşitlikle dolduracaktır." [12]

13-            El- Havi li'l- fetava (S. 48, Mısır bas.) Ebu Amr ed- Dani'nin Sünen'inden naklen Huzeyfe'den şu hadisi tahriç eder: Resulullah (s.a.a) buyurdu ki:

"Mehdi zuhur ettiğinde İsa bin Meryem de gökten inecektir; saçlarından sular damlarken Mehdi ona diyecek ki: 'Öne geç ve halka namaz kıldır.' İsa da cevaben şöyle diyecektir: 'Namaz senin için ikame olunmuştur.' Böylece İsa benim evlatlarımdan birinin arkasında namaz kılacaktır." [13]

14-            Cabir bin Abdullah'tan dedi ki: Allah Resulü şöyle buyurduğunu duydum: "Kıyamete kadar ümmetimden bir taife hak üzere olup savaşacak ve muzaffer olacaktır." Sonra buyurdu ki: "İsa bin Meryem gökten nazil olacak ve onların amiri ona: "Gel bize namaz kıldır" diyecek. İsa cevaben: "Hayır, sizin bazılarınız, diğer bazılarınıza amirlerdir; Allah'ın bu ümmete verdiği bir üstünlüktür bu" diyecektir." [14]

15- Ebu Hureyre dedi ki: Resulullah (s.a.a) buyurdu:

"İsa bin Meryem nazil olup İmamınız da sizden olunca ne yapacaksınız?" [15]

16-            Ali (a.s) dedi ki: Hz. Resulullah (s.a.a) şöyle buyurdu: "Mehdi bizdendir; Allah onun işini bir gecede doğrultur." [16]

17-            Ümmi Seleme'den dedi ki: Allah Resulü şöyle buyurdu: "Mehdi benim itretim ve Fatıma evlatlarındandır." [17]

18-            Enes bin Malik'den dedi ki: Hz. Resulullah'ın şöyle buyurduğunu duydum: "Biz Abdulmuttelib evlatlarından yedi kişi cennet ehlinin efendileriyiz: Ben, Hamza, Ali, Cafer, Hasan, Hüseyin ve Mehdi." [18]

İbn-i Abbas'tan dedi ki: Hz. Resulullah şöyle buyurdu: "Mehdi cennet ehlinin tavusudur." [19]

19-            Ebu Said el-Hudri'den dedi ki: Allah Resulü (s.a.a) şöyle buyurdu: "Yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolacak, sonra benim soyumdan birisi zuhur edecek ve yeryüzünde yedi veya dokuz yıl hükümet edecek, yeryüzünü adalet ve eşitlikle dolduracaktır." [20]

20-            Kays bin Cabir'in dedesinden dedi ki: Allah Resulü (s.a.a) şöyle buyurdu: "Benden sonra halifeler, halifelerden sonra da emirler gelecek; emirlerden sonra da zorba hükümdarlar gelecek; sonra Ehl-i Beyt'imden biri çıkacak, yeryüzünü zulümle dolduğu gibi, onu adaletle dolduracaktır."[21]

21-            Ali (a.s)'dan dedi ki: Resulullah (s.a.a) şöyle buyurdu: "ümmetimde Hüseyin'in evlatlarından biri kıyam etmedikçe dünya yok olmaz. O, yeryüzünü zulüm ile dolduğu gibi, onu adaletle dolduracaktır." [22]

22- Huzeyfe'den dedi ki: Allah Resulü (s.a.a) şöyle buyurdu: "Mehdi benim evlatlarımdandır; yüzü inci gibi parlayan yıldıza benzer." [23]

23- Ebu Said el-Hudri'den dedi ki: Peygamberden sonra bir takım istenmeyen durumun ortaya çıkmasından korktuk; durumu Allah Resulü'ne sorduk. Allah Resulü şöyle buyurdu: "Ümmetim içerisinde Mehdi vardır. O zuhur edip, beş, yedi veya dokuz yaşayacak. –süredeki tereddüt, hadisin senedinde olan Zeyd'in tereddüdünden dolayıdır- Ravi diyor; "Bunlar nedir?" dedik. (Allah Resulü): "Yıllar" buyurdu. Sonra şöyle devam etti: "Gök yağmurunu yağdıracak, yer bitkisinden bir şeyi saklamayacak, mal yığın gibi çoğalacak; bir kişi gelip ona: "Ey Mehdi, bana ata et, bana ata et" diyecek." Resulullah buyurdu: "Bunun üzerine, Mehdi ona taşıyabileceği kadar mal verecektir." [24]

24- Ebu Said el-Hudri'den dedi ki: Allah Resulü (s.a.a) şöyle buyurdu: "Mehdi bendendir; açık alınlı ve doğan burunludur; yeryüzünü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi, onu adalet ve eşitlikle dolduracaktır." [25]

25- Taberani Avf bin Malik'ten Resulullah (s.a.a.)'ın şöyle buyurduğunu tahriç etmiştir: "Ey Avf ümmet yetmiş üç fırkaya bölündüğünde durumunuz nasıl olacak? Onların biri cennetlik geri kalanı ise cehennemliktir." Sonra ahır zamanın fitnelerinden bazılarını zikretti. Sonra da şöyle buyurdu: "Sonra çok karanlık ve dehşetli bir fitne gelecek ve onu diğer fitneler izleyecek. Sonunda benim Ehl-i Beyt'imden Mehdi denilen biri çıkacak. Eğer onu görürsen ona tabi ol ki, hidayete erenlerden olasın." [26]

26- Ebu Said-el Hudri'den dedi ki: Allah Resulü şöyle buyurdu: "Ahır zamanda ümmetime sultanları tarafından çok ağır bir bela inecektir. Öyle ki, ondan daha ağır bir bela duyulmamıştır; hatta bu geniş yeryüzü onlara dar gelecektir. Yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolacaktır. Mümin bir kimse zulümden sığınacağı bir sığınak bulamayacaktır. Sonra Allah Azze ve Celle benim itretimden bir kişiyi gönderecek. O, yeryüzünü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi, onu adalet ve eşitlikle dolduracaktır. Ondan göğünde ehli yeryüzünün de ehli razı olacaktır. Yer tohumundan hiçbir şeyi saklamadan yeşertecektir; gökte de bulunan bütün yağmurunu Allah onlara bol bol yağdıracaktır. O, onların arasında yedi, sekiz veya dokuz sene yaşayacaktır. O zaman öyle bolluk ve esenlik ortamı olacaktır ki, ölen insanlar bile Allah'ın yer halkına olan hayrından dolayı tekrar dirilmeyi arzulayacaklardır." Hâkim, bu hadisi naklettikten sonra onun sahih olduğunu ancak Şeyhyan'in onu tahriç etmediklerini kaydetmiştir. Bu hadisi el-Beyan'ın sahibi de nakletmiş, onu Taberani'nin Mücem adlı kitabında ve Ebu Naim'in Menakibi-i el- Mehdi kitabında tahriç ettiklerini kaydetmiştir.  [27]

27- Huzeyfet-ül Yemani'den dedi ki: Ben Allah Resulü'nün şöyle dediğini duydum: "Zalim hükümdarlar elinden bu ümmete yazıklar olsun. Nasıl kendilerine itaat edenleri hariç, da Müslümanları katledecekler, sürgün edecekler. Mümin kimse onları mülakat ettiğinde diliyle onlara kılık yapacak, ama kalbiyle onlardan kaçacaktır. Ancak Allah İslam dinini tekrar izzetine kavuşturmak istediğinde bütün tuğyancı zalimleri helak edecek ve ümmeti fesadından sonra tekrar ıslah edecektir. Allah dilediğine kadirdir. Ey Huzeyfe, eğer dünyanın ömründen sadece bir gün kalmış olsa dahi, Allah o günü o kadar uzatacak ki, benim Ehl-i Beyt'imden bir kişi, hükümete kavuşup İslam'ı muzaffer kılacaktır. Allah vaadine hilaf etmez. O vaadini gerçekleştirmeğe kadirdir." [28]

28- Kutade'den dedi ki: "Said bin Musayyib'e: "Mehdi hak mıdır?" dedim. O: "Evet, o haktır, Fatıma'nın evlatlarındandır." dedi. Ben: "Fatıma'nın hangi evladındandır?" dedim. Said: "Şimdilik bu kadarı yeter." cevabını verdi. El-Burhan fi Alamati Mehdiyy'i Ahır-iz Zaman kitabının ikinci babında da Naim bin Hammad Kutade'nin şöyle dediğini tahriç etmiştir: "Said bin Museyyib'e Mehdi hak mıdır?" dedim. O; "Evet" dedi. Ben: "O kimdendir?" dedim. O; "Fatıma'nın evlatlarındandır" dedi." [29]

29- Abdullah'tan dedi ki: bizler Resulullah'ın huzurunda bulunduğumuz bir sırada Haşimoğulları gençlerinden bir grup çıka geldi. Resul-ü Ekrem onları görünce, gözleri yaşla doldu ve rengi kaçtı. Abdullah diyor; bu arada ben: "Yüzünüzde bizi üzen bir durumun olduğunu görmekteyiz" dedim. Bunun üzerine Resulullah şöyle buyurdu: "Biz Ehl-i Beyt için Allah dünya yerine ahireti seçmiştir. Benden sonra Ehl-i Beyt'im, doğudan ellerinde siyah bayraklar olan bir kavim gelinceye kadar bela, avarelik ve sürgünle karşı karşıya kalacak. Onlar hayır talep edecekler, ancak onlara verilmeyecek. Onlar savaşacak ve zafere kazanacaklar. Bunun üzerine onlara, istedikleri verilecek, fakat onlar onu, benim Ehl-i Beyt'imden bir kişiye verinceye kadar kabul etmeyecek. O, diğerleri yeryüzünü zulümle doldurdukları gibi, onu adaletle dolduracak. Kim o zamanı idrak ederse, buz üzerinde emekleyerek bile olsa onlara katılsın." Bu hadisin benzerini el-Burhan fi Alamat-i Mehdiyy-i Ahir-iz Zaman kitabında da nakletmiş ve sonunda da "emekleyerek bile olsa katılın, çünkü o Mehdi'dir" ibaretini [30]

30- Ali (a.s)'dan dedi ki: "Ey Resulullah! Acaba Mehdi biz Ehl-i Beyt'ten midir? Yoksa diğerlerinden mi?" diye sordum. Resulullah (s.a.a) şöyle buyurdu: "Mehdi bizdendir. Allah bizimle başlattığı gibi bizimle de sona erdirecek. Bizimle insanları şirkten kurtardığı gibi, bizimle de onları fitneden kurtaracaktır. Ve bizimle insanların kalbini şirk düşmanlığından sonra birleştirerek kardeş kıldığı gibi, fitne düşmanlığından sonra de onların kalbini bizimle birleştirerek kardeş kılacaktır." el-Beyan kitabının yazarı bu hadisi naklettikten sonra şöyle demiştir: Bu hadis hasan ve âlidir. Onu güvenilir hadisçiler kendi kitaplarında nakletmişlerdir. Taberani, onu Mucem-ül Evset kitabında, ebu Naim, onu Hilyet-ül Evliya kitabında ve Abdurrahman bin Hatem, onu Avali kitabında nakletmiştir.[31] 

31- Ebu Nuaym "el-Erbaune Hadisen" kitabının 16. hadisinde şöyle der:

Abdullah bin Ömer'den dedi ki: "Resulullah (s.a.a) şöyle buyurdu: "Mehdi zuhur ettiğinde başının üstünde bir bulut olacak ve oradan bir münadi şöyle seslenecek: Bu Mehdi, Allah'ın halifesidir, ona tabi olun."

Keza on yedinci hadiste yine Abdullah bin Ömer'den naklen, Allah Resulü'nün: "Mehdi zuhur ettiğinde başının üstünden bir meleğin: "Bu Mehdi Allah'ın halifesidir, ona tabi olun" diye nida edeceğini" buyurduğunu kaydetmiştir.

32- Abdurrahman bin Avf babasından naklen Allah Resulü'nün şöyle buyurduğunu nakletmiştir: "Şüphesiz Allah benim itretimden dişleri aralıklı olup açık alınlı olan bir kişiyi gönderecek; o, yeryüzünü adalet ve eşitlikle dolduracak ve malı bol bol dağıtacaktır." [32]

33- Ebu Said el- Hudri ve Cabir bin Abdullah'tan dediler ki: Resulullah (s.a.a) şöyle buyurdu: "Ahır zamanda sizin bir halifeniz olacak ki, o malı saymadan (başka nakillerde de saymadan serpercesine) dağıtacaktır." [33]

34- Ebi Veddak'tan dedi ki: Ben Ebu Said el Hudri'ye: "Andolsun Allah'a ki, başımıza hiçbir yönetici geçmiyor ki, öncekinden daha kötü olmasın ve hiçbir yeni yıl gelmiyor ki, önceki yıldan daha kötü olmasın" dedim. Bunun üzerine Ebu Said şöyle dedi: "Eğer Allah Resulü'nden duyduğum bir şey olmasaydı, ben de dediğin gibi derdim. Ancak ben Allah Resulü'nün şöyle buyurduğunu duydum: "Sizin yöneticilerinizden bir yönetici olacak ki, malı serpercesine saymadan dağıtacaktır. Bir kişi gelip ondan bir talepte bulunacak; o da ona al diyecek, kişi eteğini açacak, o da malı serpercesine onun eteğine dökecektir." Bu arada Allah Resulü üzerinde olan kalın bir örtüyü yere serdi. Sonra da kenarlarını toplayarak aldı. O insanın yapacağı hareketi göstermek istiyordu. Sonra: "Böylece o kişi alıp gidecektir" buyurdu." [34]

35- Ebu Nezre'den dedi ki: Cabir bin Abdullah'ın yanında oturuyorduk. Bu arada Cabir: "İleride Irak ehline ne bir ölçü ne de bir dirhem götürülemeyecek" dedi. Biz: "Bu engelleme nereden olacak?" dedik. Cabir: "Acem tarafından, onlar bunu engelleyecektir" dedi. Sonra şöyle dedi: "İleride Şam ehli için de ne bir dinar nede bir ölçek götürebilecek" dedi. Biz: "Bu engelleme nereden olacak?" dedik. Cabir: "Rum tarafından engelleme olacak" dedi. Sonra da biraz sustu. Sonra şöyle dedi: "Allah Resulü (s.a.a) buyurdu ki: "Ümmetimin sonunda bir halife olacak, o malı saymadan serpercesine dağıtacaktır." Bu hadisi nakleden Cureyr diyor: "Ben Ebi Nazre ve Ebi-l Ala'ya acaba o halifenin Ömer bin Abdulaziz mi olduğunu düşünüyorsunuz?" dedim. Onların her ikisi de: "Hayır" dediler. Ayrıca İbn-il Musanne, Abd-ul Vahhab'tan o da Cureyr'den aynı senetle bu hadisin benzerini nakletmiştir." [35]

36- İbn-i Abbas'tan dedi ki: Resulullah (s.a.a) şöyle buyurdu: "Allah bu dini Ali ile başlattı. Ali katledilince, bozulacak ve onu Mehdi'den gayri hiç kimse doğrultamayacaktır." [36]

37- İbn-i Abbas'tan dedi ki: Allah Resulü (s.a.a) şöyle buyurdu: "Bir ümmet ki, ben onun başında, İsa'nın sonunda ve Mehdi de ortasındadır, nasıl helak olabilir?" [37]

38- Abdullah bin el-Haris bin Caz-i ez-Zabidi'den dedi ki: Allah Resulü (s.a.a) şöyle buyurdu: "Doğudan bir grup insan çıkacak ve Mehdi için -yani hükümdarlığı için-  ortamı hazırlayacaklardır."[38]

39- Abdullah İbn-i Ömer'den dedi ki: Resulullah (s.a.a) şöyle buyurdu: "Bu iş, -imamet ve İslam toplumunun önderliği- insanlardan iki kişi kalıncaya kadar daimi olarak Kureyş'te olacaktır." [39]

Ehl-i Beyt Hadislerinden Örnekler

1-  İmam Sadık aleyhi's-selâm buyurdu ki: "Halk imamlarını yitirecek, ama o hac mevsiminde hazır olacak ve halkı görecek, halk ise onu görmeyecektir." [40]

2-  "Esbeğ bin Nebateh" şöyle der: "Emir-el müminin Ali aleyhi's-selâm'ın huzurlarına gittim, o hazretin düşünceye daldığını ve mübarek parmaklarıyla yeri kazdığını görünce: "Sizi düşünceli görüyorum dedim, yere rağbetiniz mi var?" dedim.

İmam: "Hayır vallahi, hiçbir zaman yere ve dünyaya rağbet göstermedim. Dünyaya benim soyumdan gelecek On birinci evladım hakkında düşünüyorum. O Mehdi aleyhi's-selâm'dır, zulüm eve küfürle dolu olan yeryüzünü adaletle, eşitlikle dolduracak; onun için bir hayret ve bir de gaybet vardır, kimileri -bu gaybet ve hayret döneminde- sapar, kimileri de hidayet bulurlar" dedi.[41]

3-  İmam Sadık aleyhi's-selâm buyurdular ki: "Eğer size bu işin sahibinin (yani zamanın imamı) gaybete çekildiğini bildirseler onu inkâr etmeyin." [42]

4-  Hz. İmam Sadık aleyhi's-selâm buyurmuştur ki: "Kaim için iki gaybet vardır, biri kısa müddetli, diğeri ise uzun müddetli. Birinci gaybette, özel takipçilerinden başka hiç kimse onun yerini bilmeyecek ve ikinci gaybette ise hususi dostlarından başka hiç kimse onun yerini bilmeyecektir."[43]

5-  Ve yine buyurdular ki: "Kaim, hiç kimsenin ona aht ve biat etmediği bir zamanda kıyam edecektir." [44]

6-  Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih şöyle buyurmuştur: "Mehdi aleyhi's-selâm benim soyumdandır; ismi benim ismim ve künyesi benim künyem, şekli benim şeklim, sünnet ve tavrı benim sünnet ve tavrımdır, halkı benim şeriatım ve dinime teşvik ve Rabbimin kitabına davet eder. Ona itaat eden bana itaat etmiştir ve ona muhalefet eden bana muhalefet etmiştir, onun gaybetini inkâr eden beni inkâr etmiştir."[45]

7-  İmam Zeyn-ul Abidin aleyhi's-selâm şöyle buyurmuştur: "Bizim Kaimimiz ile Allah'ın resulleri arasında bir takım benzerlikler vardır. Nuh, İbrahim, Musa, İsa, Eyyub ve Muhammed sallâ'llâhu aleyhi ve alih peygamberlerin her biri ile bir benzerliği vardır. Nuh ile uzun ömürlü olmasında, İbrahim ile, doğumunun gizli olması ve halktan uzak durmasında; Musa ile, korku hali ve gaybette yaşamasında; İsa ile halkın onun hakkındaki ihtilafa düşmesi; Eyyub ile, beladan sonra kurtuluşun yetişmesinde; Muhammed sallâ'llâhu aleyhi ve alih ile de kılıçla kıyam etmesinde benzerliği vardır."[46]

8-  İmam Sadık aleyhi's-selâm buyurmuştur ki: "Bu emrin sahibi (Mehdi) için bir gaybet vardır, Allah'a kulluk eden (o zaman) takvalı olmalı ve Allah'ın dinine bağlanmalıdır."[47]

9-  Yine şöyle buyurmuştur: "Halk için öyle bir zaman gelecek ki, İmamları onlardan gizli olacak." Zürare, "halkın o zaman vazifesi nedir?" diye sordum ve şu cevabı aldım der: "İmam zuhur edinceye kadar meşgul oldukları işe -dini görevlerine- sarılsınlar."[48]

10-            Yine buyurmuştur: "Bu iş (İmam'ın zuhuru ve kıyamı), hiç kimsenin "Eğer biz olsaydık adaletle hükmederdik" diyememesi için halktan, millete hükmetmemiş hiç bir grup ve sınıf kalmayıncaya kadar gerçekleşmeyecektir. Sonra Kaim aleyhi's-selâm hak ve adalet üzerine kıyam edecektir."  [49]

11- Esbağ bin Nebateh diyor ki, Emir-ul Müminin Hz. Ali (a.s), Hz. Mehdi (a.s) hakkında söz ederken şöyle buyurdular:

"O, (Mehdi -a.s-) öyle bir gaybete çekilecek ki, sonunda cahiller: 'Allah'ın Âl-i Muhammed'e ihtiyacı yoktur' diyeceklerdir." [50]

12- Ebu Said şöyle diyor: Hasan bin Ali (a.s) Muaviye bin Ebu Süfyan ile sulh ettiği zaman, bazıları onu bu işten dolayı kınayınca buyurdular ki:

"Yazıklar olsun size! Ne yaptığımı biliyor musunuz? Vallahi güneşin üzerinde doğup battığı her şeyden daha hayırlısını ben takipçilerim için yaptım. Benim, sizin İmamınız olduğumu, sizin bana itaat etmeniz gerektiğini ve Resulullah'ın buyurduğu cennet gençlerinin efendilerinden biri olduğumu biliyor musunuz?" "Evet, biliyoruz" diye cevap verdiler.

İmam Hasan (a.s) bunun üzerine şöyle buyurdular: "Biliyor musunuz Musa bin İmran, Hızır (a.s)'ın gemiyi delmesine, duvarı düzeltmesine ve çocuğu öldürmesine neden o kadar kızdı? Çünkü bu işlerin hikmetini bilmiyordu. Hâlbuki bu işler zikri yüce Allah'ın yanında doğru ve hikmet üzereydi. Arkasında İsa bin Meryem'in namaz kılacağı Kâim dışında biz Ehl-i Beyt'ten olan hepimizin boynunda zamanın tağutunun biati olacağını bilmiyor musunuz? Yüce Allah O'nun veladetini gizleyecek ve şahsını saklayacaktır. Böylece O, zuhur ettiğinde kimsenin biati onun boynunda olmayacaktır. O, tüm kadınların en üstünü olan birinin oğlu olan kardeşim Hüseyin'in dokuzuncu oğludur. O'nun gaybetinde, Allah Teala O'nun ömrünü uzatacak, sonra kendi kudreti ile O'nu kırk yaşından daha genç görünümlü olarak aşikâr edecektir ve bu Allah'ın her şeye kadir olduğunun bilinmesi içindir." [51]

13- Abdurrahman bin Selit diyor ki, İmam Hüseyin (a.s) şöyle buyurdu:

"On iki hidayet İmam'ı bizdendir; birincisi Emir-ul Müminin Ali bin Ebu Talip'tir; sonuncusu ise dokuzuncu evladımdır. Hak üzere kıyam edecek olan O'dur. Yeryüzü öldükten sonra, Allah O'nun vasıtasıyla tekrar onu ihya edecektir ve müşrikler istemese de Allah hak dini diğer dinlere muzaffer kılacaktır. O'nun gaybete çekildiği dönemde bazı kavimler mürtet olacak, bazıları ise dine bağlı kalacaktır; onlara eziyetler olacak ve onlara denilecek ki: 'Eğer doğru söylüyorsanız bu vaat ne zaman vuku bulacaktır?' Biliniz ki O'nun gaybetindeki eziyetlere ve tekziplere sabretmek, Resulullah ile beraber kılıçla cihad etmek gibidir." [52]

14-            Salih bin Ukbe basından, o da İmam Muhammed Bâkır (a.s)'dan, O da babaları vasıtasıyla Resulullah (s.a.a)'in şöyle buyurduğunu nakletmektedir:

"Mehdi benim evlatlarımdandır, onun gaybet dönemi olacaktır. Bu dönemde ümmetten birçoğu delalete düşecektir. O, peygamberlerin nişaneleriyle gelecek, yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi onu adalet ve eşitlikle dolduracaktır."  [53]

15-            Mufazzal bin Ömer, İmam Cafer-i Sadık (a.s)'ın şöyle buyurduğunu nakletmektedir:

"Yüce Allah, varlıkları yaratmadan on dört bin yıl önce, on dört nur yarattı. İşte o nurlar, bizim ruhlarımızdır." "Ey Allah Resulünün oğlu, bu on dört nur kimdir?"diye sorduklarında şöyle buyurdular: "Muhammed, Ali, Fatıma, Hasan, Hüseyin ve Hüseyin'in evlatlarından olan İmamlar. Onların sonuncusu Kâim'dir; gaybetten sonra kıyam edecek, Deccal'ı öldürecek ve yeryüzünü her türlü zulüm ve haksızlıktan temizleyecektir." [54]

16- Yunus bin Abdurrahman diyor ki, İmam Musa bin Cafer (a.s)'ın huzuruna çıkarak: "Ey Resulullah'ın oğlu! Hak üzere kıyam edecek olan Kâim sen misin?"diye sorduğumda İmam (a.s) şöyle buyurdular:

"Hak üzere kıyam eden benim. Ama yeryüzünü Allah'ın düşmanlarından temizleyecek, onu zulümle dolduğu gibi adaletle dolduracak olan Kaim, benim evlatlarımın beşincisidir. Öldürülme korkusu olduğu için gaybeti o kadar uzayacak ki, bazı kavimler O'nun hakkında irtidada düşecek, bazıları ise ona bağlı kalacaklardır."

Sonra şöyle ekledi: "Bizim Kaim'imizin gaybetinde bizim sevgimize sarılan, velayetimize bağlı kalan ve düşmanlarımızdan uzaklaşan takipçilerimize ne mutlu! Onlar bizdendir, biz de onlardanız. Bizlerden İmamları olarak razıdırlar: Biz de onlardan takipçilerimiz olarak razıyız. Ne mutlu onlara! Allah'a ant olsun ki onlar, kıyamet günü bizimle aynı derecede olacaklardır."  [55]

17-            Hasan bin Halid, İmam Ali Rıza (a.s)'ın şöyle buyurduğunu naklediyor:

"Benim evlatlarımın dördüncüsü, cariyelerin en üstününün oğludur, Allah onun vesilesiyle yeryüzünü bütün zulüm ve haksızlıklardan temizleyecektir. Halkın, doğumunda tereddüt ettiği gaybet sahibi O'dur. O, zuhur ettiğinde yeryüzü Rabbinin nuru ile aydınlanacak, halkın arasında adalet ölçüsünü kuracak, böylece hiç kimse başkasına zulmetmeyecek ve yeryüzü O'na itaat edecek ve onun gölgesi de olmayacaktır.

Gökten bir münadi onun adına nida edecek ve yeryüzündeki bütün halk ona doğru yapılan şu çağrıyı işitecek: "Bilin ki, Allah' ın hücceti Beytullah'ın yanında zuhur etti, O'na tabi olun; şüphesiz hak O'nunladır ve O'ndadır. Ve bu konuda Allah'ın ayeti şöyle geçer: "Eğer istersek onlara gökten bir ayet nazil ederiz de hepsinin boynu onun karşısında eğilir."[56]  "Yakın bir mekândan bir münadi, o gün nida eder ve onlar da o hak sesi duyarlar. İşte o gün huruç günüdür." [57] Yani oğlum Kâim Mehdi'nin huruç günüdür." [58]

18-            Abdulazim bin Abdullah şöyle diyor: İmam Muhammed Takî (a.s)'ın yanına giderek Mehdi'nin Kâim mi başkası mı olduğunu sormak istedim. Ama İmam (a.s) söze başlayarak bana şöyle buyurdular:

"Ey Ebu'l- Kasım! Doğrusu bizden olan Kaim, Mehdi'dir. Onu, gaybetinde beklemek ve zuhurunda itaat etmek vaciptir. O, benim evlatlarımdan üçüncüsüdür. Muhammed sallallâhu aleyhi ve alih'i peygamber olarak gönderen ve İmameti bizlere mahsus kılan Allah'a ant olsun ki, eğer dünyanın sonuna sadece bir gün kalsa dahi, Allah o günü o kadar uzatacak ki O, o günde zuhur edecek, yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi, onu adalet ve eşitlikle dolduracaktır."  [59]

19-            Sakr bin Ebu Delf, İmam Ali Naki (a.s)'ın şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

"Benden sonraki İmam, oğlum Hasan'dır; O'ndan sonraki İmam ise O'nun oğlu Kaim'dir. O, yeryüzünü zulüm ve haksızlıkla dolduktan sonra adalet ve eşitlikle dolduracak olandır." [60]

20-            İmam Mehdi (a.s) da gaybetiyle ilgili şöyle buyurmuştur:

"Benim gaybetim döneminde benden faydalanmaya gelince; bu dönemde benden faydalanmak, bulutlarla örtülen güneşten yararlanmaya benzer. Ben yeryüzü ehli için kurtuluş ve emniyet vesilesiyim. Nitekim yıldızlar da gök ehli için emniyet vesileleridir. Öyleyse sizi ilgilendirmeyen şeyleri sormayın. Sizden istenilmeyen şeyleri bilmek için kendinizi zahmete düşürmeyin. Kurtuluşun yakın olması için çok dua ediniz. Çünkü dua sizin kurtuluş vesilenizdir." [61]  [62]

Şimdi mümin kardeşlerimin, Hz. Mehdi (a.s) ile ilgili nakledilen hadis ve rivayetlerin mevcudiyeti hakkında daha fazla bilgi edinmeleri için, Ayetullah Safi-i Gulpayiganı'nın "Muntehab-ul Eser" [63] adlı kitabındaki Hz. Mehdi (a.s) hakkındaki hadislerin istatistiğini aziz okuyuculara sunuyoruz, umulur ki istifade etmiş olurlar inşallah.

Hz. Mehdi (a.s) hakkındaki hadislerin istatistiği:

1-  "İmamlar on iki tanedir" diyen hadislerin sayısı: 271.

2- "İmamların sayısı, Beni İsrail Nükabaları'nın (başkanlarının) sayısı miktarıncadır" diyen hadislerin sayısı: 40.

3-  "On iki İmamın ilki,  Hz. Ali (a.s)'dır" diyen hadislerin sayısı: 133.

4- "On iki İmamın evveli Hz. Ali (a.s), sonuncusu ise Hz. Mehdi (a.s)'dır" diyen hadislerin sayısı: 91.

5-  "İmamlar on iki tanedir; onların sonuncusu Mehdi'dir" diyen hadislerin sayısı: 94.

6- "İmamlar on iki tanedir; onlardan dokuzu İmam Hüseyin'in evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 139.

7-  "İmamlar on iki tanedir; onlardan dokuzu İmam Hüseyin'in evlatlarındandır; dokuzuncusu ise onların Kâimidir" diyen hadislerin sayısı: 107.

8- On iki İmamın isimlerini açıklayan hadislerin sayısı: 50.

9-  Hz. Mehdi'nin zuhurunu müjdeleyen hadislerin sayısı: 657.

10-            "Mehdi, Ehl-i Beyt'tendir; Mehdi'nin ismi, Resulullah'ın isminin ve künyesi de O'nun künyesinin aynısıdır" diyen hadislerin sayısı: 389.

11- "Mehdi, insanlar arasında Resulullah'a en çok benzeyen kimsedir" diyen hadislerin sayısı: 48.

12-            Mehdi (a.s)'ın yüz ve boyunu tarif eden hadislerin sayısı: 21.

13-            "Mehdi (a.s), Hz. Ali (a.s)'ın evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 214.

14-            "Mehdi (a.s), Hz. Fatıma'nın evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 192.

15-            "Hz. Mehdi, İmam Hüseyin (a.s)'ın evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 185.

16-            "Hz. Mehdi, İmam Hüseyin (a.s)'ın İmam olan dokuz evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 160.

17- "Hz. Mehdi, İmam Hüseyin'in dokuzuncu evladıdır" diyen hadislerin sayısı: 148.

18- "Hz. Mehdi, Ali bin Hüseyin'in evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 185.

19-            "Hz. Mehdi, İmam Muhammed Bakır (a.s)'ın evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 103.

20- "Hz. Mehdi, İmam Sadık (a.s)'ın evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 103.

21-            "Hz. Mehdi, İmam Sadık (a.s)'ın altıncı evladıdır" diyen hadislerin sayısı: 99.

22- "Hz. Mehdi, İmam Musa bin Cafer (a.s)'ın evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 101.

23-            "Hz. Mehdi, İmam Musa bin Cafer (a.s)'ın beşinci evladıdır" diyen hadislerin sayısı: 98.

24-            "Hz. Mehdi, İmam Ali bin Musa er- Rıza (a.s)'ın evlatlarından dördüncüsüdür" diyen hadislerin sayısı: 95.

25-            "Hz. Mehdi, İmam Muhammed Taki'nin evlatlarından üçüncüsüdür" diyen hadislerin sayısı: 90.

26- "Hz. Mehdi, Ali'yyul- Hadi (Ali Naki -a.s-)'ın evlatlarındandır" diyen hadislerin sayısı: 90.

27-            "Hz. Mehdi, Ebu Muhammed Hasan Askeri (a.s)'ın oğludur" diyen hadislerin sayısı. 146.

28-            "Babasının ismi Hasan'dır" diyen hadislerin sayısı: 147

29- "Cariyelerin Hanım efendisinin oğludur" diyen hadislerin sayısı: 9.

30-            "Hz. Mehdi, On iki İmamın sonuncusudur" diyen hadislerin sayısı: 136.

31-            "Hz. Mehdi, yeryüzünü adaletle dolduracaktır" diyen hadislerin sayısı: 123.

32- "O'nun (Mehdi -a.s-) iki gaybeti olacaktır" diyen hadislerin sayısı: 10.

33-            "O'nun uzun bir gaybeti olacaktır." diyen hadislerin sayısı: 91.

34-            Gaybetinin nedenini açıklayan hadislerin sayısı: 7.

35-            Gaybeti döneminde halkın O'ndan yararlanması hakkındaki hadislerin sayısı: 7.

36-            "Gerçekten O, (Mehdi -a.s-) uzun ömürlüdür." diyen hadislerin sayısı: 318.

37-            "Görünümü gençtir" diyen hadislerin sayısı: 8.

38-            "Doğumu gizli olacaktır" diyen hadislerin sayısı: 14.

39-            "O'nun üzerinde hiç kimsenin biati olmayacaktır" diyen hadislerin sayısı: 10.

40-            "Allah'ın düşmanlarını öldürecek, yeryüzünü şirk ve… temizleyecektir" diyen hadislerin sayısı: 19.

41-            "O, Allah'ın emrini aşikâr edecek, İslam'ı yeryüzünde yayacak ve dünyaya hâkim olacak…" diyen hadislerin sayısı: 47.    

42-            "O, insanları Kur'ân'a ve sünnete sevk edecektir" diyen hadislerin sayısı: 15.

43-            "O, Allah'ın düşmanlarından intikam alacaktır" diyen hadislerin sayısı: 4.

44-            "Peygamberlerden O'nda bir takım sünnetler vardır" diyen hadislerin sayısı: 23.

45- "O, kılıçla kıyam edecektir" diyen hadislerin sayısı: 7.

46- "O'nun siyeri ile ilgili hadislerin sayısı: 30. 

47- O'nun zühdü ile ilgili hadislerin sayısı: 4.

48- Adaleti ve devletindeki emniyetin yaygınlığıyla ilgili hadislerin sayısı: 7.

49-            İlmi hakkındaki hadislerin sayısı: 5.

50-            Cömertlik ve bağışıyla ilgili hadislerin sayısı: 13.

51-            "Allah Teala O'nun eliyle peygamberlerin mucizesini aşikâr kılacak ve onların mirasları onunla birliktedir" diyen hadislerin sayısı: 5.

52-            "Şiddetli bir imtihandan sonra zuhur edecektir" diyen hadislerin sayısı: 24.

53-            "İsa bin Meryem (a.s)'a imamlık yapacaktır" diyen hadislerin sayısı: 25.

54- Bayrağının sahibi ve onda yazılan yazı ile ilgili hadislerinin sayısı: 6.

55-            Doğumu, tarihi ve annesinin durumu ile ilgili hadislerin sayısı: 214.

56-            Babasının hayatı dönemindeki mucizeleri ile ilgili hadislerin sayısı: 9.

57- Babasının hayatı döneminde O'nu gören kimselerle ilgili rivayetlerin sayısı: 19.

58-            Gaybet-i Suğra (Küçük Gizlilik) döneminde O'nu görme şerefine erişen kimseler hakkındaki rivayetlerin sayısı: 25.

59-            Gaybet-i Suğra dönemindeki bazı mucizelerini anlatan rivayetlerin sayısı: 27.

60-            Gaybet-i Suğra döneminde, elçi ve naiplerinin haletleri ile ilgili rivayetlerin sayısı: 22.

61-            Gaybet-i Kübra dönemindeki mucizeleri ile ilgili rivayetlerin sayısı: 12.

62-            Gagbet-i Kübra döneminde O'nu gören kimseler ile ilgili rivayetlerin sayısı: 13.

63-            Zuhurunun niteliğini anlatan rivayetlerin sayısı: 12.

64- O'nun zuhurundan önceki durum, fitne ve günahların çokluğu ile ilgili hadislerin sayısı: 37.

65-            Bazı zuhur alametleri ile ilgili hadislerin sayısı: 29.

66-            Gökten O'nun ve babasının ismiyle duyulacak ses ile ilgili hadislerin sayısı: 27.

67-            O'nun zuhurundan önceki zamanda fiyatların çok yüksek olması, hastalıkların çoğalması vs. şeylerle ilgi hadislerin sayısı: 23.

68-            Süfyanı'nın hurucu, ay tutulması vs. şeyler ile ilgili hadislerin sayısı: 38.

69-            Deccal'ın hurucu hakkındaki hadislerin sayısı: 12.

70-            Zuhur edeceği yıl, ay ve gün hususunda vakit belirlemenin caiz olmaması ile ilgili hadislerin sayısı: 7.

71-            Zuhur edeceği yer ile ilgili hadislerin sayısı: 17.

72-            Yeryüzünün doğu ve batısını fethetmesiyle ilgili hadislerin sayısı: 12.

73-            Bütün milletlerin İslam üzere toplanmasıyla ilgili hadislerin sayısı: 7.

74-            Yerin servet ve madenlerini dışarı çıkarmasıyla ilgili hadislerin sayısı: 10.

75-            Gök ve yeryüzü bereketlerinin açığa çıkmasıyla ilgili hadislerin sayısı: 12.

76-            Üç yüz on üç kişinin O'nun yanında bulunmasıyla ilgili hadislerin sayısı: 25.

77-            Yeryüzünün adaletle dolmasıyla ilgili hadislerin sayısı: 129.

78-            Hz. İsa'nın yere inmesi ve Hz. Mehdi (a.s)'ın arkasında namaz kılmasıyla ilgili hadislerin sayısı: 29.

79-            Deccal'ı öldürmesiyle ilgili hadislerin sayısı: 6.

80-            Süfyani ile savaşıp onu öldürmesiyle ilgili hadislerin sayısı: 2.

81-            O'nun zamanında yeryüzünün bayındırlığıyla ilgili hadislerin sayısı: 5.

82-            O'nun asrında işlerin kolaylaşması ve akılların kamla erişmesiyle ilgili hadislerin sayısı: 7.

83-            Ashabının faziletleriyle ilgili hadislerin sayısı: 14.

84-            Ashabının güç ve kuvvetleriyle ilgili hadislerin sayısı: 5.

85-            Zuhurundan sonra hilafetinin süresiyle ilgili olan hadislerin sayısı: 18.

86-            Yemeği, içmeği ve giyimiyle ilgili hadislerin sayısı: 4.

87- Halkı, kendisine davet ettiği şeyler hakkındaki hadislerin sayısı: 7.

88- Kâim'i inkâr etmenin haram olması hakkındaki hadislerin sayısı: 9.

89-            Fereci beklemenin faziletiyle ilgili hadislerin sayısı: 23.

90-            Hz. Mehdi'ye nispet, takipçilerinin bazı görevleriyle ilgili hadislerin sayısı: 54. 91-  O'nu idrak etme ve O'nu İmam edinmekle ilgili hadislerin sayısı: 10.

92- Gaybeti döneminde, O'na inananların faziletleriyle ilgili hadislerin sayısı: 23.

93-            O'na salât ve selam göndermenin niteliğiyle ilgili hadislerin sayısı: 6

94-  O'ndan nakledilen bazı dualarla ilgili hadislerin sayısı: 13.

"Allah'ım, arzu edilen Kâim ve beklenilen adalet veliyy-i emrine salat gönder; onu dergahına yakın olan meleklerle kuşat, Ruh-ul Kudüs'le te'yit et; ey âlemlerin Rabbi olan Allah!

Allah'ım, onu kitabına davetçi, dinini ayakta tutan, ondan öncekileri halife kıldığın gibi onu yeryüzünde halifen kıl; onun için razı olduğun dinini (korumayı) ona mümkün kıl, korkusunu güvene dönüştür; ta ki sana ibadet etsin…

Allah'ım, onu aziz kıl; onunla bizi izzetlendir; ona yardım et ve onun vesilesiyle bize yardımda bulun; ona izzetli bir zafer bağışla ve kolay bir genişlik ona aç; kendi katından ona bir güç ve kudret ver.

Allah'ım, onun vesilesiyle dinini ve peygamberinin sünnetini aşikâr et; öyle ki hak ve hakikatten hiçbir şey, yaratıkların korkusundan dolayı insanlara gizli kalmasın.

Allah'ım, biz senden İslam ve ehline izzet bağışlayacağın; nifak ve ehlini zelil edeceğin onurlu bir devletin tahakkuk bulmasını istiyoruz; öyle bir devlet ki, bizi o devlette, itaatine davet edenlerden ve hidayet yolunu öncülülerinden kılasın, onun vesilesiyle dünya ve ahiret kerametini bize ihsan edesin. Allah'ım, bizi, haktan bize tanıttığın şeyi taşımaya muvaffak et; eksiğimiz olan (tanımadığımız) şeyi de bize ulaştır (bizi ondan haberdar kıl).

Allah'ım, onun vesilesiyle dağınıklığımızı topla, ayrılığımızı birleştir, açığımızı kapat, azlığımızı çoğalt, zilletimizi izzete dönüştür, ailemizi müstağni kıl, borcumuzu eda et, fakirlik ve ihtiyacımızı gider, zorluğumuzu kolaylaştır, yüzlerimizi ak et, esirlerimizi esaret zincirinden kurtar, isteklerimizi karşıla, (zuhuru için) bize verdiğin sözü yerine getir, dualarımızı kabul eyle, istediğimiz şeyleri ver, bizi dünya ve ahiret arzularımıza ulaştır ve isteğimizden daha fazla bize bağışta bulun.

Ey istenilen ve bağışta bulunanların en hayırlısı! Onun vesilesiyle göğüslerimize şifa ver, kalplerimizin öfkesini gider, bütün ihtilaflara rağmen bizi hakka hidayet et; şüphesiz sen istediğini doğru yola hidayet edersin, yine onun vesilesiyle düşmanına ve düşmanımıza karşı bize yardımda bulun; ey hak olan Allah!

Allah'ım, peygamberimizin -senin salât'ın O'na ve Ehl-i Beytine olsun- yanımızda olmamasından, İmamımızın gaybetinden, düşmanımızın çok ve sayımızın azlığından, fitnelerin bize şiddetinden ve zamanın şerlerinin bizi güçsüz düşürmesinden sana şikâyet ediyoruz. Muhammed ve Ehl-i Beyt'ine salât gönder, katından olan acil bir zaferle, zorlukları gidermenle, güçlü bir yardımınla, aşikâr kıldığın hak bir saltanatla, bizleri kapsayan geniş bir rahmetinle, bizleri örten bir afiyetle bize yardımda bulun; kendi rahmetin hürmetine ey rahmet edenlerin en merhametlisi!" (İftitah Duasından)

The post Ehl-i Sünnet Hadislerinden Örnekler appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Bilindiği üzere genelde Ehl-i Sünnet âlimleri, Mehdi'ye inanmakla birlikte onun Ehl-i Beyt mektebinde olan On İkinci İmam olduğu hususunda kesin bir görüşe sahip değillerdir. Ama bu alanda yapılan yeni bir araştırmada, bazı Ehl-i Sünnet âlimlerince, Resulullah (s.a.a)'ın soyundan olan Hz. Mehdi'nin, On Birinci İmam Hz. Hasan Askerî'nin oğlundan başkası olamayacağının kabul edildiği tespit edilmiştir.

Şimdi bu âlimleri yaşadıkları döneme göre kısaca tanıtalım:

1- İbn-i Ebî Selc-i Bağdadî (Ö: Hicrî 326). O, On İkinci İmam'ın naipleri döneminde Bağdat'ta yaşıyordu. Hatib'in Tarih-i Bağdat'ta dediğine göre, meşhur Ebu-l Hasan Darekutni'nin hocasıdır. İbn-i Ebi Selc, Mevalid ve Vefayatü'l Eimme [1] adlı kitabında (Utbe b. Sa'd b. Kenane'nin, Buhari ve Müslim'in hocası Nasr b. Ali Cehzumi'nin öğrencisi) Ahmed b. Muhammed-i Feribai'den naklen "Ebu Muhammed Hasan-i Askeri'nin çocukları"na işaret ederek şöyle yazıyor:

"Muhammed b. Hasan dünyaya gelince İmam Hasan Askerî uzun bir sohbetten sonra şöyle buyurdu: "Zalimler beni öldürmekle bu soyun kökünü keseceklerini sandılar. Ancak Allah Teala'nın gücünü gördüler ve ona Müemmel (halkın arzuladığı kimse) ismini verdiler."

2- Muhammed b. Ebil Fevaris (vefatı: H. 412): Ehl-i Sünnet'in meşhur âlimlerindendir. Zehebi Dürr-ül İslam'da ve İbn-i Esir el-Kamil'de H. 412 yılının olayları bölümünde onu "Hafız Ebu-l Feth Muhammed b. Ahmed b. Ebi-l Fevaris" diye anmıştır.

Seyyid Nu'man Alusizade de Celalu'l Ayneyn adlı kitabının eklemeler bölümünde, onu övücü sözlerle anmış, sözünde, amelinde ve vakarında örnek olan pek değerli ve yüce bir şahıs olarak tanıtmıştır.

Muhammed b. Ebi-l Fevaris, Emir'el- Mü'minin Ali'nin ve pâk İmamların fazilet ve menkıbelerinde kırk hadisi içeren Erbain adlı kitap yazmıştır. Bu kitabın başında şöyle yazar: "Güvenilir raviler Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih'den şöyle rivayet ederler: "Ümmetim için kırk hadis hıfzeden (belleyen, koruyan) kimseye ben şefaat edeceğim."

Daha sonra şöyle yazar: "Bize, hıfz edilmesinde bu kadar büyük sevap ve fazileti olan hadislerin neler olduğunu soracak olurlarsa, cevap olarak deriz ki: Bu soru Muhammed b. Meclis-i Şafii'nin bulunduğu bir toplantıda sorulduğunda Şafii şöyle cevap verdi: "Bu kırk hadis, Emir'ül Mü'minin Ali b. Ebi Talib'in faziletiyle ilgili olmalıdır."

Muhammed b. Ebi-l Fevaris daha sonra kitabının dördüncü hadisinde kendi senediyle Ebu Hafs Ahmed b. Nafi-i Basri'den şöyle nakleder: Babam İmam Ali b. Musa er-Rıza'nın hizmetçisiydi. O, İmam Rıza'dan, o da babası Musa b. Cafer'den, o da Cafer-i Sadık'tan, o da Muhammed Bâkır'dan, o da Ali b. Hüseyin'den, o da Hüseyin b. Ali'den, o da babası Ali b. Ebi Talib'ten, o da Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih'den şöyle nakletmiştir: "Allah Teala'nın katında alnı açık olmak isteyen kimse Ali b. Ebi Talib'i sevsin. Ey Ali, Allah'ın kendisinden razı olmasını isteyen kimse oğlun Hasan'ı sevsin. Korkmadan can vermek isteyen kimse oğlun Hüseyin'i sevsin. Allah'ın, günahlarını affetmesini isteyen kimse Ali b. Hüseyin'i sevsin. Hakkın likasına ulaşmak isteyen kimse Muhammed b. Ali'yi sevsin. Allah'ın, amel defterini sağ eline vermesini isteyen kimse Cafer b. Muhammed'i sevsin. Hakkın likasına tertemiz gitmek isteyen kimse Musa b. Cafer'i sevsin. Hakkın rahmetine güler yüzlü gitmek isteyen kimse Ali b. Musa'yı sevsin. Derecelerinin yüce olmasını ve günahlarının iyiliklere dönüşmesini isteyen kimse onun oğlu Muhammed b. Ali'yi sevsin. Kendisinin kolay hesaba çekilmesini ve gökle yer arası kadar geniş olan takvalıların cennetine girmek isteyen kimse Ali b. Muhammed'i sevsin. Kurtuluşa erenlerle birlikte Allah'ı mülakat etmek isteyen kimse onun oğlu Askeri'yi sevsin. İmanının kâmil olmasını isteyen kimse de onun oğlu Sahibe'z Zaman Mehdi'yi sevsin. Bunlar sapıklık karanlığı gecelerinin aydın lambaları, hak önderler ve fazilet sancaklarıdırlar. Onları sevip kendilerine önder bilenlere ben cenneti tazmin ediyorum."

Muhammed b. Ebi-l Fevaris sözünün sonuna şunu ekler: "Çeşitli mezhepleri araştırıp inceledikten sonra hakikate ulaştım ve aydınlık yolunu buldum. Açık delillerle ve sahih hadislerle onu izledim. Resulullah'ın Ehl-i Beyti'nin üstünlüğü hakkında güvenilir ravilerden ve takvalı insanlardan elde ettiklerimi aynen naklettim." [2]

3- Şeyh Ahmed Câmi (536): Mehdi'yi Hz. İmam Askeri'nin oğlu bilenlerdendir. Abdurrahman Câmi Nefahat-ul Üns'de Sufilerin önde gelenlerini sayarken onu çokça överek diyor ki: O kırk yaşından sonra halkı irşada başladı. O, ulema ve ileri gelenleri hayrete düşüren bin sayfalık bir kitap yazmış ve çoklarını kendisine bağlamıştır. Şeyh Süleyman Kunduzî Hanefi Yenabiu'l Meveddet adlı eserinde, Şeyh Ahmed Cami'nin, on iki İmama ve İmam Mehdi'nin İmam Hasan Askeri'nin oğlu olduğuna inandığını gösteren Şiirini nakletmiştir. [3]

4- İbn-i Hişab-i Bağdadi (567): Meşhur bilgin, nahivci, müfessirdir. İbn-i Hallikan Vefayat-ül Ayan'da şöyle yazar: İbn-i Hişab-i Bağdadî diye meşhur olan Şeyh Ebu Muhammed Abdullah b. Ahmed b. Muhammed b. Hişab, edebiyat, nahiv, tefsir, hadis, soy bilim ve hesap ilminde meşhur alimdir. O Kur'an-ı Kerim'i çeşitli kıraatlerle ezberlemiş olup çeşitli ilimlerde üstattı…

Suyuti de "Tabakat-un Nuhat"da ve diğerleri diğer kaynaklarda bu ve buna benzer ibaretlerle onu anmış ve eserlerini saymışlardır.

İbn-i Hişab küçük bir kitap olan "Tarih-i Mevalid-il Eimme ve Vefayatihim"de, İbn-i Sebbağ-i Maliki "el-Fusul-il Muhimme"de ve Şeyh Süleyman Hanefi "Yenabi-ul Meveddet"de Ebu Nuaym-i İsfehani'nin "Erbain"inde ve Ehl-i Sünnete göre güvenilir olan Ali b. İsa Erbili'nin "Keşf-ul Gumme fi Marifet-il Eimme"sinden naklen, kendi senediyle Ebubekr Ahmed b. Nasr b. Abdullah b. Feth Dari-i Nehrevani'den ve Sıddıka b. Musa'dan İmam Rıza aleyhi's-selâm'ın şöyle buyurduğunu nakleder: "Halef-i Salih, Ebu Muhammed Hasan b. Ali'nin evlatlarındandır; Sahib-ez Zaman ve Mehdi odur."

Yine İbn-i Hişab yazıyor ki: Cerrah b. Süfyan bize şöyle nakletti: Tahir b. Harun b. Musa Alevi, babası Harun'dan ve o da babası Musa'dan şöyle nakletti: "Mevlam Cafer b. Muhammed aleyhi's-selâm buyurdu ki: Halef-i Salih, benim evlatlarımdandır. O Mehdi'dir. İsmi "Muhammed" ve künyesi Ebu-l Kasım'dır. O ahir zamanda kıyam edecektir. Onun annesinin adı ise Seykal'dir."

Ebubekir Dari' der ki: Bir rivayette onun annesinin isminin Hekime ve başka bir rivayette Nergis olduğu belirtilir, Susen olduğu da söylenir. Ama Allah daha iyi bilir. Onun künyesi Ebu-l Kasım'dır. [4]

5- Muvaffak b. Ahmed-i Hanefi (568): Fıkıh, hadis, Şiir, vaaz, hitabede üstat idi. Menakıb'de Fahr-ul Kudat Necmuddin Ebu Mansur Muhammed b. Hüseyn b. Muhammed Bağdadi'den kendi senediyle Selman-i Farsi'den şöyle rivayet eder: Resulullah'ın sallâ'llâhu aleyhi ve alih huzuruna girdiğimizde Hüseyin'in onun kucağında oturuyordu. Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih de onun ağzından, gözlerinden öpüyor ve buyuruyordu ki: "Sen efendisin, efendinin oğlusun, efendinin kardeşisin, efendilerin babasısın. Sen İmamsın, İmamın oğlusun, İmamın kardeşisin ve İmamların babasının. Sen Allah'ın hüccetisin, Allah'ın hüccetinin oğlusun, Allah'ın hüccetinin kardeşisin ve senin soyundan olan Allah'ın hüccetlerinin babasısın; onların dokuzuncusu onların Kâimidir."

Yine bu senetle Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih'ten şöyle rivayet eder: "Beni gökyüzüne çıkardıkları gece Allah Teala buyurdu ki: "Peygamber Rabbinden inene iman etti." Bunun üzerine ben dedim ki: "Müminler de iman ettiler." Allah Teala, "doğru dedin" buyurdu.

Daha sonra buyurdu ki: "Ümmetinden kimi kendi yerine bıraktın." Ben, "onların en üstününü" dedim. Buyurdu ki: "Ali b. Ebi Talib'i mi?" "Evet" dedim. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Ey Muhammed! Ben yeryüzüne bakarak seni seçtim ve senin adını kendi adlarımdan çıkardım. Ben Mahmud'um, sen ise Muhammed'sin. Daha sonra tekrar baktım ve Ali'yi seçtim. Onun da adını kendi adlarımdan türettim. Ben A'la'yım, o ise Ali'dir."

"Ey Muhammed! Ben seni, Ali'yi, Fatıma'yı, Hasan ve Hüseyin'i ve Hüseyin'in soyunu kendi nurumdan yarattım ve sizin önderliğinizi gökyüzündekilere ve yeryüzündekilere sundum. Onu kabul edenler benim yanımda iman ehli sayıldı, kabul etmeyenler ise bunun dışında kaldı.

Ey Muhammed! Kullarımdan biri sizin önderliğinizi kabul etmediği halde bütün gücüyle ölecek derecede bana ibadet etse de onu affetmem. Ey Muhammed! Onları görmek ister misin?" Ben, "Evet, ey rabbim" dedim. Bunun üzerine "bak" buyurdu. Baktığımda Ali, Fatıma, Hasan, Hüseyin, Ali b. Hüseyin, Muhammed b. Ali, Cafer b. Muhammed, Musa b. Cafer, Ali b. Musa, Muhammed b. Ali, Ali b. Muhammed, Hasan b. Ali ve Mehdi'nin nurlar içinde namaza durduklarını ve Mehdi'nin onların arasında parlak bir yıldız gibi durduğunu gördüm.

Daha sonra Allah Teala buyurdu ki: "Ey Muhammed! Bunlar benim hüccetlerimdir. Mehdi ise senin soyuna edilen zulüm ve dökülen kanların intikamını alacak olan kimsedir. İzzet ve celalime andolsun ki, o benim dostlarım için gerekli bir hüccettir. Benim düşmanlarımdan intikam alacak olan da odur." [5]

6- İbn-i Erzek Ebulfazl Abdullah b. Muhammed b. Abdulvehhab Fariki (590): İbn-i Hallikan'dan "Tarih-i Meyyafarikayn"de şöyle yazmıştır: İmam Hasan Askeri'nin oğlu Mehdi, hicri 258'de, Rabiulevvel'in 19'unda dünyaya gelmiştir. [6]

Bizim için önemli olan İbn-i Erzak'ın, İmam Hasan Askeri'nin Mehdi isminde bir oğlunun dünyaya geldiğini itiraf etmesidir. Yoksa ulema arasında İmam-ı Zaman'ın hicri 15 Şaban 255 yılında dünyaya geldiği meşhur olan bir görüştür.

7- Şeyh Feriduddin-i Attar: Hicri 627 yılında öldürülmüştür. Hicri yedinci yüzyılın meşhur arifidir. "Mesnevi"nin sahibi Celaluddin Muhammed Belhi irfandaki o kadar yüce makamına rağmen diyor ki:

Attar gezdi yedi şehri

Biz sokağın başındayız.

Attar "el-Muzaffer-us Sefa" adlı kitabında diyor ki:

Son peygamber olan Mustafa'ydı

Açıklanan son veliyse Murtaza'ydı

Evliyadır Haydar'ın evlatları

Hepsi bir nur olması, hak tarafından olan nidaydı.

Diğer masum İmamları andıktan sonra İmam-ı Zaman'a ulaşınca şöyle diyor:

Yeryüzünde yüz bin evliya

Yakinen isterler Allah'tan Mehdi'yi

Ya ilahi! Mehdi'yi gaybetten çıkar

Tâ ki cihanda adalet ola aşikar

Mehdi hâdidir, muttakilerin tacı

En iyi mahluk evliya burcunda

Sensin bu zamanın evliyasının sonuncusu

Her manadan gizlisin ey can-ı canan

Seni ki hem açıksın, hem gizli

Attar kölen sena etmeye geldi

8- Şeyh Amir Basri: Rum'un Sevani bölgesinde ikamet eden bir arifti. Sonları "ta" harfiyle biten "Zat-ul Envar" adlı kasidesi meşhurdur. 632'de vefat eden Ömer b. Fariz-i Endülüsi Mısri onu kasidelerin en gözde olanı bilmiştir. Şeyh Amir-i Basri'nin kasidesi maarif, sırlar ve adab hakkında olup on iki bölümden oluşur. İmam-ı Zaman'ı tanıma ve ne zaman zuhur edeceği hakkında olan dokuzuncu bölümde şöyle diyor:

– Ey hidayet önderi! Ne zamana kadar gayıp kalacaksın?

– Ey babamız! Dönüşünle bizlere minnet bırak.

– Bizim gözümüz gelen siyah bayraklardadır.

– Ve onun misk kokusu burnumuza gelmektedir.

– Cihan bu müjdeden neşeyle dolacak.

– Ve ağızlar mutluluktan açık kalacak.

– Yorulduk ve bekleyiş uzun çekti, öyleyse ey varlık kutubu!

– Allah aşkı için likana ulaşmamız için çalış!

Ve sonra şöyle devam ediyor:

– Gelişinde acele et ki seni görebilelim

– Çünkü gaybetten sonra mahbubu görmenin has bir tadı var.

9- Muhyiddin İbn-i Arabi (637): Genel olarak Ehl-i Sünnet alimleri ve özellikle Şii bilginleri onu ariflerin ileri gelenlerinden, hakka ulaşan, şeriat, tarikat ve hakikatin reisi bilmişlerdir. Muhyiddin, Şa'rani der ki: "Futuhat–ul Mekkiye" kitabının 366. bölümde şöyle yazar:

"Mehdi zuhur etmelidir. Ancak yeryüzü zulümle dolduktan sonra onu adaletle doldurmak için zuhur edecektir. Dünyanın ömründen bir gün bile kalsa Allah Teala o günü bu halife hilafete ulaşıncaya kadar uzatacaktır.

Mehdi Resulullah'ın sallâ'llâhu aleyhi ve alih soyundan ve Fatıma'nın selâm'ullahi aleyha evlatlarındandır. Dedesi Hüseyin b. Ali b. Ebi Talib'dir. Babası, Ali b. Ebi Talib'in oğlu, İmam Hüseyin'in oğlu, İmam Zeynulabidin'in oğlu, İmam Muhammed Bâkır'ın oğlu, İmam Cafer-i Sadık'ın oğlu, Musa Kâzım'ın oğlu, İmam Ali Rıza'nın oğlu, İmam Muhammed Taki'nin oğlu, İmam Ali Naki'nin oğlu İmam Hasan Askeri'dir aleyhi's-selâm.

Onun ismi Resulullah'ın sallâ'llâhu aleyhi ve alih ismiyle birdir. Müslümanlar Rükn ile Makam arasında ona biat edeceklerdir. O Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih gibidir. Ahlaki açıdan da ona benzer.

Daha sonra İmam, İmam-ı Zaman'ın şeklini ve zuhur edeceği zaman yapacağı işleri genişçe açıklamıştır. [7]

Muhyiddin, Futuhat'ın 463. bölümünde kutup hakkında bahsederken şöyle yazar: Bu ümmetin on iki kutubu vardır. İslam ümmeti o kutupların varlığı etrafında dönmektedir. Nitekim dünya ve ahirette madde alemi de on iki burç üzerindedir.

10- Şeyh Sa'duddin Hamevi (650): Şeyh Sa'duddin Hamevi, Şeyh Necmuddin-i Kubra'nın muavini diye tanınan, 618 yılında öldürülen meşhur arif ve bilgin Sa'duddin Muhammed b. Mueyyid b. Ebi-l Hüseyin b. Muhammed b. Hameviyye'dir. Abdurrahman-i Sufi'nin Mir'at-ul Esrar'da naklettiğine göre o, İmam-ı Zaman'ın sıfat ve özellikleri hakkında müstakil bir kitap yazmış ve Şia'nın akidesinde inanılan Sahib-ez Zaman'ın Hz. Mehdi olduğunu bildirmiştir.

Şeyh Azizuddin Nesefi nübüvvet ve velayet konusunda yazmış olduğu Farsça makalesinde şöyle der: Şeyhlerin şeyhi Sa'duddin Hamevi buyuruyor ki: Peygamber efendimizden önce geçmiş dinlerde "veli" kelimesi yoktu, sadece "nebi" vardı. O dönemlerde şeriat sahiplerinin mirasçıları olup Allah'a yakın olan herkese "enbiya" deniyordu. Her dinde de sadece bir şeriat sahibi vardı.

Hz. Adem'in aleyhi's-selâm dininde birkaç peygamber vardı; onların hepsi Adem'in aleyhi's-selâm mirasçıları olup insanları onun dinine davet ediyorlardı. Hz. Nuh'un, Hz. İbrahim'in, Hz. Musa'nın ve Hz. İsa'nın aleyhi's-selâm dininde de böyleydi.

Hz. Muhammed sallâ'llâhu aleyhi ve alih'e yeni bir din ve şeriat geldiği için Allah tarafından onun dininde "veli" kelimesi ortaya çıktı. Allah Teala Resulullah'ın Ehl-i Beyt'inden on iki kişiyi seçerek onun mirasçıları kıldı ve onları kendisine mukarreb (yakın) kıldı ve kendi velayetine has etti. Onları Muhammed'in sallâ'llâhu aleyhi ve alih mirasçıları kıldı. "Alimler nebilerin mirasçılarıdır" ve "Ümmetimin alimleri İsrailoğullarının peygamberleri gibidir." hadislerini de onlar hakkında buyurdu. Ama son naip olan son veli, on ikinci naip ve on ikinci velidir. Velilerin sonuncusu ve Sahib-ez Zaman Mehdi de odur. Şeyh buyurur ki, dünyadaki evliyanın sayısı on ikiden fazla değildir." [8]

11- Kemaluddin Muhammed b. Talha Şafii (650): Tabakat-uş Şafiiyye'de şöyle yazar: O mercilerden ve önde gelenlerden biriydi. Fıkıh ve diğer ilimleri öğrenmiş olup, akait ve mezheplerin ileri gelen fakihlerinden sayılırdı. Bir müddet sultanın katibiydi ve bu alanda yüksek bir makama ulaştı. Hadis ilmini de muhaddislerden öğrenmişti. Haleb ve Dimeşk'te hadis naklederdi. Hafız Dimyati ve Mecduddin b. Adim onun öğrencilerindendir.

İbn-i Talha, Arapça olan "Metalib-us Seul fi Menakib-i Âl-i Resul" adlı eserinin on ikinci bölümünü masum İmamlara ayırmıştır. Mesela, bir yerinde diyor ki: On birinci bölüm: Ebu Muhammed Hasan 231 yılında dünyaya gelmiştir… Allah Teala'nın ona vermiş olduğu, daimi sıfatı kıldığı, dünyanın eksiltmeyeceği ve insanların dillerinden düşürmeyeceği fazilet ve özellik, Muhammed Mehdi'yi onun soyundan kılması ve onun oğlu etmesidir.

On ikinci bölüm: Ebu-l Kasım, Muhammed b. Hasan el-Halis b. Ali-el Mutevekkil b. Muhammed-il Kani' b. Ali-er Rıza b. Musa-el Kâzım b. Cafer-es Sadık b. Muhammed-el Bâkır b. Ali Zeynulabidin b. Hüseyin-ez Zeki b. Ali-el Murteza Emirulmüminin b. Ebi Talib, el-Mehdi-il Hüccet, el-Halef-es Salih-il Muntazar.

Şeyh Süleyman-ı Hanefiyye Yenabi-ul Mevedde'de (s. 410) diyor ki: İbn-i Talha "Dürr-ul Munezzem"de şöyle diyor: Allah Teala'nın, ahir zamanda yeryüzü zulümle dolduğu zaman zuhur ederek adaletle dolduracak bir halifesi vardır. Allah Teala'nın emriyle kıyam edecek olan bu İmam Mehdi bütün mezhepleri yok edecek ve sadece halis din (İslam) kalacaktır.

O "Metalib-us Sual"da on ikinci bölümde Şiirlerinde diyor ki: Son hücceti Allah Teala teyit etmiş ve bizi onu tanımakla doğru yola hidayet etmiştir. Resulullah ondan söz etmiş ve biz (Ehl-i Sünnet) onu rivayet etmişizdir. Ulemamız da onun manasını anlamış ve Mehdi hakkındaki hadislerin söylenene uygun olarak geldiğini görmüşlerdir. Bu alanda Resulullah'ın, "O Zehra'nın soyundandır" diye buyurmuş olması yeterlidir. Hiç kimse hiç bir zaman Allah Teala'nın Mehdi'ye verdiği belirtilere sahip olmamıştır.

12- Sıbt b. Cevzi (654): Meşhur fakih ve vaiz Şemsuddin Ebu-l Muzaffer Yusuf b. Kızoğlu b. Abdullah-i Bağdadi Hanefi ve Abdulferec b. Cevzi'nin kızından olan torunudur. İbn-i Hallikan, dedesi Ebu-l Ferec hakkında şöyle yazar: "Şemsuddin Ebu-l Muzaffer Yusuf b. Kazavoğlu Hanefi'lerin meşhur vaizlerindendir, kemal açısından da herkesin dikkatini çekmekteydi."

Sıbt b. Cevzi vaaz ve hitabede büyük bir makama sahipti. Öyle ki halife ailesiyle birlikte oturup onun vaazlarını dinliyordu. Herkes onun ilminden istifade ediyordu. Onun değerli ve meşhur eserleri vardır. Kırk cilt olarak yazmış olduğu meşhur tarihi "Mirat-uz Zaman" bu cümledendir.

O, 654'te Dimeşk'te vefat etmiştir. tanınmış eserlerinden biri de "Tezkiret-ul Havas"tır. O, bu kitabında İmam Hasan Askeri'nin hayatını ve evlatlarını anlattıktan sonra şöyle yazar: "Onlardan biri "Muhammed"dir… İmam "Muhammed" İmam Hasan b. Ali b. Muhammed b. Ali b. Ebi Talib aleyhi's-selâm'ın oğludur. Onun künyesi Ebu Abdullah, Ebu-l Kasım, Halef-i Hüccet, Sahib-ez Zaman, Kâim-ul Muntazar'dır. O, Ehl-i Beyt İmamlarının aleyhi's-selâm sonuncusudur.

Abdulaziz b. Mahmud b. Bezzaz, Abdullah b. Ömer'den bize şöyle rivayet etti: "Resulullah buyurmuştur ki: Ahir-i zamanda benim evlatlarımdan, ismi benim ismim, künyesi benim künyem olan biri zuhur edecektir. O, yeryüzünü zulümle dolduğu gibi adaletle dolduracaktır. O, Mehdi'dir." Bu hadis meşhurdur. Ebu Davud ve Zuhri de Hz. Ali aleyhi's-selâm'dan bu anlamda rivayet etmişlerdir. Yine Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih buyurmuştur ki: "Dünyanın ömründen bir günden fazla kalmamış olsa dahi Allah Teala o günde benim Ehl-i Beyt'imden olan birini, yeryüzünü adaletle doldurmak için seçer."

Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih bir çok hadiste Mehdi'den bahsetmiştir.

Bütün Şiiler Halef-i Hüccet'in (Mehdi'nin) var olduğuna ve yaşadığına inanırlar ve bu konuda birkaç delil getirirler. O delillerden biri şudur: (Ehl-i Sünnet'e göre) Hızır ve İlyas gibi bazılarının ömrü uzundur. Çünkü bu ikisinin kaç yaşında olduğu belli değil!…"

İmamlarla ilgili bahsinin sonunda ise şöyle yazar: "İmamın şartlarından birisi, hata etmemesi ve kılavuza ihtiyaç duymaması için masum olmasıdır. Çünkü aksi taktirde teselsül ortaya çıkar ve sonsuza kadar ulaşır. Oysa teselsül aklen imkansızdır.

Biri de şu ki: Tertemiz İmamlar Allah'ın kullara hüccetleridirler. Hüccetin şartlarından birisi ise her açıdan masum olmasıdır." [9]

13- Hafız Muhammed b. Yusuf-i Genci Şafii (658): İbn-i Sebbağ-i Maliki, "el-Fusul-ul Muhimme" adlı kitabında onun hakkında "İmam Hafız" tabirini kullanmıştır. İbn-i Hacer-i Askalani de Sahih-i Buhari'nin şerhi "Feth-ul Bari"de onun rivayetlerine istinat etmektedir. Katib Çelebi "Keşf-uz Zunun" adlı kitabında şöyle yazar: "Kifayet-ut Talib fi Menakib-i Ali b. Ebi Talib" 658'de vefat eden Şeyh Hafız Ebu Abdullah Muhammed b. Yusuf-i Kenceki Şafii'nin eseridir. "el-Beyan fi Ahbar-i Sahib-iz Zaman" da Ebu Abdullah Muhammed b. Yusuf-i Kenceki Şafii'nin eseridir.

Bu değerli alim, Emir-ül mü'minin Ali aleyhi's-selâm'ın menakib ve faziletleri hakkında yazdığı "Kifayet-ut Talib" adlı eserinde Ali aleyhi's-selâm'ın soyundan gelen İmamların isimlerini bir bir kaydedip kısaca hayatlarını yazdıktan sonra on birinci İmam bölümünde şöyle kaydeder: "Ebu Muhammed Hasan (el-Askeri) Samerra'daki evinde defnedilmiştir.

Onun bir oğlu vardır ve o da "İmam Muntazar"dır. Biz kitabımızı onun mektubuyla bitiriyoruz ve daha sonra onun hakkında ayrıntılı bilgi vereceğiz." [10]

Daha sonra "el-Beyan fi Ahbar-i Sahib-ez Zaman" adlı kitabında İmam'dan genişçe bahsetmiştir. Bu kitabın 25. bölümünde şöyle yazar: "Gaybete çekildiği günden bugüne kadar yaşamaktadır. Onun şimdiye kadar yaşaması akli açıdan mümkündür." [11]

14- Celaluddin Muhammed Belhi (672): Büyük "Mesnevi" kitabının sahibidir. Tanınmış bilgin ve arif "Şems-i Tebrizi" adlı divanında bir gazelinde güzel bir hal ile on iki İmamın ismini anmaktadır. [12]

15- Şeyh Alauddevle Simnani (736): Meşhur ariftir. Abdurrahman Cami'nin nakline göre "Şevahid-un Nubuvve"de irfan ve sufilik açısından kutuplar ve abdallar silsilesini sayarken şöyle yazar: Kutbiyye derecesine ulaşanlardan biri de Muhammed b. Hasan b. Askeri'dir ve onun değerli babaları pak Ehl-i Beyt İmamlarıdır. O gaybete çekildiğinde abdallar dairesine girdi. [13]

16- Abdurrazzak Kaşani (736): Meşhur bir ariftir. "Tuhfet-ul İhvan fi Hesais-il Feteyan" kitabında şöyle yazar: Nübüvvetin başlangıcı Adem safiyyellah, kutbu İbrahim halilullah ve sonu Muhammed habibullah olduğu gibi cömertliğin başı da İbrahim, kutbu Emir-ül müminin Ali ve sonu da velilerin sonuncusu olan Muhammed Mehdi'dir. [14]

17- Şeyh Abdullah Mutiri Medeni Şafii (765): "el-Rivaz-uz Zahire fi Fazl-i Al-i Beyt-in Nebi ve İtretih-it Tahire" kitabında Ehl-i beyt İmamlarının aleyhi's-selâm faziletleri hakkında yüz elli bir tane hadis kaydetmiştir. En son hadisinde diyor ki: "Hüseyin b. Ali'nin evlatlarından biri ahir zamanda gelecek olan Mehdi'dir.

… Hüseyin'in soyundan gelenlerin hepsi, bütün Müslümanların güçlerinin yüceliğini, ilimlerinin çokluğunu, takvalarını ve kemallerini itiraf ettiği İmamların büyük önderi, yani peygamberlerin ve en iyi yaratıkların sülalesi Zeynulabidin Ali b. Hüseyin'e (Allah ondan razı olsun) ulaşırlar."

Daha sonra onun ve pâk soyundan bir grubun bazı faziletlerini sayarak diyor ki: "Birinci İmam Ali b. Ebi Talib (Allah ondan razı olsun) ve … Onbirinci İmam Hasan Askeri (Allah ondan razı olsun) ve on ikinci İmam onun oğlu Muhammed Kâim-el Mehdi'dir (Allah ondan razı olsun).

İmam Mehdi dünyaya gelmeden önce Müslümanlar arasında Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih, Ali b. Ebi Talib (Allah ondan razı olsun) ve diğer değerli babaları tarafından onun on ikinci İmam olduğu, kılıçla kıyam edeceği, Kâim-i Muntazar olduğu açıkça söylenmiştir. Sahih rivayetlerde kaydedildiğine göre on ikinci İmam kıyam etmeden önce iki kez gaybete çekilecektir…" [15]

Muhaddis Nuri daha sonra şöyle yazıyor: "Yazarın el yazısıyla yazmış olduğu "er-Riyaz-uz Zahire"yi ele geçirdim. Onun arkasında şöyle yazıyordu: "Riyaz-uz Zahire fi Fazl-i Âl-in Nebi ve İtretih-it Tahirin" kitabı, Mutiri diye meşhur olan, Şafii mezhebine mensup, Eş'ari ve Nakşibendi tarikatından Allah'a muhtaç olan Abdullah b. Muhammed'in eseridir.

18- Hace Muhammed Parsa (822): "Hace Parsa" diye meşhur olan Hafız Muhammed b. Muhammed b. Mahmud Buhari, Hanefi âlimlerinin iftiharlarından ve Nakşibendi ariflerinin büyüklerindendir.

Hace Muhammed Parsa Farsça yazmış olduğu "Fesl-ul Hitab" kitabında şöyle der: "Ebu Abdullah Cafer b. Ali-il Hâdi kardeşi Muhammed Hasan-il Askeri'nin oğlu olmadığını sanarak, kardeşinin İmametinin kendisine intikal ettiğini iddia ettiği için "kezzab" (yalancı) diye çağrıldı… Ve Ebu Muhammed Hasan Askeri, oğlu Muhammed'i ailesi ve ashabı arasından güvenilir kişilere tanıtmıştı."

Daha sonra İmam Hasan Askeri'nin halası Hakime'nin İmam-ı Zaman'ın veladeti hakkındaki hadisini naklederek şöyle diyor: İmam Askeri buyurdu ki: "Halacığım! Bu çocuğu annesine götür." Ben çocuğu annesine götürdüm. Ertesi gün İmam Askeri'nin yanına gittiğimde bebeğin onun karşısında olduğunu gördüm. Bebek öyle nurluydu ki beni kendisine cezbetti. Bunun üzerine, "Efendim! Bu mübarek bebek hakkında bir bilgin var mı?" diye sordum. İmam dedi ki: "Halacığım! Beklenilmesi gereken ve bize müjdesi verilen budur."

Bunu duyunca ben secdeye kapanarak Allah'a şükrettim. Eve gittiğimde bir süre bebeği göremedim. Bir gün İmam'a, "Ey mevlam! Efendimiz ve muntazarımızı ne yaptın?" diye sorduğumda buyurdu ki: "Onu, Musa'nın annesinin bebeğini emanet ettiği kimseye emanet ettim."

Kitabın haşiyesinde, kitapta nakledilen ve Resulullah'a nispet verilen zayıf hadisi (babasının ismi babamın ismidir) reddederek, Câmi'nin "Şevahid-un Nubuvvet"te getirdiği Mutezid Abbasi'nin hikayesini naklederek Mehdi'nin kıyamının belirtilerini zikretmiştir.

Daha sonra ise şöyle yazar: "Bu konuda hadisler sayılmayacak kadar çoktur. Her zaman hazır olan gözlerden kayıp, Sahib-ez Zaman Mehdi'nin (Allah ondan razı olsun) faziletleri oldukça fazladır. Onun zuhur edeceğine, varlığının nurunun her tarafı aydınlatacağına, İslam dinini yeniden canlandıracağına, gerektiği gibi Allah yolunda cihad edip kendi zamanında, yani takvalıların döneminde dünyanın dört bir yanını kötülüklerden arındıracağını dair bir çok hadis vardır.

Onun ashabı her türlü kusur ve ayıptan arınmış olup onun hidayetiyle hakikate kavuşurlar. Hilafet ve İmamet onun vasıtasıyla son bulur.

O, babasının vefatından kıyamete kadar İmamdır. Hz. İsa aleyhi's-selâm onun arkasında namaz kılacak, onun davasını doğrulayacak ve halkı İslam dinine davet edecektir. [16]

19- Şemsuddin Muhammed b. Yusuf-i Zerendi (750): Resulullah'ın harem-i şerifinde hadis üstadı olup hadis dalında "Bağyet-ul Mertab" kitabının ve "Dürr-us Simtayn fi Fezail-il Mustafa vel Murtaza ve sıbtayn" kitaplarının yazarıdır.

Zerendi "Mirac-ul Vusul ila Marifet-i Fazilet-i Âl-ir Resul" kitabında şöyle yazar:

"Meşhur kerametler sahibi on ikinci İmam haktır ve Resulullah'ın eserlerini izleme vasıtasıyla yüce bir makama sahiptir. O, hakka kâim ve halkı hakikat yoluna davet eden, yani Ebu-l Kasım Muhammed b. Hasan-il Askeri'dir." [17]

20- Melik-ul Ulema-i Hindi (849): Şehabuddin b. Şemsuddin b. Ömer-i Hindi, "Behr-ul Mevac" tefsirinin sahibi Melik-ul Ulema diye meşhurdur. Gulamali Bilgirami (1172) "Subhet-ul Mercan"da şöyle yazıyor: "Mevlana Kadı Şehabuddin b. Ömer Zevali Devletabadi, Dehli'nin Devletabad bölgesinde dünyaya gelmiş, Kadı Abdulmuktedir Dehlevi ve Mevlana Havaceki Dehlevi'nin yanında tahsil görmüş ve kendi zamanındakilerden öne geçmiştir. Sonra "Cunfuz"a hicret etmiş ve oranın sultanı tarafından kendisine "Melik-ul Ulema" lakabı verilmiştir. Kadı orada oturarak tahkik ve yazarlığa başladı. Arap ve acem talebeler kendisinden faydalanmak için onun etrafında toplandılar. Farsça olan "Bahr-ul Mevac" tefsiri ve "Menakib-us Sadat" onun eserlerindendir. O, 849'da vefat etmiştir."

Melik-ul Ulema son kitapta şöyle yazıyor: "Ehl-i Sünnet der ki, dört halifenin hilafeti nasıl tespit olmuştur. Çünkü Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih şöyle buyuruyor: "Benim hilafetim otuz yıldır." Ve o Hz. Ali'nin hilafetiyle son buldu. Yine on iki İmamın hilafeti de hadisle sabittir, onlardan:

Birincisi: İmam Şah Ali'dir (kerremellah-u vecheh). Onun hilafeti konusunda "Hilafet otuz yıldır" hadisi gelmiştir.

İkincisi: İmam Şah Hasan'dır (Allah ondan razı olsun). Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih onun hakkında buyurmuştur ki: "Bu oğlum efendidir. Yakında Müslümanların arasında sulh yapacaktır."

Üçüncüsü: İmam Şah Hüseyin (Allah ondan razı olsun). Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih onun hakkında buyurmuştur ki: "Bu oğlum efendidir. Yakında azgın bir grup onu öldürecektir." Ve Şah Hüseyin'in evlatlarından dokuz İmam. Resulullah sallâ'llâhu aleyhi ve alih buyurmuştur ki: "Hüseyin b. Ali'den sonra, onun evlatlarından dokuzu İmamdır. Onların sonuncusu ise Kâim'dir." Cabir b. Abdullah-i Ensari der ki: Resulullah'ın sallâ'llâhu aleyhi ve alih kızı Hz. Fatıma'nın huzuruna gittiğimde onun karşısında bir lehiv olduğunu gördüm. O lehivde onun evlatlarından olacak İmamların isimleri vardı. Saydığımda onların on bir kişi olduğunu gördüm, onlardan biri de Kâim'di aleyhi's-selâm.

21- İbn-i Sebbağ-i Maliki (855): Nuruddin Ali b. Muhammed Sebbağ-i Maliki Ehl-i Sünnet’in ileri gelen alimlerindendir. Hafız b. Hacer-i Askalani’nin öğrencisi Sehavi-i Mısri hicretin dokuzuncu asrındaki alimler hakkında dokuz ciltlik “ed-Du-i Lami’” adlı kitabında şöyle der: “O, esasen Kazza ahalisinden olup 784 yılında Mekke’de dünyaya gelmiş ve orada eğitim görmüştür. İlk önce Kur’an’ı, fıkıhta bir risaleyi ve İbn-i Malik’in Elfiye’sini ezberlemiş daha sonra nahv, fıkıh ve diğer ilimleri o bölgenin alimlerinden olan Abdurrahman-i Farsi, Abdulvehhab b. Afif-i Yafii, Cemal b. Zuheyre, Ebu-l Mesud, Sa’d-i Nuri, Ali b. Muhammed b. Ebibekr-i Şeybi, Muhammed b. Ebibekr b. Süleyman-i Bikr gibi alimlerden öğrenmiştir. Yine Velal Abdulvahid-i Mürşidi ve Ali-i Zeyn-i Meraği’nin derslerine katılmıştır. Onun başlıca “el-Fusul-il Muhimme li Marifet-il Eimme ve hum İsna Aşar” ve “el-İber-u fi men Sefeh-en Nazar” gibi eserleri vardır. Kendisi, 855 yılında vefat etti ve “Muallat” denilen bölgede defnedildi.

Ahmed b. Abdulkadir Acili-i Şafii de “Zahiret-ul Meal” adlı kitabında, honsa meselesinde onu övmüştür. Yine Ehl-i Sünnet’in büyük alimlerinden diğer bir grupta ona olan güvenlerinden dolayı “el-Fusul-il Muhimme” adlı kitabından alıntı yapmışlardır. Abdullah b. Muhammed Matiri Medeni-i Şafii-i Nakşibendi “Riyaz-uz Zahire” adlı kitabında, Nuruddin Ali Semhudi “Cevahir-ul Akdeyn”de ve Burhanuddin Ali Halebi-i Şafii “Sire-i Halebiyye”de, Abdurrahman-i Sefuri “Zinet-ul Mevasis”de ve diğerleri bu gruptandırlar.[18]

İbn-i Sebbağ “el-Fusul-ul Muhimme” adlı kitabında pâk İmamların ismini bir bir zikrederek açıklayıp son olarak şöyle söylüyor: “On ikinci bölüm -Ebu-l Kasım Hüccet Halef-i Salih b. Ebi Muhammed-il Hasan-el Halis-, yani on ikinci İmamın, doğum tarihi, İmametinin delilleri, onun, gaybet ve hükümetinin müddeti, nesep, künye ve lakapları ile ilgili hadisler”

Daha sonra İmam-ı Zaman’ın doğum tarihini beyan ederek güvenilir ravilerce Resulullah’dan ve önceki İmamlardan onun hakkındaki hadislerin on ikinci İmam olarak Hüccet b. Hasan-il Askeri’nin şahsına tatbikini nakletmektedir. Büyük Şii ve Sünni muhaddislerinin bu konuda kendi muteber kaynaklarında kaydettikleri ve özel bir önem verdikleri hadisleri naklederek diyor ki:

“Şeyh Ebu Said Muhammed b. Yusuf b. Muhammed Kenceki-i Şafii “el-Beyan fi Ahbar-i Sahib-ez Zaman” adlı kitabında Mehdi’nin yaşadığını ve şimdiye kadar gaybette olduğuna delil getiriyor.

İbn-i Sebbağ son olarak İmam Hasan Askeri’yle ilgili bölümde şöyle yazıyor: “Ebu Muhammed’in (Allah ondan razı olsun) bir oğlu vardı. O da herkesin hak devletinin zuhurunu beklediği Hüccet-i Kâim’dir. Zamanın halifesinin korkusundan, baskı altında olmasından, Şiilerin aranmasından ve onların tutuklanarak hapsedilmesinden dolayı onun doğumu saklı kaldı.”

22- Şeyh Abdurrahman Bestami (858): Şeyh Süleyman Hanefi “Yenabi-ul Mevedde”de şöyle yazar: “Büyük şeyh Abdurrahman Bestami “Dürret-ul Meairf” kitabının yazarıdır. O Şiirinde der ki:

Âl-i Muhammed’in yücelik ve azameti zuhur edecektir

Ve Allah’ın adaleti ilk kez olması gerektiği gibi insanlara aşikar olacaktır.

İmam ali b. Musa-er Rıza’dan bize rivayet edildiği gibi.

Ve harif ilmi hazinesinde açıkça elde edilecektir.

Daha sonra diyor ki: Şeyh Muhaddis-i Fakih Muhammed b. İbrahim-i Cevyni-i Hamui-i Şafii’nin “Fevaid-us Sımtayn” adlı kitabında kendi senediyle Ahmed b. Ziyad’dan, Dubel b. Ali-i Hazai’den rivayet ettiği konu bize rivayet edilmiştir ve o şöyledir: Sonu “ta” harfiyle biten kasidemi İmam Rıza’ya (Allah ondan razı olsun) okuyunca şu beyitlere ulaştım:

Sizlerden bir İmamın gelmesi şüphesiz gerçekleşecektir

Ve o Allah’ın ismi ve bereketiyle kıyam edecektir

O aramızdaki bütün hak ve batılı birbirinden ayıracaktır

Ve her iyi ve kötü amelin karşılığını verecektir.

Bunun üzerine İmam Rıza şiddetli bir şekilde ağlayarak şöyle buyurdu: “Ey Dubel! Ruh-ul Kudüs senin dilinle konuştu. Bu İmamın kim olduğunu biliyor musun?” Ben “hayır” dedim. “Sadece sizden olan bir İmamın yeryüzünü adaletle dolduracağını duydum.”

Bunun üzerine İmam buyurdu ki: Benden sonraki İmam oğlum Muhammed ve Muhammed’den sonra oğlu Ali ve Ali’den sonra oğlu Hasan ve Hasan’dan sonra oğlu Hüccet-i Kâim’dir. Gaybeti döneminde onu beklemek ve zuhur ettiğinde ise ona itaat etmek gerekir. O yeryüzünü zulümle dolduğu gibi adaletle dolduracaktır.

Ama “ne zaman kıyam edeceği” gelecekten haber vermektir. Babam, babalarından ve nihayet Resulullah’dan sallâ’llâhu aleyhi ve alih şöyle rivayet eder: “Onun misali, ansızın vuku bulacak olan kıyamet gibidir.”[19]

23- Ebu-l Meani, Muhammed b. Abdullah-i Sıracuddin-i Rufai (885): Rufai soyunun ileri gelenlerinin hepsi Ehl-i Sünnet’in meşhur alim ve ariflerinden olup tarikat silsileleri “Rufai” diye bilinmektedir. Günümüze kadar bu soyun ileri gelenleri hâlâ Ehl-i Sünnettendir.

O, “Sihah-ul Ehbar fi Nisen-is Sadat-il Fatimiyyet-il Ehyar” adlı kitabında onuncu İmam hakkında şöyle yazıyor: “İmam Ali-el Hadi b. İmam Muhammed Cevad’ın aleyhi’s-selâm, lakabı Naki, Alim, Fakih, Emir, Delil, Askeri ve Necib’dir.

O hicretin 212’sinde Medine’de dünyaya geldi ve Abbasi halifesi el-Mutezz döneminde 254 yılında şehid edildi. Onun, İmam Hasan Askeri, Hüseyin, Muhammed, Cafer ve Aişe isimlerinde beş oğlu vardı. İmam Hasan Askeri, kendisinden geriye, bodrum sahibi Allah’ın velisi Hüccet-i Muntazar İmam Muhammed-il Mehdi aleyhi’s-selâm bıraktı.”

Adı geçen kitabın başka bir yerinde ise İmametten bahsederken şöyle diyor: “Ehl-i Beyt İmamlarının arifleri şöyle nakletmişlerdir: İmam Hüseyin aleyhi’s-selâm manevi hilafet ve toplumun İmametinin kendi soyundan geleceğini anlayınca bu büyük nimete kavuşmak için sevindi ve canını Allah yolunda feda etti. Allah Teala da ona minnet bırakarak yüce İmamet makamını onun evlatlarına emanet bıraktı ve onu tertemiz soyundan olan Hüccet-i Muntazar İmam Mehdi aleyhi’s-selâm ile bitirdi.”[20]

24- Nuruddin Abdurrahman Câmi (898): Meşhur bilgin ve arif ve tanınmış şairdir. Muhammed b. Süleyman Kufevi “A’lam-ul Ehyar fi Fıkh-ı Mezheb-in Nu’man-il Muhtar”da şöyle yazıyor: “Şeyh Allah’ı tanıyan, Allah’a yönelen, tarikatın delili, hakikatın tercümanı … bütün faziletleri ve incelikleri kendisinde toplayan Mevla Câmi Nuruddin Abdurrahman … başlıca büyük, meşhur ve güvenilir “Şevahid-un Nubuvvet” kitabının yazarıdır.

Alim Allame Kadı Hüseyin Diyarbekri “Tarih-u Hamis” kitabının başında şöyle yazmıştır: “Bu, muteber kitaplardan, yani Tefsir-i Keşşaf’tan ve… Mevla Abdurrahman-i Câmi’nin Şevahid-un Nubuvvet’inden seçmiş olduğum peygamberlerin efendisinin başından geçenler ve son Peygamberin sallâ’llâhu aleyhi ve alih özelliklerini kapsayan bir mecmuadır.”

Câmi bu kitapta Hüccet b. Hasan-il Askeri aleyhi’s-selâm’ı on ikinci İmam bilmiş, onun doğumunda gerçekleşen bazı hayret verici olayları ve kerametlerini beyan ederek diyor ki: Dünyayı adaletle dolduracak olan odur… İlginç olanı şu ki, Şii alimleri Câmi’yi mutaassıp bir Sünni bilmektedirler. Öyle ki, Mecalis-ul Müminin kitabını yazması ve Şii olmadıkları açıkça bilinen bazılarını Şii olarak tanıtmasından dolayı kendisine “Şii türeten” lakabı verilmiş olmasıdır.

Evet; Abdurrahman Câmi “Şevahid-i Nübüvvet” adlı kitabında pâk İmamların aleyhi’s-selâm hayatlarını anlatırken son olarak diyor ki: “Muhammed b. Hasan b. Ali b. Muhammed b. Ali-er Rıza (Allah onlardan razı olsun) on ikinci İmamdır. Onun künyesi Ebu-l Kasım’dır. İmamiyye onu Hüccet, Kâim-il Muntazar, Sahib-uz Zaman diye anmıştır.” Daha sonra Şii kaynaklarına dayanarak İmam’ın doğumu hakkında genişçe bahsetmiştir. Mesela İmam-ı Zaman’ın doğumu hakkında şöyle diyor: “Ebu Muhammed Zeki’nin (Allah ondan razı olsun) halası der ki: Bir gün Ebu Muhammed’in (Allah ondan razı olsun) yanına gittiğimde buyurdu ki: “Halacığım! Bu gece bizde kal. Çünkü Allah Teala bize bir oğul verecektir.” Ben dedim ki, “O çocuğu kim doğuracak? Çünkü Nergis’de hamilelik belirtileri göremiyorum.” Buyurdu ki: “ Halacığım! Nergis, Hz. Musa’nın aleyhi’s-selâm annesi gibidir. Doğumdan önce onda hiç bir hamilelik belirtisi olmaz…”

… “Çocuk dünyaya geldiğinde secdeye kapandığını gödrüm. Hemen onu aldım. O sırada Ebu Muhammed, odasından “Halacığım! Oğlumu yanıma getir” diye seslendi. Bebeği onun yanına götürdüğümde onu kendi yanına oturttu ve dilini onun ağzına sokarak, “Ey oğlum! Allah’ın izniyle konuş” buyurdu. Bebek konuşmaya başlayarak şöyle dedi: “Bismillahirrahmanirrahim. Biz ise yeryüzünde güçten düşürülenlere lütufta bulunmak, onları önderler yapmak ve mirasçılar kılmak istiyoruz…” Daha sonra Hace Parsa gibi onun hayatının bir kısmını anlatmaya devam ediyor.

25- Abdurrahman-i Sufi. Farsça olan “Mirat-ul Esrar” kitabının yazarıdır. “Tuhfet-u İsna Aşeriyye” kitabının yazarı Abdulaziz Dehlevi’nin babası Şah Veliyullah Dehlevi, “el-İntibah fi Selasil-i Evliyaullah ve Esanid-i Varisi Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih” adlı kitapta ondan naklederek, İmam-ı Zaman hakkında şöyle yazarıyor: O din ve devlet güneşi, o millet ve devletin hidayetçisi, o Ahmed’in pâk Kâim’i Ebu-l Kasım Muhammed b. Hasan-il Mehdi (Allah ondan razı olsun) Ehl-i Beyt İmamlarının on ikincisidir. Annesi ümm-ü velet idi [21] ve onun ismi Nergis’ti. 255. yılın Şaban ayının ortasında Cuma akşamı günü dünyaya gelmiştir. “Şevahid-un Nubuvve”nin rivayetine göre 258 yılında Ramazan ayının 23’ünde Surremenrea’da dünyaya gelmiştir.

On ikinci İmam Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’le aynı künye ve isme sahiptir. Lakapları ise Mehdi, Hüccet, Kâim, Muntazar, Sahib-uz Zaman ve Hatem-u İsna Aşer’dir.

Sahib-uz Zaman babası İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm vefat edince beş yaşındaydı ve o yaşta İmamet makamına ulaştı. Allah Teala, Yahya b. Zekeriya’ya çocuk yaşta hikmet ve keramet verdiği, İsa b. Meryem’i küçük yaşta yüce makama ulaştırdığı gibi onu da küçük yaşta İmam kıldı. Onun kemalatı ve harikulade işleri buraya sığmayacak kadar çoktur.” Daha sonra Muhyiddin Arabinin daha önce naklettiğimiz sözünü delil olarak getiriyor.

26- Fazl b. Ruzbahan Honci-i Zende (905): Tanınmış mutaassıp bir alimdir. O, Tirmizi’nin “eş-Şemail” adlı kitabına şerh yazmış ve kitabın başında şöyle demiştir: “Allah Teala’ya muhtaç Fazl b. Ruzbehan Ebu-l Hayr… Aslen ensari olup, Fars beldesinin “Honc” bölgesindenim. Şiraz’da dünyaya gelmiş ve İsfahan’da ikamet etmekteyim.

Sehavi “Duullah-i Mea” kitabında, c.6, s.171’de şöyle yazıyor: “O, Emiduddin-i Şirazi’nin, Cemaluddin Erdistani’nin ve İsfahan kadısının öğrencilerinden idi. Kahire’ye giderek Beytulmukaddes’i ziyaret etti ve sonra Medine’ye giderek bir kaç ay orada kaldı. Medine’de benim yanımda 887 yılında Sahih-i Buhari’den ders aldı ve onun için genişçe bir icazet yazdım. Daha sonra Mekke’de de beni görmeye geldi. Bu yılda (897) onun Sultan Yakub’un (Bayındırlı) sarayında katip olduğunu duydum. Evet; Şah İsmail Safevi başa gelince kaçtı ve Kaşan’da Maveraunnehreyn’de vefat etti.

O, büyük Şii alimi Allame Hilli’nin “Keşf-ul Hak” adlı kitabına “İbtal-il Batıl” kitabıyla reddiye yazmış, İmamiye Şiası’nın bütün itikadatını eleştirmiş, anlatılmayacak bir inat ve düşmanlıkla ret ve inkarda bulunmuştur. Şehid Kadı Nurullah Şusteri “İhkak-ul Hak” kitabını onun temelsiz eleştirilerini reddetmek ve cevap vermek için yazmıştır. Her üç kitap ayrı ayrı olarak Kum’da Ayetullah Necefi Maraşi’nin denetimi altında gerekli açıklamalarla yeniden basılmıştır.

Aynı zat Vesilet-ul Hadim ilel Mahdum diye bir kitap yazarak Hz. Ali’den Hz. Mehdi’ye kadar on iki Ehl-i Beyt İmamının her birinin ismini ayrı ayrı zikredip onların masum olduklarını ve faziletlerini Şiir şeklinde açıklamıştır.[22]

Açıklama: Fazl b. Ruzbehani’nin o kadar ısrarıyla birlikte kitabında Muttakilerin mevlası Hz. Ali’nin hilafet makamı ve faziletlerini Şia’nın akidesini reddetmek için onun ve soyundan gelen İmamların hakkını reddetmesi gerçekten üzücü bir olaydır. Nasıl olur da burada onları bir bir överek hatta vaat edilen Mehdi’yi, Şia’nın inancına göre Âl-i Muhammed’in Kâim’i Muhammed b. Hasan-il Askeri olarak tanıtıyor. Bu kutlu zatları on iki İmam, nübüvvet ve vilayet semasının yıldızları bilen bir kimsenin onların izleyicilerine yani Şia toplumuna sırf halifelerin hilafetlerini kabul etmedikleri için niçin bu kadar düşmanlık beslediğini bilmiyoruz. Şia da, onun on iki İmam hakkında söylediklerini söylüyor. Onun Şiirlerini açıklamaya gerek yoktur.

27- Celaluddin Muhammed Devani (908): Hicretin dokuzuncu asrının meşhur filozof ve hekimidir. Bütün Ehl-i Sünnet uleması Celaluddin’i kendi alimleri bilmektedirler. Onun elimizde olan kitapları, özellikle en son ilmi eseri olan “Şerh-u Akaid-i Azdi” adlı kitabı da bunu göstermektedir. Çünkü o, bu kitapta Eş’ari mezhebini “Kurtuluşa eren fırka” bilmektedir.

Bununla birlikte Celaluddin, Tabakat-i Celali diye meşhur olan Hace Nesiruddin-i Tusi’nin “Tecrid-ul İtikad” adlı eserine eski ve yeni haşiye gibi eserlerinde tertemiz İmamları andığı her yerde o kutlu zatları Şia’nın andığı gibi anmaktadır.

O, özellikle gizlice Farsça yaşmış olduğu “Fezail-i İbn-i Bitrik”e ve daha sonra benim kalemimle onun hayatına ek olarak basılan “Nur-ul Hidaye fi İsbat-il Vilaye” adlı eserinde, “masumluk”, peygamberin ve ondan sonraki önderin masum olmasının aklen gerekliliği çerçevesinde bir önsözde genişçe bahsettikten sonra şöyle yazıyor: “Delilli önsözden sonra, Muhammed sallâ’llâhu aleyhi ve alih ümmetinin uleması her ne kadar Resulullah’dan sonra ümmet arasında ilmi ve ameli meseleleri öğretecek, dini ve dünyevi hükümleri açıklayacak, Resulullah’ın dinini yayacak ve koruyacak bir İmamın gerekliliğinde ittifak etmiş olsalar da bunun kimde gerçekleşmesi konusunda ihtilaf etmişlerdir. Bir grup da, Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’den sonra hak halifenin Ebubekr b. Ebi Kuhafe, ondan sonra Ömer b. Hattab, ondan sonra Osman b. Affan ve ondan sonra da Ali b. Ebi Talib olduğuna inandı. Diğer bir grupsa Resulullah’dan sallâ’llâhu aleyhi ve alih sonra hak halifenin vasıtasız olarak Ali b. Ebitalib’den başka kimsenin olmadığına ve ondan sonra İmam Hasan, ondan sonra İmam Hüseyin, ondan sonra İmam Zeynulabidin, ondan sonra İmam Muhammed Bâkır, ondan sonra İmam Cafer-i Sadık, ondan sonra Musa Kâzım, sonra Ali b. Musa, sonra Muhammed Taki, sonra Ali Naki, sonra Hasan Askeri ve daha sonra da Mehdi-el Hadi-el Kâim-i bil hak aleyhum'us-selâm olduğuna inandı.”

Ve iki sayfa sonra Ali b. Ebi Talib’in diğer halifelere nispeten özelliğini sayarken şöyle yazıyor: “Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ten sonra hak halifenin İmam Mehdi-el Hadi’ye kadar Emirulmüminin Ali b. Ebi Talib aleyhi’s-selâm ve ondan sonra İmam Hasan, sonra İmam Hüseyin’in olduğuna yakin ettim. Onların masum olduklarını hiç kimse inkar edemez.

Masum oldukları için Resulullah’ın halifeliğine hak kazanmış olurlar. Onlar olmaksızın, Muhammed’in dininin bekası olan hilafetin maksadı gerçekleşmez. Dolayısıyla, taklitten kurtularak araştırmaya kavuştum.”

28- Şeyh Hasan Irakî (925): Abdulvehhab Şa’rani “el-Levakih-ul Envar fi Tabakat-il Ahyar” adlı kitabında şöyle yazıyor: “Şeyh, Salih, abid, zahid, sahih keşif ve yüce maneviyat sahibi Şeyh Hasan Iraki, Ratli gölüne bakan tepenin üzerinde defnedilmiştir. O, Mısırda yaşıyordu ve yaklaşık olarak yüz otuz yıl hayat sürdürmüştür. Ben hocam Ebu-l Abbas Harisi ile birlikte onun yanına gidip geliyordum. Bir gün dedi ki: “Sana işimin başından şimdiye kadar başımdan geçen bir hikayeyi anlatmak istiyorum. Kendimi çocukluktan beri seninle arkadaşmışız gibi hissediyorum.” “Buyurun” dedim. Bunun üzerine şöyle başladı: “Ben Dimeşk’te bir sanatkardım. Cuma günlerini ayyaşlık ve şarap içmekle geçiriyordum. Bir gün kendime gelerek “Sen bu iş için yaratılmamışsın” dedim. Bunun üzerine arkadaşlarımdan uzaklaştım. Onlar beni takip ettilerse de izimi bulamadılar. Emevilerin merkez camisine girdiğimde birinin sandalyede oturup Mehdi hakkında sohbet ettiğini gördüm. O anda içimde Mehdi’yi görme şevki uyandı. Ondan sonra ettiğim her secdede Allah Teala’dan Mehdi’yi görmeye kavuşmayı istedim.

Bir gün, akşam namazından sonra sünnet namaz kılarken birinin arkamda oturup elini omuzsuma koyduğunun fark ettim. O adam bana şöyle dedi: “Evlat! Allah senin duanı kabul buyurdu. Ne bekliyorsun? Mehdi benim.” Bunun üzerine ben dedim ki: “Benim evime gelir misin?” O, “Evet” dedi. Daha sonra benimle birlikte evime geldi, “Yalnız kalacağım sessiz bir yer ver bana” dedi ve bir hafta bizimle birlikte kaldı.[23]

29- Şemsuddin Muhammed b. Tulu Dimeşki (953): “el-Eimmet-il İsna Aşer” adlı kitapta, İmam-ı Zaman’ın hayatı bölümünde şöyle yazıyor: “Hüccet-il Mehdi Ebu-l Kasım Muhammed b. Hasan … (Allah onlardan razı olsun) Şia’ya göre on ikinci İmam olup Hüccet diye meşhurdur. Şia onu İmam-ı Muntazar ve Kâim-i Mehdi diye bilmektedir… O, 255 yılında, Şaban ayının ortasında Cuma günü dünyaya gelmiştir. Babasından sonra beş yaşındaydı.” Daha sonra şöyle yazıyor: “Ben güvenilir bildiklerimi “el-Muhda ila ma Verede fil Mehdi” adlı kitabımda kaydettim. Ben on iki İmamın hayatını sırayla anlattım. Oğulların babalarından sonra anlatılması iyi bir sıradır.”[24]

30- İbn-i Hacer Heysemi Mekki (973): Meşhur mutaassıp bir alim olup Şia’nın itikadının reddinde “Sevaik-u Muhrika” adlı bir kitap yazmıştır. O, bu kitabının başında şöyle yazıyor: “Bu yıl Rafızilerin Mekke’ye fazla geldiğini görüyorum (O, Mekke’nin o günkü alimlerinin en önde geleniydi). Rafızi hacılarının fazla olması Ehl-i Sünnet’in inancını sarsabileceği için çaresiz bu kitabı yazmak sorunda kaldım!”

O, Şia toplumunun Mehd-i Muntazar ve onun gaybeti hakkındaki inancını hatalı addetmeye çalışmasına rağmen Ehl-i Beyt İmamlarına değindiği başka bir yerde hak ve hakikat kalbine akmış, İmam Hasan Askeri’nin hayatını anlattıktan sonra şöyle yaşmıştır: “O kendisinden geriye sadece Ebu-l Kasım Muhammed b. Hüccet’i geriye bıraktı. Babası öldüğünde o beş yaşındaydı. Bu yaşta Allah Teala ona hikmet verdi; o Kâim-i Muntazar diye çağırılmaktadır.

Açıklama: Bu Ehl-i Sünnet alimlerinin çoğununun düşünce tarzından bir örnektir. Şöyle ki, Mehdi-i Muntazar ve Şia’nın gaip İmamından söz edilince ne yazık ki has bir taassupla onu inkar etmeye çalışırlar. Fakat vicdanlarının feryadını dinlediklerinde vaadi verilen Mehdi’nin gerçek olduğunu ve onun da İmam Hasan Askeri’nin oğlundan başka kimsenin olmadığını anlarlar.

31- Abdulvehhab Şa’rani (973): Büyük arif ve meşhur alimdir. Hicri 1305’de Mısır’ın Ezheriyye’de basılan meşhur kitabı “el-Yevakit vel Cevahir” adlı kitabının önsözünde şöyle der: “Şeyh-ul İslam Futuhi Hanbeli’nin bu kitap hakkında yazmış olduğu şeylerden biri de şudur:

“Bu kitabın manalarını kötü düşünceli düşmandan ve yalancı inkar edenden başkası yermez. Nitekim, bunun yazarını Kur’an ve Kur’an bilimlerinden habersiz olan ve doğru yoldan çıkandan başkası hatalı addetmez ve yine kıskanç, kinci, cahil, kötü düşünceli, sapık, sünni muhalifi, dinsiz ve İslam toplumundan çıkan dışında hiç kimse bu kitabın yazarının fazilet ve yüceliğini inkar etmez.”

Abdulvehhab Şi’rani, iki meşhur kitabı “el-Yevakit vel Cevahir” ve Tabakat-i Kübra da denilen “Levakih-ul Envar fi Tabakat-il Ahyar”da İmam Hasan Askeri’nin oğlu Mehdi hakkında değerli şeyler kaydetmiştir. Onun değindiği bu noktalar bizim için her açıdan ilginç ve düşmanı susturmak için gereklidir. Onun Futuhat’ta Muhyiddin Arabi’den (onun elinde olan basımından) naklettiğini veya Şeyh Hasan Iraki ve Şeyh Ali Havas ve diğerlerinden naklettiklerini onların isimlerinin altında getirdik. O, “Yevakit”inin ikinci cildinin 65. bölümünde şöyle yazar: Allah Teala’nın bize bildirmiş olduğu kıyametten önceki bütün belirtiler doğrudur ve hepsinin kıyametten önce gerçekleşmesi gerekir. Mehdi’nin zuhuru, Deccal’ın gelmesi, İsa’nın aleyhi’s-selâm inmesi vs. gibi. Hatta eğer dünyanın ömründen bir gün bile kalmamış olsa bunlar gerçekleşecektir…

Mehdi aleyhi’s-selâm İmam Hasan Askeri’nin evlatlarındandır. O, 255 yılında Şaban ayının ortasında dünyaya gelmiş olup hala yaşamaktadır. Allah Teala İsa b. Meryem’i onunla bir araya getirinceye kadar da yaşayacaktır.

Buna dayanarak, Mehdi’nin bugün, yani 958 yılına kadar 706 yaşında olması gerekir.[25] “Mısır’daki “Rıtli gülü”ne bakan “Kevm-ur Reş” tepesinde defnedilen Şeyh Hasan Iraki, İmam Mehdi’nin ziyaretine gitmeye muvaffak olduğunda İmam bana şöyle rivayet etti ve Üstad Şeyh Ali Havas (Allah onlara rahmet etsin) da ona tanıklık etti.[26]

Şa’rani bir sayfa sonra diyor ki: “Mehdi’nin zuhur edince nasıl hükmedeceğini, nasla mı, içtihatla mı yoksa her ikisiyle mi soracak olursan ben şöyle derim: Şeyh Muhyiddin’in dediği gibi, o, Allah Teala’nın kendisine ilham ettiği şeyi hükmedecektir. Şöyle ki, Allah Teala Muhammed’in dinini ona ilham edecek ve o da onunla hükmedecektir.

Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih bize söylemiştir ki, Mehdi izleyicidir, bidat koyucu değil. O, hüküm etmede masumdur. Çünkü hükümde masum olmak yanlışlık yapmamak demektir! Ve Resulullah’ın hükmü ise hata etmez. “O, hevadan (kendi istek, tutku ve isteklerine göre) konuşmaz. O (söyledikleri), yalnızca vahyolunmakta olan bir vahiydir.” Ve bu yönüyle peygamber gibidir!”

32- Ahmed b. Sinan Kirmani Dimeşki (1019): Ehl-i Sünnet’in meşhur alimlerinden olup “Ahbar-ud Duvel” adlı kitapta şöyle yazar: “Onbirinci bölüm, Halef-i Salih İmam Ebu-l Kasım Muhammed b. Hasan-il Askeri hakkındadır. Babası ölünce o beş yaşındaydı.

O yaşta Allah Teala ona hikmeti öğretti. Hz. Yahya’ya da küçük yaşta bağışta bulunmuştu. O, orta boylu, güzel yüzlü, güzel saçlıdır. Çıkık burnu ve açık alnı vardır.”[27]

33- Abdulmelik İsami (1111): Mekke’de ikamet eden tanınmış tarihçilerdendir. O, “Sımt-ul Nucum-il Avali” diye bilinen dört ciltlik tarih kitabında sırayla İmamların hayatını anlatırken şöyle yazıyor: “Ali b. Ebitalib’in oğlu … Ali Naki’nin oğlu, Hasan Askeri’nin oğlu İmam Muhammed Mehdi (Allah hepsinden razı olsun) 255 veya 256 yılının Şaban ayının ortasında Cuma günü dünyaya geldi. Onun künyesi Ebu-l Kasım’dır. Lakapları ise Hüccet, Halef-i Salih, Kâim, Muntazar, Sahib-uz Zaman ve hepsinden daha meşhur olan ise Mehdi’dir. Babası vefat ettiğinde o beş yaşındaydı. O mu’tedil, güzel yüzlü ve güzel saçlı, ince burunlu ve geniş suratlı bir gençtir.”[28]

34- Şeyh Muhammed b. Ali Sebban-i Mısri (1206): 1185 yılında telif ettiği ve “Nur-ul Ebsar-i Şeblenci”nin haşiyesinde Mısır’da basılmış olan “İs’af-ur Rağibin fi Siret-il Mustafa ve Fezail-i Ehl-i Beytih-it Tahirin” adlı eserinde Şi’rani’nin “Yevakit” kitabındaki sözünü ve yine “Levakih”de Şeyh Hasan Iraki’nin sözü ve Şi’rani’nin üstadı Şeyh Ali Hevas’ın tasdikini ondan naklen ve yine Muhyiddin Arabi’nin sözünü Şi’rani’nin nakliyle on iki İmamın ismini bir bir yazmış ve İmam Mehdi’nin aleyhi’s-selâm adını da “Muhammed b. Hasan-il Askeri” diye kaydetmiştir.

35- Şeyh Aliekber b. Esedullah b. Emirullah Mevdudi (1210): Meşhur Şeyh Mahmud Şeşti’nin evlatlarındandır. Ali Ekber Mevdudi, Hindistan’ın meşhur ve mutaassıp ulemasındandır. Abdulhay Hüseyni “Nazhet-ul Havatir” adlı eserinde Hindistan ulemasının hayatında onun biyografisini genişçe kaleme alarak onun “Minhac-us Sırac” ve Şia’ya red ve Câmi’nin “Nefahat-ul İns” adlı eserine haşiye olarak yazmış olduğu “Mükaşifat” risalesi gibi eserlerinin olduğunu yazmıştır.[29] Mevdudi “Mükaşifat”ta Ali b. Sehl b. Ezher-i İsfahani’nin hayatını anlatırken vaat edilen Mehdi’nin varlığını kabul ederek şöyle yazar: “Ehl-i Sünnet alimleri, hükümde hata etmemenin Resulullah’a mahsus olduğunu söylerler. Fakat Şeyh Muhyiddin Arabi (Allah ondan razı olsun) İmam Mehdi Mev’ud (ceddine ve ona salat ve selam olsun) hakkındaki hadise dayanarak buna karşı çıkmıştır. Nitekim “Yevakit”in yazarı Muhyiddin’den naklederek diyor ki: O Futuhat’ta şöyle diyor: “İmam Mehdi Allah’tan aldığı ilhamla din hükümlerini verecektir. Şöyle ki, Muhammed’in dinini ona ilham edecek ve o da emredecektir. “Mehdi benim sözlerimi izleyecek ve hata etmeyecektir” hadisin de Resulullah bize, Mehdi’nin bid’at çıkaran değil izleyici olduğunu ve verdiği hükümde masum olduğunu bildirmek istemektedir.

Çünkü, hüküm vermede masum olan kimse hata etmez demektir. Resulullah’ın sallâ’llâhu aleyhi ve alih hükmünün de hata etmemesinin sebebi dediği her şeyin vahiy olmasıydı. Dolayısıyla, Resulullah, Mehdi’nin hata etmeyeceğini bildirmiş ve onu bu yönüyle peygamberlere benzetmiş.”

Daha sonra Mevdudi şöyle yazıyor: “Yevakit”in yazarı Şeyh ve diğer Ehl-i Sünnet ve Cemaat alimlerinin sözünü genişçe nakletmiştir.”

36- Halid Nakşibendi (1242). Hayruddin Zirikli “A’lam”da şöyle yazıyor: Ebu-l Baha Halid b. Ahmed b. Hüseyin Nakşibendi’nin Osman b. Affan’ın evlatlarından olduğu meşhurdur. Genç yaşta Bağdat’a, daha sonra Şam’a giderek orada vefat etti. Şerh-i Akaid-i Azudi, Şerh-i Makamat-i Hariri, İsbat-i İrade-i Cuz’i risalesi, Cela-ul Ekdar ve Farsça Dinvan onun eserlerindendir. Osman b. Kenani onun risalelerini “Bağyet-ul Vacid fi Mektubat-i Mevlana Halid” adlı kitabında toplamıştır.”[30]

Halid Nakşibendi, Irak’ın kuzeyindeki “Şehruz”un Kürt ahalisindendir. O, hicretin onüçüncü asrının meşhur farsça şair ve bilginlerindendir; aynı zamanda Nakşibendi Sufilik fırkasının önderiydi de.

Halid, Horasan’da bulunan mukaddes İmam Rıza aleyhi’s-selâm’ın türbesinin ve şahsiyetinin tavsifinde farsça okuduğu uzun kasidesinde on iki İmamın isimlerini büyük bir saygıyla zikretmiş, Allah Teala’dan kendisini o kutlu zatların yüzü suyu hürmetine bağışlamasını istemiş ve onları Allah katında şefaatçi kılmıştır.

Halid’in kasidesi en iyi Farsça kasidelerden biridir. O bu kasidesinde vaat edilen Mehdi’yi İmam Hasan Askeri’nin oğlu bilmiş, zuhur edip dünyayı adaletle dolduracak olan hükümetini teşkil edince kurtla kuzunun bir arada yaşayacağını ve yırtıcı hayvanların kuzuya annesinden daha şefkatli olacağını söylemiştir.

37- Mahmud b. Vahib Kızoğlu Bağdadi-i Hanefi: “Cevheret-ul Kelam” adlı kitapta şöyle yazar: “Üçüncü oturum: Muhammed Mehdi’nin (Allah ondan razı olsun) faziletleriyle ilgilidir. Muhammed b. Hasan b. Ali … b. Ebi Talib (Allah ondan razı olsun) annesi Nergis veya Saykal isminde bir cariyedir. Künyesi Ebu-l Kasım ve lakapları ise Mehdi, Kâim, Muntazar, Sahib-uz Zaman, Hüccet’tir. O sıcak kanlı ve güzel bir gençtir. İmamiye Şia’sına göre o sonuncu İmamdır ve 255 yılında Samerra’da dünyaya gelmiştir.[31]

38- Şeyh Süleyman Kunduzi Hanefi Belhi (1294): “Hace Kelan” diye meşhur olup Ehl-i Sünnet’in büyük alimlerinden ve ariflerinden biridir. O, hicri 1220 yılında dünyaya gelmiştir. İlk öğrenimini Belh’de yapmış, tahsilini Buhara’da tamamlamış ve oranın ileri gelenlerinden icazet almaya muvaffak olmuştur.

Daha sonra Afganistan ve Hindistan’ın şehirlerini gezdi, Sufiyye’nin ileri gelenleriyle konuştu; seyr ve süluk makamlarını elde etti. Fıkıh ve dini ilimleri de tamamladıktan sonra vatanı “Kunduz”a geri döndü. Bir müddet orada ilim, edep ve dini hükümleri yaydı. Orada merkez camii, han ve medrese inşa etti.

Mekke-i Muazzam’ın yakınlarında ikamet etmek istediği için “Hace Kelan”ın oğlu, kardeşi “Mirza Hace”nin yerine halkı aydınlatması için “Şeyh Muhammed Salah”ı kendi yerine bıraktı. İlmi dersler vermesi için de talebelerinin önde gelenlerinden olan, kendisinden icazetli ve faziletli alim “Mollaavezi” kendi yerine atadı.

Böylece hicri 1269 yılında üç yüz öğrencisiyle beraber vatanından yola çıktı. İran’dan geçerek hicri 1270’de Bağdat’a ulaştı. Ve orada Bağdat valisi tarafından ağırlandı; bölgenin ilim sahipleri de onun gelişini ganimet bilerek huzurunda ilim tahsil etmeye muvaffak oldular.

Daha sonra “Astane” şehrine gitmek üzere yola çıktı. Yolu üzerinde bulunan Musul, Diyarbakır, Urfa ve Halep’ten geçti. O bu şehirlerde yaklaşık olarak üç yıl; Konya’da da üç yıl altı ay kadar kaldı.

Konya’da ikamet ettiği dönemde Şeyh Sadreddin Konyevi’nin türbesinin kütüphanesindeki bulunan nüshalar üzerinden Şeyh Muhyiddin Arabi’nin “Futuhat-i Mekkiyye”, “Fusus”, “Nusus” kitaplarından kendi elleriyle not alarak birer kopya götürdü.

“Yenabi-ul Mevedde” adındaki eseri, kısa ve geniş hayatıyla birlikte Şii, Sünni ve yabancı kaynaklarda geçmektedir.

“De ki: Ben buna karşılık, yakınlarımı sevmekten başka sizden bir ücret istemiyorum.” ayeti münasebetiyle yazarın, Resulullah’ın Ehl-i Beyti’ne karşı muhabbet ve sevgi besleme kaynağı diye adlandırdığı değerli eseri “Yenabi-ul Mevedde” açıkça yazarı Şeyh Süleyman Hanefi’nin derin araştırmasını, fazilet, ilim, ihlas ve imanını sergilemektedir.

“Yenabi-ul Mevedde” adından da anlaşıldığı gibi Şeyh Süleyman’ın Ehl-i Sünnet kaynaklarından naklettiği tertemiz ve masum Ehl-i Beyt’in faziletlerini kapsamaktadır.

O, bu kitapta günümüzde örnekleri bulunmayan veya çok az bulunan ve isimlerini sadece fihristlerde gördüğümüz kitaplardan söz etmektedir.

O, bu değerli eserin yazımında Osmanlı devletindeki Kostantiniyye (İstanbul’un) ve diğer şehirlerin zengin ve değerli kütüphanelerinden yararlanmıştır.

Yazarın bu kitapta tertemiz İmamlar ve özellikle Emir-ül Mü’minin Ali aleyhi’s-selâm’ın faziletleri hakkında naklettikleri eğer eşsiz olmasa da kesinlikle benzeri az bulunur.

Yenabi-ul Mevedde yüz bölümden oluşmuştur. Yazar, bu kitapta Mehdi hakkında on ikinci İmam ve İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm’ın oğlu olarak bir kaç bölümde bahsetmektedir.

Şeyh Süleyman bu bölümlerde İmam-ı Zaman konusu üzerinde durarak, bu konudaki hadisleri ve Ehl-i Sünnet ulemasının şairlerinin itiraflarını nakletmiştir. Mesela, 72. bölümün sonunda şöyle yazıyor: “Kâim’in hicri 255 yılında, Şaban ayının on beşinci gecesinde Samerra’da dünyaya geldiği güvenilir bilginlerce kesindir.”[32]

86. bölümün sonunda ise şöyle yazıyor: “Büyük alimlerin şeyhi Ahmed Câmi, Attar-i Nişaburi, Şemsuddin Tebrizi, Celaluddin Rumi, Seyyid Nimetullah Veli, Seyyid Nesimi ve diğerleri (ki hepsi Sünni’dir) Şiirlerinde Ehl-i Beyt’ten (Allah onlardan razı olsun) övgüyle söz etmişler ve sonunda Mehdi ile bitirmişlerdir. Bu da Mehdi’nin dünyaya geldiğini göstermektedir. Bu ariflerin eserlerini araştıranlar bu meselenin çok açık olduğunu görürler.”[33]

39- Kadı Behlül Behcet Efendi Zengezuri (1350): “Âl-i Beyt Tarihinde Teşrih ve Muhakeme” adlı kitabında şöyle yazar: “On ikinci İmam Sahib-ul Asr ve Zaman-il Kâim-il Mehdi Ebu-l Kasım Muhammed… iki kez gaybet etmiştir. Bunlardan biri Gaybet-i Kübra (büyük gaybet)dır. İmam aleyhi’s-selâm şimdiye kadar hayattadır ve Allah Teala kendisine izin verince zuhur ederek yeryüzünü adaletle dolduracaktır…”[34]

40- Muhammed Mubin-i Hindi (hicri 1327 yılından önce yaşıyordu): “Vesilet-un Necat” adlı kitabında gözlerden kayıp olan İmam-ı Zaman’dan genişçe söz etmiştir. Ulemanın görüş birliğiyle “Keşf-ul Gumme”den şöyle nakleder: O, Samerra’da dünyaya gelmiştir. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih ile aynı isim ve künyeyi taşır. Lakapları Mehdi, Kâim, Muntazar ve Hüccet’tir.” Bu açıklamadan sonra şöyle yazar: Gaip İmam hakkında rivayetler çoktur. Muhaddisler hiç birini bırakmaksızın bu rivayetleri kendi kitaplarında nakletmişlerdir.

Onlardan biri “Numani” diye meşhur olan Şeyh İmam Cemaluddin Ebu Abdullah Muhammed b. İbrahim, Mehdi hakkındaki hadisleri açıklayarak “Mela-ul Gaybe fi Tul-il Gaybe” adındaki kitabında kaydetmiştir. Yine Hafız Ebu Naim, Mehdi hakkında kırk hadis nakletmiştir. Şeyh Ebu Abdullah Genci Şafii de bu hususta “el-Beyan fi Ahbar-i Sahib-uz Zaman” isminde bir kitap yazmıştır.

İbn-i Haşab da “Mevalid-u Ehl-i Beyt” adlı kitabında kendi senediyle Ali b. Musa-er Rıza aleyhi’s-selâm’dan şöyle rivayet etmiştir: Halef-i Salih, Ebu Muhammed Hasan b. Ali’nin evlatlarından olup Sahib-uz Zaman Kâim-i Mehdi’dir.”[35]

Kısa bir açıklama: Görüldüğü gibi Ehl-i Sünnet ulemasından taassuptan uzak, gerçekçi ve objektif olarak Mehdilik meselesine bakanlar İslam’daki Mehdi’nin İmamiyye Şiasındaki Muhammed b. Hasan Askeri’den, başkası olmadığını dile getirmişler.

Acaba, Resulullah, “O benim evlatlarımdandır, Ali ile Fatıma’nın soyunda ve Hüseyn’in evlatlarındandır” diye buyurmamış mıdır? Ehl-i Sünnet uleması onun, İmam Hasan Askeri’ye kadar babalarının her birini kendi asrının en iyi şahsiyeti ve nübüvvet ağacının dalları olarak tanımamışlar mıdır? O halde Muhammed b. Hasan Askeri kimdir? Onlar sadece, “O yaşadığı halde niçin bizim gözlerimizden gizlidir?” diye bu hakikati inkar edebilirler mi? Bu gerçeği kabul etmeyenler, hadislerde Peygamber’den sonra gelmeleri bildirilen on iki İmamın kimler oldukları hususunda büyük çelişkilere düşerler.

The post İmam Mehdi’nin Dünyaya Geldiğini İtiraf Eden Ehl-i Sünnet Âlimleri appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Evrensel bir ıslahatçının varlığına inanmak sadece Müslümanlara özgü bir inanç mıdır yoksa diğer milletler de buna inanmakta mıdır? Her iki halde de vaad edilmiş ıslahatçının İslami hadislerdeki özellikleri nelerdir?

Cevap

Evrensel bir ıslahatçının varlığına inanmak, Kur’ani bir köke sahip olan ve İslami hadislerde mütevatir derecesine ulaşan İslami asil bir inanç olmakla birlikte diğer milletler de kendi kitaplarında yer aldığı esasınca buna inanmaktadır. Hatta toplumsal muhasebeler esasınca materyalistler bile böyle bir devrime ve çok boyutlu tekamüle inanmak zorundadır. Zira tek boyutlu maddi bir tekamül doğru ve faydalı bir tekamül olamaz.

Dünyanın diğer milletleri de evrensel büyük bir ıslahatçının varlığına ve insani toplumun çok boyutlu tekamülüne inanmaktadır. Bütün yeryüzünü fesat kapladıktan sonra yeniden bahar rüzgarları esecek, yağmurlar yağacak, güneş doğacak, kara toprak gül ve bitkiler yetiştirecek, çöl ve sahralar, yeşilliğe dönüşecektir.

Bütün dünya milletlerinin inancına göre gece zulmeti, bir müddet bütün yeryüzünü kaplayacak ama güneşin güçlü pençesi ufukların bağrını yararak yüzünü gösterecek ve altın ışıklarını bütün yeryüzüne dağıtacaktır.

Bu gerçek, tabiat alemine ve bitkilere özgü bir ilke değildir. Bütün bir varlık alemi bu esas üzere yaratılmıştır. Her karanlığın sonunda bir aydınlık vardır gerçeği evrensel bir tümel kanundur. Her yıkımdan sonra bir bayındırlığın ve her düzensizlikten sonra bir düzenin, her baskıdan sonra bir özgürlüğün vücuda geleceğini belirtmektedir. Bu tümel ve evrensel ilkeyi tarihi tecrübeler de teyit etmektedir.

Bu esas üzere evrensel islahatçı, adalet münadisi, eşitlik taraftarı ve temizlik abidesi İmam-i Zaman’ın (Hz. Mehdi’nin) beşeri toplumları zulüm ve baskı kapladıktan sonraki varlığını ve kıyamını tekamülün genel kanunu olarak kabul etmek gerekir; aykırı bir durum olarak değil.

Evrensel ıslahatçı meselesi Şiilere özgü bir inanç değildir. Sadece Şiiler böyle bir kıyamın beklentisi içinde bulunmamaktadırlar. Bu bütün dünyanın görüş birliği içinde olduğu bir hakikattir.

Elbette vaad edilmiş ıslahatçının görüşleri hakkında dakik bir bilgiye sahip olmak, sadece semavi kitaplar ve gerçek İslami hadisler yoluyla mümkündür. Ama ahir zaman olarak adlandırılan bir zamanda böyle bir ıslahatçının zuhuruna ve varlığına inanmak, akıl ve diğer toplumsal muhasebeler üzere de mümkün gözükmektedir. Akıl bu çok boyutlu tekamül hakkında şu delili gözler önüne sermektedir:

İnsanlık toplumu ortaya çıktığı günden beri her gün sanayi, ilim, ev, besin ve giyim gibi hayati meselelerde göz alıcı bir ilerleme kaydetmektedir. İnsani toplum böylesine derin bir değişiklik, içinde bulunmaktadır. Maddi işler ve hayati hususlarda göz alıcı bir ilerleme kaydedilmiş ve sorunlar halledilmiştir. Ama tek boyutlu maddi bir tekamülü, tekamül olarak adlandırmak mümkün müdür yoksa böylesine tek boyutlu bir sıçrama toplumun yok olması mı demektir?

Bir varlığın, canlının ve toplumun gerçek tekamülü, çok boyutlu bir tekamül içine girmesidir. Gözlerini dünyaya açan ve yavaş yavaş gelişen bir çocuk, bütün organlarıyla gelişmelidir. Ama eğer sadece bir organı gelişir ve diğer organları olduğu yerde kalacak olursa, şüphesiz ters bir sonuç doğuracaktır.

Bu açıdan sanayi, teknik ve diğer maddi gelişimleri toplumun manevi ve ruhi gelişiminin başlangıcı saymak gerekir. Bu tekamülün yanı sıra maneviyat, fazilet ve takvanın gelişimi hususunda da bir sıçrama gerçekleştirilmeli ve insani toplum bütün anlamıyla ideal hale gelmelidir.

Bu mantık, maddeci ve Allah’tan uzak bir insanın mantığına da aykırı değildir. Böyle bir kimse de dindar insanların semavi kitaplar ve mütevatir hadisler yoluyla ulaştığı gerçeklere ulaşabilir. Ama şunu göz önünde bulundurmak gerekir ki ayrıcalık esasına dayanan ve sadece maddi işlerde sıçramayı öngören bir tekamül doğru ve faydalı bir tekamül değildir. Birey veya toplum çok boyutlu bir tekamül içine girmedikçe hiçbir toplum mutlu olamaz.

Eğer maddeci insan bu yolla evrensel bir ıslahatçının varlığına inanacak olursa, semavi kitaplara ve dinlere uyan kimseler, maddecilerden önce, böyle bir islahatçının varlığına inanmak durumundadır. Zira akıl ve zekanın yanı sıra onların semavi kitapları da böyle bir sıçramanın ve bütün işlerde derin devrimin varlığını açıkça belirtmektedir.

Eski İran kitaplarında ve bütün tahriflere rağmen İncil ve Tevrat’ta evrensel ıslahatçının varlığı açık bir şekilde söz konusu edilmiştir. Biz özet olsun diye hepsini nakletmekten sakınıyor, sadece Davud’un Zebur’undan birkaç örnek aktarmakla yetiniyoruz:

Zebur’da Evrensel Islahatçı

Böyle tüm boyutlu bir devrim ve sıçramanın varlığını ispat eden en açık ayet şudur: “Şüphesiz biz Zikir'den (Tevrat’tan) sonra Zebur'da da, «Hiç şüphesiz yeryüzüne salih kullarım varis olacaktır» diye yazdık.”[2]

Zebur’da ise şöyle yer almıştır: “Hz. Davud peygamberin mezamirinin ilk mezmurunda Allah-u Teala Davud’a kötülerin çokluğundan korkmamasını tavsiye etmektedir. Zira sonunda onların tümü yok olacaktır. Kendini üzme. Aksi taktirde bu günaha sebep olacaktır. Zira kötüler yok olacak, ama Allah’ı bekleyenler yeryüzüne varis olacaktır.

Hilim sahibi kimseler yeryüzüne varis olacak ve esenliğin çokluğundan lezzet alacaklardır. Allah Salihleri teyit edecektir. Allah salihlerin günlerini bilmekte ve miraslarını ebedi kılmaktadır.

Allah’tan bereket bulanlar yeryüzüne varis olacak ve Allah’ın lanet ettiği kimseler yok olacaktır.

Salihler, yeryüzüne varis olacak ve yeryüzünde ebedi olarak kalacaklardır.

Sonuçta kötüler yok olacak ve Allah Salihleri kurtuluşa erdirecektir.

Allah’ı bekle ve yolunu gözet ki seni yeryüzüne varis kılsın.”

Son Peygamber’den (s.a.a) söz eden kırk beşinci Mezmur’da ise son olarak şöyle buyurmaktadır: “Babaların yerine çocukların olacaktır. Seni bütün yeryüzüne hakim kılacağım. Senin adını bütün köylerde anacağım. Böylece kavimler seni Ahmet olarak anacak.”

Hakeza 96. Mezmur’da şöyle yer almıştır: “Kavimleri ölçüyle yargılayacaktır. Gök yüzü sevinecek, yeryüzü mutluluğa boğulacaktır. Denizler ve periler gürleyecektir, çöller ve çölde olan her şey sevince boğulacaktır. Bütün ağaçlar, Allah’ın huzurunda ormanlaşacaktır. Zira o gelecek ve evrene hükmetmek için gelecektir.”

Hakeza 97. Mezmur’da şöyle yer almıştır: “Gökler, onun adaletini ilan edecek, bütün kavimler, onun celalini görecek, yontulmuş putlara tapanlar utanacaktır.”

Allah’a şükürler olsun ki, tahrif elleri Zebur’un metninin bu bölümünü tahrif edememiştir. Şüphesiz tarih boyunca Salih hükümetler iş başına geçmiştir. Ama bütün yeryüzüne hükmeden ve bütün imanlı, takva ve iffete bürüyen bir hükümet görülmemiştir. Bu açıdan Zebur ve Kur’an’a inananlar, bütün dünyada hükmedecek olan Salih bir devletin doğuşunu beklemektedir.

İslami hadislerde de bu evrensel ıslahatçı Mehdi, Sahib’ul-Asr ve’z-Zaman… olarak adlandırılmıştır. Hiçbir konuda Hz. Mehdi (a.s) hakkında nakledilen hadisler kadar hadis mevcut değildir. Bu hadisler, İmam’ın (a.s) özelliklerini açıklamakta ve yalan yere Mehdilik iddiasında bulunanların her türlü oyunlarını ifşa etmektedir. Sünni ve Şii bütün İslam muhaddislerinin naklettiği bu rivayetler ışığında, Mehdi-i Sudani, Gulam Ahmed Kadyani ve Ali Muhammed Bab gibi yalancıların iddialarının boş olduğu ortaya çıkmaktadır. Şimdi vaad edilen kurtarıcının özelliklerinin yer aldığı rivayetlerin fihristini, hadislerin sayısını zikrederek aktaralım:

1-Hz. Mehdi’nin zuhurunu müjdeleyen rivayetler 657 tanedir.

2-Hz. Mehdi’nin Peygamber’in Ehl-I Beyt’inden olduğunu bildiren rivayetler 389 tanedir.

3-Hz. Mehdi’nin Ali’nin (a.s) evlatlarından olduğunu bildiren rivayetler, 214 tanedir.

4-Hz. Mehdi’nin Fatıma’nın (a.s) evlatlarından olduğunu bildiren rivayetler, 192 tanedir.

5-Hz. Mehdi’nin Hüseyin b. Ali’nin (a.s) dokuzuncu evladı olduğunu bildiren rivayetler, 148 tanedir.

6-Hz. Mehdi’nin, İmam Zeyn’ül-Abidin’in (a.s) evlatlarından olduğunu bildiren rivayetler, 185 tanedir.

7-Hz. Mehdi’nin, İmam Askeri’nin (a.s) evlatlarından olduğunu bildiren rivayetler, 146 tanedir.

8-İmam Hasan Askeri’nin (a.s) ejdadını beyan eden rivayetler 147 tanedir.

9-Hz. Mehdi’nin dünyayı adaletle dolduracağını bildiren rivayetler, 132 tanedir.

10-Hz. Mehdi’nin uzun bir süre gaybete çekileceğini bildiren rivayetler, 91 tanedir.

11-Hz. Mehdi’nin uzun bir ömre sahip olduğunu bildiren rivayetler, 318 tanedir.

12-İslam dininin Hz. Mehdi (a.s) vesilesiyle evrensel bir din haline geleceğini bildiren rivayetler, 47 tanedir.

13-On ikinci imamın son imam olduğunu bildiren rivayetler, 136 tanedir.

14-Hz. Mehdi’nin doğumu ile ilgili rivayetler, 214 tanedir.

Bütün bu hadis ve rivayetler, asil İslami kitaplarda nakledilmiş ve bu konuyu kesin ve açık bir şekilde gözler önüne sermiştir.”[3]

The post İmam-i Zaman (İmam Mehdi) ve Semavi Kitaplar appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Hz. İmam Mehdi (a.s)'ın ahır zamanda zuhur edip zulüm ve haksızlıkla dolmuş olan yeryüzünden her türlü zulüm ve haksızlığı kökünden kazıyarak onu baştanbaşa adalet ve eşitlikle dolduracağı inancı, asr-i saadetten itibaren Müslümanlar arasında yaygın olan köklü bir İslamî akide olup, ilgili bilgi ve belgeler İslamî kaynakların genelinde yer almıştır. Ancak hemen-hemen İslâmî kaynakların tamamında yer alan İmam Mehdi (a.s) hakkındaki bilgi ve belgelere geçmeden önce, Hz. Resulullah (s.a.a)'ın: "Kim boynunda biat olmadan (başka bir hadiste ise) -Kim zamanının imamını tanımadan- ölürse, cahiliye ölümüyle ölmüştür." [1] hadis-i şerifine dikkat çekmek istiyorum.

Naklettiğimiz bu hadisler, her zamanda herkes için büyük bir sorumluluk getirmektedir. Bu hadisler herkesi kendi zamanının imamını tanımak ve ona biat etmekle yükümlü kılmıştır.

Nitekim Allah Tealâ'nın; "O gün ki, her grup insanı imamlarıyla (önderleriyle) çağırırız; o gün kitabı sağından verilenler kitaplarını okurlar; onlara kıl kadar haksızlık edilmez. Bu dünyada (kalbi) kör olan ise, ahirette daha kör ve daha şaşkındır." [2] ayetleri de, istisnasız her zaman ve mekânda insanların itaat etmesi farz olan bir imamın var olduğunu, dünya yaşamlarında o imamı tanıyıp itaat edenlerin ahirette amel defterleri sağ ellerinden verilecek olan ilahi mükafatı hak eden Ashab-ı Yemin olduklarını, dünya yaşamlarında o imamı tanımak hususunda şaşkınlığa düşüp kör kalanların ise, ahirette daha kör ve daha şaşkın olacaklarını açıkça ortaya koymaktadır.

Ne ilginçtir ki, Ehl-i Sünnet'in önde gelen müfessirlerinden Kurtubî, kendi tefsirinde bu ayeti tefsir ederken, Mucahid ve Katade'nin, ayette geçen "imamlar"dan maksadın, insanın kendine önder kabul ettiği liderler olduğunu, hak ehlinin kıyamet günü peygamberlerinin önderliğinde ayağa kalkarak amel defterlerini sağ ellerinden alacaklarını ve batıl ehlinin de dalâlet liderlerinin önderliğinde ayağa kalkarak amel defterlerini sol ellerinden alacaklarına dair görüşlerini naklettikten sonra Hz. Ali (a.s)'ın da; "Ayette geçen ‘imamlar'dan maksat, her asrın imamıdır." buyurduğunu kaydetmiş, sonra da Hz. Ali'nin Allah Resulü'nden naklettiği şu hadise yer vermiştir: Allah Resulü buyurmuştur ki:

"Kıyamet günü herkes kendi zamanının imamı, Rabbinin kitabı ve peygamberinin sünneti ile çağrılacak ve denilecek ki: ‘İbrahim'in takipçilerini getirin, Musa'nin takipçilerini getirin, İsa'nın takipçilerini getirin ve Muhammed'in takipçilerini getirin.' Böylece hak ehli ayağa kalkacak ve amel defterlerini sağ ellerinden alacaklar. Sonra; ‘Şeytanın takipçilerini ve sapık önderlerin takipçilerini getirin.' denilecektir. Evet imam, ya hidayet imamı olur, ya da sapıklık imamı." [3]

Bu gerçeği ortaya koyan diğer bir ayet de Allah Tealâ'nın; "Yarattıklarımız içerisinde bir topluluk vardır ki, hak ile hidayet eder ve onunla hükmederler."[4] ayetidir.

Bu ayet-i kerime, her zaman için insanlar içerisinde hak üzere olup hakka hidayet eden ve hak ile hükmeden masum önderlerin var olduğunu ve var olmaya devam edeceğini açıkça ortaya koymaktadır. Nitekim Ehl-i Sünnet'in önde gelen müfessirlerinden Fahr-i Razî de bu ayetin tefsirinde Cübaî'den naklen der ki: "Bu ayet, yeryüzünün hiçbir zaman hak üzere olup hak ile amel eden ve hak ile hükmeden kimselerden boş olmayacağını ve onların hiçbir zaman batıl üzere birleşmeyeceklerini göstermektedir…"[5]

Fahr-i Razî, Allah Tealâ'nın; "O gün her ümmetten bir kişiyi onlara şahit tutarız; seni de bunlara şahit getiririz…"[6] ayetinin tefsirinde de der ki: "Yeryüzünde var olan her topluluk içerisinde ve her asırda onlara şahitlik yapacak biri olmalıdır. Allah Resulü'nün asrındaki şahide gelince o, Allah Tealâ'nın; "Böylece sizi insanlara şahit olmanız için orta bir ümmet kıldık, Peygamber de size şahittir…"[7] ayetinin mucibince Resul'ün kendisidir. Allah Resulü'nün zamanından sonra da her zaman için bir şahidin var olması gerektiği ispatlanmıştır. Bu, hiçbir asrın insanlara tanıklık edecek bir şahitten hali olmadığı sonucunu doğurur. Bu şahit de caiz'ül-hata olmamalıdır. Aksi takdirde onun kendisi de başka bir şahide muhtaç olur ve bu sonsuza kadar teselsül edip gider. Teselsül ise batıldır. O hâlde, her asırda sözleriyle hücceti tamamlayan bir topluluğun var olduğu sabit olmuştur…"[8]

Sonuç olarak naklettiğimiz bu ayet ve hadisler, her zaman ve asırda insanların tanıyıp itaat etmesi gereken masum önderlerin var olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Allah Resulü de; "Zamanının imamını tanımadan veya boynunda biat olmadan ölen, cahiliye ölümü ile ölür." buyururken mutlaka böyle bir imamı kastetmiştir. Yoksa Allah Resulü'nün, insanlara zamanın imamı olarak diktatör sultanları ve zalim yöneticileri tanıyıp onlara biat etmelerini söylemesi ve onları tanımayıp onlara biat etmeyenlerin cahiliye ölümü ile öleceklerini buyurması düşünülemez; böyle bir şeyi düşünmek küfür ve inançsızlık olur.

Kısacası; zalim yöneticileri tanımamak ve onlara biat etmemek, ne cahiliye ölümüyle ölme sonucunu doğurabilir, ne de ahirette kör ve şaşkın olarak haşr olmayı. Aksine, onlara gönül vermek ve onlara biat ederek yaptıkları mezalime katkıda bulunmak, böyle bir sonuç doğurabilir. O hâlde, tanınması ve biat edilmesi farz olan imam, Allah Resulü'nün; "Benden sonra hepsi Kureyş'ten olan on iki halife gelecektir."[9], "Kureyş'ten on iki halife oldukça bu din, düşmanlarına karşı hep muzaffer olacak ve hiçbir muhalif ve münafık ona zarar veremeyecektir."[10], "Benden sonra halifelerin sayısı, İsrail oğullarının reisleri gibi, on ikidir."[11], "Benden sonra imamların sayısı, İsrail oğullarının reisleri ve İsa'nın havarîleri gibi, on ikidir."[12],"Benden sonra Ehl-i Beyt'imden on iki imam gelecektir."[13],"Ben peygamberlerin efendisiyim, Ali bin Ebu Talip de vasilerin efendisidir; benim vasilerim on iki kişidir. Onların ilki Ali, sonuncusu da Kaim'dir."[14] gibi tabirlerle ümmete muştuladığı kimseler, Ehl-i Beyt'inden olan On İki İmamlardan gayrisi olamaz.

Ama ne var ki, Allah Resulü'nün ümmetine hidayet meşalesi ve kurtuluş gemisi olarak tanıttığı Ehl-i Beyt İmamları'ndan on biri, kendi dönemlerinde Hz. Resulullah'tan sonra fırtınalara kapılan İslâm ümmeti gemisine kaptanlık yapmış ve hidayet arayanları selâmetle kurtuluş sahiline hidayet etmişlerse de, sonunda onların on biri de zalimler tarafından katledilerek veya zehirlenerek şehit edilmişlerdir. Sadece Ehl-i Beyt İmamları'nın sonuncusu olan on ikinci imam Hz. Mehdi (a.s), bir takım bizce bilinen ve bilinmeyen neden ve hikmetlerden dolayı şimdilik gözlerden ırak olsa da, Allah Tealâ'nın özel korumasıyla hayatta bulunmakta ve Hz. Resul ve Ehl-i Beyt İmamları'nın belirttiği üzere, yeryüzünü dinsizlik, zulüm ve haksızlık sardıktan sonra, Allah Tealâ'nın izniyle bir gün zuhur edip haksızlık ve zulümle dolan bu dünyayı adalet ve eşitlikle dolduracak ve Allah'ın kesin vaadi olan ilâhî dinin bütün cihana egemenliğini sağlayacaktır.

Evet, yukarıda zikrettiğimiz ayet ve hadisler, bu zamanda onu tanımayı ve ona biat etmeyi herkese farz kılmaktadır. Onu tanıyan ve ona biat eden basiret ehli; onu tanımayan ve ona biat etmeyen ise, bu dünyada kör olduğu gibi, ahirette de daha kör ve daha şaşkın olacaktır.

Bu konu, öyle hafife alınabilecek bir konu değildir. Özellikle de Hz. Resulullah (s.a.a)'ın sadece yukarıda işaret ettiğimiz hadiselere iktifa etmediğini ve bizatihi Hz. Mehdi (a.s)'ın kıyamını zikrederek onu inkâr edenlerin İslâm'ından şüphe edilmesi gerektiğini buyurduğunu görmekteyiz.

Cabir bin Abdullah'tan; dedi ki: Allah Resulü şöyle buyurdu:

1- "Mehdi'nin çıkışını inkâr eden, Muhammed'e indirileni inkâr etmiştir…"

2- "…Mehdi'yi inkâr eden, şüphesiz kâfir olur…"[15]

Evet, Mehdi'yi inkâr etmek insanı küfre bile düşürebilir. Çünkü Mehdi'yi inkâr eden kimse, eğer bilinçli olarak inkâr ediyorsa, Allah Resulü'nün ahir zamana ait sözlerini inkâr etmektedir, Kur'an-ı Kerim'in ahir zamanda salih insanların önderliğinde mutlak hâkimiyetin Allah'ın dinine ait olacağı vaadini inkâr etmektedir. İşte bunun içindir ki, Ehl-i Sünnet'in önde gelen alimlerinden olan Alaüddin Muttakî Hindî, bu hadisi naklettikten sonra, Hz. Mehdi (a.s)'ın zuhurunu inkâr etmenin küfre sebep olmasının tevcihinde Ehl-i Sünnet'in büyük fakihlerinden Ahmed bin Hacer Heytemî'nin sözlerine de değinmiş ve özetle onun şöyle dediğini kaydetmiştir: "İnkâr eden şahıs, Mehdi'ye inanmanın Nebevî sünnette yer aldığını biliyorsa, bu gerçek anlamda küfür olur; çünkü bu, onun kesin olan sünnetten saptığının ve yalan saydığının belirtisidir."[16]

İslâm Peygamberi ve Ehl-i Beyt İmamları defalarca çeşitli münasebetlerle Hz. Mehdi (a.s)'ın gaybeti, zuhuru, kıyamı ve diğer özelliklerinden bahsetmişlerdir. Hz. Mehdi (a.s) hakkındaki bu hadisler hem Ehl-i Beyt, hem Ehl-i Sünnet'in en muteber hadis, tefsir ve siyer kitaplarında yer almış ve her iki fırkanın birçok büyük alimi bu hususu konu edinen müstakil kitaplar yazmışlardır. Ehl-i Sünnet'in önde gelen alimlerinden olan Ali Muhammed Ali Dahil'in yazdığı el-İmam'ul-Mehdi kitabı bu mevzuu ele alan onlarca cilt kitaptan sadece birisidir. Yalnızca bu eserde Hz. Mehdi (a.s) ile ilgili hadisleri nakleden sahabe ve tabiînden ellişer kişinin ismi kaydedilmiştir.[17]

Hz. Resul-i Ekrem ve Ehl-i Beyt İmamlarından Hz. Mehdi (a.s) hakkında gelen hadisler öyle birkaç kişinin nakliyle sınırlı kalan ahad türünden hadisler de değildir. İleride göreceğimiz üzere bu hadisler tevatür haddini bile aşmıştır. Asr-ı saadetten itibaren bu hadisler yaygın bir şekilde İslâm ümmeti içerisinde bilinmekte ve dilden dile dolaşmaktaydı. Öyle ki, Hz. Mehdi (a.s)'ın zuhur edeceğine dair olan inancın ve onun teşkil edeceği vadedilen adalet düzenine duyulan özlemin henüz o hazret dünyaya gelmeden bile İslâm ümmetinin kültürel, siyasî, ekonomik ve toplumsal sahalarını etkisi altına aldığını ve asr-ı saadetten itibaren İslâm ümmetinin büyük şairlerinin son kurtarıcı olan Mehdi inancını ve bu müjdeyi ifade eden hadislerin taşıdığı manayı şiirlerinde dillendirmeye başladıklarını görmekteyiz.

Örneğin; Hz. Mehdi (a.s)'ın doğmundan onlarca yıl önce vefat etmiş olan Ehl-i Beyt ekolunun mücadeleci ve yorulmaz şairi Kumeyt'in (Ö: Hicrî 126) İmam Muhammed Bâkır (a.s)'ın huzurunda Kerbelâ şehitleri hakkında okuduğu şiirinde vadedilen İmam Mehdi (a.s)'ın ne zaman kıyam edeceğini sorduğunu görüyoruz.

Kumeyt'in şiiri şöyledir:

"Zaman beni güldürdü ve ağlattı; zira ki, zaman türlü türlü, rengarenk olaylarla doludur.

Benim ağlamam o dokuz yiğit içindir ki, Kerbelâ çölünde bırakıldılar, hepsi de kefenlere bürünmüş bir hâlde.

Yine ağlamam o altı yiğit içindir ki, hiç kimse onlara ulaşamaz; Akil oğullarını diyorum, o en hayırlı süvarileri.

Sonra benim ağlamam, onların en hayırlısı, yani efendileri içindir; ki onları hatırlamak benim dertlerimi coşturmaktadır.

Eğer birisi size ulaşanlardan dolayı sevinir, yahut zaman içinde bir gün alay ederse, (buna şaşmam).

Zira ki, siz izzetten sonra zillete düştünüz; benim de sizi savunmaya gücüm yoktur.

Peki ne zaman hak sizde ayağa kalkacak, ne zaman ikinci Mehdi'niz kıyam edecektir?" [18]

Açıktır ki, şairin İmam Mehdi (a.s)'ın doğumundan onlarca yıl önce o hazretin ne zaman kıyam edip de hakkı ortaya koyarak Ehl-i Beyt'e yapılan zulümlerin intikamını alacağını sorması, o zamandan beri Mehdilik inancının toplum içinde yaygın olduğunu ortaya koymaktadır.

Yine, büyük Şair Kumeyt'in aynı dönemlerde yaşayan kardeşi Verd bin Zeyd-i Esedî, İmam Muhammed Bâkır (a.s)'ın medhinde okuduğu şiirinde sözü İmam Mehdi (a.s)'a getirerek İmam (a.s)'a aynı soruyu sormaktadır.

Verd'in şiiri şöyle başlıyor:

"Sizi görmek için, nice yüksek tepeleri aştım da geldim.

Size olan aşk ve iştiyakımdan, nice çölleri aştım da geldim."

Sonra şair şöyle devam ediyor:

"Ne zaman Samirra bina olacak da o çocuk, gecenin parlak yıldızı gibi tulu edecek?

Doğumundan bir süre sonra gaybete çekilecek; yeryüzünü kat edip dolaşacak.

Musa ve İsa'nın gaybete çekilmesi gibi; eğer onların ömürleri kadar yaşasa da ölüm ona gelip çatmayacak.

Benim ümidim onu görmek, ona ulaşmaktır; ki onun en hayırlı yaranından olayım.

Bunu bize ravilerden bir grup haber vermiş; onlar Allah'tan korkan ve çok itaat edenlerdir.

Babalarınızın getirdiği kanunları nakleden hak ravileri bunu sizden bize bildirmiş; şüphesiz onlar, en hayırlı babalar ve en hayırlı kanun koyanlardır." [19]

Verd'in bu şiiri bu manayı ortaya koyan açık bir belgedir.

Keza, İmam Mehdi (a.s)'ın doğumundan onlarca yıl önce Emevîler'den Kerbela şehitlerinin intikamını almak için kıyam edip, savaşan ve sonunda da canını bu yolda feda eden Zeyd bin Ali bin Hüseyin bin Ali bin Ebu Talib, (Ö: Hicrî 122) Hz. Resul-i Ekrem'e intisap etmesinden ve vadedilen Mehdi (a.s)'ın kendilerinden olmasından dolayı iftihar ettiği şiirinde şöyle demektedir:

"Biz Kureyş'in efendileriyiz; hak bizimle ayakta durur.

Biz öyle nurlarız ki, halkın yaratılmasından önce vardık.

Bizdendir seçilmiş Mustafa, bizdendir Mehdi.

Allah bizimle tanınır, hak bizimle ayakta durur.

Bugün bizden yüz çeviren, yarın cehennem ateşini boylaya durur." [20]

Burada dikkate şayan nükte şudur ki; anlaşılan, Zeyd'in Emevî zulmüne karşı olan bu kıyamından heyecana kapılanlar ve hatta onun vadedilen Mehdi olduğunu sananlar bile olmuş ki, Benî Ümeyye'nin meşhur şairi Hakim bin Abbas Kelbî, Zeyd'in şehit edilip cansız bedenin asılmasından sonra Benî Haşim'e hitaben okuduğu bir şiirinde Zeyd'in Mehdi olduğunu sananları alaya almıştır. Bu şiirin bir bölümü şöyledir:

"Sizin Zeyd'i hurma ağacına asıverdik; doğrusu ben hiç ağaca asılan bir Mehdi'yi görmemiştim."

Adı geçen Benî Ümeyye şairi bu şiirini, Hicrî ikinci asrın başlarında okumuştur. Bu, o zamandan beri Mehdi inancının Müslümanlar içerisinde yaygın olduğuna dair tarihî bir belgedir. Zira bu şiir, insanlardan bazıları mısdakında yanılmış olsalar bile, Mehdi inancının o zamandan beri toplum içerisinde var olan yerleşik bir inanç olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Yine, İmam Mehdi'nin doğumundan onlarca yıl önce yaşayıp vefat etmiş olan Araplar'ın cahiliye ve İslâm döneminin önde gelen üç büyük şairinden biri olan İsmail Himyerî'nin (Ö: Hicrî 173) [21] İmam Sadık (a.s)'ın huzuruna varıp o hazretin eliyle hidayet bulduktan sonra hazretin huzurunda okuduğu uzun bir kasidesi vardır. Onun da bu kasidede İmam Mehdi (a.s)'dan söz ettiğine şahit oluyoruz. İşte aşağıdaki beyitler bu kasidenin bir parçasının tercümesidir:

"Allah'ımı şahit tutarım ki, senin (İmam Sadık'ın) sözün, ister boyun eğer olsun, ister günahkâr, bütün mahluklara hüccettir; hani buyurdunuz ya:

Kalben arzuladığım veliyy-i emir ve Kaim'in bir gaybet dönemi olacak; şüphesiz o gaybet edecektir, Allah'ın selâmları o gaibe olsun.

Bir müddet gaybet perdesi ardında kalacak, sonra zuhur edecek ve dünyanın doğusunu ve batısını adaletle dolduracaktır.

Gizlide ve açıkta ben buna inanıyorum, kınansam da ondan vazgeçmem." [22]

Görüldüğü üzere şair İmam Mehdi (a.s)'ın dünyaya gelmesinden bir buçuk asır öncesinden o hazret hakkında tam bir basiretle söz etmektedir. Elbette şair, dipnotta naklettiğimiz bu şiirinin başlangıcında itiraf ettiği üzere, İmam Sadık (a.s)'ı mülâkat ettikten sonra böyle bir basirete ulaşabilmiştir. Yoksa şair şiirinin dipnottaki bölümünde belirttiği üzere daha öncelerden Mehdilik inancına sahipti. Ancak onun mısdakında yanılmış ve vadedilen Mehdi'nin Muhammed Hanefiye olduğunu sanmıştı. Bu da Mehdilik inancının o zamandan beri toplumda yaygın olduğunun açık bir kanıtıdır.

Bu şairlerden biri de Ebu Muhammed, Süfyan bin Mus'ab Abdî Kufî'dir. Bu şair, İmam Sadık (a.s)'ın döneminde yaşamış Ehl-i Beyt'in methinde, özellikle de Hz. Ali (a.s)'ın faziletlerini içeren güzel şiirler okumuştur. O, Hz. İmam Sadık (a.s)'dan Ehl-i Beyt'in faziletleri hakkında öğrendiği hadisleri şiir hâlinde dillendirmiştir. İmam Sadık (a.s) da onun bu hizmetini takdir etmiş ve; "Ey Ehl-i Beyt takipçileri, Abdî'nin şiirlerini çocuklarınıza öğretiniz ki, o Allah'ın dini üzeredir." buyurmuştur.[23]

Abdî'nin "Gadiriyye" ismiyle bilinen uzun bir kasidesi vardır. O bu kasidesinin bir bölümünde On İki İmamları teker teker isimleriyle saymıştır. Onun bu şiirini okuduğu zamanda İmam Mehdi (a.s) da dahil olmak üzere o mübarek zatların bir kısmı henüz dünyaya bile gelmemişlerdi. Abdî'nin adı geçen şiirinin bir bölümü şöyledir:

"Sevgimi onlara (Ehl-i Beyt'e) verdiğim andan beri bana Rafızî ismini taktılar; oysa ki bu isim, en güzel ismimdir benim.

Arş sahibinin kesintisiz salâtı olsun, o gamlara deva olan Fatıma'nın oğluna.

Onun o iki oğluna ki, birini zehir ile yok ettiler, diğeri de yüzünü toz kaplamış hâlde topraklar üstünde yatmaktadır.

Ondan sonra abit, zahit olan Seccad'a; sonra ilmin sonuna yaklaşan Bakır'ul-Ulum'a.

Cafer'e, oğlu Musa'ya, sonra da ihsankâr Rıza'ya ve zahmet çeken abit Cevad'a.

İki Askerî'ye ve Kaimleri olan Mehdi'ye; ki işin sahibidir ve yeni hidayet elbiseleri giyecektir.

O kimse ki, yeryüzünü zulümle dolduktan sonra, tekrar onu adaletle dolduracak; sapıklık ve fitne ehlinin kökünü kesecek.

O; korkusuz, silâh kuşanmış dilâverlerin önderi ki, yararsız otları kazımak için tuğyan ehli ile savaşacak.

Hidayet ehlidirler, Kayyum Allah'ın dinini, dünya ve dünya makamlarına satan insanlar değillerdir.

Eğer onların gazabı cehennem ateşinde gizlenirse, artık cehennem ateşini alevlenen odundan bî-niyaz eder." [24]

Görüldüğü üzere şair, şiirinde On İki İmamı birer birer isim veya lakaplarını anarak saymıştır. Oysa ki, şairin yaşadığı o dönemde ismini veya lakabını zikrettiği imamların bir kısmı henüz dünyaya bile gelmemişti. Yine şair, açıkça İmam Mehdi, yaranı ve yüklendikleri misyondan açıkça bahsetmiştir. Bu da o dönemde halkın Mehdilik akidesi ile aşina olduklarını ve özellikle de Ehl-i Beyt İmamları'nın takipçilerinin bu hususta tam bir basiret içerisinde olduklarını göstermektedir.

Bu şairlerden bir diğeri de, Hicrî üçüncü yüzyılın büyük şairi Ebu Ali Muhammed bin Rezin Di'bel Huzaî'dir. O, Hicrî 148 yılında Kufe'de dünyaya gelmiş, orada büyümüş, sonra da Bağdat'a yerleşmiştir. O, gençliğinin ilk yıllarında Müslim bin Velid'in terbiyesi altına girmiş ve ondan şiir sanatını öğrenmiştir.[25] Di'bel, genellikle Bağdat'ta yaşamıştır. Ancak ara sıra oradan ayrılarak seyahate çıkmıştır. Ebu'l-Ferec demiştir ki: "Di'bel yıllarca evinden ayrılır ve yeryüzünde seyahat yapardı. Her defasında da büyük faydalarla dönerdi."[26]

Di'bel, Ehl-i Beyt aşığı idi. O, bu sevgisi nedeniyle Ehl-i Beyt'i metheden, Ehl-i Beyt düşmanlarını da yeren şiirler söylemiştir. Bu nedenle de Ehl-i Beyt karşıtı güçlerin düşmanlığını kazanmıştır. Öyle ki, artık emniyeti elden gitmiş ve canını koruyabileceği bir sığınağı kalmamıştır. Bilâhare canını kurtarmak için kaçmak ve çöllerde gizlenmek zorunda kalmıştır. Onun kendisi demiştir ki: "Elli yıldır ki, kendi dar ağacımı sırtımda taşıyorum, ama beni asacak birini bulamıyorum." Onun Ehl-i Beyt'in methinde okuduğu en güzel kasidelerinden biri, "Taiyye" kasidesidir. O, bu kasideyi İmam Rıza (a.s)'ın huzurunda okumuş ve hazretin beğenisini kazanmıştır. O, bu kasidede Ehl-i Beyt'e yapılan mezalimden söz ettikten sonra İmam Mehdi'nin zuhuruna olan özlemini ortaya koymuştur. Yüz beyitten fazla olan bu kasidenin bir bölümü şöyledir:

"(Kur'an) ayetlerin öğretildiği medreseler tilâvetten yoksun olmuş; vahiy evi yıkılmaya yüz tutmuştur.

Resulullah'ın Ehl-i Beyt'inin Mina'daki Hîf'i, Rükn'ü, Arafat'ı, Cemreleri.

Ali'nin, Hüseyin'in, Cafer'in, Hamza'nın ve alnı nasır bağlayan Seccad'ın evleri.

Kınanmam Peygamber'in Ehl-i Beyt'inden dolayıdır. Oysa onlar yaşadıkları sürece, benim dostlarım ve güvendiklerimdir.

Ben onları işlerimin önderi olarak seçtim; zira onlar her hâlde hayırlıların en hayırlısıdırlar.

Ey Rabbim! Yakinimde basiretimi artır; ve ey Rabbim! Onların sevgisini benim hayırlarıma ekle.

Görmüyor musun ki, otuz senedir ki, gece gündüz daim hasret içindeyim.

Onların servetinin başkaları arasında paylaşıldığını, onların ellerinin ise kendi servetlerinden kesildiğini görüyorum.

Resulullah'ın Ehl-i Beyt'inin cisimleri zayıf düşmüş; Âl-i Ziyad ise, şiştikçe şişmiştir.

Ziyad'ın kızları kasırlarda koruma altındayken, Resulullah'ın Ehl-i Beyt'i çöllerde avare ve perişandır.

Zulme uğradıklarında açarlar zalimlere ellerini; yardımcı ve koruyucudan yoksun olarak.

Bugün veya yarın gerçekleşmesine ümitli olduğum şey olmasaydı,

Kalbim onların (Ehl-i Beyt'in) kederinden parça parça olurdu.

Allah'ın adı ve bereketiyle şüphesiz kıyam edecek İmam'dır ümidim.

Aramızda hak ve batılı birbirinden ayıracak, ödül ve ceza verecek İmam'dır özlemim.

Ey nefsim, sevinçli ol; sonra ey nefsim, muştular olsun sana ki, o gelecek olanın gelmesi uzak değildir.

Zulmün sürüp gitmesinden de sabırsızlığa kapılma ki, gücümün sabitleşeceğini görüyorum.

Eğer Rahman zamanımı ona yakınlaştırır, ömrümü biraz uzatır, vefatımı da biraz geciktirirse,

Öcümü alırım, artık bir gamım da kalmaz; kılıcımı zalimlerin kanıyla kana kana bir sulayıp da giderim." [27]

Görüldüğü üzere, büyük şair Di'bel, Ehl-i Beyt'e yapılan mezalimden duyduğu elem karşısında, İmam Mehdi (a.s)'ın zuhur edip zalimleri yok edeceği muştusuyla kendisine teselli vermektedir. Bu şiir de, İmam Mehdi (a.s)'ın zuhur edeceğine dair inancın o zamandan beri Müslümanlar arasında yaygın bir inanç olduğunun ayrı bir belgesidir.

Nakledilir ki, Di'bel bu beyitleri okuyunca İmam Rıza (a.s) başını doğrultarak ona: "Ey Huzaî! Bu şiirleri Ruh'ul-Kudüs senin diline getirdi." buyurmuş, sonra da eklemiştir: "O imamın kim olduğunu biliyor musun?"

Di'bel: "Bilmiyorum; yalnız o imamın sizin soyunuzdan çıkacağını ve dünyayı adaletle dolduracağını duymuşum." diye cevap verince, İmam:

"Ey Di'bel! Benden sonra oğlum Muhammed, ondan sonra oğlu Ali, ondan sonra oğlu Hasan, imamdır. Hasan'dan sonra da oğlu Hüccet-i Kaim imamdır ki, gaybete çekildiği zaman insanlar onu bekler, zuhur ettiği zaman da ona itaat ederler. Eğer dünyanın sonuna bir gün kalsa dahi, Allah o günü o kadar uzatacaktır ki, o kıyam edecek ve dünyayı zulümle dolduğu gibi adalet ve eşitlikle dolduracaktır." [28] buyurmuştur.

Bu şairlerden bir diğeri de, İmam Rıza (a.s)'ın ashabından olan Ali bin Abdullah Huvakî'dir. Bu şair, Hicrî 203 yılında vefat etmiştir. O, İmam Rıza (a.s) için okuduğu bir mersiyede Ehl-i Beyt İmamlarının isimlerini andıktan sonra şöyle devam ediyor:

"Her asırda sizden bizim için bir hidayetçi imam vardır; zaman sizi tanımakta ve size me'nustur.

Allah'ın semasının yıldızları batmış, aslanlar ağaçların arasında kaybolmuştur.

Sizden sekizi gaip olup gitmiş, dördü ise hayat devam ettiği sürece beklenmektedir.

Ne zaman aydınlatıcı hak sizinle zahir olacak? Sizden gayrilerinde hak batıp sönmüştür." [29]

Görüldüğü üzere bu şair de henüz İmam Mehdi (a.s) dünyaya gelmeden önce, o hazretin ne zaman zuhur edip hakkı galip kılacağını sormaktadır.

Bu şairlerden biri de, Hicrî 220 yılında vefat eden Abdullah bin Eyyub Huzeybî'dir. İmam Rıza (a.s)'ın aşıklarından olan bu şair, İmam Rıza (a.s)'ın şehadetinden sonra oğlu İmam Muhammed Taki (a.s)'a hitaben okuduğu bir şiirinde şöyle demiştir:

"Ey Allah yolunda kurban olanın oğlu, ey Ebu Turab'ın oğlu ki, temiz ve yüce soylusun.

Ey vasinin oğlu, resullerin efdalinin, doğru konuşan ve doğrulanan peygamberin vasisinin oğlu,

Ey sağlam ip, ne zaman sığınacağım, sarayına ve orayı güvenilir bulacağım.

Ben kıyamet günü sana sığınacağım, kurtuluş yolunu senin yanında arayacağım.

Yarın şefaat edilmekte kimse benden öne geçmeyecek, kimse sizi sevmekte benden öne geçemez.

Ey gurup eden sekiz imamın oğlu, ey doğacak üç imamın babası,

Doğular batılar sizindir; Kitap (Kur'an) hakkınızda bunu tasdik etmektedir." [30]

Görüldüğü üzere, bu şair de İmam Muhammed Taki'nin kendinden sonra gelecek üç imamın babası olduğunu beyan etmekle birlikte kinaye ile İmam Mehdi (a.s)'ın döneminde gerçekleşecek olan güven ortamının ne zaman vaki olacağını sormaktadır. Bu, o insanların On İki İmam hakkında tam bir basiret içerisinde olduklarının ayrı bir kanıtıdır.

Bu şiirin bir benzerini de Mus'ab bin Vaheb Nüşcanî inşa etmiştir. Onun şiirinde Allah Resulü'nden sonra ilâhî önderler olan On İki İmama işaret edilmekle birlikte onlardan sekizinin Rabbin mülâkatına kavuştuğu, dördünün ise beklendiği kaydedilmiştir.

Mus'ab'ın şiiri şöyledir:

"Eğer benim neye inandığımdan sorarsan, açıkta söylediğim inancım gizlide dediğim gibidir.

Ben Allah'a inanırım, ondan gayri bir ilâh yoktur; o güçlüdür, izzet sahibidir, yaratıkları zayıf olarak yaratandır.

Yine inanırım ki, Resulullah en üstün resuldür, geçmiş ümmetler sağlam kitaplarında onu müjdelemiştir.

Ondan sonra Ali'dir, sonra da on bir imam; bu Allah'ın aksaması olmayan kesin vaadidir.

Bunlar, Muhammed'den sonra bizim hidayet imamlarımızdır; benim halis sevgim hayatta olduğum sürece onlaradır.

Onlardan sekizi vefat edip gitmiş, geri kalan dördü sayıyı tekmil için beklenmektedir." [31]

Şairin şiirinde on iki Ehl-i Beyt İmamlarından söz edip, onlardan sekizinin dar-i faniyi terk ettiklerini, dördünün de beklenmekte olduğunu belirtmesi, onun İmam Mehdi de dahil olmak üzere, Ehl-i Beyt İmamları hakkında tam bir basiret sahibi olduğunu açıkça göstermektedir. Bu şiir, On İki İmam ve İmam Mehdi inancının o zamandan beri bilinmekte olduğunun ayrı bir belgesidir.

Bir diğer şair de, Hicrî 254 yılında vefat etmiş olan İsmail bin Salih Saymerî'dir. O İmam Rıza (a.s)'ın mersiyesi olarak Hz. İmam Hasan Askerî'nin huzurunda okuduğu bir şiirinde İmam Mehdi'ye kadar birer birer Ehl-i Beyt İmamlarının isimlerini saydıktan sonra şöyle der:

"On yıldız kendi medarında gurup etmiştir; Allah onların benzerini bize doğuracak.

Ebu Muhammed, Hasan'ül-Hadi (Askerî) aracılığıyla, hidayet takipçileri arzularına kavuşacak.

Ondan sonra seyahatiyle çölleri kat eden kimsenin doğumu beklenir.

Hak ve uzun olan iki gaybet sahibidir ki, Allah gaybetinin uzamasını isteyenden amelini kabul etmez.

Ey Allah'ın on bir hücceti, ümit gözleri on ikincisine dikilmiştir." [32]

Görüldüğü üzere bu şair de henüz İmam Mehdi (a.s) dünyaya teşrif etmeden önce, o hazretten ve gerçekleşecek olan iki gaybetinden söz etmiştir. Bu şiir de, Ehl-i Beyt izleyicilerinin o hazret hakkında tam bir basiret içinde olduklarının ayrı bir kanıtıdır.

Bu şairlerden bir diğeri de Hicrî 221 yılında dünyaya gelip, Hicrî 283 yılında şehit edilen İbn-i Rumî ismiyle meşhur olan Ali bin Abbas bin Carih'tir. Babası Rum asıllı olduğu için ona İbn-i Rumî denilmiştir. Bağdat'ta dünyaya gelmiş, orada da şehit edilmiştir. Gerçekten Arap edebiyatının şaheseri sayılacak güzel şiirlere sahiptir. Ona Mutezid'in veziri Kasım bin Abdullah'ın meclisinde İbn-i Feraş tarafından zehir yedirilmiştir. O, bunu fark edip meclisi terk edince, vezir Kasım bin Abdullah ona: "Nereye gidiyorsun?" diye sormuş, o da: "Gönderdiğin yere." cevabını vermiştir. Vezir ona: "Babama da selâmımı ilet." Deyince; "Benim yolum cehenneme düşmez." cevabını vermiştir. [33]

İbn-i Rumî'nin, Abbasî hilafeti ve onların Horasan'daki yöneticileri olan Tahirîler aleyhine kıyam edip şehit edilen Yahya bin Ömer bin Hüseyin bin Zeyd bin Ali'nin mateminde okuduğu bir Cimiyye kasidesi vardır. O, bu kasidesinde Abbasî halifelerini Ali evlatlarına karşı yaptıkları zulümlerden sakındırırken, kinaye ile onlara bir gün son kurtarıcı olan Mehdi'nin zuhur ederek bütün zalimlerin kellesini uçurup hakkı sahibine döndüreceğini hatırlatıyor.

İbn-i Rumî'nin adı geçen kasidesinin bir bölümü şöyledir:

"Ey Benî Abbas, düşmanlığınızdan gücünüz yettiğince cinayet edin, bağlayın çantanın ağzını, sımsıkı sarın.

Kötü yöneticilerinizi ve sapıklarını bırakın ki, onlar oluşturdukları fesat dalgalarında boğulmaya layıktırlar.

Bekleyin o hakkı ehline döndürecek olanın gününü; o gün siz de üzdüğünüz gibi üzüleceksiniz.

O vakit ki, artık özür dileyeninizin bir mazereti kalmaz, sizin Allah'ın hücceti karşısında bir çıkış yolunuz olmaz.

Öyleyse düşmanlık tohumunu daha fazla kendinizle onlar arasında ekmeyin ki, tohumlar ürün verir.

Eğer bu durumun sizin için baki kalacağını sanıyorsanız, aldanmışsınız; çünkü zamanın iki rengi vardır.

Belki de onların gizlide bir intikam alanı var ki, size galip gelecek; bilin ki, her zaman sabah gecenin ardından gelir." [34]

İmam Mehdi (a.s)'ın dünyaya teşrif etmesinden yıllarca ve hatta onlarca yıl önce okunan bu şiirler ve benzerleri, o zamanın toplumunun Mehdilik itikadıyla kâmilen aşina olduklarını, bu inancı taşıdıklarını, Ehl-i Beyt taraftarlarının ise bu açıdan tam bir basiret içerisinde olduklarını açıkça gözler önüne sermektedir.

Yine çoğu zaman pak Ehl-i Beyt İmamları'ndan, "Kaim-i Âl-i Muhammed" ve "Mehdi-i Muntazar" siz misiniz?" gibi sorular sorulduğuna, onların da uygun durumlarda Hz. Mehdi (a.s)'ı tanıttıklarına şahit oluyoruz.

Bütün bunlar, son kurtarıcı olan Hz. Mehdi (a.s)'ın geleceği konusunun asr-ı saadetten itibaren İslâm ümmeti arasında kuşku götürmeyen kesin bir itikat olduğunu göstermektedir.

Bazılarının Hz. Mehdi (a.s)'ın doğumundan önce bile Mehdilik iddiasında bulunmaları da bunun ayrı bir kanıtıdır.

Örneğin: "Keysaniye" fırkasının İmam Mehdi (a.s)'ın doğumundan iki asır önce "Muhammed-i Hanefiye"yi İmam ve zuhuru beklenen "Mehdi" olarak görmelerini, onun gaybete çekildiğine ve bir gün zuhur edeceğine inanmalarını, iddialarına delil olarak da Peygamber (s.a.a) ve Ehl-i Beyt'ten Hz. Mehdi'nin gaybeti hakkında nakledilen hadisleri göstermelerini başka şekilde yorumlamak mümkün değildir.

Keza Abbasî halifelerinden Mehdi Abbasî'nin de kendisine "Mehdi" adını vermesinin arkasında bu gerçek yatmaktaydı. O halkın Hz. Mehdi'yi bekleyişinden su-i istifade ederek kendisini vadedilen "Mehdi" olarak lanse etmeye çalışıyordu. [35]

İmam Mehdi (a.s)'ın geleceğine dair akidenin asr-ı saadetten beri İslam toplumu içerisinde yaygın olan yerleşik bir akide olduğunun diğer bir delili de, Ehl-i Sünnet ve Ehl-i Beyt alimlerinin yazmış oldukları hadis kaynaklarıdır. Bu kaynaklardan; Müsned-i Ahmed bin Hanbel (Ö: Hicrî 241) ve Sahih-i Buhari (Ö: Hicrî 256) gibi bazıları, Ehl-i Sünnet'in İmam Mehdi'nin (a.s) doğumdan önce yazılmış hadis kitaplarıdır. Bu kitaplar, İmam Mehdi (a.s) hakkındaki hadisleri toplayan Ehl-i Sünnet'in itibarlı kitaplarındandır.

Hasan bin Mehbub'un eseri olan Meşihe kitabı da bu konuyu ele alan Ehl-i Beyt kitaplarından biridir. Bu kitap, İmam-ı Zaman'ın gaybet-i kübrasından (büyük gaybetinden) yüz küsur yıl önce yazılmıştır. Bu kitapta İmam Mehdi'nin (a.s) gaybeti hakkındaki hadisler zikredilmiştir. [36]

Yine Ehl-i Beyt mektebinin önde gelen şahsiyetlerinden olan merhum Tabersî, İman Bâkır ve İmam Sadık (a.s) zamanındaki hadis ravilerinin gaybet hadislerini, yazdıkları kitaplarda zikrettiklerini kaydetmiştir. [37]

Ehl-i Beyt ve Ehl-i Sünnet alimlerinden birçoğu, yalnızca Hz. Mehdi'yi konu edinen kitaplar da yazmışlardır.[38] Bu kitaplardan bazıları Hz. Mehdi (a.s)'ın doğumundan önce yazılmıştır. Ehl-i Sünnet alimlerinden olan "Revacanî" (Ö: Hicrî 250) Ahbar'ul-Mehdi adındaki İmam Mehdi hakkındaki kitabını İmam Mehdi (a.s)'ın doğumundan önce yazmıştır. [39]

Yine İmamların (a.s) ashaplarından "Enmatî" ve "Muhammed bin Hasan bin Cumhur" gibi bazıları Hz. Mehdi (a.s)'ın doğumundan önce o hazret ve gaybeti hakkında kitap yazmışlardır. [40]

Evet, Hz. Mehdi (a.s) hakkındaki hadisler o kadar yaygın ve o kadar fazladır ki, İslâmî meselelerden çok azı hakkında bu kadar hadise rastlanılır. Ne Ehl-i Sünnet, ne de Ehl-i Beyt ekolünde bu hadislerin kesinliği hususunda şüphe yoktur. Hatta Ehl-i Beyt alimlerine ilâveten birçok Ehl-i Sünnet alimi de bu hadislerin mütevatir ve kesin olduğunu açıklamışlardır. Onlardan biri olan Menakib'uş-Şafiî kitabının sahibi "Secezî" (Ö: Hicrî 363) der ki: "Hz. Mehdi (a.s)'e ait aziz İslâm Peygamberi'nden nakledilen hadisler tevatür haddini bulmuştur."[41]

El-İmam'ul-Mehdi kitabının yazarı der ki: "Ehl-i Beyt ve Ehl-i Sünnet kaynaklarında mevcut olan İmam Mehdi hakkındaki hadisler, eğer sayılacak olursa, İmam Mehdi (a.s) hakkında binlere varan rivayet ile karşılaşırız ki, bunun büyük bir rakam olduğu açıktır. Hatta Müslümanların asla şüphe etmediği ve herkesin kabul ettiği kesin İslâmî meseleler hakkında dahi, bu kadar hadis mevcut değildir." [42]

Bütün bunlar, İslâm tarihinin başlangıcı olan asr-ı saadetteki Müslümanların ve onları takip eden nesillerin Hz. Mehdi'nin kıyam vaadi ile aşina olduklarını, bu husustaki inançlarının yaygın ve şüphe götürmez olduğunu, özelikle de Ehl-i Beyt mektebinde yetişmiş olanların bu hakikate sarsılmaz ve sağlam inançlarının olduğunu ve o dönemde yaşayan bütün inananların hayatları boyunca o mübarek zatın doğuşunu beklediklerini açıkça ortaya koymaktadır.

Hz. Mehdi (a.s) hakkındaki gelen hadislerde onun Haşim oğullarından, Hz. Fatıma (s.a) evlatlarından ve İmam Hüseyin (a.s)'ın soyundan olduğu, babasının adı "Hasan", kendi adı Peygamber (s.a.a)'in adı, künyesi Peygamber (s.a.a)'in künyesi olduğu ve gizli dünyaya gelip gizli yaşayacağı, biri kısa müddetli, diğeri uzun müddetli olmak üzere iki gaybeti olacağı, Allah'ın istediği zamana kadar gizli kalacağı ve sonunda Allah'ın emriyle zuhur ve kıyam edeceği ve İslâm dinini tüm dünyaya hâkim kılacağı ve dünyayı, alabildiğine zulüm ve kötülükle dolduktan sonra, tekrar adalet ve eşitlikle dolduracağı açıklanmıştır.

Bu hadislerde on ikinci imamın şahsî ve cismî hususiyetleriyle hazretlerine ilişkin diğer meseleler de açıklanmıştır.

Bütün bunlar Mehdilik akidesinin kesin İslamî bir akide olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bu açık delillerden sonra fazla bir şey eklemeğe gerek görmüyoruz. Hidayet Allah Tealâ'nın elindedir. Deliller açıklandıktan ve yol gösterildikten sonra dileyen hidayet yolunu, dileyen de gayrisini seçer. Dönüş Allah'adır; ihtilaf edilen konularda da hakemlik yapacak olan O'dur.

The post İslâm Kaynaklarında İmam Mehdi’ye İnanmak appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Adı: Ehl-i Beyt İmamları (a.s), İmam Mehdi (a.s)’ın adını anmayı izleyicilerine yasaklamışlardır ve “Onun adı, Peygamber’in adıyla ve künyeleri, Peygamber’in künyeleriyle aynıdır;[1] zuhur edinceye kadar onun özel ismini anmak doğru değildir”[2] buyurmakla yetinmişlerdir.

Lakabı: En meşhur lakapları “Mehdi”, “Kâim”, “Hüccet” “Ebu’l Kasım” ve “Bakıyyetullah”tır.

Babası: On birinci İmam Hasan Askeri (a.s)’dır.

Annesi: Roma imparatorunun kızı Nercis hanımdır.

Doğum Tarihi: 15 Şaban 255 Hicri’dir.

Doğum Yeri: Irak’ın Semarra şehridir.

Ömrü Şerifleri: Şimdiye kadar ömrü şeriflerinden bin yüz altmış dokuz yıl kadar bir süre geçmektedir; Allah Teala istediği sürece de devam edecek ve nihayet bir gün Allah'ın emriyle zuhur ederek zulüm ve haksızlıkla dolmuş olan dünyayı adalet ve eşitlikle dolduracaktır.

İmamın Doğumu

Yukarıda da belirttiğimiz üzere On ikinci İmam Hz. Mehdi (a.s), Hicri 255 -M. 867- yılı Şaban ayının on beşinde cuma gecesi tan yeri ağarırken Irak'ın “Samerra” şehrinde on birinci İmam’ın evinde dünyaya mübarek gözünü açmıştır.[3]

Babası, on birinci İmam Hz. İmam Hasan Askeri (a.s); annesi, Hz. İsa’nın havarisi “Şem’un”un neslinden olan Rum Kayseri’nin oğlu “Yuşa”nın değerli kızı, “Saykal” ve “Susen” adlarıyla da çağırılan “Nercis” hatundur. Nercis hatun öyle bir fazilete sahipti ki, imamet sülâlesinin büyük hatunlarından olan İmam Hâdi'nin (a.s) kız kardeşi Hekime hatun ona kendisinin ve ailesinin seyyidesi (hanımefendisi),  [4] kendisine ise, onun hizmetçisi hitabını kullanmıştır. [5]

Nercis hatun ülkesinde olduğu zaman hayret verici rüyalar görürdü; bir defasında Hz. Muhammed (s.a.a) ile Hz. İsa (a.s)’ın kendisini İmam Hasan Askeri (a.s)’a nikahladıklarını gördü. Şaşırtıcı rüyalarından birinde de, Hz. Fatıma-i Zehra (a.s)’ın daveti üzerine, Müslüman oldu, ama İslam’ı kabul ettiğini ailesi ve çevresinden gizledi. Rüyasında, sınıra giden ordunun, hizmetçi ve cariyeleriyle birlikte gizlice sınıra gitmesi söylenmişti. Öyle de yaptı ve sınırda İslam ordusunun öncü birlikleri onları esir aldılar ve onu da, Kayser’in ailesinden olduğunu bilmeden diğer esirlerle birlikte Bağdat’a götürdüler.

Bu olay, onuncu imam Hz. Ali Hâdi (a.s)’ın imametinin son zamanlarında oldu [6] ve İmam Ali Hadi (a.s)’ın tarafından görevlendirilmiş güvenilir bir şahıs, İmamın yazdığı Rumca bir mektubu, Bağdat’a götürüp “Nercis”e ulaştırdı ve onu köle tüccarından satın alarak, Samerra’ya İmam Ali Hadi (a.s’ın yanına getirdi. İmam, Nercis’in rüyada gördüğü şeyleri ona hatırlattı ve on birinci İmamın hanımı ve bütün dünyayı adalet ve eşitlikle dolduracak olan bir evladın annesi olacağını müjdeledi. Sonra İmam Ali Hadi (a.s), İslam’ın adap ve ahkamını öğretmesi için, Nercis’i imamet sülalesinin büyük hatunlarından olan kız kardeşi “Hekime”ye teslim etti. Bir müddet sonra  da Nercis, İmam Hasan Askeri’nin eşi oldu.[7]

Hekime İmam Hasan Askeri’nin huzuruna gittiği zaman, ona bir evlat vermesi için Allah’a dua ediyordu. O der ki: “Bir gün her zamanki gibi İmam Hasan Askeri (a.s)’ı görmeye gittim, aynı duayı tekrarladığımda buyurdular ki: “Allah’tan bana vermesini istediğin evlat bu gece dünyaya gelecek.” [8]

Bur arada Nercis benim ayakkabımı ayağımdan çıkarmak için ileri gelerek "efendim, ayakkabınızı çıkarayım" dedi.

Ben: "Sen benim efendimsin aslında… Vallahi ayakkabımı çıkarmana ve bana hizmet etmene izin vermem. Ben sana hizmet etmeliyim" dedim.

İmam (a.s) benim bu sözümü duyarak “Allah sana hayır versin hala” buyurdular.

Ben güneş batıncaya kadar onun yanındaydım. Bu arada hizmetçi kızlardan birine: “Benim elbisemi getir de gideyim.” dedim. Bunu duyan İmam (a.s) buyurdu ki: “Hala, bu akşam bizim yanımızda kal, çünkü bu akşam Allah’ın, kendisi vasıtasıyla ölümden sonra yeryüzünü dirilteceği, Allah Teala’nın indinde değerli olan bir bebek dünyaya gelecek.”

Bunun üzerine ben: “İyi ama annesi kim? Ben Nercis’te doğum alameti görmüyorum” dedim. İmam: "Annesi, Nercis’ten başkası değil” buyurdular. Ben ayağa kalkarak Nercis’i iyice kontrol ettim. Ama onda hiç bir doğum alameti göremedim. İmam’ın yanına gidip durumu anlattım. İmam (a.s) tebessüm ederek şöyle buyurdu: “Tanyeri ağarırken onun evladı olduğunu göreceksin. Çünkü o da Musa Kelimullah’ın annesi gibidir. Onun da hamile olduğu belli değildi ve doğuma kadar hiç kimse bilmiyordu. Çünkü Firavun Musa’yı ararken (böyle bir çocuğun dünyaya gelmemesi için) hamile kadınların karınlarını deşiyordu. Bu (akşam dünyaya gelecek bebek) Musa aleyhi’s-selam gibidir. (Firavunların iktidarını o yıkacaktır; bu sebeple) Firavunlar şimdi onu aramaktalar.”

Ben, tanyeri ağarana kadar Nercis’i gözetliyordum, yanımda sakin bir halde, hareketsiz bir şekilde uyuyordu. O gecenin sonunda şafak sökerken ansızın korkarak yerinden sıçradı. Hemen onu kucakladım ve ism-i a’zam’ı okudum. Bu sırada İmam yan odadan: “Ona Kadir suresini oku”! diye seslendiler, ben de okudum. Nercis’ten durumunu sordum, “Mevlamın sana bildirdiği şey açığa çıktı” dedi.

Ben İmam’ın buyurduğu gibi Kadir suresini okumaya devam ettim, bebek annesinin karnında bana eşlik etti ve o da Kadir sûresini okuduktan sonra bana selam verdi. Çok korktum, bu sırada imam: "Allah-u Teala'nın işine şaşırma. Allah-u Tela biz imamları küçük yaşta hikmet ile konuşturur ve büyüdüğümüzde yeryüzünde hüccet eder" dedi.

İmam henüz sözünü tamamlamamıştı ki Nercis gözümden kayboldu; sanki benimle onun arasına bir perde çekmişlerdi, onu göremiyordum, bağırarak İmama koştum. İmam: "Hala, geri dön, yerinde bulacaksın" buyurdu. Ben geri döndüm çok geçmeden benim ile Onun arasındaki perde aradan kalktı. Nercis'i öyle bir nura bürünmüş olarak gördüm ki nurun şiddetli parlaklığı onu net olarak görmemi engelliyordu. Doğan erkek çocuğun secdede olduğunu, sonra dizleri üzerine oturup şehadet parmağını kaldırıp şöyle dediğini gördüm: "Şehadet ederim ki, bir ve tek olan Allah'tan başka ilah yoktur ve şehadet ederim ki Muhammed sallâ’llâhu aleyhi ve alih ceddim ve Emirülmûminin babamdır." Sonra tek tek kendine kadar olan bütün imamların imametlerine şehadet verdi ve dedi ki: "Allah'ım! Müddetime amel elbisesi giydir ve işimi sona ulaştır adımı sağlam et ve yeryüzünü benim vasıtamla adalet ve eşitlikle doldur.” [9]

İmamın Doğumunun Gizli Olması

Ümeyye oğulları ve Abbas oğulları devri, özellikle altıncı İmam Hz. Cafer Sadık (a.s)’ın zamanı ve sonrası, halifelerin Ehl-i Beyt İmamları’na karşı çok hassas oldukları bir devirdi. Bu hassasiyetin temelinde toplumun Ehl-i Beyt imamları’na karşı olan ilgilerinin gün geçtikçe daha ileri boyutlara varması, toplumdaki etkinliklerinin artması ve halkın onlara yönelişinin fazlalaşması yatmaktaydı. Bu durum karşısında Abbasi halifeleri kendi iktidarlarını tehlikede görüyorlardı. Özellikle de vadedilen Mehdi’nin Peygamber-i Ekrem (s.a.a)’in neslinden olup, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın soyundan geleceği ve bütün zalimleri devirerek dünyayı adalet ve eşitlikle dolduracağının meşhur olması sebebiyle İmam Hasan Askeri (a.s) sıkı bir şekilde Samerra’da gözaltına alınmıştı. Abbasiler, geleceği vadedilen bu bebeğin dünyaya gelmesini engellemeye çalışıyorlardı, ama şundan gafil ki, bu doğumun gerçekleşmesinde Allah’ın iradesi söz konusudur ve zalimler istemese de Allah kendi nurunu tamamlayacak ve bütün peygamberlerine vadettiği ahir zaman kurtarıcısını bizatihi kendisi koruyacaktır. Dolayısıyla Abbasilerin çalışmaları neticesiz kaldı ve Allah Teala, Musa (a.s) gibi onun doğumunu da gizli kıldı.

Bununla birlikte İmam Hasan Askeri (a.s)’ın özel ashabı, vadedilen bu imamı babası hayatta iken defalarca gördüler. İmam Hasan Askeri (a.s) dünyadan göçtükleri zamanda da açığa çıkarak halkın gözü önünde babasının cenaze namazını kıldırdı. Ama  ondan sonra Hz. Resulullah’ın ve Ehl-i Beyt imamları’nın belirttiği şekilde gözlerden kayboldu.

Hz. Mehdi (a.s)’ın doğumundan, babaları Hz. İmam Hasan Askeri’nin şahadetine kadar on birinci İmamın yakın akraba ve dostlarından bir çoğu, ya onu görmeye muvaffak olmuşlar, ya da onun İmam’ın evinde olduğunu bilmişlerdi. Genelde İmam Hasan Askeri (a.s) değerli evladının varlığını gizlemekle birlikte, uygun zamanlarda onun varlığını kendi takipçilerine bildiriyor, kendisinden sonra sapmamaları için de güvenilir dostlarına onu gösteriyordu. Biz burada örnek olarak birkaçına değiniyoruz:

1- Ehl-i Beyt mektebi takipçilerinin büyüklerinden ve İmam Askeri (a.s)’ın yakın dostlarından biri olan Ahmed bin İshak bin Sa’d el- Ensari der ki: "İmam Askeri (a.s)’ın huzuruna gittim, kendilerinden sonraki imamın kim olduğunu sormak istiyordum. Ama İmam (a.s) benden önce söze başlayarak şöyle buyurdular:

 “Ey Ahmed, doğrusu Allah'u Teala Hz. Ademi yarattığı andan itibaren yeryüzünü hüccetsiz bırakmadı ve kıyamete kadar da bırakmayacaktır. Allah, hüccetinin hürmetine yeryüzündekilerden belaları defeder, yağmur yağdırır ve topraktan bereketleri çıkarır.”

Ben bunun üzerine ben:

“Ey Resulullah'ın evladı, sizden sonra yerinize geçecek imam kimdir?” diye sordum.

Hazret ayağa kalkıp acele adımlarla odaya girdi ve kısa bir süre sonra omzunda taşıdığı yüzü dolunay gibi parlayan üç yaşındaki bir çocukla çıkageldi ve şöyle buyurdular:

“Ey Ahmet bin İshak! Eğer Allah Teala'nın ve onun hüccetleri yanında aziz olmasaydın bu oğlumu sana göstermezdim, doğrusu onun adı Resulullah'ın adı, künyesi Resulullah'ın künyesidir. O öyle bir kimsedir ki zulüm ve kötülükle dolan dünyayı adalet ve eşitlikle dolduracaktır.

Ey Ahmed bin İshak! O, bu ümmette "Hızır" aleyhi’s-selâm ve "Zu'l -Karneyn" gibidir. Allah'a andolsun ki, o gaybet edecektir. Öyle ki, onun gaybetinde Allah'ın onun imametine itiraf etmesi için adımını sabit kıldığı ve zuhurunun acil olması için dua etmeğe muvvafak kıldığı kimseler dışında, hiçbir kimse helak olmaktan kurtulamayacaktır.”

Ben: “Ey mevlam! Kalbimin mutmain olacağı bir alameti var mıdır?” diye sorduğumda, O çocuk fasih bir Arapça’yla şöyle buyurdu: "Allah düşmanlarından intikam alacak yeryüzündeki son hücceti benim! Ey Ahmed bin İshak! Gözünle gördükten sonra başka bir delil arama!.."

Ahmed bin İshak şöyle ekliyor: Sevinç ve ferahla dışarı çıktım; ertesi gün İmam (a.s)’ın yanına dönerek şöyle arz ettim: “Ey Resulullah’ın oğlu! Bana minnet ettiğin için çok mesrur oldum. Hızır ve Zülkarneyn’nin O’nda zahir olacak olan sünneti nedir?" İmam (a.s); “Gaybetinin uzunluğudur” buyurdular. “Ey Resulullah’ın oğlu! O’nun gaybeti çok mu sürecektir?” dediğimde ise şöyle buyurdular:

“Rabbime andolsun ki, evet uzun sürecektir; öyle ki, O’na inananların çoğu bu inançlarından vazgeçecek ve Allah’ın bizim velayetimiz üzerine kendilerinden ahit aldığı ve kalbine iman yazdığı ve rahmetiyle desteklediği kimseler dışındakiler buna bağlı kalmayacaklardır.

Ey Ebu İshak! Bu, Allah’tan gelen bir emirdir ve Allah’ın gizli esrarından bir sırdır. Sana dediklerimi al, gizle ve şükredenlerden ol. Böylece yarın en yüce makamda bizimle olursun.” [10]

2- “Ahmed bin Hasan bin İshak-ı Kummi der ki: “On birinci İmam (a.s)’ın yerine geçecek olan İmam Mehdi (a.s) dünyaya geldiği zaman, İmam Hasan Askeri (a.s)’dan ceddim Ahmed bin İshak için bir mektup geldi. Onda İmam’ın el yazılarıyla şöyle yazılmıştı:

“Benim bir evladım oldu, onun doğum haberini gizli tutman ve kimseye söylememen gerekiyor; biz onun doğumunu yakın akrabalara, akrabalık bağı olanlara ve dostlara söyledik, başka hiç kimseye bildirmiyoruz. Allah Teala onunla bizi sevindirdiği gibi, seni de sevindirmesi için, onun doğumunu sana bildirmek istedik. Vesselam.” [11]

3- İmam’ın takvalı ve değerli halası Hekime, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın hizmetçisi Nesim, Ebu Cafer Muhammed bin Osman Emir, Hüseyin bin Hasan-ı Alevi, Emr-i Ahvazi, Ebu Nasr-ı Hadim, Kamil bin İbrahim, Ali bin Asim-i Kufi, Abdullah bin Abbas-i Alevi, İsmail bin Ali, Yakub bin Yusuf-u Serraf,[12] İsmail bin Mus’ab bin Cafer, Ali bin Mutahhar, İbrahim bin İdris, Tarif-i Hadim[13] ve Ebu Sahl-i Nevbahti[14] vadedilen İmam Mehdi (a.s) haberleri olan ve ondan haber veren kimselerdir.

4- Cafer bin Muhammed bin Malik der ki: “İmam Hasan Askeri (a.s) kendisini ziyarete gelen bir grup Ehl-i Beyt dostuna şöyle buyurdular:

“Benden sonra kimin  hüccet olacağını sormaya geldiniz değil mi?”

Oradakiler “Evet efendim.” diye cevap verdiler. Bunun üzerine o sırada İmama çok benzeyen ay parçası gibi bir çocuk içeriye girdi. Bunun üzerine İmam şöyle buyurdular:

“Bu, İmam ve benden sonra yerime oturacak kimsedir. Buyruklarını yerine getirin, dağılmayın; çünkü helak olursunuz. Bilin ki bundan sonra ömrü kamil oluncaya kadar onu görmeyeceksiniz “Osman bin Said”in[15] söylediği şeyleri kabul edin ve emrine itaat edin. Çünkü o sizin İmamınızın vekilidir ve işler onun elindedir.” [16]

5- “İsa bin Muhammed-i Cevheri” diyor ki: “Ben bir grupla birlikte Hz. Mehdi (a.s)’ın doğumunu tebrik etmek için İmam Hasan Askeri’nin huzuruna gittim, kardeşlerimiz Hz. Mehdi (a.s’ın Cuma akşamı Şaban ayında tanyeri ağarırken dünyaya geldiğini bize bildirmişlerdi. İmam Hasan Askeri (a.s)’ın huzurlarına gittiğimiz zaman önce onu tebrik ettik. Biz hiçbir soru sormadan İmam (a.s) buyurdular ki: “İçinizden biri oğlum Mehdi’nin nerede olduğunu içinden geçiriyor. Musa aleyhi’s-selâm’ın annesinin onu sandığa koyarak denize atıp, Allah’a emanet ettiği ve sonunda Allah Teala Musa’yı ona geri gönderdiği gibi ben de onu Allah’a emanet ettim.” [17]

The post Kısaca İmam Mehdi’nin Hayatı appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Muhammed MUHAMMEDİYAN

İnsanlık umutla hangi alınyazısını beklemektedir? İnsanlık kervanı hangi hedefe doğru hareket halindedir?

Acaba Kur'an-ı Kerim insanların gelecekleriyle ilgili açıklamalarda bulunmuş mudur?

Kur'an; insanlara, geçmişteki ümmetlerin inişli-çıkışlı, yükselme ve alçalmalarla dolu tarihine, onların yaşamlarının acı-tatlı gerçeklerine genişçe yer vermiştir. Geçmiş tarihin beyanı, önceki toplumlardaki olayların tahlili ile ilgili birçok ayet nazil olmuştur. Gelecekle ilgili olarak da Kur'an-ı Kerim'de bir çok ayet mevcuttur; Kur'an insanlığın geleceğiyle ilgili meseleleri eksiksiz, mükemmel ve haykırırcasına beyanda bulunan bir tablo sergilemektedir.

Kur'an'da en ümit verici müjde, en sevindirici haber dünya ve insan toplumunun geleceği hakkında: "Hak ve adaletin hakimiyeti, zulüm ve fesat tezgahının ortadan kalkmasıdır."

Allah'ın hücceti, adaletin büyük bayraktarı, İmam Mehdi'nin (a.f) zuhuru ile gerçekleşecek olan hakkın mutlak zaferi, tevhid ve İslam'ın dünyada bir uçtan bir uca yayılması, yeryüzünde salihlerin hakimiyeti kesin ilahî bir müjde olup çok parlak ve ümid verici bir gelecekten haber veriyor!

Ve bu ümid bir dünya sevinç ve coşkudur müminlerin kalbinde. Ve ortamı öyle bir güne hazırlık olarak; en geniş safları hareket ve faaliyetler için hazırlamaktadır.

İnsanlığın geleceği İslam'ın dünyaya egemenliği, adil dünya hükumetinin rehberi İmam Mehdi (a.f) ve onun yarânı hakkında Kur'an-ı Kerim'de birçok ayet gözümüze çarpmaktadır. Onların hepsini bir makalede aktarmak mümkün değidir. Bu makalede sadece onlardan bir kaçına işaret etmekle yetineceğiz:

1- Dünya Salihleri Beklemekte

"Tevrat'tan sonra Zebur'da da: “yeryüzüne mutlaka salih kullarım varis olacak (yeryüzünde onlar hükmedecek)” diye yazmıştık."[1]

Bu ayet bütün açıklığıyla salihlerin hükumeti ve seçkin kişilerin yeryüzünde hakim olacaklarından bahsetmektedir. Kesin olarak gelecekteki ilahi vaadden haber vermektedir.

Ayette geçen "el-arz" kelimesinin bütün yeryüzünü kapsamına aldığı apaçık bellidir. Bu kelime baştan sona bütün yeryüzü anlamına gelmektedir. Çünkü "arz" kelimesinin yeryüzünün tamamı değil de sadece bir bölümü için kullanıldığına dair herhangi bir delil yoktur. Salihlerin yeryüzüne egemenliğine dair bu ilahi vaad baştan başa bütün yeryüzünü kapsamına almaktadır.

Dikkat edilmesi gereken diğer bir nokta da bu ayetin Hz. Davud'un (a.s) meşhur kitabı "Zebur"dan bahsetmesidir. Hz. Davud (a.s) hak ve adalet üzere devlet kurmuş büyük peygamberlerden biridir. İsrailoğulları da Hz. Davud'un (a.s) ümmeti olarak müstekbirlere karşı kıyam ederek onların saltanatlarını yıkıp ortadan kaldıran, kendi toprak ve hükumetlerinin mirasçıları mustazaf bir kavmin açık bir örneği olmasıdır.

Ehl-i Beyt'ten nakledilen birçok rivayetlerde yukardaki ayyette söz edilen bu ilahi vaadin gerçekleşmesinin İmam Mehdi'nin (a.s) zuhuruna bağlı olduğu açıkça vurgulanmakta ve salihler de o yüce şahsiyetin yardımcıları olarak tanıtılmaktadır.

Mecma-ul Beyan Tefsiri'nde, bu ayetin tefsiriyle ilgili olarak şu hadis yer almıştır.

İmam Bâkır (a.s) şöyle buyurdular: "Bu ayette Allah Teala'nın yeryüzünün mirasçıları ünvanıyla andığı salih kullar Mehdi'nin ahir zamandaki ashabıdır."[2]

Şiâ ve Ehl-i Sünnet yoluyla mütevatir olarak Resulullah'tan (s.a.a) nakledilen şu rivayet de bunu teyid etmektedir: "Eğer dünyanın ömrü bir günden fazla kalmazsa; Allah o günü, benim soyumdan salih bir kişi zuhur edip yeryüzünü fesat ve zulümle dolduğu gibi, adaletle dolduruncaya kadar uzatır."[3]

2- yeryüzü hükumetinin mirasçıları mustazaflardır

"Biz ise yeryüzünde zaafa uğratılanlara lütufta bulunarak, onları imamlar yapmak ve mirasçılar kılmak istiyoruz."[4]

Bu ayet imanın küfre, hakkın batıla karşı zaferinin müjdesidir. Bu ayet bütün özgür insanlar, zulüm tezgahını yıkıp atmayı ve adil hükumeti isteyenler için bir müjdedir.

Bu ayette Allah Teala mustazaflar hakkındaki iradesini açığa vurarak buyuruyor ki: Biz onlara lutfetmeyi, onları yeryüzünde imamlar yapmayı, zorbaların hükumetine mirasçı kılmayı istiyoruz.

Bu ilahi iradenin nümunesi İslam'ın zuhurundan sonra İslam peygamberi (s.a.a) ve onun ashabıydı. Ama daha geniş, nümunesi Hz. Mehdi (a.f) vesilesiyle tüm yeryüzüne hak ve adalet hükumeti onun zuhuruyla gerçekleşecektir.

Bu ayet Ehl-i Beyt (a.s) rivayetlerinde Zamanın İmamı'nın -Hz. Mehdi- (a.s) zuhuruna tefsir olunmuştur.

Emir-el Müminin Ali (a.s) bu ayetin beyanında şunları buyuruyor: "Dünya inatçılığı ve ısrarından sonra, tıpkı sütünü sağmak isteyene karşı koyan ve sütünü yavrusuna saklayan deve gibi bizlere yönelecek." ve sonra bu ayeti okumuşlardır.[5]

Başka bir hadisde de Emir-ul Müminin Ali'den (a.s) şöyle naklolunmuştur: "Onlar Hz. Muhammed'in (s.a.a) evlatlarıdır. Allah onların Mehdi'sini, başlarına gelen zorluk ve zahmetten sonra zuhur ettirecek; onlara izzet verecek, düşmanlarını da zelil edecektir."[6]

Mustazaflar kimlerdir?

Ayette bahsedilen mustazaf; zayıf, güçsüz, kudreti olmayan kimse anlamında değildir. Mustazaf her fiili yapabilirlik güç ve yeteneğine sahiptir; ama zorba ve zalimler tarafından tahakküm altına alınmıştır. Bunun karşısında ise, ellerine ve ayaklarına vurulan zincirlere rağmen sessiz kalarak teslim olmayıp; zincirleri kırarak özgürlüğe kavuşmak, zalim ve zorbaların tahakkümünü ortadan kaldırarak hak din ve adalete hakimiyet kazandırmak için çaba sarfedenlerdir.

Yüce Allah bu guruba yeryüzünde hükumet sürmelerini vaadetmiştir. Kur'anı Kerim'de beş yerde mustazaflardan bahsedilmiştir. Bu bahislerde mustazaflar, zorbaların tahakkümü altında bulunan kimseler olarak zikredilmiştir.[7]

3- müminlerin hakimiyeti müjdesi

"Allah sizden inanıp iyi işler işleyenlere vaadetti; onlardan öncekileri nasıl halifeler kıldıysa, onları da yeryüzünde halifeler kılacak ve kendileri için seçip beğendiği dinlerini kendilerine sağlamlaştıracak, korkularını güvene dönüştürecektir."[8]

Bu ayet-i şerife salih amel sahibi müminler için üç vaad ve müjde zikredilmiştir:

a- Halifelik ve yeryüzünde hakimiyet kazanmak.

b- Hak dinin her yerde kök salarak yayılması.

c- Bütün emniyetsizliklerin, vahşet ve korku sebeplerinin yokolması.

Elbette bu ilahi vaad asr-ı saadet'teki müslümanları da kapsamakta ve bu ayet için nakledilen nüzul sebepleri de bunu teyid etmektedir; ama bunun daha kapsamlı örneği Peygamber'in (s.a.a) ve Ehl-i Beyt'in tefsirine göre İmam Mehdi'nin (a.s) tüm dünyayı kapsayacak olan hükumetidir.

Mecma-ul Beyan Tefsiri'nde bu ayetin tefsiri hakkında şöyle geçmektedir: "Bu ayetin Hz. Muhammed'in (s.a.a) soyundan zuhur edecek olan Mehdi (a.f) hakkında olduğu Ehl-i Beyt'ten rivayet olunmuştur."[9]

İmam Zeyn-ul Abidin'in (a.s) bu ayeti okuduktan sonra şöyle buyurduğu nakledilmiştir: "Allah'a andolsun onlar biz Ehl-i Beyt'in şiileridir. Bu işi onlar için bizden bir şahıs gerçekleştirecektir ve o bu ümmetin Mehdi'sidir."[10]

Yukarıda zikredilen her üç ayette de dikkate değer önemli nokta "el-arz" kelimesidir. Önce de belirttiğimiz gibi bu kelime bütün yeryüzünü kapsamaktadır. "Arz" kelimesinin yeryüzünün belli bir noktasıyla sınırlandırılmasıyla ilgili hiçbir delil yoktur. İşte bu yüzden her üç ayette yeralan vaad Resulullah'nın (s.a.a) torunu İslam'ın dünya hükumeti ve Hz. Mehdi (a.s) vasıtasıyla gerçekleşecektir.

4- İslam'ın dünyayı kuşatıcı oluşu

"Peygamberini hidayet ve hak dinle gönderen O'dur. Öyle ki, onu (hak din olah İslam'ı) bütün dinlere karşı üstün kılacaktır; müşrikler hoş görmese de."[11]

Bu ayet Kur'an'da üç defa tekrar edilmiş olup önemli bir gerçekten haber vermektedir. Tekrarının sebebiyse onun önemi içindir. Ayet tevhid dini olan İslam'ın dünyayı kuşatacağını bildirmektedir. Buradaki içerik, İslam'ın her yönüyle bütün dünya dinlerine galip gelmesidir. İslam'ın tüm yeryüzünü kapsayacağı ve bütün dinler karşısında zafere ulaşacağı hakkındaki bu ilahi vaadde hiç şüphe yoktur. Şüphesiz bu mevzu şu ana kadar gerçekleşmiş değil. Ama Allah'ın kesin vaadi mutlaka gerçekleşecektir! Bugün basiret sahibi insanlar, bu ilahi vaadin insanlık aleminin ufkuna saçtığı aydınlığı, maddi ideolojiler ve batıl inançların batışını seyrederken görebilmektedir. Bu ise ilahi vaadin gerçekleşmesinin yakın olduğunu müjdeliyor bekleyenlere!

Muhtelif  İslam kaynaklarına göre bu vaad tamamen, İmam Mehdi'nin (a.f) zuhuru ve dünyayı kuşatıcı hükümetinin kurulmasıyla gerçekleşecektir: Mecma-ul Beyan Tefsiri'nde, İmam Bâkır'dan (a.s) bu ayetin tefsiriyle ilgili buyurduğu nakledilmiştir: "Bu ayetteki vaad Hz. Muhammed (s.a.a) soyundan olan Mehdi zuhur edince gerçekleşecektir. O gün yeryüzünde Hz. Muhammed'in hakkaniyetini ikrar etmeyen hiç kimse kalmayacaktır."[12]

İmam Sadık'tan (a.s) bu ayetin tefsiriyle ilgili olarak şu rivayet nakledilmiştir: "Allah'a andolsun bu ayetin içeriği henüz gerçekleşmemiştir; ancak bizim Kâim'imiz zuhur edince gerçekleşecektir ve Kâim'imiz zuhur edince de dünyada Allah'ı inkar eden hiç kimse kalmayacaktır."[13]

imam Mehdi'nin yaranlarının özellikleri

"Ey iman edenler, sizlerden kim dininden dönerse (Allah'a ve dinine zarar vermez) Allah, yakında öyle bir toplum getirecek ki, (O) onları sever, onlar da O'nu severler. Müminlere karşı alçak gönüllü, kafirlere karşı (onurlu ve) şediddirler. Allah yolunda cihad ederler, hiçbir kınayıcının kınamasından korkmazlar. Bu Allah'ın lütfudur; dilediğine verir. O'nun lütfu geniştir. O, bilendir."[14]

Bu ayet, Resul-i Ekrem'e (s.a.a) inen son ayetlerdendir. Sadr-ı İslam müslümanlarının bütün mücadelelerinden ve Bedr, Uhud, Hendek, Huneyn… gibi zor olayları atlattıktan sonra; böyle bir tehdid o topluluk için acı ve ciddi bir uyarıydı. O güzel ve bariz sıfatlara sahip diğer bir kavmin geleceğinin vaadi, İslam dininin koruyuculuğunun o kavmin üzerine bırakılması o gün bu ayeti işitenler için hayret vericiydi. Bundan dolayı birçok kez Resulullah'tan (s.a.a) bu ayetin mısdakı hakkında bir çok sorular sorulmuştur. Resulullah (s.a.a) onların bu sorularına cevaben mübarek elini Selman-i Farısî'nin omuzuna koyarak onun kavmini bu ayetin mısdakından zikretmiştir.[15] Bu ayetin en mükemmel mısdakı İmam-ı Zaman'ın (Hz. Mehdi) yaranı ve ashabıdır. Bununla ilgili olarak Nur-us Sekaleyn Tefsiri'nde, Ali b. İbrahim'in tefsirinden naklen şu bilgi yer almıştır: "Bu ayet Hz. Kâim (Mehdi) ve onun yaranı hakkında nazil olmuştur. Onlar Allah yolunda cihad ederler ve hiçbir kınayıcının kınamasından korkmazlar."[16]

Bu ayette İmam Mehdi'nin (a.f) yaranı çok güzel sıfatlarla belirtilmiş ve şahsiyetlerinin boyutu kısa fakat güzel bir şekilde açıklanmıştır.

Allah'ın pâk ve kendisine yakın kullarının; tüm mükemmelliklerini, manevî makamlarını ve bütün yüce değerlerini kapsayan altı özellik, İmam Mehdi'nin (a.f) yaranının belirgin özellikleri olarak zikrolunmuştur. Bu özellikler o yüce şahsiyetin dostları için en mükemmel yapıcılık ve kendini yetiştirme programıdır. Ancak Hz. Mehdi'nin (a.f) dostları, bu özelliklerle kuşanarak, Hz. Mehdi'nin (a.f) zuhuruna hazırlanıp o yüce şahsiyetin dünyayı kuşatıcak inkılabına yardımcı olacaklardır.

İmam Mehdi'nin (a.f) altı özelliği şunlardır:

1- Allah Onları Seviyor:

Onlar Allah'ın lütuf ve muhabbetine erişmişlerdir ve Allah onları seviyor.

Bu kısa işaret onların birçok özelliklerini ortaya koymaktadır. Çünkü Kur'an ayetlerinde de açıkça beyan edildiği üzere Allah'ın muhabbetini kazananlar şunlardır:

Muhsinin, Tavvabin, Mutahharrin, Muttakin, Sabirin, Mutevekkilin, Muksitin, Mücahidin[17]

Ayette geçen "yuhibbuhum" (Allah onları seviyor) ibaresiyle bütün bu sıfatlar zikredilmiştir. O yüce şahsiyetin yaranının bu sıfatları kuşandıkları anlaşılmaktadır. Hangi keramet tacı Allah-u Teala'nın onları sevdiğini açıklamasından daha üstün olabilir.

2- Onlar da Allah'ı Sever

"İman Edenler Allah'ı çok fazla severler."[18]

İmam Mehdi'nin (a.f) yaranı sonsuz bir okyanusta Allah aşkına dalmış, ilahi aşkla mest olmuşlardır. Allah aşkı karşısında her arzu ve muhabbet onlar için hiç bir değer taşımamaktadır. Aslında onlar Allah'tan başkasını aşk ve muhabbete layık görmezler.

Onların Allah'a olan muhabbetlerinin ameli görüntüsü Resulullah'ı (s.a.a) izlemelerinde ve itaat etmelerinde tecelli eder. Çünkü Kur'an-ı Kerim buyuruyor ki: "De ki: Eğer Allah'ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin"[19]

Bahis konusu olan ayette ne kadar da latif ve hoş bir nokta vardır. Allah'ın seçkin kullarının O'nu sevmesinin, Allah'ın onları sevmesinden kaynaklandığının aydınlığa kavuşması için önce Allah'ın onlara sevgisinden, sonra onların Allah'a sevgisinden bahsedilmektedir.

"Eğer perişan sa kalbi Mecnun'un

Daha perişan dı kalbi Leyla'nın"

3- Müminler Karşısında Alçak Gönüllüdürler

Onlar müminler karşısında alçak gönüllü, yumuşak ve merhametlidirler. Şayet ayette geçen "ezzilletun ala-l muminin" (müminlere karşı alçak gönüllüdürler) tabirinden başka hiç bir tabir onların birbirlerine karşı oldukça alçak gönüllü ve merhametli oluşlarını bu kadar açık bir şekilde bildirmez. Bu tabir için Feth Suresi 29. ayetteki "ruhemaun beynehum" (birbirlerine karşı merhametlidirler) tabirinden daha yüksek mertebededir diyediliriz.

Onlar öyle bir topluluktur ki; kardeşlerini, dostlarını, aynı inancı paylaştıkları kimseleri (mütevazi oluşlarından ve merhametlerinden dolayı) en acı, dayanılmaz anlar ve olaylar karşısında bile kendilerine tercih ederler: "Kendilerinin ihtiyaçları dahi olsa (kardeşlerine) öz canlarına tercih ederler."[20]

4- Kafirlere Karşı Şedittirler

Düşmanları ve zalimlere karşı zorlu, haşin, güçlüdürler; çelikten sağlam bir sed, yakıcı bir ateş gibi düşman karşısına dikilip direnir, sert bir şekilde karşı koyarak çaba sarfederler: "Kafirlere karşı şedittirler."[21]

5- Allah Yolunda Cihad Ederler

Allah yolunda sürekli cihad etmek onların değişmez özellikleridir. Tevhid dininin (İslam'ın) dünyayı kuşatması ve ilahî hakimiyetin baştan başa tüm dünyada hüküm sürmesi için kesintisiz cihad şarttır. Aksi mümkün değildir. Zaaf, gevşeklik, tembellik, rahata düşkünlük, dünya yaşamına aldanma, hayal alemine dalıp arzular peşinde koşmak duraklamanın, hatta gerilemenin ve sapmanın önemli sebeplerindendir. Bu yüce hedeflere erişmek; savaş ve şehadet meydanlarına koşmadan, yorucu çabalara katlanmadan, gece-gündüz çalışmaksızın imkansızdır.

6- Yadırgayanların Yadırgamasından Korkmazlar

Allah'ın emirlerini yerine getirmede, hakkı savunmada hiç bir yadırgayıcının yadırgamasından korkmazlar.

Gerçekten Allah'ın dinine yardım ve cihad yolunda hareket edenler; muhtelif kesimler, maksatlı düşmanlar, cahil-dar görüşlü dostlar tarafından birçok kınamalara maruz kalırlar. Ama hakkı bulmuş, hakka doğru hareket eden kimseler asla uğursuz gürültüler ve menfi propagandaların etkisi altında kalmamış ve kalmazlar. İrade ve gayretlerinde de en küçük bir tereddüt, sarsıntı olmamış ve olmazda.

Allah'tan bizleri de o yüce şahsiyetin yaranlarından kılmasını ümid ediyoruz.

The post Kur’an’da İmam Mehdi(A.S) appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

İmam Mehdi (a.s) Hicri Kameri 255 yılında dünyaya geldi. Babası İmam Hasan Askeri (a.s)’ın şehadetinden sonra Abbasi saltanatının memurları, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın evine saldırıp yerine geçecek olan İmam’ı aramaya koyuldular. Bu olay geleceğin İmamının canının ciddi bir şekilde tehlikede olduğunu gösteriyordu. İmamet silsilesi, ve nübüvvet sülalesinin devam etmesi ve beşeriyetin büyük kurtarıcısının canının korunması gerekiyordu. Bu nedenle İmam Mehdi (a.s), Allah’ın emriyle gaybete çekildi.

İmam Mehdi (a.s)’ın gaybetiyle Şiiler oldukça güç bir döneme girmiş oluyorlardı. Bu durum karşısında dağılma ihtimali büyüktü. Ancak, bu duruma alışmaları, şek ve şüpheye düşmemeleri ve paniğe kapılmamaları için, Resulullah (s.a.a) ve Ehl-i Beyt İmamları (a.s) yıllar öncesinden gerekli tedbirleri almış, nurlu ve muhtevalı sözlerinde gaybet meselesini genişçe işlemiş ve fikirleri gaybet için hazırlamışlardı. Bu konuda birçok hadis nakledilmiştir ki, onlardan birkaçını aşağıda örnek olarak zikrediyoruz:

1- Resulullah (s.a.a) şöyle buyuruyor: “Beni müjdeci olarak gönderen Allah’a andolsun, benim evlatlarımdan olan Kaim (kıyam edecek olan Mehdi) bir ahd üzere gizlenecektir. O dönemde insanların çoğusu: (hak yoldan saparak) “Allah’ın Âl-i Muhammed’e ihtiyacı yoktur.” diyecektir. Bir kısmı da onun doğumunda şüphe edecektir. Öyleyse, kim gaybet zamanını görse, dinini korusun ve şeytanının şüphe uyandırarak ona musallat olmasına ve anne babasını (Adem ve Havva) cennetten çıkardığı gibi onu benim dinimden çıkarmasına izin vermesin. Allah, şeytanı kafirlerin dostu olarak karar kılmıştır.”[1]

2- Emir-ul Mü’minin Ali (a.s) şöyle buyuruyor: “Yeryüzünde her zaman Allah’ın, dinini ayakta tutacak bir hüccetti olacaktır. O ya görülüp bilinecek, (11 Masum İmam (a.s) gibi) ya da (zalimlerin korkusundan) gizli bir halde yaşayacaktır ki, Allah’ın hüccet ve delilleri batıl olmasın.”[2]

3- İmam Sadık (a.s) şöyle buyuruyor: “ İmamınızın gaybet haberi size ulaştığında onu inkar etmeyin.”[3]

4- İmam Sadık (a.s) şöyle buyuruyor: “Bu işin sahibi için kesinlikle bir gaybet dönemi olacaktır. Bunun bazı sebepleri vardır. Bu sebepleri açıklamamaya emrolunduk. onun gaybetinin hikmeti, kendisinden önce gelen peygamberlerin gaybetlerinin hikmeti gibidir. Bunun asıl sebebi ortaya çıktıktan sonra bilinecektir. Nitekim Hz. Hızır’ın yaptığı işlerin hikmeti, Hz. Musa ondan ayrılıncaya kadar bilinmedi. Birbirlerinden ayrılınca, neden gemiyi deldiği, neden o genci öldürdüğü ve neden duvarı yaptığı bilindi. Bu iş, Allah’ın işlerinden, onun sırlarından ve gayblarındandır. Allah Teala’yı hikmet sahibi bilen, onun bütün işlerinin hikmet ve maslahata uygun olduğunu da kabul eder, o işlerin sebebini bilmezse dahi.”[4]

Şia Muhaddisleri, Hz. Mehdi (a.s) ve onun gaybetiyle ilgili Hadisleri Resulullah ve Masum İmamlardan sırasıyla nakletmiş ve kitaplarında kaydetmişlerdir.[5]

Bu hadislerde gaybetin özellikleri açıklanmıştır. Bilindiği üzere bu hadislerde vaad edilen gaybet dönemi 260 hicri yılından başlayarak bütün özellikleriyle birlikte gerçekleşmiş ve şidi de devam etmektedir. Böylece Hz. Mehdi (a.s)’ın gaybeti, bu Hadislerin doğruluğunun delillerinden birisidir. Hadislerin doğruluğu da, “Vaad Edilmiş Mehdi”nin o olduğuna delildir. Çünkü bu gibi özellikler onun (a.s) dışında kimsede görülmemiştir.

Hadislerde haberi verilen gaybet iki merhalede gerçekleşmiştir.

1- Gaybet-i Suğra (Küçük Gizlilik)

Hz. Mehdi (a.s)’ın geybete çekildiği ve Şiilerle irtibatını, seçtiği naiplerle sağladığı döneme “Gaybet-i Suğra” dönemi denir.

Gaybet-i Suğra İmam Hasan Askeri (a.s)’ın şehadet tarihi olan 8 Rebiulevvel 260 hicri’den başlayıp dördüncü ve son naibi Ali b. Muhammed Semeri’nin 15 Şaban 329 hicri yılında vuku bulan vefatına kadar sürdü.

Gaybet-i Suğranın Süresi

Yukarıdaki açıklamaya göre, Hz. Mehdi (a.s)’ın Gaybet-i Suğra dönemi yaklaşık 70 yıl sürdü. Ama bazıları bu sürenin 74 yıl olduğunu söylüyorlar.[6] Onlar, Gaybet-i Suğra’nın başlangıcını İmam (a.s)’ın doğum tarihinden (H.K. 255) hesaplamışlardır. Gaybet-i Suğra’nın müddetinin 70 yıl olması daha doğru bir görüştür. Hz. Mehdi (a.s) her ne kadar babası (a.s) hayatayken gözlerden uzak idiyse de bu gizlilik Gaybet-i Suğra’dan sayılmamaktadır. Çünkü o zaman İmam Hasan Askeri (a.s) İmamdı. İmam Hasan Askeri (a.s) vefat ettikten sonra İmamet Hz. Mehdi (a.s)’a geçti ve gaybet dönemi başladı çünkü gaybet döneminden maksat her gaybeti değil, İmametle beraber olan gaybettir. Buna göre Gaybet-i Suğra, özel naipler vasıtasıyla imamla irtibat sağlanabildiği dönemine denir. Bu gaybet 8 Rebiulevvel 260’dan başlayıp, 15 Şaban 329’da bitmiştir.

2- Gaybet-i Kubra (Büyük Gizlilik)

Gaybet-i Suğra dönemi ve özel naipler vasıtasıyla sağlanan mektuplaşma döneminin  bitmesinden sonra Gaybet-i Kubra dönemi başlamış, günümüze dek de sürmektedir. Bu gaybetin özelliklerini ileride daha geniş şekilde ele alacağız.

İki Gaybet Hakkında Önceden Verilen Haberler

Resulullah (s.a.a) ve Ehl-i Beyt İmamlarından nakledilen birçok hadis, İmam Mehdi (a.s)’ın gaybetinin iki şekilde olacağını haber vermektedir.

Bu hadisler, bu konuda ileri sürülmüş olan bazı soru ve şüphelere de cevap olabileceği için bazılarını aşağıda zikrediyoruz:

1- İmam Cafer Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur ki:

“Kıyam edecek olan İmam’ın, biri kısa, diğeri uzun iki gaybeti olacaktır. İlkinde yalnızca has Şiiler onun yerini bileceklerdir. İkincisinde ise, sadece onun hizmetinde olan özel şahıslar yerlerini bileceklerdir.”[7]

2- Yine İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur ki:

“Kıyam edecek olan İmam’ın iki gaybeti olacaktır. Onların birinde (Büyük Gaybette) her yıl hacca gelecek ve halkı görecektir; ama halk onu göremeyecektir.”[8]

3- Yine İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur:

“Mehdi’nin iki gaybeti vardır. Onlardan birisi uzun olacaktır. Bazılar “O öldü” diyecekler; bazıları, “Öldürüldü”, bazıları da, “Gitti” diyecekler. Ashabından çok azının dışında kimse onun emrinde kalmayacaktır. Onun hizmetinde olan en yakın şahıstan başka evlatları veya diğerlerinden kimse onun yerini bilmeyecektir.”[9]

İki çeşit gaybet hakkında birçok hadis nakledilmiştir. Sadece Gaybet-i Nu’mani’ adlı eser de 9 tane hadis vardır. Sözkonus eserin yazarı olan Muhammed b. İbrahim Nu’mani H. 4. yüzyılda yaşan şia alimlerdendir. O bu hadisleri naklettikten sonra şöyle diyor: “Kaim (a.s)’ın iki çeşit gaybetini beyan eden Hadisler, sahih Hadislerdir.”

Niyabet (Vekillik)

İster büyük olsun, ister küçük, gaybetin hiç bir çeşidinde, 12. İmam Hz. Mehdi (a.s)’ın insanlarla ilişkisi tamamıyla kesilmemiştir. Çünkü her iki gaybette de niyabet müessesesi söz konusudur. Naiplerin vasıtasıyla İmam (a.s)’ın halkla irtibatı devam etmiştir.

İmam (a.s)’ın gaybetinin iki merhalesi olduğu gibi niyabetin de iki merhalesi olmuştur: Küçük Gaybette “Özel Niyabet” , Büyük Gaybet’te “Genel Niyabet.” var olmuştur.[10]

Özel ve Genel Niyabet

Özel Niyabet şudur: İmam (a.s), belirli ve müşahhas şahısları kendisine naip eder ve onları isimleriyle tanıtır. Nitekim İmam Hasan Askeri (a.s) da aynı işi yapmış ve şöyle buyurmuştu:

“Amri (Osman b. Said) ve oğlu (Muhammed b. Osman) güvenilir insanlardır. Size ne getirseler, benden getirmişlerdir, size ne söyleseler, benden taraf söylüyorlar.”[11]

Başka bir yerde de şöyle buyuruyor:

“Şahid olun, Osman b. Said Amri (Birinci Naip) benim vekilimdir. Onun oğlu Muhammed b. Osman (İkinci Naip) da benim oğlum ve sizin Mehdi’nizin vekilidir.”[12]

Genel Niyabet ise şudur: İmam (a.s) birtakım genel şart, sıfat ve özellikleriyle naiplerini belirler. Dolaysıyla her asırda bu sıfat ve özelliklere sahip olanlar, Hz. Mehdi (a.s)’ın Genel Naipleri olurlar. Bu genel şart ve özellikler Hadislerde belirtilmiştir.

Orneğin şu hadislerde genel naiblerin taşımaları gereken bu genel şartlara işaret olunmuştur.

Hz. Mehdi (a.s), İshak b. Yakub’a gönderdiği mektupta şöyle buyuruyor:

“Gelecekte vuku bulacak olaylar için Hadislerimizi nakleden alimlere başvurun. Çünkü onlar benim sizlere olan hüccetlerimdirler. Ben de Allah’ın onlara hüccetiyim.”[13]

İmam Cafer Sadık (a.s) şöyle buyuruyor:

“Avam (Fakih olmayan ve dini hükümleri çıkaramayanlar), günahlardan kendisini koruyan, dini hıfzeden, heva ve hevesine muhalefet eden ve Mevlasina itaat eden fakihleri taklit etmeleri gerekir.”[14]

Dolaysıyla, Küçük Gaybet döneminde, Hz. Mehdi (a.s)’ın isim ve özellikleriyle tanıtılan naiplere özel Naiplerine “Nuvvab-ı hassa” (Özel Naipler)[15] ve “Nuvvab-ı Erbaa” (Dört Naip) denilmektedir. Bu makalenin yazılmasındaki asıl amaç da, bu muhterem naiplerin yaşantılarını açıklayıp anlatmaktır. Bu hususu mekalenin devamında genişçe ele alacağız.

Büyük Gaybet’in başlamasından bu yana Masum İmamlar (a.s) tarafından belirlenen genel kaideye göre hareket ederek naip olanlara da “Nuvvab-ı Âmme” (Genel Naipler) denmektedir.

Gaybet-i Suğra Dönemindeki Abbasi Halifeleri

Gaybet-i Suğra döneminde Hz. Mehdi (a.s)’ın özel naibi olup, yaklaşık 70 yıllık bir dönem boyunca naiplik sorumluluğunu yüklenen Dört Naib’in niyabet dönemi, Abbasi haliferinden el Mu’temid Billah (256-279 h.), el-Mu’tazad Billah (279-289 h.), el-Muktefi Billah (289-295 h.), el-Muktedir Billah (295-322 h.), el-Kahir Billah (320-322 h.) ve er-Razi Billah’ın (322-329 h.) saltanatlarına rastlar.

Abbasilerin ilk halifesi Seffah (Kan dökücü) diye tanınan Ebu-l Abbas,[16] H.K. 132 yılının Rebiussani ayının 12. gününde Kufe’de başa geçti.

O, minbere çıkıp bir hutbe okudu. Bu hutbede kendisini ve ailesini Peygamber (s.a.a)’in Ehl-i Beyt’i, yakınları ve akrabaları olarak tanıtıp, Ehl-i Beyt hakkındaki ayetlerin ve onlara ait hakların kendkileri için olduğunu iddia etti.

Abbasiler, kendilerini Âl-i Muhammed diye tanıtarak hareketleri ve kargaşalıkları kendi lehlerini çevirmeyi becerebilmişlerdi.[17]

Sonunda Beni-l Abbas, Ehl-i Beyt (a.s) adına Benî Ümmeye’yi yıkıp, halifeliği ellerine geçirdiler. İlk zamanlarda halka ve Hz. Ali’nin soyundan olan Seyyidlere iyi davranıyor, Ehl-i Beyt (a.s)’ın intikamını alma adına Benî Ümeyye’yi katliam ediyorlardı. Beni Ümeyye halifelerinin kabirlerini açıp bulduklarını ateşte yakıyorlardı.[18]

Ama uzun bir zaman geçmeden Benî Ümeyyen’nin yöntemini yani Ehl-i Beyt’e karşı zulüm ve düşmanlık yolunu tutmaya başladılar. Zulümde ve fesatta ellerinden geleni yapmaktan geri durmadılar. Hz. Ali’nin soyundan olanları çeşitli zulümleri reva görüp grup grup katlediyorlardı; bir kısmının başlarını kesiyor, bir kısmını da diri diri toprağa gömüyorlardı.[19]

Abbasi halifelerinin bir takım ortak özellikleri vardır: Onlar kendi dönemlerin en ayyaş insanlarından sayılıyor, şarap içiyor, hatta geceleri sabahlara kadar sazla sözle eğleniyorlardı, halkın sorunlarıyla ilgilenmiyorlardı. Bu hususlar tarihi açıdan isbatı gerektirmeyecek derecede açıktır.

Abbasi halifelerinin bir diğer özelliği, Ehl-i Beyt’e düşmanlık etmek, onlara karşı nefret duymak, onları sürgün etmek, zindana atmak, öldürmek ve baskı yapmaktı. Bu konuda halifeyle, Abbasilerin ileri gelenleri, ordu komutanları ve vezirleri arasında fark yoktu. Bu düşünce şekli, Abbasi halifelerinin hemen hepsinde göze çarpmaktadır. Ama bu düşünceyi uygularken bazen metodları değişik olmuştur.

Bu baskı ve zorbalıklar Gaybet-i Suğra dönemine yaklaştıkça artmaktadır. İmamlarımız (a.s), özellikle Küçük Gaybet’e yakın zamanlarda çok yaşamamış ve birbiri ardınca şehit edilmişlerdir. İmam Cevad (a.s) Şia kaynaklarına göre H.K. 220 yılında Abbasi halifelerinden Mu’tasım’ın tahrikiyle, kendi karısı ve Me’mun’un kızı tarafından zehirletilerek 25 yaşında şehid oldu.[20] İmam Ali Naki (a.s) da H.K. 254 yılında Abbasi halifelerinden Mu’taz tarafından zehirletilerek 41 yaşında şehid edildi.[21] İmam Hasan Askeri (a.s) da H.K. 260 yılında 28 yaşında iken Abbasi halifelerinden Mu’temid tarafından zehirletilerek şehid edildi.[22] İmamların çok yaşamamaları; halifelerin, İmamlar’ı ortadan kaldırma hedeflerinde ne derecede ciddi olduklarını göstermektedir.

Böylesi baskılara rağmen Şia mektebi ümmetin parlayan yıldızlarının rehberliğinde bu buhranlardan sağlam olarak çıkıp, en küçük bir sapma olmadan kendisini koruyabilmiştir.

Şia mektebinin tarih boyunca kudret ve hükümet sahiplerinin geniş çaplı muhalefet ve düşmanlıklarına rağmen ayakta kalmasının sırrı, her şeyden önce bu mektebin hakkaniyeti, sonra da bu mektebin rehberlerinin zamanın şartlarına uygun akıllıca ve hekimane tedbirlerinde yatmaktadır. Bu tedbirlerden birisi, niyabet ve vekalet müessessisinin Küçük Gaybet döneminde sistemli bir şekildeki çalışmasıydı.

Niyabetin Asıl Hedefleri

Hz. Mehdi (a.s)’ın naiplerinin iki temel hedefi vardı:

1- Zihinleri Büyük Gaybet’e hazırlamak, halkı yavaş yavaş Hz. Mehdi (a.s)’ın gizli yaşadığı döneme alıştırmak. İmam (a.s) eğer birdenbire gaybete çekilseydi, belki de insanlar tümüyle Mehdi (a.s)’ı inkar ederler ve düşünceler saparlardı. Hz. Mehdi (a.s)’ın özel naipleri, Küçük Gaybet döneminde, halkı Büyük Gaybet’e hazırlamakla görevliydiler ve bu görevlerini hakkıyla yerine getirdiler. Bu nedenle de artık Küçük Gaybetin devam etmesine gerek kalmadı.

2- Şiilerin rehberliğini üstlenip onların toplumsal menfatlerini korumak. Onlar, İmam (a.s)’ın gaybetinden dolayı Şia camiasında doğan boşluğu dolduruyorlardı. Hz. Mehdi (a.s) onların vesilesiyle toplum üzerindeki rehberliğini sürdürmüş, gaybetinden dolayı meydana gelebilecek zararları önlemiş, en zor şartlar altında çok karmaşık olan siyasi ve içtimai alanlarda taraftarlarını yol göstermiş ve Şiilerin dağılıp sapmasına engel olmuştur.

Özel Naiplerin Vazife ve Faaliyetleri

Özel Naiplerin vazifeleri, onların hayatlarının bütün yönlerini kapsayacak şekildeydi. Onların yahatlarını baştanbaşa, Hz. Mehdi (a.s) tarafından üzerlerine yüklenen vazife ve faaliyetlere vakfetmişlerdi. İmam Mehdi (a.s)’ın bu vefalı yaranının hayatlarını inceleyenler, onların toplumsal, siyasi, kültürel, ilmi vb. alanlardaki ihlaslı çalışma ve çabalarını göreceklerdir.

Burada, onların hayat öykülerini anlatmaya geçmeden önce ortak faaliyetlerinden bazılarına kısaca değineceğiz:

1- Hz. Mehdi (a.s)’ın Adını Ve Yerini Gizlemek, Onun (a.s) Hakkındaki Şüphe ve Tereddütleri Gidermek

Özel Naiplerin vasıtasıyla naklolunan Hadisler ve Hz. Mehdi (a.s) tarafından yine onların vasıtasıyla gönderilen mektuplardan, naiplerin vazifelerinin iki yönlü olduğu anlaşılmaktadır:

Bir yönden, İmam (a.s)’ın ismi ve yaşadığı yeri sadece düşmanlardan değil, hatta Şiilerden bile gizlemeyi ve onun (a.s) adını asla hiçbir yerde söylememelerini tembihliyorlardı. Böylelikle Şiileri, Abbasilerin tehlikesinden korumayı amaçlıyolardı.

Öte yandan, itimad ettikleri insanlara İmam (a.s)’ın varlığını ispat edip, şüphe ve tereddüte düşmelerini önlemek için mektuplaşma ve imam adına işleri yürütmek yoluyla ümmetle imam arasındaki bağı sağlıyorlardı ve nerede olduğunu söylüyorlardı.

2- Şiilerin Gruplara Bölünmesini Engellemek

İmam Mehdi (a.s)’ın Naiplerinin önemli vazifelerinden biri de, İmam Hasan Askerî (a.s)’ın oğlu Hz. Mehdi (a.s)’ın İmametini açıklayarak Şiilerin bölünmelerine engel olmaktı. Bu hedefe ulaşmak için de Peygamber-i Ekrem (s.a.a) ve Masum İmamlardan, İmamların 12 tane olduğu ve on ikincisinin gaybete çekileceğine delil olan Hadislere de temessük ediyorlardı.[23]

Naipler, bu merhalede önemli başarılar elde etmiş, Şia camiasında meydana gelen gruplaşmaları önemli ölçüde azaltabilmişlerdi.

3- Fikhi, İlmi ve Akidevi Sorulara Cevap Vermek

Özel Naiplerin bir işi de, Şiilerin fıkhi ve şer’i sorularını Hz. Mehdi (a.s)’a sunup, cevabını almak ve onu halka ulaştırmaktı. İkinci Naip Muhammed b. Osman’ın zamaninda bir çok fıkhi sorular sorulmuş, bunlara İmam Zaman (a.s)’dan gelen çeşitli ve uzun mektuplarda cevap verilmiştir.

4- Yalan Yere Niyabet İddiasında Bulunanlarla Mücadele

Bu konuyu İkinci Naibin yaşamını anlatırken genişçe ele alacağımız için burada tekrarlamıyoruz.

5- İmam (a.s)’a Ait Malları Alıp, Dağıtmak

Özel Naiplerin bir işi de, Şiilerin bölgesel vekillere verdikleri İmam (a.s)’a ait malları toplamaktı. Bu malları çeşitli yollarla İmam (a.s)’a ulaştırıyor, veya onun emriyle harcıyorlardı.[24]

6- Bölgesel Vekiller Tayın Etmek

Çeşitli bölgelerin işlerini idare etmek, Şiilerin İmamlarla irtibatını sağlamak için vekil belirlemek, önceki İmamlar (a.s)’ın zamanında da var olan bir yöntemdi. Gaybet döneminde de Özel Naipler, bu yöntemden yararlanarak çeşitli bölgeler için vekiller tayin ediyorlardı. Şiilerin yaşadıkları bölgeler belliydi. Her bölge için bir vekil belirleniyor, bu vesileyle Şiilerle Özel Naiplerin irtibatı sağlanıyordu.

Naiplerin Seçilme Tarzı (Şekli)

İmam Mehdi (a.s)’ın 70 yıldaki özel naipleri şunlardı:

1- Ebu Amr, Osman b. Said Amri

2- Ebu Cafer, Muhammed b. Osman b. Said Amri

3- Ebu-l Kasım, Hüseyin b. Ruh Nevbahti

4- Ebu-l Hasan, Ali b. Muhammed Semeri

İmamiye Şiası arasında bu konuda herhangi bir ihtilaf göze çarpmamaktadır.[25]

Bunlar, sırayla İmam (a.s)’ın vekilliğini yapmışlardır. Bunları bizzat İmam (a.s) belirliyordu. İkinci, üçüncü ve dördüncü Naibleri bir önceki naibe mektup yazarak tayın etmiştir. Birinci naibi ise İmam Hasan Askeri (a.s) kendisi ve kendisinden sonraki İmam için naib olarak tayin etmiştir.

Özel naipler, bu dönemde Şiilere İmam (a.s) arasındaki irtibat sağlıyorlardı. Sorularını, İmam (a.s)’a ulaştırıyor ve İmam (a.s)’dan sözlü veya bazen de yazılı olarak aldıkları cevapları Şiilere ulaştırıyorlardı.[26]

Gaybet-i Suğra ve İmam (s.a)’ın dört naibi hakkında inceleme yapanların veya bu konuda az bir bilgiye sahip olanların aklına şöyle bir soru gelmektedir: Naiplerin seçilmesindeki ölçü neydi? En Fakih ve en alim olmak mı ölçüydü, yoksa başka birşey mi?

İmam (a.s)’ın naiplerinin hayatını incelediğimizde şu sonuca varıyoruz ki: Naibin belirlenmesindeki asıl ölçü; takva, zühd, dindarlık, siyasi ve toplumsal meseleleri doğru ve derin bir şekilde anlamak, geçmişinin iyi olması, halkın tam olarak ona güvenebilmesi, korkusuz olması, zorluklar karşısında sabır ve tahammül gücüne sahip olabilmesi dostluğu ve düşmanlığının sadece Allah için ve Allah yolunda olmasıdır.

Şeyh Tusi’nin Özel Naipler Hakkındaki Sözleri

Şeyh Tusi şöyle yazıyor: “Bize göre, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın zamanında onun ashabından bazıları, onun oğlu olan İmam Zaman (a.s)’ı görmüşlerdir. İmam Hasan Askeri (a.s)’ın şehadetinden sonra da onlar, Hz. Mehdi (a.s)’ın naipliğini yapmış, Şiilerin İmam (a.s)’la irtibatını sağlamışlardır. Bu naiblerin hepsi tanınmış ve meşhur kişilerdiler. Onlar dinin hükümlerini İmam (a.s)’dan öğrenip, Şiilere ulaştırıyorlardı. Yazılı sorular olduğu zaman onları İmam Zaman (a.s)’a götürüyor, cevaplarını alıp, Şiilere getiriyorlardı. Şiilerin humus ve zekatlarını İmam (a.s)’dan aldıkları vekaletle, topluyor sonra İmam (a.s)’a teslim ediyor veya onun izniyle harcıyorlardı. İmam Hasan Askeri (a.s), onların adaletini teyit etmiş, onları İmam Zaman (a.s)’ın emin vekilleri olarak tanıtmış ve kendisinden sonra mülklerinin bakımı ve işlerinin yürütülmesini onlara devretmişti. Bunlar, Ebu Amr Osman b. Said, onun oğlu Muhammed b. Osman ve diğerleridir. Bunların hepsi bilgili, dirayetli ve güvenilir kişilerdi.[27]

Seyyid b. Tavus’un Sözleri

Seyyid b. Tavus Taraif adlı eserinde şöyle diyor: “Hz. Mehdi (a.s)’ı, babasının (a.s) ashabından birçokları görmüş, ondan (a.s) hadis ve şer’i hükümler nakletmişlerdir. Bunların dışında ayrıca İmam (a.s)’ın tanınan, bilinen keramet sahibi naipleri vardı. Onlar, Osman b. Said Amri, oğlu Ebu Cafer Muhammed b. Osman, Hüseyin b. Ruh Nevbahti ve Ali b. Muhammed Semeri’dir.[28]

Birinci Naip

Ebu Amr Osman b. Said Amri (r.a)

Hz. Mehdi (a.s)’ın ilk özel naibi Osman b. Said Amri’dir.

Şeyh Tusi “el-Gaybet” adlı değerli eserinde şöyle yazıyor:

“Masum İmamlar (a.s) tarafından iyilikle anılan vekiller şunlardır: Birincisi İmam Ali Naki (a.s) ve İmam Hasan Askeri (a.s)’ın tasdik ettikleri Ebu Amr Osman b. Said Amri (r.a)’dır.”[29]

O, onuncu ve onbirinci İmamın ashabından olup, güvenilir birisiydi. 11 yaşındayken, İmam Ali Naki (a.s)’ın hizmetinde olmuş, ondan (a.s) fıkıh, hadis ve ilim öğrenmiş, İmamet ve velayet gölgesi altında yetişmiştir. Onun kemal ve faziletlerini birkaç cümlede beyan etmek mümkün değildir.

Muhaddis olan Şeyh Abbas Kummi Sefinet-ul Bihar adlı değerli eserinde şöyle yazıyor: “Ebu Amr Osman b. Said Amri dört naibin ilkidir. Onun büyüklüğü, adaleti ve emanettarlığı anlatılmayacak derecededir. O, öyle büyük bir insandı ki, benim gibi birisi onu tanıtamaz.”[30]

O, Şiilerin içinde güvenilirlik ve adaletle tanınırdı. Kimse onun azamet ve yüceliğinden şüphe etmezdi. İmam Hasan Askeri (a.s)’ın şehadetinden sonra, İmam Mehdi (a.s) tarafından özel naipliğe seçilmiş ve İmam (a.s)’la Şiiler arasında vasıta olmuştu.

Birinci Naibin İsim ve Lakapları

İsmi, “Osman b. Said”dir.

İki künyesi vardır:

1) Ebu Amr

2) Ebu Muhammed

Dedesi “Amr” olduğu için “Ebu Amr” ve oğlunun “Muhammed” olduğu için “Ebu Muhammed” denmektedir.

Yaptığımız araştırmaya göre hadis ve rical kitaplarının hemen hepsinde künyesi, “Ebu Amr” diye geçer. Hadis kitaplarından sadece ikisinde “Ebu Muhammed” diye geçmektedir. Onların biri Sefinet-ul Bihar[31] ve diğeri Bihar-ul Envar’dır.[32]

İlk naib Şiilerin arasında, çeşitli sebeplerden dolayı dört lakapla meşhur olmuştur:

1- Semman veya Zeyyat (Yağ Satıcısı): Ona, Semman veya Zeyyat diyorlardı. Çünkü vekalet makamını gizli tutmak için zeytin yağı ticaretiyle uğraşıyordu. Şiiler ve Ehl-i Beyt (a.s) dostlarına yönelik baskıların had safhada olduğu o dönemde kendisini bu şekilde hükümetin şerrinden koruyordu.

Ve Şiilerden topladığı malları, Abbasilerin korkusundan yağların içine saklayıp, İmam Hasan Askeri (a.s)’a gönderiyordu.[33]

2- Esedi: “Beni Esed” kabilesinden olduğu için kendisine “Esedi” diyorlardı.[34]

3- Askeri: Osman b. Said’e “Askeri” de diyorlardı. Çünkü Samerra’nın “Asker” mahallesinde yaşıyordu.[35]

4- Amri: Belirtmek gerekir ki, Osman b. Said, daha çok “Amri” lakabıyla tanınıyordu. Hadislerde ve Rical kitaplarında da daha çok “Amri” diye geçer.

Biri nci Naib’in Evlatları

Osman b. Said’in, Muhammd b. Osman (İmam Zaman (a.s)’ın ikinci naibidir; ileride onun yaşamı geniş bir şekilde ele alınacaktır) ve Ahmed b. Osman adında iki oğlu vardı. Rical kitaplarında Ahmed’den bahsedilmemiştir. Şeyh Tusi yalancı naipleri anlatırken onlardan birisinin, Muhammed b. Osman’ın (İkinci Naip) kardeşinin oğlu[36] “Ebu Bekr Muhammed b. Ahmed b. Osman” olduğunu söylüyor.

Osman b. Said: Üç Masum İmamın Özel Vekili

Çeşitli Hadislerden ve alimlerin sözlerinden Osman b. Said’in, üç Masum İmamın vekili oluğu anlaşılmaktadır.

Şeyh Tusi, “Rical” kitabında İmam Ali Naki (a.s)’ın ashabını sayarken şöyle diyor: “Künyesi Ebu Amr olan Osman b. Said Amri’ye “Semman” ve “Zeyyat” da deniliyordu. 11 yaşındayken İmam Ali Naki (a.s)’ın huzuruna varıp hizmetinde olmuş ve onunla ahitleşmişti.”[37]

İmam Hasan Askeri(a.s)’ın ashabını anlatırken şöyle diyor: “Künyesi Ebu Amr olan Osman b. Said Amri Zeyyat veya Semman güvenilir büyük bir zat olup, İmam (a.s)’ın vekiliydi”[38]

Yine, “Men Lem Yervi An-il Eimme (a.s)” babında Muhammed b. Osman’ı anlatırken şöyle diyor: “Osman b. Said İmam Zaman (a.s) tarafından vekil olup Şiilerin gözünde büyük bir makamı vardı.”[39]

Şeyh Tusi’nin “Rical”indeki sözleri, onun, üç Masum İmamın ashabından ve onların (a.s) vekili olduğunu açıkça göstermektedir.

İbn-i Davud Hilli’de “Rical”inde şöyle yazıyor: “Osman b. Said Amri … büyük ve güvenilir birisidir. 11 yaşındayken İmam Ali Naki (a.s)a hizmet etmeye başlamış ve onunla (a.s) meşhur ahdini yapmıştır. İmam Hasan Askeri(a.s) tarafından da vekil idi.”[40]

Merhum Seyyid Muhammed Mehdi Bahr-ul Ulum “Rical” adlı kitabında şöyle yazıyor: “İmam Ali Naki (a.s) ve İmam Hasan Askeri (a.s) tarafından, Ebu Amr Osman b. Said Amri hakkında özel açıklama gelmiştir. O, İmam Zaman (a.s)’ın da vekili idi. Ondan önce de İmam Hasan Askeri (a.s) ve İmam Ali Naki (a.s)’ın vekili olmuştur.”[41]

“Tenkih-ul Mekal”, “Kamus-ur Rical”, “Mu’cem-i Rical-il Hadis” vb. rical kitapları Osman b. Said hakkında aynı şeyleri yazmışlardır.

İmam Ali Naki (a.s)’ın Osman b. Said’i Kendisinin Güvendiği ve Emini Olarak Tanıtması

Şeyh Tusi, Ahmed b. İshak Kummi’den şöyle nakleder: “Bir gün İmam Ali Naki (a.s)’ın huzuruna gidip şöyle sordum: “Ey benim efendim, bazen huzurunuza çıkma saadeti nasip oluyor bana, bazen de olmuyor. Burada her zaman bu feyze ulaşamıyorum; peki ben kimin sözünü kabul edeyim, kimin peşinden gideyim?” İmam (a.s) bana şöyle buyurdular:

“Bu Ebu Amr (Osman b. Said) güvenilir ve emin birisidir. O size ne diyorsa benden taraf diyor, size neyi ulaştırırsa benden taraf ulaştırır.”[42]

Bu hadis, İmam Ali Naki (a.s)’ın Osman b. Said’e büyük bir güveni olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu hadiste onun İmam (a.s)’ın söz ve buyruklarını halka iletmekle görevli olduğunu da beyan olunmaktadır.

İmam Hasan Askeri (a.s)’ın Osman b. Said’i Övüp Methetmesi

İmam Ali Naki (a.s)’ın H. 354 yılında şehid olması üzerine. Osman b. Said, İmam Hasan Askeri (a.s) tarafından vekilliğe seçildi. İmam Hasan Askeri (a.s) da çeşitli sebeplerle halkın yanında onu tarif edip, övüyordu.

Bu konuda nakledilen Hadislerin bazıların aşağıda zikrediyoruz:

1- Ahmed b. İshak şöyle diyor: “İmam Ali Naki (a.s)’ın vefatından sonra, bir gün İmam Hasan Askeri (a.s)’ın huzuruna vardım. İmam Ali Naki (a.s)’dan sorduğum soruyu ona da sordum, şöyle buyurdular: “Bu Ebu Amr (Osman b. Said) güvenilir ve emin birisidir. Hem önceki İmam’ın güvendiği, hem de benim yaşamımda ve ölümümde güvendiğim insandır. Size ne diyorsa benden taraf diyor ve size neyi ulaştırıyorsa benden taraf ulaştırıyor.”[43]

2- Ebu-l Abbas Ahmed b. Ali b. Nuh Sirafi kendi senediyle, Muhammed b. İsmail ve Ali b. Abdullah Hasaniyan’dan şöyle rivayet ediyor: “Samerra’da İmam Hasan Askeri (a.s)’ın huzuruna gitmiştik. Şiilerden bir grubun orada olduğunu gördük. Bu sırada İmam (a.s)’ın hizmetçisi “Bedr” gelerek, İmam (a.s)’a şöyle dedi: “Efendimiz, üstü başı tozlu-topraklı olan bir grup, evin önünde durmaktalar.” İmam Hasan Askeri (a.s) şöyle buyurdu: “Onlar Yemen’deki Şiilerimizden bir gruptur…” Sonra hizmetçiye şöyle buyurdu: “Git, Osman b. Saidi bana getir.” Kısa bir müddet sonra Osman b. Said geldi. İmam (a.s), ona şöyle buyurdu: “Ey Osman! Sen Allah’ın malını kaydetmekte benim eminimisin. Git, Yemenli bir kaç kişinin getirdiği malları teslim al.” Ravi şöyle diyor: “Biz orada bulunanlar şöyle dedik: “Efendimiz, Allah’a andolsun ki, biz Osman b. Said’i seçkin Şiilerden olarak tanıyoruz. Bu emriniz onun, sizin nezdinizdeki yerini daha da belirgin kıldı. Biz, onun, sizin vekiliniz ve Allah’ın mallarını kaydetmede güvendiğiniz kimse olduğunu çok iyi biliyoruz.” İmam (a.s) şöyle buyurdu: “Evet, ve şahid olun ki Osman b. Said Amri benim vekilimdir. Oğlu Muhammed ise, benim oğlumun ve Mehdinizin vekilidir.”[44]

İmam Hasan Askeri (a.s), İmam Zaman (a.s)’ın İlk Naibini Tayin Etmesi

Şeyh Saduk şöyle diyor: “Cafer b. Muhammed b. Malik Fezzari Bezzaz; Ali b. Bilal, Ahmed b. Hilal, Muhammed b. Muaviye b. Hakim, Hasan b. Eyyub b. Nuh gibi şahisyetlerin bulunduğu bir grup Şiiden naklettiği uzun bir hadiste onların şöyle dediklerini nakleder: “Kendisinden sonraki İmam konusunu sormak için İmam Hasan Askeri (a.s)’ın huzuruna gitmiştik. Orada bizden başka 40 kişi daha vardı. Bu sırada Osman b. Said Amri kalkıp şöyle dedi: “Ey Resulullah’ın oğlu, sizden, sizin daha iyi bildiğiniz bir şeyi sormak istiyoruz.” İmam (a.s), “Ey Osman! Otur” dedi. Sonra “kimse dışarıya çıkmasın” buyururak öfkeli bir halde ayağa kalktı.

Sonra, “Ey Osman!” buyurdu. Osman ayağa kalkarak; “Buyurun Efendim.” Dedi. İmam (a.s) şöyle devam ettiler:

-Neden yanıma geldiğinizi söyleyeyim mi?

Orada olanlar da:

-Buyurun, ey Resulullah’ın evladı, dediler.

İmam (a.s) şöyle buyurdu:

-Benden sonraki İmam’ın kim olduğunu sormak için geldiniz.

Onlar da:

-Evet, ey Resulullah’ın oğlu, diye cevap verdiler.

Bu arada İmam Hasan Askeri (a.s)’a çok benzeyen ay parçası gibi bir erkek çocuğu karşımızda gördük. İmam Hasan Askeri (a.s) şöyle buyurdu:

-Benden sonra bu, sizin imaminiz ve benim halifemdir. Ona uyun ve dağılmayın; yoksa dininiz konusunda felakete uğrarsınız. Bilin ki, bugünden sonra, artık onu görmeyeceksiniz. Öyleyse, Osman b. Said ondan size ne getirse kabul edin. O sizin İmamınızın naibi ve  vekilidir.[45]

Osman b. Said’ın Hz. Mehdi (a.s)’ın Doğumu İçin Yemek Vermekle Görevlendirilmesi

Hz. Mehdi (a.s) dünyaya geldiği zaman, İmam Hasan Askeri (a.s) Osman b. Said’i çağırttı. Ona kurban kesmesini emretti. Şeyh Saduk bu konuyu şöyle beyan ediyor: Ebu Cafer Muhammed b. Osman Amri şöyle diyor:

İmam Zaman (a.s) dünyaya geldiği zaman İmam Hasan Askeri (a.s) şöyle buyurdu: “Osman b. Said’in peşine birisini gönderin.” Biri Osman b. Said’i çağırmaya gitti. O gelince, İmam Hasan Askeri (a.s) şöyle buyurdular: 10 bin rıtl ekmek ve 10 bin rıtl et al ve onları dağıt (Ravi diyor ki: Zannediyorum, Beni Haşim’e dağıt diye, buyurdular) ve Hz. Mehdi (a.s)’ın dünyaya geldiği için birçok koyun kes.”[46]

Bu olay Osman b. Said’in İmam Hasan Askeri (a.s)’ın yanındaki mevkiini göstermektedir. Çünkü bir taraftan Hz. Mehdi (a.s)’ın doğumunun gizli kalması ve düşmanların doğumundan haberdar olmaması, öte yandan da bazı özel şahısların şüphe ve tereddütte kalmaması bundan haberi olması gerekiyordu. İşte böyle zor bir vazife Osman b. Said’in üzerine bırakılıyordu.

Osman b. Said, İmam Hasan Askeri (a.s)’dan Sonraki İmamı Bazı Özellikleri İle Tanıtması

Abdullah b. Cafer Himyeri şöyle diyor: Ben ve Şeyh Ebu Amr (Osman b. Said) Ahmed b. İshak’ın yanına gittik. Ahmed b. İshak, bana işaret edip Şeyh’den İmam Hasan Askeri(a.s)’da sonraki İmamı sormamı istedi. Ben ona dedim ki:

“Ey Ebu Amr, ben şüphe etmediğim bir şey hakkında senden soru sormak istiyorum. Çünkü ben, dünyanın kıyametten 40 gün öncesine kadar hiçbir zaman hüccetsiz kalmayacağı inancındayım. O gün geldiğinde hüccet gidecek ve tövbe yolu kapanacaktır.[47] Ama ben yakinimin artmasını istiyorum. Hz. İbrahim (a.s) Rabbinden ona ölüleri nasıl dirilttiğini göstermesini istedi. Allah-u Teala, “İman getirmedin mi?” diye buyurdu. O da iman getirmişim ama kalbimın mutmain olması için (senden bunu istedim) dedi.”[48]

Ahmed b. İshak sizin hakkınızda bana şu hadisi nakletmiştir ki: İmam Ali Naki (a.s)’dan, “Kiminle muamele edeyim? Dinin hükümleri kimden öğreneyim? Kimin sözünü kabul edeyim?” diye sorduğumda İmam (a.s) şöyle buyurdular:

“Amri benim güvendiğim kimsedir; sana neyi naklederse benden naklediyor ve sana ne söylese benden taraf söylüyordur. Onu dinle ve ona itaat et. Çünkü o güvenilir ve emindir.”

Yine, Ahmed b. İshak bana nakletmiştir ki: Aynı soruyu İmam Hasan Asker (a.s)’dan sordum. O da şöyle buyurdu:

“Amri ve oğlu güvenilir kimselerdirler. Sana ne ulaştırsalar bendendir, ne söyleseler bendendir. Onları dinle ve onlara itaat et. Çünkü onlar güvenilir ve emindirler.”

İşte iki İmam (a.s) sizin hakkınızda bunları buyurmuşlar.

Bu sözlerim üzerine Ebu Amr secdeye düşüp Allah’a şükretti ve sevinç gözyaşları gözlerinden akmaya başladı. Sonra, sorunu sor” dedi. “Siz İmam Hasan Askeri (a.s)’ın halifesini gördünüz mü?” dedim

“Evet, Allah’a andolsun ki gördüm” diye cevap verdi: Sonra şöyle dedim:

“Bir mesele daha kaldı.” dedim. “Söyle” dedi. Ben de, “Onun adı nedir?” diye sordum. Şu cevabı verdi: “Bu soruyu sormanız size haramdır. Ben bunu kendimden söylemiyorum. Çünkü kendi tarafımdan bir şeyi helal ya da haram edemem. Bu, İmam’ın sözüdür. Çünkü bu konu Sultana (Abbası Halifesi Mütemid) şöyle ulaştırılmıştır: İmam Hasan Askeri (a.s) çocuğu olmadan vefat etti; Bunun üzerine Onun mirası bölüştürüldü; hakkı olmayan şahıs (Cafer-i Kezzab) onu alıp yedi; ailesi dağıldı; kimse onlarla tanışmak ya da onlara bir şey ulaştırmaya cesaret edemez hale geldi. Onun ismi dillere düşerse takip ederler. Allah’tan korkun ve bu işten vazgeçin”[49]

Bu hadiste şu hususlar dikkat çekiyor: Şiilera düşmanın korkusundan İmam (a.s)’ın adını söyleyemiyorlar, İmam Hasan Askeri (a.s)’dan kalan malları Cafer-i Kezzab sahipleniyor ve Hz. Mehdi (a.s) bazı maslahatlardan dolayı görünmüyor. Ayrıca bu hadiste ayrıca, Osman b. Said’le ilgili üç önemli noktaya işaret edilmiştir:

a) Osman b. Said iki İmam (a.s) tarafından teyid edilmiş ve emin olarak tanıtılmıştır.

b) Osman b. Said’in çok mütevazı olduğu görülüyor. Çünkü iki İmamın kendisini teyid edip, ondan razı oluğunu duyunca şükür secdesine kapanıyor, sevinç gözyaşları döküyor ve asla tekebbüre kapılmıyor.

c) İmam (a.s)’a itaat ettiğini ilan ediyor. Ravi, Hz. Mehdi (a.s)’ın adını sorduğunda: “Haramdır. Ben bunu kendi yanımdan demiyorum. Çünkü ben bir şeyi helal ya da haram edemem. Bu İmam (a.s)’ın emridir.” diye cevap veriyor.

Belki de bu özelliklerinden dolayıdır ki, başka takvalı ve büyük insanlar olmasına rağmen, o, İmam (a.s)’ın vekili olma iftiharına ulaşmıştır.

Diğer bir hadiste şöyledir: Hamdan Kallasi şöyle diyor: “Amri’ye, İmam Hasan Askeri (a.s) vefat etti” dediğimde şöyle dedi:

“O vefat etti, ama aranızda birisi vardır ki o, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın halifesidir.”[50]

Osman b. Said: İmam Hasan Askeri (a.s)’ın Vekillerinin Başkanı

İmam Hasan Askeri (a.s)’ın yazdığı en uzun mektup, İshak b. İsmail Nişaburi’ye yazdığı mektuptur. Bu mektup değerli ahlaki öğütlerle doludur. Keşşi’ni rivayetine göre, Osman b. Said 11. İmam (a.s)’ın zamanından bu yana vekillerin başkanı idi. Yani Şiilerin vekilleri vesilesiyle gönderdikleri paraların hepsi Osman b. Said’e teslim ediliyordu, o da bunları İmam (a.s)’a ulaştırıyordu.[51]

Mektubun bir yerinde şöyle yazılıdır: “Osman b. Said Amri’yi (r.a) görmeden şehirden dışarı çıkma. Bizim de selamımızı ona ulaştır. O, emin ve güvenilirdir. Bize herkesten yakın olan odur. Çeşitli bölgelerden her ne kadar mal gelirse sonunda onun eline yetişir, o da bize ulaştırır.”[52]

İmam Hasan Askeri (a.s)’ın, Osman b. Said’i, İmam Zaman (a.s)’ın Vekili Olarak Tanıtması

Şeyh Ubeydullah b. Abdullah Esedabadi “Mukanna” adlı kitabında şöyle yazıyor: “İmam Hasan Askeri (a.s), Ebu Muhammed Osman b. Said Amri’yi kendi zamanında Şiilerle kendisi arasında aracı olması için vekil tayin etti. Ölümü yaklaştığı zaman, Osman b. Said’e, Şiileri toplamasını emretti. Şiiler toplandığı zaman, oğlu Hz. Mehdi (a.s)’ı kendi halifesi ve Ebu Muhammed Osman b. Said’i ise Hz. Mehdi (a.s)’ın vekili olarak tanıttı ve, “Kimin bir ihtiyacı olursa Osman b. Said’e başvursun; nasıl ki benim zamanımda da ona başvuruyordunuz.” Buyurdu ve ailesini ona emanet etti.”

Osman b. Said’in, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın                                     Kefen ve Defin Merasimini Üstlenmesi

İmam Hasan Askeri (a.s) H.K. 260 yılının Rebiulevvel ayının 1. günü hastalandı. Hastalığı gün geçtikçe şiddetleniyordu. Sonunda Reb-ul evvel ayının 8. günü, 28 yaşındayken dünyadan göçtü.[53]

İmam (a.s) tabii ölümle mi vefat etti, yoksa şehid mi oldu, bu konuda görüş ayrılığı vardır.

Hadisler ve tarihi kaynaklar, İmam (a.s)’ın şehid olduğunu göstermektedir. Bunu yeri geldiği zaman genişçe ele almak gerekir.

İmam (a.s)’ın şehadeti Samerra’da duyulduğunda, şehir mateme boğuldu. Halk cenaze merasimine katılmak için adeta yarışa girmişlerdi. O gün kıyamete kopmuş gibiydi. Beni Haşim, kadılar, katipler ve diğerleri cenaze merasimi için hazırlanmışlardı.[54]

Osman b. Said, İmam (a.s)’ın guslünde hazırdı. Kefen, hunut ve defin işlerini şahsen kendisi yapmıştır.[55]

Şeyh’in ibaresinden anlaşılan, Osman b. Said’in gusül vermediğidir. Çünkü o şöyle diyor: “İmam (a.s)’ın guslünde Osman b. Said de vardı.”

İmam (a.s)’ın guslünü kimin verdiği konusunda Hz. Mehdi (a.s)’ın kendilerinin gusül verdiği ve Osman b. Said’in de orada bulunduğunu söyleyebiliriz.

Hz. Mehdi (a.s), aralarında Osman b. Said’in de bulunduğu bir grupla, babası (a.s)’ın cenazesine namaz kıldı. Cenaze odadan dışarı çıkarıldı ve halkın huzurunda namaz yeniden kılındı.

Osman b. Said ve Onun İmam Zaman (a.s) Tarfindan Naip olması

İmam Hasan Askeri (a.s) Osman b. Said’i, 260 H.K. yılında (Şiilerden 40 kişinin, ondan (a.s) sonra kimin İmam olacağı konusunun sorulacağı mecliste) onun İmam Mehdi (a.s)’ın Naibi olarak taıtmıştır. Aynı şekilde İmam Mehdi (a.s), Osman b. Said’in vekaletini Kum heyetinin yanında işaret etmiş ve onları Osman b. Said’in yanına göndermişti.[56]

1- Bu, Hz. Bakiyyetullah'dan, Osman bin Said-i Amrî ve oğlu Muhammed bin Osman'a (r.a) gönderilen tevkidir. Sa'd bin Abdullah (r.z) onu rivayet etmiştir. Şeyh Ebu Cafer (r.a) mektubun Sa'd bin Abdullah'ın hattıyla kaydediliğini söylemiştir.[57] Mektup şöyledir:

Allah Teala sizi kendi itaatine muvaffak, dininde sabit ve rızasıya mesut kılsın.

Meysemî'nin[58] Muhtar'dan ve onun Hasan Askeri (a.s)'ın Cafer bin Ali'den başka halefi olmadığına dair ihticaclarıyla ilgili size verdiği haberler bana ulaştı, yazdığınız tüm şeyleri ve halkın onun hakkındaki sözlerini anladım.

Ben basiretten sonra körlükten, hidayetten sonra sapıklıktan ve tehlikeli amel ve fitnelerden Allah'a sığınıyorum. Allah Teala buyuruyor ki: "Elif Lam Mim İnsanlar yalnızca iman ettik diyerek sınanmadan bırakılverileceklerini mi sandılar." (Ankebut/2)

Bu insanlar nasıl fitneye düşüyor, hayranlık içerisinde dolaşıp duruyor, sağ ve solu tutuyorlar? Bunlar dinlerini mi parçalamışlar, yoksa tereddüde mi kapılmışlar, yoksa hakka karşı inat mı ediyorlar, yoksa doğru rivayetlerin ve sahih hadislerin getirdiği (açıkladığı) şeyden mi haberleri yoktur? Veya haberleri var da kendilerini bilmezliğe mi vuruyorlar?

Yeryüzünün, Allah'ın zahir veya gizli hüccetinden boş kalmayacağını bilmiyorlar mı?

Acaba Peygamber'den sonra imamların birbirinin ardınca sırasıyla geldiğini ve imametin Allah'ın emriyle önceki imama (Hz. Hasan Askeri'ye) ulaştığını, o da önceki babalarının mevkisinde oturup halkı hakka ve doğru yola hidayet ettiğini bilmiyorlar mı?

O, aydınlatıcı bir nur, ışık saçan bir yıldız, parlayan bir aydı. Allah Teala kendi katında olanı onun için seçti (onu kendi rahmetine götürdü). O da babalarının tuttuğu yolu tuttu, kendisinden alınan ahd üzere onların ayaklarının yerine ayak bastı, ona tavsiye edilen vasiyet üzere bir vasiye (Hazretin kendisine) vasiyet etti, Allah (c.c) o vasiyi, bir müddete kadar kendi emriyle sakladı, kendi takdiri gereği meşiyyetiyle onun yerini gizli tuttu. Onun imamet mevkisi bizim aramızdadır, onun fazileti bizim içindir. Eğer Allah (c.c), ondan menettiği şeyi ona izin verir ve gizli kalmasındaki hükmünü ondan kaldırırsa, hakkı en güzel biçimde, en açık delille ve en net nişaneyle onlara gösterir, zuhur ederek, hüccet ve delilini ikame eder. Ama Allah'ın takdiri mağlup olmaz, iradesi reddedilmez ve tevfikinden ileri geçilmez.

Öyleyse heva ve hevese uymayı terketmelidirler, durdukları esas üzere durmalıdırlar; onlardan gizletilen şey hususunda araştırmaya kalkışmasınlar ki günaha düşerler; Allah'ın (c.c) sırrını keşfetmeye koyulmasınlar ki pişman olurlar. Bilmelidirler ki, hak bizimledir ve bizim aramızdadır. Bizden başka bu sözü söyleyen yalancı ve iftiracıdır. Bizden başka bunu iddia eden sapık ve azgındır. Bizden bu cümleyle yetinsinler, tefsirini istemesinle bu kinayeye kanaat etsinler, tasrih peşice gitmesinler. Allah'ın izniyle bu kinaye onlar için yeterlidir.

Hz. Mehdi (a.s)’ın Osman  b. Said’in İftaharına Mektuplar (Tevkiat) Yollaması

1- Şeyh Sadık “Kemal-ud Din”de şöyle yazıyor: “Bu Mektup Osman b. Said ve oğlunun iftiharına, Hz. Mehdi (a.s) tarafıdan yazılmıştır. Bu mektubu Saad b. Abdullah Eş’ari nakletmiştir. Şeyh Ebu Abdullah Cafer (a.s) şöyle diyor: “Ben onu Saad b. Abdullah Eşari’nin hattıyla gördum Mektup şudur.

“Allah, siz ikinizi kulluğunda muvaffak ve mukaddes dininin üzerinde sabit kılsın. Sizi, onuhoşnuluğuna sebep olan şeyle mutlu etsin. Söylemiş olduğunuz “Meysemi”, “Muhtar”dan ve onun birisiyle görüşmesi bize yetişti. O (bu görüşmede), babam İmam Hasan Askeri(a.s)’ın Cafer b. Ali (Yalancı Cafer) den başka halifesi olmadığına delil getriyormuş. Be, onun hakkında dostlarınızı haber verdikleri şeyden ona yazdığınız mektubun anlamından haberimiz var. Ben aydınlıktan sonra körlükten, hidayetten sonra delalaetten ve kötü amllerin akibetinden, tehlikeli fitnelerden Allah’a sığınırım. Allah Teala şöyle buyuryor: “…………………………………….”[59]

Avarelik vadisinde fitneye düşmüş, nasıl yürüyebilir? Onlar sağa, sola saparlar. Dininzden yüzmü çervirdiniz yoksa dününüzde şüpheye mi düştünüz? Haklamı uğraşıyorlar yoksa doğru ve sahih Hadislerden haberleri mi yoktur? Yoksa biliyorlar ama kendilerini bilmemezliğe mi vuruyorlar?

Dünyanın hiç bir zaman ister açıkta ve aşikar, isterse gizli ve gaipte olsun hüccetsiz kalmayacağını bilmiyorlar mı? İmamlarının, Resulullah (s.a.a)’den sonra düzenli olarak birbirlerinin ardından gelip gittiklerinin bilmiyorlar mı? Ve sıra bir önceki İmam -Yani İmam Hasan Askeri (a.s)’a- geldi. O, Allah’ın ermiyle bu makama seçildi. Babalarının yerine oturdu ve halka hak ve doğru yolu gösterdi. O’da, babalarının yolundan adım adım yürüdü, sonunda İmamet ahdini halifesine teslim etti. Allah, onun halifesini gözlerden saklı kıldı, yerini gizledi. Bu Allah’ın kesin kazasında yazılış ve kesin olan ilahi taktirin isteği üzerine olmuştur. Ve şimdi onun konumu bizimlerdir. İlmi ve fazileti bizim ihtiyarımızdadır. Eğer Allah izin verirse men eder ve sabit kıldığı şeyi (gaybeti) giderir. Hakkı en güzel ve en açık şekliyel sunar ve kendisini perdenin arkasından çıkarır, ve hüccetini uygylar. Ama ilahi tektir yenilmez, iradesi şüphe götürmez ve onun isteğinin önüne geçimez. Nefislerinin isteklerinden vazgeçip, itikatlarının -zerinde sağlam durmaları gerekir. Gözlerinden gizlenen şey hakkında araştırma yapmasınalr. Yoklda günaha düşerler. Pişman olamamk için Allah’ın sakladığı şeyin üzerinde perdeyi kaldırmasınlar.

Onalr, hakkın bizimle ve biz masum ailede olduğunu biliyorlar. Bizden başka kimse yalacıların dışında bunu bilmiyor ve Allah’a iftira etmiştir.

2- İmam Zaman (a.s)’ın kendi mübarek yazısıyla Osman b. Said-i Amri’nin eline ulaşan mektuplardan bir diğeri, gaybet konusunda her türlü şek ve şüpheyi silip atan, bizleri doğru yolda yürümeye, sağa sola sapmamaya davet eden mektuptur.

Allame Meclisi, “İhticac” kitabından, Şeyh Ebu Amr-i Amiri’den (r.a) şöyle naklediyor: “İbn-i Ebi Ganim-i Kazvini ve Şiilerden bir grup, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın oğlu konusunda tartıştılar. İbn-i Ebi Ganim, İmam (a.s)’ın dünyadan göçtüğü ve evladı olmadığı görüşünde idi. Şiiler bu konuda bir mektup yazıp, Ebu Amr aracılığıyla İmam Zaman (a.s)’a gönderdiler.

İmam Zaman (a.s), onların mektuplarının cevabını kendi mübarek el yazısıyla şöyle yazdılar:

“Bismillahirrahmanirrahim. Allah bizi ve sizi fitnelerden korusun. Bize ve size yakim ruhunu inayet etsin. Bizi ve sizi kötü sondan ve kötü dönüşten hıfzetsin.

Bir grubun dinlerinde şüpheye düştükleri bize ulaştı. Sahipleri konusunda tereddüde düşmüşler. Bu haber bizi çok üzdü. Bizim bu üzüntümüz teessüfümüz, sizin içindir, kendimiz için değil. Çünkü Allah bizimledir ve o’ndan başaksına ihtiyacımız yoktur. Hak bizimledir. Kimsenin bizden uzaklaşması bizi yalnızlığa itmez. Biz Allah’ın yapıtlarıyız, diğer insanlarsa bizim varlığımızın bereketiyle meydana gelmişlerdir. Sizlere ne oluyor, dalalet vadisinde bocalayıp duruyorusunuz? Allah Tebarek Teala’nın şöyle buyurduğunu duymadınız mı? “Ey iman edenler, Allah’a itaat edin, Peygamber’e ve içinizdeki Emir sahiplerine de itaat edin.”[60]

Geçmiş İmamlar ve onların halefi hakkında size ulaşan hadislerden haberiniz yok mu? İmamlarınız için nasıl bir yazgının yazıldığını bilmiyor musunuz? Daha önce bunlar size ulaşmadı mı? Allah’ın sizin doğru yolu için ne gibi meşaleler yaktığını, sizin için nasıl sığınaklar öngürdüğünü görmüyor musunuz? Ebu-l Beşer Adem’den, bir önceki İmama (İmam Hasan Askeri (a.s)’a) kadar ne zaman bir bayrak kaybolduysa, bir başka bayrak dikdi; ne zaman bir yıldız kaydıysa, yerine bir başkası doğdu.

Babamın vefat etmesiyle Allah’ın, kendi dinini batıl edeceğini ve kullarıyla arasındaki bağı keseceğini mi sandınız?! Hayır, hiçbir zaman böyle bir şey olmamıştır ve kıyamete kadar da olmayacaktır. Ve sonunda, hoşlanmasanız da, Allah’ın iradesi gerçekleşecektir.

Babam, babalarının yolunda yürüdü ve sonunda saadetli bir şekilde bu dünyadan göçtü. Ama onun ilmi bizim yanımızdadır, vasiyeti bizdedir, ahlakı ve halifeliği bizdedir. Zalimlerin dışında kimse bu makamda bizimle çekişmemiştir. Kafir ve mulhitlerin dışında bizden başka kimse bu iddiayı etmez.

Allah’ın iradesi olmasaydı -ki O’nun işi hiç bir zaman mağlup olmaz ve sırrı açığa çıkmaz- hakkımızı aşikâr eder, kalplerinizi aydınlatır, her türlü şek ve şüpheyi kalplerinizden silerdi. Ama O’nun istediği olacaktır. Her ecelin bir kitabı vardır. (Her şey Levh-i Mahfuz’da yazılıdır.)

Öyleyse Allah’tan korkun, O’na teslim olun. İşleri bize bırakın, bize getirir ki, emrolunduğumuz şekilde, size emir verelim. Sizden gizlenen şeyin üzerini açmaya çalışmayın. Doğru yoldan sapıp eğri yola gitmeyin. Bize karşı olan sevginizide Peygaberi-i Ekrem(s.a.v)’in açık sünneti esası üzerine hareket edin, ifrat ve tefrite düşmeyin. Böylece ben sizin hayrınıza olanı söyledim. Allah bana ve size şahittir.

Sizin ıslah ve hidayetinize olan ilgimiz ve size olan muhabbetimiz olmasaydı, sizden yüz çevirir, vazifemiz olan sapmış azıtmış zalimlerle savaşırdık. Rabbiyle mücadele eden zalim tağut yersiz iddialar etmiş itaati farz olan İmamını inkar etmiştir. Halbuki bende Peygamber-i Ekrem (s.a.v)’e bir benzerlik vardır ve o ilahi örneğe güzel bir şekilde ittiba etmekteyim. Ama cahil, cehaletinin peşinden giderek uçuruma yuvarlandı. Kafirler çok yakında ölümsüz dünya kiminmiş bilecekler. Allah bizi ve sizleri, rahmetiyle tehlikelerden, belalardan ve kötülüklerden korusun. O rahmetin velisidir. İstediği her şeye gücü yeter. O, sizin ve bizim velimiz ve koruyucumuzdur. Allah’ın selam, rahmet ve berektleri bütün vasilere ve müminlere olsun.[61]

Osman b. Said’in Yalancı Caferı Rezil Etmekteki Rolü

Bilindiği üzere Cafer, İmam Hadi (a.s)’ın oğlu ve İmam Askeri (a.s)’ın kardeşidir. İmam Hasan Askeri (a.s) şehid olduktan sonra İmam (a.s)’ın oğlu ve halifesi olduğunu bilmesine rağmen -yalan yere- imamlık iddiasında bulundu. O, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın görünürde şer’i bir varisi ve halifesi olmadığını görünce, fırsatı ganimet bilip İmamet ve Velayet makamına sahip olmak ve İmam Hasan Askeri (a.s)’ın mallarını ele geçirmek için harekete geçti.

Bunu ispat edebilmek için de, İmam (a.s)’ın şehadetinden sonra, halk cenazeyi evden çıkarmadan önce Cafer kapının önünde durup kardeşinin şehadeti dolayısıyla  başsağlığı dileyip, kendisinin imametlığını tebrik edenlere cevap veriyordu.

Şiiler, yalancı Cafer’in, yalan yere imamet iddiasında bulunduğunu, İmam Hasan Askeri(a.s)’ın şer’i varisini inkar ettiğini, İmam (a.s)’dan geriye kalan mallara el koymaya çalıştığını ve Abbasilerin de onu desteklediğini görünce, Osman b. Said’in yanına gidip, Cafer olayının açıklığa kavuşturulması ve onun halkın inancını bozmasına müsaade edilmemesi İmam-ı Zaman (a.s)’dan için bir mektup getirip, onu rezil etmesini istediler.

Olay şundan ibaretti: Cafer, İmam Mehdi (a.s)’ın Şiilerinden birine bir mektup yazdı. Mektupta şöyle diyordu: “Kardeşimden sonra İmam benim. Helal- haram ilmi ve bütün ilimler benim yanımdadır.” Mektup o şahsın eline ulaşınca rahatasız olup ve orada yazılanlardan şüpheye düşüyor. Bu yüzden  mektubu Ahmed b. İshak-ı Eş’ari’nin yanına götürüyor. Çünkü o, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın has ashabından ve yakın dostlarındandı. Meseleyi ona anlatıyor. Ahmed b. İshak da bu mektubu, kendi yazdığı mektubun içine koyup Osman b. Said’in vasıtasıyla İmam-ı Zaman (a.s)’a gönderiyor. İmam Ahmed b. İshak’a bir mektup yazıyor. Mektup çok sert bir dille yazılmış ve güçlü delillerle Cafer’in İmametini reddediyor.[62]

Bu mektubun bir kısmını Tabersi’nin el- İhticac’ından naklediyoruz:

“Bismillahirrahmanirrahim. Allah seni doğru yolda payidar kılsın. Göndermiş olduğun mektubun ve içine koyduğun öteki mektup bana ulaştı. İçindeki bazı yanlışlara rağmen mektubun tüm içeriğinden haberdar oldum. Eğer ona dikkatle baksaydın benim anladığım şeyi sen de anlardın.

Allah’a yalan isnad edip, imamet iddiasında bulunan o fasid (Cafer-i Kezzab), bilmiyorum neyine güvenerek bu işe yeltendi? Eğer fıkıh ve dinin hükümlerindeki bilgisine güveniysa, Allah’a and olsun o, helal ile haramı birbirinden ayıramaz ve doğruyla yalnış arasındaki farkı bilemez. Eğer ilmiyle övünüyorsa, gerçek şu ki o, hakla batılı, muhkem ayetlerle müteşabih ayetleri birbirlerinden ayıramaz. O, namazın vakitleri ve erkanın dahi bilmez. Eğer takvasına güveniyorsa, Allah şahittir, sihirbazlığı öğrenmek için 40 gün namazını terketti. Bunu belki siz de biliyorsunuz. Onun şarap kaplarını herkes görmüştür.”

Bütün bunların yanı sıra onun Allah’ın emir ve yasaklarına isyanı herkesin bildiği bir şeydir. İddiası mucizeyi gerektirmektedir. Mucizesini getirip göstersin. Hücceti varsa getirsin; delili varsa söylesin.”[63]

Osman b. Said’in Faaliyetlerinin Merkezi: Bağdat

İmam Hasan Askeri (a.s) dünyadan göçtükten sonra, ilk vekil, İmam Mehdi (a.s)’ın emriyle Bağdat’a gitti. Bağdat, düşmanın gözünden uzaktı ve Samerra’daki baskı orada yoktu. Osman b. Said, üzerine düşen ağır vazifeyi orada en güzel şekliyle yerine getirebilirdi.

Osman b. Said’in Naipliğinin Halkın İçinde Sabitleştirilmesi

Osman b. Said’in, ömrünü ihlaslı bir şekilde 10. ve 11. İmam’a hizmette geçirmesi ve her iki İmam’ın nezdinde yüksek bir mevkiye sahip olması, onun vekillik ve doğruluğunda hiçbir şüpheye yer bırakmıyor. Özellikle, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın mübarek ömürlerinin son günlerinde Osman b. Said’in İmam (a.s)’ın bakıcılığını yapmış, guslünde bulunmuş ve İmam (a.s)’ı kefenleyip defnetmiş olması onun İmam-ı Zaman (a.s)’ın gerçek naibi olduğunu kesin bir şekilde ortaya koymaktadır. Onun bu seçkin konumu, has Şiilerin, mucize istemeden Ondan itaat edip, emirlerini yerine getirmelerine sebep olmuştu. Ama, şiilerin geneli Osman b. Said’in konumundan haberleri yoktu ve İmam (a.s)’ın gaybetinden sonra kime başvuracaklarını bilmiyorlardı. Öte yandan, devlet ve bazı fırsatçılar, İmam Hasan Askeri (a.s)’ın halifesi olmadığı yolunda propaganda yapmışlardı. Bu nedenlerden dolayı Şiiler Osman b. Said’e humus vermekten çekiniyorlardı ondan. Şiiler, 12. İmam (a.s)’ın vekili olduğunu ispatlaması için keramet istiyorlardı. Bu nedenle Osman b. Said, bazı zamanlar İmam (a.s)’ın vasıtasıyla kerametler göstererek. Bu şekilde İmam (a.s)’ın vekili olduğunu ispat ediyordu. Bu konuda bazı hikayeler de nakledilmiştir. Örneğin:

1- Şeyh Saduk, “Kemal-ud Din” adlı eserinde şöyle yazıyor:

“Muhammd b. Ali Esved (r.a.) diyor ki: Bir gün kadının biri bana bir kumaş verdi ve şöyle dedi:

-Bunu Osman b. Said’e ver.

Ben o kumaşı diğer birçok kumaşla birlikte Osman b. Said’e vermek üzere Bağdat’a götürdüm. Bağdat’a ulaştığımda Osman b. Said onları Muhammed b. Abbas-ı Kummi’ye vermemi söyledi. Ben de o kadının verdiği kumaş dışında hepsini ona verdim.

Bir müddet sonra Osman b. Said bana haber yollayarak yaşlı kadının verdiği kumaşı istedi. Bunun üzerine, o kadının da İmam malı olarak bana bir kumaş verdiğini hatırlamdım. Onu aradım, ama bulamadım. Osman b. Said bana şöyle dedi:

-Üzülme onu yakında bulacaksın.

Sonra onu buldum. Oysa yanımdaki malların listesi Osman b. Saidi’de yoktu.”

2- Muhammed b. İbrahim b. Mehziyar şöyle diyor: “Babam, Allah’ın rahmetine kavuştuğu zaman bana bir miktar mal verdi ve bir alamet belirledi. Bu alametten Allah-u Teala’dan başka kimsenin haberi yoktu. Sonra: “Kim bu alameti söylerse malı ona verirsin.” dedi.

Muhammed b. İbrahim b. Mehziyar daha sonra şöyle diyor: “Bağdat’a gittim ve “Han” mahallesinde bir eve yerleştim. İkinci gün biri gelip kapıyı çaldı. Hizmetçiye: “Git bak kimdir” dedim. Hizmetçi de, “Kapının önünde yaşlı birisi var” dedi. Ben o yaşlı adama: “Buyurun, içeri gelin” dedim. O da gelip oturdu ve şöyle dedi:

-Ben Amri’yim (Osman b. Said). Yanında olan mallar şunlardır. Onları bana teslim et.

Babam söylemiş olduğu alameti de söyledi. Ben de malları ona teslim ettim.”[64]

Birinci Vekilin Vefatı

Osman b. Said, İmam Hasan Askeri (a.s)’dan sonra H. K. 264 ya da 265 yılında Bağdat’ta vefat etti ve mübarek naaşı orada toprağa verildi. Kabri bugüne kadar önemli ziyaret yerlerinden birisi olmuştur.[65]

Hz. Mehdi (a.s)’ın Birinci Vekil İçin Başsağlığı Mektubu Yollaması

İmam Zaman (a.s)’ın birinci naibi dünyadan göçtükten sonra, Şiiler büyük bir üzüntüye boğuldular. İmam (a.s) da çok mahzun olmuş ve Osman b. Said’in oğlu Muhammed b. Osman’a bir başsağlığı mektubu göndermişti. İmam (a.s) bu mektubunda, vazifesini eksiksiz yerine getirdiğinden dolayı Osman b. Said’den tam anlamıyla razı olduğunu belirtip, onun için Allah’tan af ve mağfiret diliyorlar. Ayrıca onun olmayışından yalnızlık hissettiğini ve oğlunu onun yerine vekil seçtiğini buyuruyordu bu mektupta. Mektubun bir yerinde İmam (a.s) şöyle buyurmaktadır:

“Allah’tan geldik, Allah’a döneceğiz. Allah’ın emrine teslim ve ilahi kazaya razıyız. Baban saadetli bir şekilde yaşadı ve güzel bir şekilde dünyadan göçtü. Allah ona rahmet etsin. Onu kendi dost ve velilerinin içine katsın. O her zaman onların yolunda çaba gösterdi ve kendisini Allah’a yaklaştıracak şeyler için çok çalıştı. Allah-u Teala onun yüzünü ak etsin ve hatalarını bağışlasın.”

Diğer bir bölümünde şöyle buyuruyor:

“Allah sana büyük mükafat ve güzel sabır versin. Biz ve siz bu olaydan dolayı gamlı ve üzgünüz. Onun ayrılığından dolayı siz ve biz hüzne boğulduk. Allah onu sevindirsin. Ne mutlu ona ki, Allah ona senin gibi bir evlat vermiştir. Sen onun yerine geçecek, vazifesini üstleneceksin. Allah’tan onun için rahmet ve mağfiret dile.”[66]

Bu mektuplara dikkat eden, onun İmam Zaman (a.s)’ın yanındaki makamının ne kadar yüce olduğunu anlar.

Birinci Naib’in Naklettiği Hadislerden Bir Kaçı.

Osman b. Said’in naiplik süresinin çok az oluşu ve beş yıldan fazla sürmemesi dikkate alınır, yine o dönemdeki siyasi ve içtimai durumlar ve gaybet döneminin ilk zamanlarının özellikleri göz önünde tutulursa, zamanının çoğunu bir yandan Şiileri İmam (a.s)’ın gizli yaşadığına inandırmaya, öte yandan düşmanları ve hükümet memurlarını İmam (a.s)’ı takip etmekten me’yus edip caydırmaya çalışmakla geçirdiğinden fazla hadis nakletme fırsatı bulamamıştır. Bu yüzden onun vasıtasıyla tevki ve hadisler azdır. Burada Birinci Naib’ten nakledilen bazı hadisler ve olaylara değinmekte yarar görüyoruz:

1- Muhammed b. İbrahim b. İshak, Ebu Ali b. Hammam’dan nakleder: Muhammed b. Osman-ı Amri’den (İkinci Naip) duydum, şöyle diyordu: Babamdan duydu, diyordu ki: Ben İmam Hasan Askeri (a.s)’ın yanındaydım, İmam (a.s)’a babalarından rivayet edilen şu hadisi sordular: “Yeryüzü kıyamete kadar asla Allah’ın, halkın üzerine olan hüccetinden boş kalmaz. Şüphesiz ki zamanın imamını tanımadan ölen, cahiliye ölümüyle, (yani şirk ve küfür üzerine) ölmüş olur.” İmam Hasan Askeri (a.s) şöyle buyurdu: 

-Günün aydınlığı nasıl haksa bu hadis de haktır.

İmam’(a.s)’a şöyle denildi:

Ey Peygamber’in oğlu! Sizden sonraki hüccet ve imam kimdir?

İmam Hasan Askeri (a.s) şöyle buyurdu:

-Oğlum Muhammed benden sonraki imam ve hüccettir. Kim onu tanımadan ölürse, cahiliye ölümüyle ölmüş olur. Bilin! Onun gaybeti olacaktır. Cahiller bu konuda şaşkına dönecek, batılın peşinden gidenler helak olacaktır. Onun zuhuru için zaman belirleyenler yalan söylerler. Sonra o kıyam edecektir. Başının üstündeki beyaz bayrakların, Kufe’nin  yüksekliklerinde (Necef) haraket ettiğini görür gibiyim.”[67]

2- İshak b. Yakup şöyle diyor: Osman b. Said’in (İmam Zaman (a.s)’ın birinci naibi) şöyle dediğini duydum: “Iraklılardan biri yanıma geldi. İmam (a.s) için bir miktar mal getirmişti. İmam (a.s) onu geri verip şöyle buyurdu: “Amcaoğlunun hakkı olan 400 dirhemi ayır.” Adam çok şaşırdı. Mallarının hesabını yeniden gözden geçirdiğinde, amcasının oğluna ait olan yaptığı yeri -ki onun elindeydi- yarısını vermiş, yarısınıda vermediğini anladı. Sonra biraz daha dikkatli hesap yaptığında onun yerden düşen payının, İmam (a.s)’ın buyurduğu gibi 400 dirhem olduğunu gördü O’da bu miktarı ayrırıp geri kalanı teslim etti. İmam (a.s)’da kabul etti.”[68]

3- Zohri şöyle diyor: “İmam zaman (a.s)’ı gerektiği kadar aradım ve bu yolda çok malım gitti. Sonra Osman b. Said’in gittim. İmam ((a.s)’ı görmek için onun hizmetiçiliğini yapmaya başladım.

Birgün İmam Zaman (a.s)’ı sordum ondan. O’da, “O’na ulaşamazsın” dedi. Bende görmek için çok ısrar ettim. O’da” Yarın sabah gel” dedi. Ertesi gün sabahleyin yanına gittiğimde herkesten güzel, kokulu bir gençi tacirlerin giydiği elbiseyle gördüm…

O’nu gördüğüm zaman, Osman b. Said’in yanına gittim. O’ndan bazı sorular sordum. Ne sorduysam cevap verdi. Sora eve girmek için gittim- O ev çok da güzel değildi-. Osman b. Said bana “eğer başka bir şey sormak istiyrosan sor. Çünkü bundan sonra artık O’nu görmeyeceksin.” dedi. Benden soru sormak için peşinden gittim. Ama O dinlemedi; eve girdi. Ama giderken şu iki cümleyi buyurdu:

“Mel’undur, mel’undur, işa[69] namazını, yıldızların ok gibi geçtiği zamana kadar saklayan. Mel’undur, meldundur sabah namazını, yıldızların kaybolduğu zamana kadar saklayan.” Sonra içeri girdi.”[70]

Ebu Cafer Muhammed b. Osman b. Said Amri

Hz. Mehdi (a.s)’ın 4 naibinden ikincisi, birinci naib Osman b. Said’in oğlu Muhammed b. Osman’dır. O, İmam Hasan Askeri (a.s) tarafında babası hayattayken, Ğaip İmam (a.s)’ın naibi olacak diye tanıtlımıştı. Osman, b. Said’de öleceği sırada vekilliği İmam Zaman (a.s)’ın emriyle oğlu Muhammed’e devretti.

Muhammed b. Osman’in Naip Olduğuna Dair Delil

İmam Hasan Askeri (a.s), hayattayken, Muhammed b. Osman’ın İmam Mehdi (a.s)’ın naip ve vekili olduğunu açıklamıştı. Yemen şiilerinden bir grup Samirra’ya  geldikleri zaman İmam Hasan Askeri (a.s)’ın huzuruna vardılar. İmam(a.s), Muhammed b. Osmanın babası, Osman b. Said’i çağırtıp onun vekilliğini ve emin olduğunu açıkladılar. Sonra şöyle buyurdular:

“Şahid olun Osman b. Said Amri benim vekilimdir. Oğlu Muhammed ise benim oğlum ve Mehdinizin vekilidir.”[71]

İmam (a.s), gelecekte yalancı naiplerin Onun vekaletliğinde şüphe ve tereddüt uyandırmamaları ve Onun vekaletliğinde şüphe ve tereddüt uyandırmamalrı ve Onun naipliğini sabitleştirmek için O’nu tanıtmıştı.

İmam Hasan Askeri (a.s) bir başka yerde, daha açık bir şekilde Onun güvenirliğini ve emanetliğini ve emanetdarlığını teyid etmiştir İmam (a.s) şöyle buyuruyor:

“Amri (Osman b. Said) ve oğlu (Muhammed b. Osman), her ikiside güvenilir ve emmindirler. Sana neyi ulaştırsalar bendendir. Sana ne deseler benden taraf diyorlar. Öyleyse onları dinle, ne deseler itaat et. Çünkü güvenilir ve emindirler.”[72]

Yine babası Osman b. Said, onun vekilliğini, İmam Zaman (a.s)’ın emriyle açıklamıştı.[73]

Bunların hepsinden daha önemli olan, İmam Zaman (a.s)’ın O’nun hakkında yazdığı mektuplar ve övgülerdir. Onlar, Muhammed b. Osman’ın naip olduğunu açık delilleridirler. Aşağıda İmam (a.s)’ın O’nun hakkında buyurduğu nübarek sözlerinden bazılarını getiriyoruz:

1- Osman b. Said’in vefatından sonra, İmam Mehdi (a.s)’ın ilk olarak hitap ettiği kişi, O’nun oğlu Muhammed b. Osmandır. İmam (a.s) birinci naibin ölümünü Ona başsağlığı dileyip, yazdığı mektupta Muhammed b. Osman’ın şahsiyetine ve onun naipliğine işaret buyurmuşlardır. Biz o mektubun bazı bölümlerini babasının yaşamını anlatırken nakletmiştık. Mektubun bir yerinde İmam (a.s) şöyle buyurmuştu: “Osman b. Said’in saadetinin kemali, Allah’ın O’na senin gibi bir evlad vermesidir. Sen O’nun yerne geçecek ve vazifesini üstleneceksin. Allah’tan onun için rahmet ve mağfiret iste.”[74]

2- Muhammed b. İbrahim b. Mehziyar-i Ahvazi şöyle naklediyor:

“Osman b. Said’in vefatından sonra bana şöyle bir mektup geldi: “Allah O’nun Oğlunu hıfzetsin. O (Muhammed b. Osman), babasının zamanında bizim itimat ettiğimiz birisiydi. Allah O’ndan ve babasından razı olsun. Allah babasının ruhunu şad etsin. O da bizim yanımızda babası gibidir ve Onun yerine oturmuştur. Bizim emrimizin aynısını emrediyor, bizim emrimize göre amel ediyor. Allah O’nu teyid etsin. Öyleyse sende Onun sözünü kabul et ve O’nun hakkındaki görüşümüzü bil.”[75]

3- Abdullah b. Cafer Himyeri şöyle diyor: “Osman b. Said (r.a) vefat ettiği zaman, daha önceki (Osman b. Said’in zamanındaki) hat’la bir mektup oğlu Ebu Cafer’in (Muhammed b. Osman) onun makamına  seçildiği konusunda geldi.”[76]

4- İshak b. Yakup şöyle diyor: “Muhammed b. Osman’dan kafamı karıştıran soruları yazdığım mektubu İmam Zaman (a.s)’ın huzuruna taktim etmesini rica ettim. O’da kabul etti İmam (a.s)’ın hatlıyla şu anlamda bir cevap geldi: “Muhammed b. Osman, Allah ondan ve ondan önce babasından razı olsun, benim güvendiğim birisidir. Mektupu benim mektubumdur.”[77]

Bu mektup çok uzun ve önemli fıkhi, içtimai vb. gibi konuları içerdiği için ileride onu genişçe ele alacağız.

5- Bir başka mektupta şöyle buyuruluyor:

“O, bu haliyle bizim itimat ettiğimiz kimsedir. Onun yanımızda Onu razı edecek bir makamı vardır. Allah lütüf ve keremini onun hakkında çok etsin. Çünkü O iyi bir hadimdir. Bütün özle övgüler onun  içindir. Bu konuda şeriki yoktur. Selat ve Selam Hz. Muhammed (s.a.a) ve O’nun Ehli beyt’inin üzerine olsun.”[78]

Kelami, Fikhi İçtimali v.b Gibi Meselelerde Şiilerin Mercii

Muhammed b. Osman’ın yaşamını İmam (a.s)’ın ikinci naibi olarak nicelediğimizde, onun naklettiği hadislere e onun vasıtasıyla gelen mektuplara göz attığımızda şu noktayı kolayca anlayabiliriz: Çeşitli bölgelerdeki şiiler ve İmam (a.s)’ın vekilleri kelami, O’na başvuruyordular. O’da İmam (a.s)’la irtibat halinde olduğu için şiilerin bu sorunlarını hallediyordu.

Bunlardan bir kaçını örnek olarak aşağıda getiriyoruz.

“Ebul Hasan Ali b. Ahmed Dellal Kummi şöyle diyor: “Şiilerden bir grup, Allah’ın Masum İmamlara (a.s) yaratma ve rızık verme kudretini verip- vermediği konusuna ihtilafa düşmüşlerdi. Bir grup, yaratma ve rızık verme kudretinin devredilmesinin imakâsız olduğunu söylüyorlar. Çünkü cisimleri Allah’tan başka kimse yaratmazdı. Bir başka grupta, Allah’ın İmamlara (a.s) yaatma ve rızık verme kuduretini verdiğini ve bu işi onlara devrettiği inancında idiler. Bu mesele üstünde büyük ihtilaflar doğdu. Birisi, “neden bu mesele için Ebu Cafer Muhammed b. Osman Amri’ye baş vurup ondan sormuyorsunuz? O hakkın ne olduğunu söyler. Çünkü O İmam Zaman (a.s)’ın sefiri ve vasıtasıdır. Onların hepsi Ebu Cefer’e müracaa etmeyi ve sözünü kabul etmeyi kabul ettiler. Meseleyi yazıp, ona yolladılar. İmam Zaman (a.s)’dan O’na şu nalam da bir mektup geldi: “Şüphesiz ki yanlız Allah cisimleri yaratmakta ve rızıkları taksim etmektedir. Çünkü O ne cisimdir, nede cisimde hal. Hiç bir şey ona benzemez. O duyan ve bilendir. İmamlar (a.s) Allah’tan istiyolar, O da yaratıyor. Onlar Allah’tan istiyorlar, Allah’tan İmamlar(a.s)’ın hakkını yüceltmek ve isteklerini yerine getirmek için kendisi rızık veriyor.”[79]

Muhammed b. Osman’ın vasıtasıyle gelen mektuplerın bazılarını nakledersek üsteki konu daha iyi anlaşılacaktır.

1- İSHAK BİN YAKUB’A MEKTUB

Önemli mektuplardan birisi Muhammed b. Osman’ın vasıtasıyla İmam Zaman (a.s)’ın İshak b. Yakub’a yazdığı mektuptur. Bu mektupta önemli konulara değinilmiştir. Daha çok toplumsal meseleler ele alınmıştır. Bu yüzden önemli bir yere sahiptir. Bu mektupta, halkın büyük ğaybetteki vazifeleri belirlenmiş, ğaybetin sebebi açıklanmış ve bazılarının kimliği açıklanmıştır.

Önemine binaen bu mübarek mektubu burada naklediyoruz:

ESEDİ'NİN SORULARI[80]

Ebu'l Hasan Muhammed bin Cafer-i Esedî şöyle diyor: Şeyh Ebu Caferi Muhammed bin Osman-i Amrî Allah ruhunu mukaddes kılsın- tarafından, Sahib-uz Zaman'a (a.f) sorulan soruların cevabında bana ulaşan mektuplardan biri de şudur:

Güneşin doğuş ve batışında namaz kılmak hakkındaki sorduğun soruya gelince, eğer durum -güneşin şeytanın iki boynuzu arasından doğup batması- halkın dediği gibi olursa, şeytanın burnunu, namazdan daha iyi yere sürtecek ne var ki. Öyleyse namaz kıl ve şeytanın burnunu yere sür.

Bize vakfedilen veya bize mahsus kılınıp sonra sahibinin ona ihtiyaç duyduğu mesele hakkındaki sorduğun soruya gelince; teslim edilmeyen her şeyde sahibi muhtardır (isterse kendisine götürür, isterse teslim eder). Ama teslim ettiği malda, ister muhtaç olsun, ister muhtaç olmasın, ister ona ihtiyaç duysun, ister duymasın artık yetkisi yoktur.

Bizim malımızdan elinde bulunanı helal bilen ve bizim emrimiz olmaksızın kendi malında tasarruf ettiği gibi o malda tasarruf eden kimse hakkındaki sorduğun soruya gelince:

Kim, bizim emrimiz olmaksızın, o malı kendi malı gibi harcarsa mel'undur; ve kıyamet günü biz onun hasmı olacağız. Nitekim Resulullah (s.a.a) buyurmuştur ki: "Kim Ehl-i Beytimden Allah'ın haram kıldığı şeyi helal sayarsa, benim dilimle ve duası kabul olan her peygamberin diliyle lanete uğramıştır." Öyleyse kim bize zulmederse, bize zulmeden zalimlerin sırasında yer alacak ve Allah'ın laneti onun üzerine olacaktır. Çünkü Allah Teala buyurmuştur ki: "Bilin ki, Allah'ın laneti zalimlerin üzerinedir."

Sünnet edilmesi gereken deri, sünnet ettikten sonra tekrar üzarsa yine sünnet edimeli midir? diye sordugün soruya gelince; O derinin kesilmesi gerekir. Zira yeryüzü kırk gün, sünnet edilmeyenin idrarından Allah'a feryad (şikayet) edir.

"Namaz kılanın önünde ateş, fotoğraf, kandil olursa onun namazı doğru mudur? Halk bu meselede ihtilaf etmiştir" diye sorduğun meseleye gelince; Putlara ve ateşe tapmayanların evlatlarından olursa ateş, fotoğraf ve kandilin karşısında namaz kılmasının sakıncası yoktur. Ama puta ve ateşe tapanların evlatlarının bunların karşısında namaz kılmaları câiz değildir.

Bir adamın, bize ait olan araziyi, mükafat kazanmak ve bize yakın olmak için onu onarmasının ve yaptığı masrafı çıkardıktan sonra geri kalanı bize göndermesinin caiz olup olmaması hakkındaki sorduğun soruya gelince:

Başkasının malında, onun izni olmaksızın tasarruf etmek câiz değildir; o halde bizim malımızda iznimiz olmaksızın tasarruf etmek nasıl câiz olabilir? Kim bizim emrimiz ve iznimiz olmaksızın malımızda tasarruf ederse, Allah'ın ona haram kıldığı şeyi helal saymıştır. Yine kim haksız yere bizim malımızdan bir şey yerse, ateş yemiş gibidir, yakında da cehennem ateşine atılacaktır…"

İSHAK BİN YAKUB'A MEKTUBU

Muhammed bin Yakub-i Kuleynî, İshak bin Osman-i Amri'den, sorduğum zor meseleleri içeren mektumu Hz.Sahib-uz Zaman'ın huzuruna ulaştırmasını rica ettim. Mektubumun cevabı, mevlamız Sahib-uz Zaman (a.s)'ın kendi hattıyal bana ulaştı.[81]

Mektubun cevabı şöyledir:

"Akraba ve amcoğullarından beni inkar etmeleri hakkındaki sorduğun soruya gelince; -Allah seni hidayet edip direnişli kılsın- bilmelisin ki, Allah'la hiç kimse arasında akrabalık bağı yoktur. Kim beni inkar ederse benden değildir; onun yolu, Nuh'un oğlunun yoludur. Amcam Cafer ve oğlanlarının yolu (ve tutumu)na gelince, onların yolu Yusuf (a.s)'ın kardeşlerinin yoludur.

Biraya gelince, onun içilmesi haramdır. Ama şalgam suyunun içilimesinin sakıncası yoktur.

Sizin mallarınıza gelince; onları kabul etmemiz pâk olmanız içindir. Öyleyse isteyen versin istemeyen vermesin. Allah'ın bize verdiği; size veridiğinden daha hayırlıdır.

Ferecin (zuhurun gerçekleşmesiyle hasıl olacak kurtuluşun) ortaya çıkmasına gelince; o, Allah'ın iradesine bağlıdır. Zuhur için vakit belirleyenler yalan söylüyorlar.

İmam Hüseyn (a.s)'ın öldürülmediğini sananın sözüne gelince; onun bu sözü, küfür (hakkı gizleme) yalan ve sapıklıktır.

Vuku bulan vakıalara gelince; o vakıalarda, hadiselerimizi rivayet edenlere müracaat ediniz. Zira onlar, sizlere olan hüccetimdir, ben de Allah'ın onlara olan hüccetimdir, ben de Allah'ın onlara olan hüccetiyim.

Muhammed bin Osman-i Amrivî'ye gelince; -Allah ondan ve babasından razı olsun- O benim güvendiğim şahıstır, onun yazısı benim yazımdır.

Muhammed bin Ali bin Mehziyar-i Ehvazi'ye[82] gelince; yakında Allah onun kalbini düzeltecek ve şüpheyi ondan giderecektir.

Bize gönderdiğin şeye gelince; biz ancak pâk ve tertemiz olanı kabul ediyoruz. Muganniye cariyenin semeni haramdır.

Muhammed bin Şazan bin Neim'e gelince; o biz Ehl-i Beyt'in şialarındandır.

Ebu'l Hattap Muhammed bin Ebî Zeyneb-i Ecda'ya gelince; o mel'undur; onun ashabı da mel'undur. Onunla aynı fikire sahip olanlarla oturup kalma. Ben onlardan beriyim, babalarım (a.s) da onlardan berildirler.

Bizim malımızı ellerinde bulunduranlara gelince; kim onlardan bir şeyi halal bilip yerse ateş yemiştir.

Humusa gelince; humus şialarımız için halal kılınmıştır. Zuhur edeceğimiz vakte kadar, veladetleri pâk ve temiz olması için onlara halal edilmiştir.

Allah'ın dininde şüphe eden kavmin, bize gönderdikleri şeylerden dolayı pişman olmalarına gelince: Geri çevrilmesini isteyenlerin malını geri çevirdik, bizim şekkakların (çok şüphe edenlerin) malına ihtiyacımız yoktur.

Gaybetin vuku bulmasının nedenine gelince; Allah buyuruyor ki: "Ey iman edenler! Size açıklanırsa hoşunuza gitmeyecek olan şeyleri sormayın". Babalarımdan her birinin boyunda, zamanlarındaki tağutların bey'ati vardı, ama ben öyle bir zaman kıyam edeceğim ki, tağutlardan hiç birinin bey'at boynumda olmayacaktır.

Benim gaybetim döneminde benden faydalanmak ya gelince; bu dönemde benden faydalanmak, bulutlarla örtülen güneşten yararlanmaya benzer. Ben yeryüzü ehl-i için kurtuluş ve emniyet vesilesiyim. Nitekim yıldızlar da gök ehli için emniyet vesileleridir. Öyleyse sizi ilgilendirmeyen şeyleri sormayın. Sizden istenilmeyen şeyleri görmek için kendinizi zahmete düşürmeyin. Ferecin çabuk olması için çok dua ediniz. Çünkü dua sizin ferecinizdir (Kurtuluşunuzdur).

Ey İshak bin Yakup (Allah'ın) selamı sana ve hidayete tabi olanlara olsun."

Yalanci Naiplerin Çalişmalarinin Başlamasi

İleride de görüleceği gibi, yalancıların naiplik iddia etmeleri, ikinci naip Muhammed b. Osman’ın zamanında başlamıştır.

Birinci naip Osman b. Said’in zamanında, yoldan çıkanlar, çeşitli sebeplerden dolayı çalışma yapamamışlardı. Bu yüzden bu dönemde yalancıların naiplik iddiasında bulunma konusu gündem de değildi. Olsaydı da çok zayıf bir şekilde vardı ki hissedilmemekteydi. Bu dönemde İshak-ı Ahmer ve Baktani gibilerin olma ihtimali varsa da bunların ikinci dönemde oldukları ihtimali de vardır.

Yalancı naiplerin birinci naibin döneminde  olmamalarının çeşitli sebepleri vardır:

1- Osman b. Said tanınmış ve güvenilir şialradan idi. Daha öncede değindiğimiz gibi O, küçük ğaybetten önce hem İmam Hadi (a.s)’ın, hem İmam Hasan Askeri (a.s)’ın vekilleri idi. Hatta bazılarına göre İmam Cevad (a.s)’ında vekili idi. İmamlar (a.s)’ın yanında yıllarca kaldığı için şiilerin içinde önemli bir yere sahipti. Bu yüzden yalancılar Onun zamanında varlıklarını göstermediler.

2- Siyasi ve içtimai şartlar kimsenin yalan yere niplik iddia etmesine müsait değildi. Ğaybet-i Suğra’nın ilk zamanlarında Abbasiler bütün imkanlarıyla İmam Mehdi (a.s)’ı ve yaranlarını bulup, onları öldürmek istediklerinden, Osman b. Said’den başka kimse ölümü göze alamıyordu. Bu yüzden Onun bu dönemde ki naipliği büyük cihaddan sayılıyordu.

3- İmam (a.s)’ın halkla olan irtibatının naiplerinin vesilesiyle olduğu, halkın içine tam olarak yerleşmemişti. Halkın böyle bir şeye adet edebilmesi için zamanın geçmesi gerekiyordu. Bu da birinci dönemde gerçekleşiyordu. Yalancılar, halkın böyle birşeye adet edindiklerini gördüklerinde kendilerinin naip olduğu iddia etmeye başladılar.[83]

İkinci naip Osman b. Said’in döneminde İmam (a.s)’ın vekili olduklarını iddia eden yalancılar şunlardır:

1- Ebu Muhammed Hasan şerii

2- Muhammed b. Nusayr Numeyri

3- Ahmed b. Hilal Abartai

4- Ebu Tahir Muhammed b. Ali b. Bilal.

5- Ebubekr Muhammed b. Ahmed b. Osman. Ebubekr Bağdadi diye meşhurdu. Muhammed b. Osman’ın kardeşinin oğluydu.

6- Hüseyin b. Mensur Hallaç . Hüseyin b. Mansur’un yalan yere naipliğini iddia ettiği söyleniyor. Ama O sofilerdendi. Fakat Şeyhin “el -Ğaybet” adlı eserinde naklettiği mektuplar onun da naiplik iddiasında bulunduğunu göstermektedir.

Hüseyin b. Mansur’un hakkında bir çok söz vardır. Biz sadece İmam Mehdi (a.s)’a ait olanları beyan edeceğiz.

7- Şelmeğani, üçüncü naib Hüseyin b. Ruh’un zamanında yalan yere naiplik iddia edenlerdi.

Ebu Muhammed Hasan Şerii

Şeyh Tusi onun hakkında şöyle diyor: ilk olarak yalan yere Hz. Mehdi (a.s)’ın naibi oldğunu iddia eden şahıs, Şerii diye tanınan birisiydi. Alimlerden bir grup Ebu Muhammed Telakubra’dan O’da Ebu Ali Muhammed b. Hamanam’dan, şeriinin künyesinin Ebu Muhammed olduğunu naklediyorlar. Telakubra şöyle diyor: “Adının Hasan olduğu zannediyorum. O, İmam Hadi (a.s)’ın, O’ndan sonra da İmam Hasan Askeri (a.s)’ın sahabelerinden sayılıyordu.

İlk olarak Allah’ın kendisine vermediği makamı ilan eden o idi. O bu makama layıkta değildi. Allah’a ve O’nun hüccetlerine yalan söyleyen ilk O idi. Onların makamına yakışmayan şeyleri nisbet vermişti. Onlar bundan uzaktırlar. Bu yüzden şiilerde onu melun bilip, ondan uzak durdular. İmam Zaman (a.s) onu lanet eden bir mektup yazdılar. Ebu Muhammed Telakubra şöyle diyor:

“Bu akidesineden sonra ve mülhitliği açığa çıkmaya başladı. Yalncılar önce İmam (a.s)’a iftira diyorlardı. Onlar şöyle diyorlardı: “Biz, İmamın vekilleriyiz. “İmanları zayıf olan bazıları da onlara inanıp, alaka gösteriyorlardı. İşleri doruğa çıkıyordu. Ama sonunda çözülüp gidiyorlardı. Onlardan bazılar Şelmeğani v.b. gibidirler, Lanetullahi aleyhim ecmain.”[84]

2- Muhammed b. Nusayr Numeyri

Ebu Abbas b. Nuh şöyle diyor: “Ebu Nası Hibetullah b. Muhammed, bana, Muhammed b. Nusayr-i Numeyri’nin İmam Hasan Askeri (a.s)’ın sahabelerinden olduğunu söyledi. İmam (a.s) vefat ettikten sonra Muhammed b. Osman’ın makamına sahip olduğu iddiasında bulunup, şöyle diyordu: “Ben Hz. Mehdi (a.s)’ın naibiyim.” Ama Allah onu rezil etti. Çünkü mülhid ve cahilliği ortaya çıktı. Muhammed b. Osman’da ona lanet edip, ondan uzak durdu. Kendisini ondan gizledi. Numeri Şarii’den sonra yalan yere naiplik iddiasında bulundu.”[85]

Muhammed b. Nusayr Numeyrinin Bozuk Akidesi

Onun kafir ve ilhadi fikileri vardı. Bu fikirlerini halkın içine yaymaya çalışıyordu.

O peygamber olduğunu iddia ediyordu. Ve imam Hadi (a.s)’ın onu bu makama seçtiğini söylüyordu. Tenasuh inancına sahipti. İmam Hadi (a.s)’ın Allah’ına inanıyordu. Mahrem kadınlarla yakınlaşmayı caiz biliyordu Livatı helal etmişti. Numyeri bütün bunları tevazuyu ve  fail’in lezzet almasına sebep olacağını söylüyordu. O şöyle diyordu: Allah bunların hiç birini kullarına haram etmemiştir.[86]

Onun taraftarları, ibadetleri terkedip, haramları helal sayıyorlardı. Onlar, “Yahudilik haktır. Biz onlardan değiliz. Hırıstiyanlık haktır, biz onlardan değiliz.[87]

Numeyriyye fırkası, Muhammed Nusayr Nurmeyri’ye ait olan bir fırkadır. Onlar, İmam Hadi (a.s)’ın zamanında O’nun (a.s) İmametine inanıylardı. O’ndan (a.s) sonra yoldan çıkıp, Muhammed b. Nusayr Numeyrinin peygamber olduğunu iddia ediyorlardı. Ve İmam Hadi (a.s)’ın onu seçtiğini söylüyorlardı.[88]

3- Ahmed b. Hilal Abartai (Hilali)

Ahmed b. Hilal, birinci naibin vefatından sonra Hz. Mehdi (a.s)’ın ikinci naibi Muhammed b. Osman’ın vekaletini indar edip, yoldan çıktı. O doğru yoldan çıkmadan önce yüksek bir şahsiyeti sardı. Ama yoldan çıktıktan sonra, İmam (a.s), Hüseyin b. Ruh’un vasırasıyla onu lanetleyen bir mektup yolladı. Ve şialara, ondan uzaklaşmasını emretti.[89]

İmam (a.s)’ın üçüncü naibi Hüseyin b. Ruh, Abbası halifelerinden Muktadirin (H.K. 321’de halife idi) zinadanında, şelmeğani hakkında bazı sabubelere mektup yolladı. İmam (a.s), Ahmed b. Hilal’den de beri olduğu mektupta şöyle belirtmiştir: “Halka haber ver, biz ondan (şelmeğani) beriyiz. Nasıl ki onun benzerlerinden olan Şarili Numeyri,ltilali[90]

4- Muhammed b. Ali b. Bilal (Bilali)

Muhammed b. Osman’ın vekilliğine muhalif olanlardan bir diğeri, Ebu Muhammed b. Ali b. Bilal dir. Bilal diye meşhurdur. İmam (a.s)’ın mallarını harcamış ve onları geri vermedi. İmam Zaman (a.s)’ın vekili olduğunu iddia ediyordu.[91]

O, yoldan çıkmadan önce 10 ve 11. İmamlarla (a.s) yakın irtibatı olup, önemli vekillerden sayılıyordu. Rical alimleri onu çok övmüşlerdi. Ama bu övgülerin hepsi yoldan çıkmadan önceki zamana aitti. Ama ömrünün sonuna doğru nefsine ve şeytana uyup, geçmiş bütün amellerini hiç etti ve İmam (a.s)’ın lanet ettiği insanların arasına girdi. O, yalan yere Hz. Mehdi (a.s)’ın vekili olduğunu iddia ediyordu.[92]

5- Ebubekir Bağdadi:

Adı Muhammed b. Ahmed b. Osman’dır. İkinci naib Muhammed b. Osman’ın kardeşinin oğlu ve birinci naib Osman b. Saidin torunudur.

Amcası Muhammed b. Osman yoldan çıktığını biliyordu. Ama başkalarının haberi yoktu.[93] Bu yüzden, Muhammed b. Osman özle sahabelerle oturup, İmamlar (a.s)’ın söz ve hadisleri üzerinde birbirleriyle sohbet ettiklerinde, Ebubekir Bağdadi içeriye girdiği zaman Muhammed b. Osman çevresindekilere, “Susun, bu gelen sizin dostlarınızdan değildir” diyordu.[94]

6- Nüseyin b. Mansur Hallaç

O daha çok sofı fırkasına mensuptur. Elbette sofi alimlerinin onun hakkında çeşitli düşünceleri vardı. Bazıları onun kendi gruplarından olmayıp, teşeyyü olduğunu söyluyorlar. O, halife Muktedirin mahkemesinde sünni olduğunu, şii olmadığını itiraf etmektedir.

Şeyh Tusi gibi alimler, Onun naipliğini iddia eden yalancılardan olduğunu söylüyorlarsa, bunun anlamı onun şii olduğu ve velaketi kabul ettiği anlamında değildir. Aksine O, her fırka yada grupla onların inançlarına göre hareket ediyordu. Buyüzden şiilerin arasına geldiği zaman, onların vekalet inancından faydalanmıştır. Bu şekilde onlara nüfuz etmek istiyordu. Öyleyse, onun yalan yere naipliği iddia ettiğini kabul etsek bile, şii olduğunu kabul etmemiz gerekmiyor.

İmam-I Zman (A.S)’In İkinci Naibinin Gizli Şeylerden Haber Vermesi

Daha öncede değindiğimiz gibi, İmam Zaman (a.s)’ın ikinci naibinin döneminde (yaklaşık 562- 305 H.K. yılları arasında) bazıları İmam (a.s)’ın ğaybetini fırsat bilip kendilerini İmam (a.s)’ın naipleri olarak tanıtmışlardı. Bu şekilde içtimai bir şöhret ve makama kavuşup şiilerin İmam (a.s)’a akıttıkları malları şer’ı bir izinleri olmadan kullanmak istiyorlardı. Bu yüzden Muhammed b. Osmanın vazifelerinden biri, yalan yere naiplik iddiasında bulunanları yalanyıp, rezil etmek, kendi naipliğini ispat edip, şiilere bu konuda güven itimad vermekti. Muhammed b. Osman’ın naip olduğuna dair delillerden birisi, Hz. Mehdi (a.s)’ın inayetiyle Mektuplar ve başka yollarla ğaybi haberler vermesiydi. Böylece şiiler ona doğru yöneliyor ve güvenli bir şekilde ona yaklaşıyorlardı. Onunla işbirliği yapıp, ötekilerin yalancı olduklarında şüphe etmiyorlardı.

Burada ikinci naibin naklettiği ğaybi haberlerden birini getiriyoruz:

Ebu Cafer Muhammed b. Osman’ın kızı Ümmü Kulsum şöyle diyor: Bir gün, Kum ve çevresinden, İmam (a.s)’a verilmek üzere bir miktar malı Muhammed b. Osman’ın yanına getirmişlerdi. Onların gönderdikleri şahıs, Bağdat’a gelip, gönderilen malları Muhammed bi Osmana teslim ettikten sonra, geri gönecekleri sırada Muhammed b. Osman malları getiren şahısa şöyle dedi: “Emanetlerden birisi kaldı, onu vermedin. O nerededir?” O da: “Efendim, yanımda bir şey kalmadı, hepsini verdim.” Muhammed Osman’da “hayır vermedin. Bir şey daha var. Git yanında ne varsa ara. Ve sana ne verdiklerini düşün.” O adam da gidip bir kaç gün düşündü, eşyalarını aradı ama bir şey bulamadı. Arkadaşlarınında haberi yoktu. Muhammed b. Osman’ın yanına gelip, “Bana ne verdilerse hepsini size teslim ettim, yanımda başka bir şey yoktur,” dedi. Muhammed b. Osman ona şöyle dedi: “Buyuruyorlar (Yani İmam Zaman (a.s) buyuruyor.): Filancının oğlu filancının verdiği iki takım savaş elbise elimize ulaşmadı.”

O şahısta şöyle cevap verdi: “Evet efendim. Allah’a and olsun öyledir. Ama şu anda onları nereye bıraktığımı bilmiyorum.”

Sonra kaldığoı yere döndü. Yanında ne getirdiyse yeniden gözden geçirdi. Arkadaşlarına da eşyalarını aramalarını söyledi. Onlarda birşey bulamadı. Tekrar Muhammed b. Osman’ın yanına geldi. Olayı O’na anlattı. Muhammed b. Osman O’na şöyle dedi: “Buyuruyorlar (yani Hz. Mehdi (a.s) buyuruyorlar): “Pamuk satan Filancının oğlu filanın yanıa git. Çünkü onun pamuk anbarına iki koli pamuk götürmüştün. Onlardan birinin üzerine şöyle şöyle yazanı aç. İki takım elbisenin orada olacağını göreceksin.” O adam, Muhammed b. Osman’ın sözlerine çok şaşırmıştı. Hemen sözü edilen yere gitti ve kolilerden işaretli olanı açtı. Pamukların içinde saklı olan elbiseler buludu. Onları alıp, Muhammed b. Osman’ın yanına götürdü. Ve O’na teslim edip şöyle dedi: “Onları tamamen unutmuştum; çünkü kolileri bağladığımda saklı kalsınlar diye pamukların içine koydum.”

Muhammed b. Osman’in Nakletiği Hadisler

O’nun niyabet süresi uzun olduğu için Hz. Mehdi (a.s)’ın doğumunda ğaybetine kadar olan döneme ait bazı gerçekleri beyan edebilmişti. İmam Medi (a.s)’ın hakkında ve daha başka konularda O’ndan (a.s) hadisler nakletmiştir. Onlardan bazılarını aşağıda getiriyoruz. Bu hadislerden, Muhammed b. Osman’ın hassas konumu e ağır vazifesi açıkca anlaşılmaktadır.

A) İkinci Naibin Mehdi (A.S)’In Doğumuyla İlgili Hadisleri  Nakletmesi

1) Kıyas b. Esed şöyle diyor: Muhammed b. Osman’ın (a.s) yanında idim. O şöyle diyordu. Hz. Mehdi (a.s) dünyaya geldiği zaman başının üstünden bir nur göğe yükseldi. Sonra yüzünü yere koyup, Allah’a secde etti. Daha sonra başını kaldırıp şöyle buyurdu: “Allah kesin olarak bildirdiki kendisinden başka ilah yoktur. Meleklerle, bilgi sahipleri de tam bir doğrulukla bunu bildiler, bildirdiler. O üstün Tanrı’dan, o hüküm ve hikmet sahibinden başka tapacak yoktur. Allah katında din, ancak islam dinidir.”[95] Sonra Muhammed b. Osman şöyle ekledi: “Hz. Mehdi (a.s) cuma günü dünyaya geldi.”[96]

B) İmam Mehdi(A.S)’ın Adının Söylenmesinin Haram Olduğu Hususunda Hadisler

1- Muhammed b. Hammam şöyle diyor: Muhammed b. Osman Amri (r.a)’ın şöyle dediğini işittim. İmam (a.s)’ın kendi hattıyla ki ben hattını tanıyordum -bir mektup geldi (Yani Hz. Mehdi (a.s) onu  yazmışlardı). O mektupta şöyle yazılıydı: “Kim bir toplulukta benim adımı söylerse, Allah’ın laneti onun üzerine olsuln.” Ebu Ali Muhammed b. Hammam şöyle diyor: İmam (a.s)’a ne zaman zuhur edeceği hakkında bir mektup yazdım. Şöyle bir cevap geldi: “Zuhur için vakit tayin edenler yalancılardırlar.”[97]

2- Ali b. Sadaka-i Kummi şöyle diyor: Muhammed b. Osman birşey sormadan bir mektup (Hz. Mehdi (a.s) tarafından ) geldi. İmam (a.s)’ın ismini soranları aydınlatmak için bir cevaptı, bu: (o mektupta şöyle yazılı idi:) “İsim konusunda ya susacak ve cenneti kazanacklar, ya da konuşup, cehennemi hakkedeckler.” Çünkü İmam (a.s)’ın ismini soranlar onu öğrenip, yayacaklar. Böylece (yayıldığında) O’nun yerinide bilecek ve düşmanların dikkatini oraya çekecekler.”[98]

Bu mektupta, İmam (a.s)’ın isminin söylenmesinin haram olmasının sebebi beyan edilmiştir. Bu sebepten şu anlaşılmaktadır: İmam (a.s) ‘ın adının söylenmesinin haram olması, belli bir zaman ve dönem içindir. Bu dönem, İmam (a.s)’ın ismi yayıldığında, düşmanın takibine sebep olacak ve O’na (a.s) zarar verilecek olan dönem ve zamandır. Ve o dönem, küçük ğaybet dönemidir.

C) Muhammed b. Osmanı’ın İmam Mehdi (A.S)’La Görüşmeleri

Muhammed b. Osman’dan nakledilen bazı hadisler, onun İmam (a.s)’ı hatta İmam(a.s) çocukken bile gördüğünü İmameti dönemindede görüşmeleri oduğunu göstermektedirler. O hadislerden bazılarını aşağıda getiriyoruz:

1- Abdullah b. Cafer Himyeri şöyle diyor: Muhammed b. Osman Amri (a.s) ‘e şöyle dedim: “Ben, sizden, Hz. İbrahim (a.s)’ın, Allah-u Teala’dan sorduğu soruyu sormak istiyorum. “An o zamanı da, hani İbrahim, rabbim demişti, ölüyü nasıl diriltirsin? Allah, inanmıyormusun demişti de İbrahim, evet, inanıyorum ama kalbim yatışsın, yakine ulaşsın demişti.”[99] Bana söyleyin Hz. Mehdi (a.s) gördünüz mü. Muhammed b. Osman’da “evet” diye cevap verdi.

2- Cafer b. Muhammed b. Malik Fezzari şöyle diyor: Muaviye b. Hakim, Muhammed b. Eyyub, b. Nuh ve Muhammed b. Osman (r.a) hepsi bana şöyle dediler: İmam Hasan Askeri (a.s) oğlunu ki kırk kişiydik, evinde bize gösterip şöyle buyurdu: “Ben de sonra bu İmamınız ve aranızda benim halifemdir. Ona itaat edin. Benden sonra dininiz konusunda ayrılığa düşmeyin. Yoksa helakete uğrarsınız. Bilin bugünlerden sonra artık onu görmeyeceksiniz.”[100] Biz İmam Hasan Askeri (a.s) ‘ın huzurundan ayrıldık ve birkaç gün sonra dünyadan göçtüler.[101]

3- Abdullah b. Cafer Himeyeri şöyle diyor! “ Muhammed b. Osman Amri (r.a) ‘ın şöyle dediğini işittim. “Andolsun Allah’a İmam Mehdi (a.s) her yıl hac zamanında Mekke’ye gelmektedir. O halkı görüyor ve tanıyor. Halkta onu görüyor ama tanımıyorlar:”

4- Abdullah b. Cafer Himyeri şöyle diyor: Muhammed b. Osmandan şöyle sordum: “İmam Mehdi (a.s)’ı gördün mü?” O da şöyle cevap verdi. “Evet, son olarak Allah’ın evinde (Mescid-ul Haram)’da gördüm. İmam şöyle buyuruyordu: “Allah’ın bana vaadettiği şey gerçektir.”[102]

5- Muhammed b. Osman şöyle diyor: “O Bab-ul Müstecar”da Kabe’nin perdesini tutmuş ve şöyle buyuruyor halde gördüm: “Allah’ım benim vesilemle düşmanlarından [103] intikam al.”[104]

Duay-ı Sumat’ı Muhammed b. Osman nakletmiştir. Bu duayı Cuma günleri akşama yakın saatlerde okumak müstahaptır. Merhum Şeyh Abbas Kummi şöyle yazıyor: “Duay-ı Şebbur diye tanınan duay-ı Sumat’ı cuma günlerinin akşama yakın saatlerinde okumak müstehaptır. Bu meşhur dualrdandır. Geçmiş alimler bu duaya çok önem vermişlerdir. Şeyh Tusi “Mısbah”ta, Seyyid b. Tavus “Cemal-ul Usbu”da ve Kefaı-ni çeşitli kitaplarında muteber senetlerle Muhammed b. Osman Amri (r.a)’ten, İmam Bakır (a.s)’dan ve İmam Cafer-i Sadık (a.s)’dan nakletmişlerdir. Allame Meclisi bu duayı Bihar-ul Envar’da[105] açıklamalı bir şekilde nakletmiştir.”[106]

Muhammed b. Osmanın (R.A) Çalışma Metodu.

“B” ve “C” gruplarında naklettiğimiz hadislerden şu anlaşılmaktadır: Muhammed b. Osman şiilerin yönlendirilmesinde ve teşeyyü mezhebinin rehberliğinde bir özel metoda sahipti.

Bu hadisler, O’nun fikirlerini iki cephede odaklaştırdığını göstermektedir. Bir taraftan vekiller ve şiilerin eminleriyle irtibatta geçip, İmam (a.s)’ın toplumdaki varlığını ve İmam Hasan Asker (a.s)’ın halifesi olduğunu ispatlamaya çalışmaktadır. Bu metod, O’nun İmam (a.s)’la olan görüşmelerini konu edinen rivayetlerden anlaşılmaktadır. O, çeşitli yer ve zamanlarda, güvenilir şiilere İmam (a.s)’ı defalarca gördüğünü sölüyordu. Bazı zamanlarda ise İmam (a.s)’a ait bazı alametleri O’nun (a.s) bulunduğu yerleri söylüyordu. Böylece zihinlerde olan bazı şüpheleri gidermiş oluyordu. Öte zamanın özel şartlarını nazara alarak İmam Mehdi’ (a.s)’ın adını söylememelerini istiyordu. Vekillerine defalarca İmam Mehdi (a.s)’ın adını söylememelerini öğütlemişti. Çünkü Abbasiler, 11. İmam (a.s)’ın halifesi olamadığını zannediyorlardı. bu zanlarında da kalmalıydılar. Bunun faydası şuydu: Abbasiler, şiilerin rehberi yok biliyorlardı ve şiilerin rehbersiz kıyam etmeyeceğine inanıyorlardı. Böylece şiilere zulüm tehlikesinden korumuş oldu. etmekten el çekecek ve onları katletmeye gerek duymayacaklardı.

İkinci Naib’in Vefati.

Ebu Cafer Muhammed b. Osman H.K 305 yılında Camadi-ul Ahir ayının son gününde vefat etti. Naiplik süresi yaklaşık 40 yıl sürdü. O, Ölmeden iki ay önce vefatını haber vermişti. Kabri, Kufe yolunun başında, yaşadığı evin mahallesinde, annesinin kabrinin yanındadır.[107]

Ebûl Kasım Hüseyin b. Ruh Nûbaht-i

“Dört vekillerden biri olan” üçüncü özel vekil Hüseyin b. Ruh-i Nubahtî dir. O Bağdat şiâları arasında özel bir şöhrete sahip idi ve Muhammet b. Osman-ı Emrin’in güvenip itimat etmiş oldğu şahıslardan biriydi.

Muhammed b. Osman Ölümünden iki üç yıl önce, bazı şiaları Hüseyin b. Ruh-ı Nûbaht’ıya muracat ettirerek imam hakkı olan malları ve başka diyer malları ona götürmelerini istedi. Böylece onun imamı zaman (a.s) tarafından vekillk etmesi ortamını hazırlıyordu. ve her kim bu konuda şüpheye düşecek olursa onlara özellikle vurgulamaktaydı ki bu emir İmamı Zaman (a.s) tarafından verilmiştir.

Başka rivayetlerden anlaşılan ki Muhammet b. Osman, İmamı Zaman (a.s)’in emriyle ölümünden iki veya üç yıl önce, Hüseyin b. Ruh-u kendisinin vekili olarak şilara tanıtmıştı. bu konunun oldukça önemle vurgulandığı rivayetlerden muşahide edilmektedir.

Bu özel vurgulamaların sebebi çok açıktır; çünkü Hüseyin b. Ruh hakkında İmam (a.s)’lar tarafından onun güvenirliğini emin biri olduğu ve vekilliği hakkında deliller belirtilmemişti öte yandan Bağdat vekilleri arasında öyle şahıslar vardı ki dış görünüşte Muhammet İb’ni Osman’ın onlarla irtibatı daha bir fazla göze çarpmaktaydı. Bu sebeple şiaların bir çoğu Hüseyin b. Ruh’un vekilliğe seçilebileceğini tasavuur etmiyorlardı.

Onun hakkında zihinlerde bulunan şüphelerin silinmesi için, ikinci vekil onun imamı, zaman (a.s) tarafından vekilliğe seçilmiş olduğununu her fırsattan istifade ederek açıklamaya çalışıyordu. Bu konuyu daha bir güzel şekilde açıklayan hadislere deyinmek istiyoruz:

Ahmet b. ve Abdullah b. İbrahim Nûbaht evlatlarından bir kurup şöyle nakletmekteler:[108]“Muhammet b. Osman’ın ihtizarı sırasında şianın  bazı tanınmış şahsiyetleri: Ebu Ali b. Hâman, Ebu Abdullah b. Muhammet Katib, Ebu Abdullar Baptani, Ebu sehl İsmail b. Ali Nubhti ve Ebu Abdullah b. Vicna v.b toplanarak  hep birlikte Muhammet b. Osmanın yanına giderek şöyle sordular: Eğer sizin baaşınza bir şey gelecek olursa sizden sonra vekiliniz kimdir? Muhammed b. Osman: Benden sonra şu Hüseyin b. Ruh bin Ebi Behri benim vekilim ve sizinle imam-ı zaman arasında o hazretin güvenip, emin ve itimat ettiği bir vekildir. Sizler meselelerinizde ona muracât ediniz ve önemli işlerinizde ona güveniniz. Ben görevli olduğum memurrietimi ona devr ediyorum.”

3) Ebu Ali Muhammet bin Hemam şöyle rivayet etmekte: “Muhammed bin Osman” -Allah ondan razı olsun- ölümünden önce şianin ileri gelen büyüklerini toplayarak şöyle dedi: Eğer benim ölüm hadisem gerçekleşecek olursa, Benim vekilim Hüseyin bin Ruh Nubehtı dir. Ben onu kendi yerime tain etmekle görevlendirildim; sizlerde ona muracat ederek işlerinizde ona güveniniz. (El gıybe 371. sayfa 341. Hadis- Biharul envar 51. cilt 355. sayfa) 4)

Cafer bin Muteyyil şöyle belirtmekte:

“Muhammed bin Osman’ın -Allah ondan razı olsun- ölümü esnasında onun baş ucunda oturmuştum ve onunla konuşarak soru sormaktaydım Hüseyin bin Ruh ise onun ayak tarafında oturmaktaydı; O esnada Muhammed bin Osman bana dönerek şöyle buyurdu: Vasiyetlerimi Hüseyin bin Ruha etmekle görevliyim. Bu sözden sonra ben yerimden kalkarak Ebul Kasım Hüseyin bin Ruh un elinden tutarak kendi yerime oturttum ve kendim ayak tarafına geçtim.

Hüseyin Bin Ruhun Onaylanmasinda İmamı Zaman Tarafindan Verilen İlk Reman

(El geybe 372. sayfa- 314. Hadis)

Ebul Abbas bin Nuh şöyle belirtmektedir: Abuazdan Muhammed bin nefsin hattıyla şöyle yazılmış olduğunu gördüm. O mukaddes şahs (İmamı zaman) tarafından Hüseyin bin Ruh hakkında belirtilen ilk ferman şu şekildeydi: biz onu (Hüseyin bin Ruh) tanımaktayız yüce Allah tüm iyilikleri ve Rızayetini ona tanıttırsın ve Onu kendi yardımıyla saadete eriştirsin, onun amelinden haberimiz vardır o her yönüyle bizim güvenip, emin bildiğimizdir. Onun bizim yanımızda makam ve derecesi vardır ki onu sadetmend etmektedir. Allah nimet ve ihsanını daha bir fazlalaştırsın…

bu emir ve nizane şavval Ayının altısında pazar günü 305 yılında verilmiştir. Bu yazılı emirden anlaşılmaktadır ki takriben ilk dört ayda Hüseyin bin Ruh un imamı zamanla (a.s) yazılı irtibatları var idi.

Hüseyin Bin Ruhun İmamı Zamanın (A.S) Vekili Olarak Göreve Başlaması

Ebu ceferi Emrinin ölümünden ve onun vasiyeti üzerine Hüseyin Bin Ruhun imamı zaman (a.s)’ın vekili olarak seçilmesinden sonra, Ebul Kasım Hüseyin bin Ruh Bağdatta bulunan “Darul Niyabe” (vekil evine) gelerek resemen göreve geçince şianın ileri gelen şahsiyetleri onun etrafına toplandılar. Ebu ceferin hizmetçisi olan “zekaî” Ebu ceferin Asası ve sandığının kilidi elinde olduğu halde gelerek dedi: Ebu cefer bana emrederek ded; beni toprağa verdikten ve Ebul Kasım benim yerime geçtikten sonra bu eşyaları ve içerisinde imam (a.s)’ların möhürü olan bu sandığı ona teslim et. Hüseyin bin Ruh akşama doğru yanında olan toplulukla birlikte “Darul Niyabet’ten” ayrılarak hep birlikte Ebu cefer Muhammed bin Ali şelmağani’nin evine gittiler (1)

Hüseyin bin Ruh Bağdata ki on vekili ve diğer şehirlerde bulunan diyer vekilleri ile imam-ı zaman (a.s)’ın vekilliği vazıfesine başladı. Mantıklı ve akıllı bir program ile dost düşman arasında kendisini çok güzel bir şekilde kabul ettirdi. Nubahti Ailesine yakınlığından ve onların Abbasiler yönetiminde güç ve Adamlarının olmasından ve diğer taraftan şiiliğe eğlimli ve şialardan yana olan, Fırat hanedanının bir çoğunun devlet kademesinde olamsından dolayı ilk etaplarda devlet englellemeleriyle karşılaşmadı. Öte yandan Muhamed bin Osman ölmeden önce onun kendisinden sonra vekil olduğunu bir çok yerde ısrarla belirtmesinden dolayı tüm şialar onun vekilliği hakkında en küçük terdide kapılmadılar. Bundan dolayıdır ki onun zamanında yalan yere vekillik iddasında bulunanlara -Şelmağaniden hariç- çok çok az raslamaktayız. Eğer olmuş olsalar dahi biraz düşündükten sonra Hüseyin bin Ruh’un vekilliğini inkar etmekten el çekmekteydiler.

Hüseyin bin Ruh’un kendisine ait görevlileri vardı ki onların yardımıyla millet ve islam ülkelerinde bulunanlarla irtibatını sağlıyorlardı. Ahvazda onun milletle irtibatını sağlayan Muhammed bin Nefisti ki  Hüseyin bin Ruhûn zamanında imam-ı zamanın ilk fermanı onun tarafından yayınlanmıştı. Hüseyin bin Ali ve Cenna Nusebin de çalışmaktaydıler. Mısırda da görevli elamanları vardı. Azarbaycanda Kasım bin Alaî ve onun yardımıcısı Ebu  Muhammed imran sonra oğlu Hasan Ali- î Hicder ve ondan sonra oğlu Hasan, Ebu Kasımın vekilleri oldular ve 312 yılına kadar Reyde Muhammed bin ceferi Esedi Razi ve Beleğ de Muhammed bin Hasan sirefi milletle Hüseyin bin Ruh arasında irtibat sağlamadaydılar.(1)[109]

Hüseyin Bin Ruh’un Siyasi Yaşantısından Bölümler

Önceden de belirmiş olduğumuz gibi Hüseyin bin Ruhun, “Nubahtı” hanedanına mensub olmasından dolayı “Müktadir” zamanında (295- 320) Abbesi yönetiminde özel bir saygılığına sahip idi hatta onun kendisi bir zamanlar halifenin özel veznadarıydı.[110]

Onun Abbasi yönetimiyle olan irtibatı öyle bir şekildeydi ki vezirlerin deyişmesine göre deyişmekteydi. Halifenin şahsen onunla bir ihtilafı yok idi zira asıl kudret vezirlerin elindeydi.[111] Halifenin kendisi pek önemsenecek bir güce sahip değildi. Özellikle “Müktedir”in hilafeti döneminde, Müktedir küçük yaşta hilafete yetişmiş olduğu için son kararı ya etrafında olanlar veya vezirler vermekteydiler. bu nedenle vezirlerin değişmesiyle siyasi ortamda değişmekteydi ve önceki irtibat bozulup gitmekteydi ve ikinci bir siyaset uygulanmaya başlanıyordu bu sebeple Hüseyin bin Ruhun siyasi yaşantısıda değişmekteydi, öyle ki bazen açık bir halde faliyet etmekteydi, bazı zamanlar ise gizli bir şekilde yaşamaktaydı ve bazı zamanlar ise müktedirin zindanına düşmekteydi. Sevinilecek bir durumdur ki şia ve sünni’nin tarih yazarları onun yaşantısını kaleme almışlar, bunun aksine birinci ve ikinci vekillerin yaşantıları tarihte kaleme alınmamıştır.

Merhum ikbal bu konuda şöyle buyurmaktadır:

Hüseyin bin Ruh vekilliğe seçildiği günden itibaren, Hamit bin Abbasın[112] vezirliğine kadar tam bir saygınlıkla ile Bağdatta yaşamaktaydı ve onun evi Amirlerin, şahsiyetli şahısların ve Azledilmiş vezirlerin gidip geldiği bir yerd idi.[113]

Önceden de belirtmiş olduğumuz gibi, Fırat hanedanı onun şahsına ve görüşüne ihtiram gösterdikleri için ve imamın mezhebinin takipçileri sayıldıkları için bu hanedan iş başında bulundukları muddet içerisinde, hiç bir kimse Hüseyin bin Ruhu ve Ashabını rahatsız etmiyorlardı ve şialar ona vermekle görevli oldukları malları her yandan ona getirmekteydiler. Ama Fırat hanedanının Hamit bin Abbas ve onun adamları tarafından görevden alındı ve bu hanedanının Mallarını,  kölelerini ellerinden almaya başladılar bu sırada Hüseyin bin Ruh oldukça zor anlar yaşadı bu konuyu tamamıyla tefsilatlı açıklayan bir senet elimize ulaşmamıştır. Kesin olarak belirtmek gerkirse İmamın üçüncü vekilinin bu tarihten itibaren 317 yılına yanı hapısten çıkana kadarki yaşanıtısı tarihte açıklanmamıştır. Tarihçilerin belirtmiş olduklarından üç nokta çıkarmak mümkündür:

1- Hüseyin bin Ruh, Devlet mahkemesinin ondan belli bir mal istemesinden dolayı 312 yılında Hapise düştü onun hapıse düşme yılını yani 312. Seneyi iki yoldan elde etmek mümkündür:

a) Şia alimlerinin rivayetleri şahitlik etmektedir ki Hüseyin bin Ruh 312. yılının zi hecce Ayın Halife müktedirin yöntemi esnasında hapiste bulunum aktaydı[114]

b) O hapiste beş yıl kaldı[115] 317. yılının Muharrem ayında hapisten çıktı[116] 317’den beş yıl çıkarılınca 312 yılı çıkan netice olmaktadır.

2- Hüseyin bin Ruh bir sure gizli şekilde yaşadı. O bu müddet zarfında ibnul Ezagır lakabıyla meşhur olmuş olan Ebu Cefer bin Ali şelmağani yi kendi yerine vekil olarak atadı. Şelmağani onunla şiaları arasında vasıta ve elçi durumundaydı.[117] Anlaşılan onun gizli şekilde yaşaması hapise düşmeden önce başlamış çünkü bu tarihten önce şelmağanı gerçek akıde üzerinde bulunmaktaydı ve o zamana kadar imamet yolunun tersine gidip peygamberlik iddasında bulunmamıştı onun doğru yoldan sapması 312 yıllarına denk gelmektedir ve aynı şekilde 312. yılın zihacce ayında Hüseyin bin Ruh onun lanetli biri olduğunu ilan etmiştir. [118]

Hüseyin bin Ruh hapisten kurutulduktan sonra, Bağdata eskiden  oluğu gibi izzet ve ihtiram ile şiaların işlerini hal etmkle meşgul olmaktaydı[119] ve imamiye olanlar ellerinde bulunan malları ona götürmekteydiler ve aynı şekilde Nubahti ailesine mensup olan bir kaç kişi örneğin Ebu Yakup İshak bin İsmail (vefat 322 yılında) ve Ebul Hüseyin Eli bin Abbas (244- 324) ve Ebu Abdullah Hüseyin bin Ali Nubahtı (vefat 326) Halifelik ve Askeri çevrede önemli makamlar elde etmişlerdir. Bu yüzden hiç kimse Ebul Kasım Hüseyin bin Ruhu zorluğa düşürecek sorunlar çıkaramıyordu aksine bu tarihlerde onun evi Bağdatın zengin şahıslarının, saray adamlarının ve eski vezirlerin gidip geldiği bir yer durumundaydı. Hatta onların bazıları Halifenin ve vezirlerin yanında işlerini yürütebilmek amacıyla Hüseyin bin Ruhtan yardım istemekteydiler.

Örneğin Ebu Ali bin Mûgle (b. Mugale 316- 318 h-k yıllarında Müktedir’in veziri idi.) 325 yılında ondan yardım diledi. Hüseyin bin Ruh ise onun işini hal etmek amacıyla, b. Raib’ın veziri olan Ebu Abdullah Hüseyin bin Ali Nûbahtî, ile sohbet etti ve Abdullah onu Raîb’ın yanına hakim olarak kabul ettirdi. (Bu konu ıhbar-ur Razi Billah ve Al Muttaki lillahi min Kitabul Evrag 87. sayfada nakl olunmuştur.)

Hüseyin Bin Ruh’un İlmi Makamı

İlk asrın tarihçılerinin ve ikinci Asrın hadıs alimlerinin açıklamalarına göre Hüseyin bin Ruh Asrının dahisi ve dost düşman arasında en bilgili şahıslardan sayılmaktaydı. Onun vekillik zamanlarında yapmış olduğu ilmi tartışma ve başkaları tarafından sorulan sorulara güzel bir şekilde cevab vermesi o büyük şahsiyetin ilim derecesinin yüceliğini Tastiklemektedir. Rivayet yönünden onun ilmi boyutunu ele alıp açıklayan bazı hadisleri nakl etmek istiyoruz.

1- Muhammed bin ibrahim bin ishak-ı Talıgani (Allah ona rahmet etsin) şöyle yazmaktadır: Ben Şeyh Ebul Kasım Hüseyin bin Ruh (r.a)in yanında, Aralarında Ali bin İsa Kasri’nin de bulunduğu bir camaatla birlikte oturmuştuk ki bir şahıs kalkarak Hüseyin bin Ruh’a hitaben:

Sizden bir konu hakkında soru sormak istiyorum dedi.

Hüseyin bin Ruh istediğini sor dedi.

O şahıs: Acaba imam Hüseyin (a.s) Allah’ın velisi miydi? Diye sordu.

Hüseyin bin Ruh: Evet dedi.

O şahıs: Acaba Allah’ın düşmanını dostuna musallat etmesi doğrumudur? diye sorunca Hüseyin bin Ruh şöyle cevap verdi: Sana söyleyeceklerimi  dikkatle dinleyerek aklına yerleştirmeye bak! Bunu bil ki yüce Allah (c.c) milletle açık bir şekilde sohbet edip karşı karşıya konuşmaz. Onların cinsinden aynen onlar gibi beşer olan peygamberleri onlara gönderir. Bunlar da örtülü bir şekilde Allah’tan direktif alırlar. Peygamberlerin insanlardan beşeriyet açısından hiçbir farkları yoktur. Onlar da insanlar gibi yemek yemekyerler, pazarda yürürler… Ardından şöyle söylediler: Sizler de bizim gibi beşersiniz. Sizlerden bir şey kabul etmeyiz, o nedenle öyle bir şey getirin ki biz onu yapmaktan aciz olalım ve böylece anlayalım ki siz bizlerden ayrı özel bir şey görmektesiniz ki, bu şey bizim kudretimizin dışında bulunmaktadır. Yüce Allah (c.c) da milletin yapmasından aciz olduğu mucizeyi onlara gösterdi. Onlardan biri (Hz. Nuh (a.s)) mücizesini tufan ile gösterdi ki kavmi uyarıp korkuttuktan sonra ve mazeretlerini ortadan götürdükten sonra gerçekleşmiştir. Bu vesile ile hakka baş kaldıranlar sulara boğuldu. Diğeriyse; (Hz. İbrahim (a.s)) ateşe atıldı ama, ateş ona soğuk ve rahat bir yer oldu. Bir başkası ise; (Hz. Salih (a.s)) sert kayadan bir dişi deve çıkardı ki memelerinden süt akmaktaydı. Bir diğeri ise; (Hz. Musa (a.s) Allah’ın izniyle denizi parçalayıp taştan çeşmeler akıttı ve kuru ağaç olan asasını canavara dönüştürdü ve  böylece asası sihirbazların tüm sihirlerini yuttu. Bir diğeri (Hz. İsa (a.s)) kör olarak dünyaya geleni ve pislik hastalığına muptela olanı iyileştirdi ve ölüyü diriltti. Millete evlerinde yemiş olduğu şeylerden stok edip depoladığı şeylerden haber vermekteydi. Onların sonuncusu ise; (Peygamberi Ekrem (s.a.a) ayı ikiye böldü. Hayvanlar, örneğin deve, kurt v.b onunla sohbet etmekteydiler.

Peygamberler böyle mucizeler getirdiler ve millet bu mucizeler karşısında aciz kaldı. Yüce Allah (c.c) lütuf ve hikmetiyle şunu öyle muhadder kılmıştı ki, peygamberlerini, böyle mucize ve kudretlere sahip olmalarına rağmen bazen gaip bazen de mağlup etmekteydi. Öyle ki bazı yerlerde zafere ulaşır, bazı yerlerde ise yenilgiye uğrarlardı. Eğer yüce Allah (c.c) her zaman onları zafere ulaştırıp yenilgiye uğratarak imtahan etmeyecek olsaydı millet onları  ilah edineceklerdi ve onların belalar, imtahanlar ve sabırlar karşısındaki makam ve dereceleri belli olmazdı.

Bu sebeple yüce Allah (c.c) bu hususta onları da diğer beşerler gibi karar kılmıştır ki, imtahan ve deneme anlarında başarılı olduklarını gösterebilsinler ve düşmanlarına karşı kazanmış oldukları üstünlük ve zaferlerde şükredenlerden  olsunlar, her hallerinde tevazu etsinler, itaatsizlik ve zulmedenlerden olmasın. Böylece kulları bilsinler ki onları yaradan bir Allah vardır, işlerinin konturolu o’nun elindedir. Dahası o’na ibadet edip tapsınlar ve göndermiş olduklarına itaat etsinler. Bu vesileyle hadlerini aşarak peygamberlik ve ilahlık iddia edenler için veya inat edip Allah’ın emrini görmezlikten gelerek günaha koşanlar, melekler ve Allah’ın peygamberlerinin onun tarafından getirmiş oldukları dini inkar edenler için hüccet tamamlanıp, bahane yolları kapansın ve sonuçta iyiyle kötü ortaya çıkmış olsun.

“… Fakat helak olanın, apaçık bir delil görerek helak olması, diri kalanın da gene apaçık bir delil görerek diri kalması için Allah, olacak bir işi yerine getirmek üzere bunu böyle yaptı ve şüphe yok ki Allah, mutlaka her şeyi duyar, bilir.” (Enfal süresi 42. Ayet) Muhammed bin İshak – Allah ondan razı olsun- şöyle söylemektedir: “O günden bir gün sonra Ebul Kasım Hüseyin bin Ruhun hizmetine gittim; içimden kendi kendime: “Acaba o, dün söylediklerini kendisinden mi söylüyordu?” diyordum. O esnada Hüseyin bin Ruh’un bana hitaben: “Ey Muhammet bin ibrahim! Ben gökten düşerek uçan kuşların yemi olmayı veya parçalayıcı rüzgârlara maruz kalmayı Allah dinin hakkında bir şeyi kendi nazarıma göre söylemeye tercih ederim! Bu mesele başka bir yerden kaynaklanmaktadır, Allah’ın Hücceti olan İmam-ı Zaman’dan işittim.” (El Gaybeh 324- sayfa 293. hadis – İsbatul Hidayet 1. cilt 117. sayfa, 168 hadis Kemalu Din 2. cilt 507. sayfa 37. Hadis.) (el Gaybeh 388. sayfa 353. Hadis)

Kelâm ilmi dalında “Türk Herui” olarak tanınmış olan alimlerden biri, Hüseyin bin Ruh’tan şöyle sordu: Peygamber-i Ekrem (s.a.a) ın kaç tane kızı vardır? Hüseyin bin Ruh: “dört tane” diye cevap verdi:

-Bunlardan hangisi daha faziletliydi?

-Fatıma (a.s)

Niçin o; kızların en küçüğü olması, dolayısıyla peygamberle irtibatı az olmasına rağmen niçin o daha faziletliydi?

– Hüseyin bin Ruh: Fatıma (a.s)’ın daha faziletli olmasının sebebi onun iki özelliğinden dolayı idi ki o özellikler onu üstün kılmaktaydı. Onlardan birincisi Peygamber Ekrem (s.a)’den miras alması. İkincisi ise peygamberi Ekrem (s.a.a)’in soyunun Fatıma (a.s)’dan devam etmiş olmasıdır. Yüce Allah’ın bunu ona vermesinin sebebi Fatıma (a.s)’ın ne kadar halis ve temiz olduğunu bilmesindendir. Türk Hervi şöyle belirtmektedir: Bu konuyu Hüseyin bin Ruh gibi özet ve açık bir şekilde açıklayan kimse görmedim.”

Hüseyin Bin Ruhun Keşif Ve Kerametleri

Vekillerin faaliyet ve çalışmalarından biri de şiaların vekillikleri hakkındaki şek ve şüphe tozunu onların zihinlerinden temizlemeleri meselesiydi. Bu da bazı sırları ve alametleri açıklamak veya Müracatta bulunanlara delil istedikleri zaman, imamı zaman (a.s)’ tarafından açık deliller göstermekten başka bir yolla gerçekleşmesi mümkün değildi ve üçüncü vekil olan Hüseyin bin Ruh’ta bu konuda istisna edilmez. Zira bu konuya değinen güvenilir kaynaklardan, nakl edilen ve üçüncü vekilin ve imamı zaman (a.s)’ın şialarla olan irtibatlarını sergileyen eğitici gerçek olaylar vardır ki bir kaçını burada nakl etmekle yetineceğiz?

1- Hüseyin bin Ali bin Babevey (Şeyh Saduk’un kardeşi) şöyle nakl etmektedir: Karamitelerin (ismailiye’nin bir fırkasıdır) (311 H-P) yılında ziyarete gitmekte olan Hacılara hucum ettikleri yılı Hemşehrilerimden (Kumdan) olan bir kısım insanlar bana şöyle nakl ettikler: Babam (Ali bin Babevey) (Allah ondan razı olsun) Ebul Kasım Hüseyin bin Ruha bir mektup yazarak imamı zaman (a.s) in huzurundan Hacca gitmek amacıyla ona izin almasını istedi. O Hazret tarafından şöyle emir geldi: Bu yıl gitme! Babam ikinci bir mektup yazarak haccının vacib olduğun halde ertleyebilirmiyiz diye ? sordu. Cevabı geldi: Eğer gitme mecburiyuetinde isen en sonda giden karvanla git.

Çünkü babam en son Kervanla gittiği için hucuma maruz kalmadı ama diyer karvanlarda bulunanların tümü öldürüldüler. (El ğeybe 270. hadis Biharul envar 51. cilt 293. sayfa 1. Hadis)

2- Ebu Cefer Muhammed bin Ali ul Esvet (r.a) şöyle nakl etmektedir: “Muhammed bin Osmanı Emrinin (r.a) ölümünden sonra Ali bin Hüseyin bin musa Babavey (şıh saduğun babası) benden Ebul Kasım Ruhi den İmamı Zaman (a.s)in ona (Ali bin babeveye) dua etmesini rica istedi ki yüce Allah ona bir rica ettim, o ise İmamı Zaman (a.s)in hizmetine beyan etti. Üç gün sonra bana haber verdi ki imamı zaman (a.s)in Ali bin Babeveye dua ettiğini ve kısa zamanda Yüce Allah ona bir erekek çocuk vererek onun sebebiyle millete manfatlar vereceğini ve ondan sonra başka evlatların geleceğinide buyurdu. Ebu Cefer Muhammet bin Esved şöyle belirtmekte: Hüseyin bin Ruhtan o hazeretin benim hakkımda da böyle bir duada bulumasını istedim ama o benim ricamı kabul etmeyerek şöyle buyurdu: Bu isteyin mümkün deyildir. Bu olaydan sonra aynı yıl içerindinde Ali bin Babevey in oğlu Muhammet (şıh saduk) ve ondan sonra ise diyer evlatları dünyaya geldi ama bana evlat nasib olmadı. Şıh Saduk Ebu cefer bin Babavey şöyle belirtmekte: “Ebu cefer muhammd bin ali Esued (r.a) her vakt benim Muhammet bin Hesen bin Ahmet bin velidin ders toplantılarına gittiğimi ve ilmi kitapları okumaya karşı aşırı alakam gördüğü zaman şöyle söylemekteydi. Senin ilme karşı böyle büyük bir alakan olması şaşılacak bir yer deyildir zira sen imamı zaman (Allah zuhurunu tez etsin) in duysıyla dünyaya gelmişsin”. [120]

3- “Ebu Ali Bağdadı” olarak tanınan Hüseyin bin Ali bin Muhammed Kûmm-î şöyle belirtmekte: “b. cavşir” olarak meşhur olan bir şahıs Buhara, şehrinde bana o sıkke altın vererek onu Bağdata şıh Ebul Kasım Hüseyin bin Ruha (r.a) mrememi söyledi, bende onları alarak yala koyuldum “Amvveye”[121] yetiştiğim zaman bilmeyerek onlardan birini kayıp ettim Bağdata ulaştığım zaman onları teslim etmek amacıyla çıkardımda onlardan birinin kayıp olduğunu fark ettim o nedenle gidip aynı ağırlıkta bir altın sıkke alıp tümünü Hüseyin bin Buhun önüne bıraktım. Hüseyin bin Ruh eliyle benim Aldığım Altın sıkkeyi gösererek şöyle buyrdu: O kendi aldığını götür; Zira kayıp etmiş olduğunu o sıke bize ulaştı, işte şurada sonra onu çıkararak bana gösterdi gördüm ki gerçekten de benim yolda kayıp etttiğim altın sıkkesidir.

4- Ebu Abbas bin Nuh, Ebu Abdullah Hüseyin bin surreyi Kummi den şöyle rivayet etmektedir: “(sgrur) siminde süslenmi abid birini Ahvazdan gördüm ama nereli olduğunu unuttum. O şöyle söylemkteydi: Ben lalı idim hiç konuşamıyordum Amcam ve Babam üç dört yaşlarımda beni şıh Ebul Kasım Hüseyin bin Ruh’un (Allah ondan razı olsun) yanına götürdüler ve ondan dilimin Açılması amaciyle imamı zamanda duada bulunmasını istediler. Hüsyin bin Ruh: Sizin İmam Hüseyin (a.s)in heremine “Kerbeleya “ gitmeniz emir olundu. Ben amcam ve Babam Kerbalaya gittik, ziyaret amacıyla boy abdesti aldık ziyaret esnasında Babam ve Amcam serur! diye beni çağrıdılar bende Evet diye cevab verdim. Ebu Abdullah bin Sureh “Serure” nin sesinin kısık olduğunu Belirtmektedir.[122]

Bizim itikatımıza göre imamı zaman (a.s)in özel vekilleri ki onlardan biride Hüseyin bin Ruh tur o hazertle dierek bir irtibat içerinde bulunmaktaydılar. Bazı sırrı olan olayalar hakkında o hazertin izniyle haber vermek, bazı maslahatlardan dolayı idi bununda hiç bir sakıncaıs bulunmamaktadır.

Hüseyin Bin Ruhun Vekillik Dönemi Ve Vefati

Hüseyin bin Ruh, Ebu cefer Muhammed bin Osman Emri nin vefatıyla 305 h-p yılında imamı zaman tarafından vekilliğe tayın olundu ve 326 h-p yılında açıklayacağımız gibi dünyadan göçtü. Bu hesaba göre onun vekillik ömrü takriben yirmi bir yıl devam etmiştir. Onun kabirinin Bağdata olduğunu kesindir Ama acaba bağdatin doğusundamı yoksa batısındamı bulunmaktadır ihtilaf edilmektedir. Şih Tusinin nak etmiş olduğuna göre, onun kabri “Nubahtiyada” bulunmaktadır ve “Nubahti”da nakl olunan alemtlere göre Bağdatin Batısında olması gerkemktedir. Ama günümüzde Bağdatın Doğusunda bulunan kabir Hüseyin bin Ruhun kabrinin alemtlerine çok benzemektedir. (Tarihi siyasiyi geybeti imam devezdehum 209. sayfa 82. dip notunda- Ayenuş El şia 6. cilt 21. sayfa)

Hüseyin Bin Ruh Ve Muhammed Bin Alişelamağani

Hüseyin bin Ruhun niyabetlik zamanında onun mukabilinde cephede olanlardan da biri “b. Ebul ğzapir” olarak meşhur olmuş olan Ebu cefer Muhammed bin Ali şelmağanıdır. O şelmağanın köyüne mensuptur. (El kelam 8. cil 290. sayfa -mucemul Edab 1. cilt 235. sayfa – El bab 2. cilt 206. sayfa) O ilk etapta şianın ileri gelen alimlerinden ve yakın Ashaptan biriydi (Risalı Necaşi 2. cilt 235. sayfa) ve Bağdatın katipleirindendi (Mucemu Edba 1. cilt 235. sayfa) ve oldukça kitap yazmıştır ilk olarak Hüsyin bin Ruhtan emir alıp onun mutilerinden sayılmaktaydı. Ama bir müddet sonra kıskançlık yüzünden doğru yoldan sapıp mezheb deyiştirdi onun yüzünden bir çok insan doğru yoldan saptılar. (El fihrist 305. sayfa Rical el ncaşi 2. cilt 293- 294. sayfalar.) Şıh Tusi “Fıhrıst” isimli kitabında şöyle yazmakta Muhammed bin Ali şelmağani mekeni Ebu cefer ve “B.l Esapr” olarak söhretlenmiş oldukça fazla rivayet ve kitapları vardır ilk etapta hak yolu seçmtir sonra onu bırakarak saçma sapan sözler konuşmaya başladı öyleki Bağdadın halifesi onu tutuklayarak öldürüp dara astırdı. Neccaşi Rıcalında belirtmkededir ki ibnul Ezagır olarak tanınımış olan Ebu cefer Muhammet bin Ali Şelmeğani bizim büyük alimlerinizden sayılmaktaydı. Ama Hüseyin bin Ruha karşı duymuş olduğu aşırı kin ve kıskançlık onun hak olan şia mezhebini bırakrak yanlış bir mezhebe yönelmesine sebep oldu. Akibeti öyle bir yere ulaştı ki onun hakkında imammı zaman (a.s) in tarafından fermanı ilen edilmiştir. Zamanın halifeside onu ölürerek dara astırdı. Şelmağanıyı lanetleyen ferman imamı zaman (a.s) tarafından Hüseyin bin Ruh vasıtasıyla 312 h.p yılında o fermanı çünkü kendisi Abbası halifesi olan “Muktedirin” evinde kendisi Abbası halifesi olan “Muhtedirin” evinde zindanda olduğu için Ebu Ali Muhammed bin Hamam’a gönderdi. O zamanda çünkü Muhammmet bin Hmam’a gönderdi. O zamanda çünkü Hüseyin bin Ruh düşmanların elinde zindanda olduğu için imamı zaman (a.s) ın hizmetine bir mektup yazdı ve o hayreten fermanı yayınlamamak amacıyla izin istedi. Ama o hazret fermanın yayınlanma emrini verdi ve kimseden korkmamalarını istedi ayrıca o hazret kısa bir zamandan sonra özgür olacağı mujdesini verdi. (El geybe 410. sayfa)

İhticaci Tebekside, Şelmağaninin Lant Fermani

(El ihticac 2. cilt 474- 475. sayfalar- Elğeybe 410. sayfa.)

İlan et- (Allah senin ömrunu uzun ve her iyiliklerin sırlarını sana inayet etsin.) Dinlerine ve bağlılıklarına mütmein olduğun kimselere ki Şelmağanı olarak meşhur olmuş olan Muhammet bin Ali Murted olup islam dininden çıkmıştır ve kafir olmuştur ve öyle şeyler iddia etmektedir ki Allahı inkardır ve Allaha yalan ve iftira atmaktadır ve büyük günaha murtekib olmuştur. Onlar ki Allahtan yüz çevirdiler, yalancıdırlar ve büyük bir sapıklığa düşerek Allahın rahmetinden ayrılıp büyük bir zarara uğramışlardır.

Allah (c.c) ve onun peygamberinin huzurunda (şelmağanıden ) ilşkimizi kesip ondan bizar olduğumuzu ilan etmekteyiz; ona lanet etmekteyiz ve Aşıkarda gizlide her yerde her zaman Allah’ın laneti onun üstüne olsun ve (Allah’ın laneti) onun takipçı olup destekleyenlere olsun ve aynı şekilde bu ilamı duyduktan sonra yinede onunla ilişkide bulunanlara olsun.

Bu sebeple onlara (imamiye vekillerine veya tüm şialara) haber ver ki biz onunla dosluğu kesip ondan uzaklaşmaktayız, nasıl ki onun gibileri olan şerie Nemiri, helali ve bilali v.b den edindigimiz tavir gibi ve biz Allah’ın sunnetlerine razıyız.

Allah’a güvenip ondan yardım diliyoruz o her işte bize yeterlidir ve en güzel koruyucudur.” Ebu Ali Muhammed bin Hmam, bu fermanı alıp tüm şianın şıhlarını ve büyüklerini davet ederek onlara okudu sonra onun aynısını yazarak diyer şehirlere gönderdi böylece tüm şia tayıfaları arasında şöhret kazandı böylece her kes ona lanet okuyarak ondan uzaklaştılar.

Şalmağaninin Davasi Ve Akidesi

Şelmağanının davası ve Akaidi tam belli deyildir zira ondan ve onun takipçilerinden bizlere bir kayanak yetişmemiştir. Bu bir gerçektir ki Şelmağanı de aynen Hüseyin bin Mensur Hellac gibi “Hllevlye” idi ve onun bir çok akaidi Hellacın Alkaidinden hiç bir farkı bulunmamaktaydı ve şelmağanı bu yönden Hellacın yolunu takip etmekteydi ve Hüseyin bin Ruh açık ve kesin bir şekilde onun Hellacın sözüne göre hareket ettiğini belirtmektedir. (El geybe 405. sayfa)

Toplu bir şekilde Şelmağanının Akaidini aşağıda belirtilmiş olduğu gibi bir kaç maddede özetlemek mümkündür:

1- Allah her şeyde o şeyin kapasitesine göre ona rusuk etmede (girmede) ve Şelmağanı öyle bir kimsedir ki Allah’ın tüm ruhu ona rusuk etmiştir. Çünkü şelmağanı bu konuda Mesihe ve Hellaca benzetilmitir onu Ruhul kudus (El firepu bey nul firep 265. sayfa- Asa rul Bagiye 214. sayfa) ve Mesih (Mucemul Adab 1. cilt 243. sayfa) ve Hellac (mucemul Adab 1. cilt 235. sayfa -Elgeybe 405. sayfa) diye anılmıştır, lakaplandırlmıştı.

2- Onun Akidesine göre Melaike o kimselerdi ki Nefsin dizginini eline geçirip hakkı tanıyıp görendir. Cennet onu tanıyıp ve onun mezhebine göre hareket edenlerindir. Cehennem se o toplulugu tanımamak ve onun yolunda dönenlerindir.

3- “Azagirye” Namaz orucu ve boy abdestını terk etmeye itikatlari vardı ve sünnet doğrultusunda evlenmezlerdi ve tüm kadınları kendilerine helal saymaktaydılar.

4- Şelağanı’nın önemli Alidesinden biride onun zıtta (karşıta) ya İblise akıdesidir yani o idda etmekteydi ki Allah zıttın vucudunu yaratt ta onun vasıtasıyla onun muhalifliği anlaşılsın ve hatta “Zıtlar”ın makamları evliyaların makamından daha bir yücedir. Zira zıtlar evliyaların yücelmesini sağlamaktadır.

Ebul Kasım Hüseyin bin Ruh, şelmağanıyı lanetleyen ilanı açıklayınca ve her yerde bu meseler meshur olunca millet ondan uzaklaşmaya başladılar ve tüm şiaları ondan çekinmelerini sağladılar böylece o artık hileliklerine ve kurnazlıklarına devam edemez oldu. Pek bir vakit geçmemişti ki “El Razı billah”in emriyle tutuklanarak öldürüldü böylece şialar onun şerrinden rahat oldular. (El geybe 406. ve 412. sayfalar.)

Hz. Mehdi (a.s)’ın özel vekillerinin dördüncüsü ve sonuncusu Ebu-l Hasan Ali b. Muhammed Semuri’dir ki, Hüseyin b. Ruh Nubahti’den sonra vekillik görevini üstenmiştir.

Merhum “Mamaganî” Rical kitabında şöyle yazmaktadır: “Ali b. Muhammed Semuri, Hüseyin b. Ruh’tan sonra vekil idi ve onun künyesi Ebu-l Hasan’dır. Bu değerli şahsiyetin velalet ve güvenirliği o kadar meşhurdur ki, zikretmeye gerek bile yoktur. O güneş gibi, açıklamaya gerek duymaksızın nurunu yaymaktadır. Onun Hz. Mehdi (a.s)’a vekilliği Ebu-l Kasım Hüseyin b. Ruh’un vasiyeti üzerine gerçekleşmiştir.[123]

Şeyh Tusu onu “Ali b. Muhammed semuri” ünvanı altında; İmam Hasan Askeri (a.s)’ın ashabından saymaktadır.

Hz. İmam Hasan Askeri (a.s) onunla sohbetleri bulunmaktadır ki Ali b. Muhammed Semuri’nin o hazretin ashabından olduğuna delalet etmektedir.

Semuri Şia olan dindar bir aileye mensup bulunmaktadıy ki, şiiliğe yapmış oldukları hizmet yönünden olukça meşhur olması, vekillik ve sefirliğinde önemli bir muhalifetle karşılaşmamasını sağlamıştır.[124]

Bu hanedanın bir çok efradı örneğin; Hasan ve Muhammed, İsmail b. Salihinin çocukları ve Ali b. Ziyad’ın Basra’da çık fazla mal, mülkleri vardı. Onlar bu mülklerinin gelirinin yarısını önikinci iamm (a.s)a vakfetmişlerdi. İmam (a.s) her yıl onun gelirini almaktaydı ve onlarla mektuplaşmaktaydı.[125]

Semuri’nin fazilet gösterebilmesi için pek bir fırsatı yoktu. Zira önceki zekiller gibi geniş ve köklü faaliyetler gerçekleştirerek vekillerle olan irtibatlarını önemli bir deyişiklik vücuda getirmemişti. Ama şiilerin onun büyüklüğüne ve güvenirliğine olan inancı, diğer vekiller gibiydi.

Tüm şiiler onu onaylayıp kabul etmişlerdi.Vekiller onu Hz. Mehdi (a.s)’ın gerçek vekili olarak resmiyete tanıyarak vücuhat-i şeriyyei (şeriata ait paraları vb.) ona teslim etmekteydiler.[126]

Öte taraftan, Semuri’nin vekilliği zamanında zulüm, sitem, kan dökmeler doruk noktasına ulaşmıştı. Bu münasip olmayan ortam, onun faaliyetlerinin sınırlı kalmasındaki sebeplerinden sayılmaktadır.

HZ. MEHDİ (A.S) TARAFINDAN ALİ b. MUHAMMED’E HİTABEN YAYINLALAN İLANIN NİŞANENİN METNİ:

Semuri’nin ölümünden altı gün önce Hz. Mehdi (a.s) tarafından yayınlanan nişanede, ilanda, o hazret dördüncü vekilin öleceği haberini vererk, onun ölüm tarihini vile tain etmiştir. Yapılan ilanın metni Gaybet-i Suğra’nın (küçük gaybetib) tamam olup özel vekilliğin kesildiğini ve gaybet-i Kübranın (büyük gaybetin) ve umumi vekilliğin başladığını beyan etmekteydi Bu nişane ve ilan bir çık hadis kitaplarına naklolunmuştur. Biz mukademesinde olan bu mübarek ilannameyi Merhum Tebersi’nin İhticac kitabından nakletmekteyiz.

Merhum Tebersi şöyle yazmaktadır: “Küçük gaybette oldukça methedilen ve İmam-ı Zaman’ın rızasını kazanmış olan kapıcıların, sefirlerin (vekillerin) birincisi Şeyh muvassak Ebu Amr ve Osamn b. Seid-i Emri’dir ki ilk olarak İmam Hadi’nin (a.s) onu bu göreve tayin etmiştir, daha sonra ise oğlu İmam Hasan Askeri (a.s) 0nu görevinde sabit kıldı. O değerli şahsiyette o iki imam hayattayken onların işlerini kendi üzerine aldı. O iki hazretten sonra ise Hz. Mehdi (a.s)’ın işlerini yürütmek görevini üslendi. Şiilerin birçok işi ve sorularının yanıtlanması onun tarafından ilan olmaktaydı. Osman b. Said Allah’ın rehmetine kavuşunca oğlu Muhammed b. Osman onun yerine geçerek onun işlerini yürütme görevini üstlendi. O değerli şahsiyet de vefat edince, Ebu-l Kasım Hüseyin b. Ruh Nubahti onun yerine atanmış oldu. Onun da ölmeyisyel Ebu-l Hasan Ali b. Muhammed Semuti onun yerine geçti. Bunlardan hiç biri Emir sahibi olan Hz. Mehdi (a.s)’dan atanma emri gelmeden bu büyük makama geçmemişlerdir ve makamla bukman şahıs emir üzerine kendisinden sonraki vekili tayin etmekteydi. Şiiler de onların vekilliğini tasdik edip onaylayarak haberi (kerameti) onlar vasıtasıyla Hz. Mehdi (a.s) tarafından belirtilmeyinceye kadar, onların söz ve iddialarını kabul etmemekteydiler.

Ebu-l Hasan Semuri’nin ölüm anları yakşatığı zaman ondan, kendinizden sonra kimi yerinize atamaktasınız? diye sordukları zaman o cevap olarak “Hz. Mehdi (a.s)’ın mektubu, elameti, nişanesini” çıkararak millete gösterdi ki onun metni şundan ibaretti:[127]

Dipnotların açıklanması (1) (Kemalu Dinde “El kaybatu saniye” nakl edilmiştir 2. cilt 516. sayfa 44. Hadis)

(2) El Gaybe ve Kemalu Dinde “vesiyeti şieti” nakl olumuştur Elkaybe: 395. sayfa, Kemalu Din 516. sayfa)

(3) El ihticac 2. cilt, 478.sayfa- Kemalu Din 2. cilt 516. sayfa, 44. Hadis- Elkaybe 395. sayfa 365. Hadis- biharul Enver 51. cilt, 360. sayfa, 7. hadis ve 2. cilt 151. sayfa 1. hadis ve 53. cilt. 318. sayfa ilamul vari 417. sayfa. Elharaic 1129. sayfa. Akidetu şia 48. sayfa v.b…) “Ey Ali Bin Muhamet; Yüce Allah senin ölüm Musibetinde din kardeşlerinin sevabını fazla eylesin sen bu günden itibaren Altı gün sonra vefat edeceksin o nedenle Emrini (Hasab kitabını) toparla ve Vekilik hususunda hiç kimseye vasiyete bulunmaz ki sonradan senin yerine geçsin; zira büyük kaybet yetişmiştir. Artık yüce Allah (c.c)in isteyeceği güne kadar zuhur olmayacaktır. O gün ise uzun muddetlerden sonra; kalpleri kinler, kasavetler bağladıktan ve yer yüzü zulum dolduktan sonra gerçekleşecektir. Kısa bir zaman sonra benim şilarımdan beni muşahide iddasinda bulunanlar olacaktır. Ve gökten çığlık ve feyad gelmeden önce Beni gördüklerini idda edecek olsalar yalancı ve iftira edenlerdendir. Güç ve Kudret yüce Allah’ındır ve selam. Orda bulunanlar imamı zamanı nişanesi olan bu mektup ve ilanı yüzünden numunelerini yazarak onun yanından ayrıldılar. Altıncı gününde ikinci bir kez onun yanına geldikleri zaman can vermek üzere olduğunu görünce ondan senden sonra vekilin kimdir? diye sorduklarında şöyle buyurdu: Yüce Allah (c.c) kendi istek ve iradesiyle sağlayacaktır. Bunu dedikten sonra canını verdi ve ondan işitlilen enson son söz oldu yüce Allah (c.c) Rahmet etsin.

O zamandan itibaren on ikinci imam (a.s) la olan direk irtibat sona erdi ve onun vefatıyla Kaybeti supra “küçük kaybet” sona ererek Kaybeti Kubra “Büyük Kaybet” başlamış oldu.

Şık Tebersinin Rivayet etmiş olduğuna göre Ebul Hasan Ali bin Muhammet semerri 329 h-p yılında vefat etmiştir ve onun Mubarek kabir Bağdata Hlenci olarak Meşhur olmuş olan nehrinin yakınlarında bulunmaktadır. (El keybe 396. sayfa 367. Hadis)

İmami Zaman Tarafindan Dördüncü Vekile Hitaben Yazilmiş Olan Mektub Ve İlanin İncelenmesi Sonucu Ele Geçirilen Sonuç

İmam Mehdi (a.s)’ın Ali bin Muhammed semerriyle olan son görşmesinde bir çok mesleyi önemle vurgulamışlardır ki O hazretin beyanlarından bir kaç sonucu elde etmek mumkundur. Her akıl ve fikir sahibi az bir dikkat edecek olursa o noktaları ele getirmesi mumkundür:

1- Bu nişane, mektup şunu belirtmektedir: Dördündü vekil imamın mektubundan, nışanesinden nasıl ki ondan belirtilmişti Altı gün sonra tain olunan günde vefat etti. Böylece önceden olacak bir şeyden haber verilmesi imamın vekilleri ve şianın ileri gelenleri bu mektubun nişanenin imamı zaman (a.s) tarafından gönderildiğine yakin ettiler. Nasıl ki o hazretin gelecekten haber vermesi üçüncü vekil zamanında doğruluğu sabit olmuştu. (Ahırın Umid- “son umit” 112. sayfa, Tarihi siyasi kaybeti imamı devazdehum (a.s) 212. sayfa tarihil peybe-ul supra 634. sayfa)

2- İmam (a.s) Dördüncü vekile hiç kimseyi kendi yerine tain etmemesini emr etmiştir. Bu emir sefirlerle ve vekilleriyle o hazeretin direk irtibatlarının kesildiyine delalet etmektedir. Bu yüzden İmam buyruğunda kaybetı Kubrasında her türlü vekilliği Red etmektedir. (önceki senet, kaynaklar)

İmam (a.s) son buyruklarında direk irtibatin kesildiğini ilan edince vekiller farlyetlerini durdurdular özellikle Humus toplamaktan kaçındılar. Başak bir deyişle İmam Sadık (a.s)in zamanında kurulmuş olan imamiye teşkilatı bu buyruk ile dağılmış oldu sonra her kim imamin seriri olduğunu idda edecek olursa dinsiz ve sehtakarlıkla ittaham edilmekteydi.

3- Bu Nişane, mektup ikinci kaybetin ya Büyük keybetin başladığını ilam etmekteydi.

4- Allah izin vermedikçe İmam (a.s)’ın zahır, aşıkar olmayacaktır; onun zuhur etmesi “gelmesi” kalplerin merhametleşmesinden, Dünyanın zulum, sitemle ve Fesatla dolmasından sonra gerçekleşecektir.

5- O Hazretin mubarek buyrukları iki deyişilmesi mümkün olmayan elamete denilmektedir ki imam zuhur etmeden önce, gerçekleşecektir. Birincisi ikincisi ise göğün feryatlar, çığlıklar atması.

6- Ayrıca bu buyruktan herkim kaybeti kubrada imamı zaman (a.s)’i görüdüğünü iddia edecek olursa yalancı ve iftira edici olduğu anlaşılmaktadir. Ama bunuda biliyoruz ki güvenilir emin birçok deyerli şahsieti şahısların takriben herkes tarafından kabul edilen olmuş olyalardan da anlatılmış olduğu gibi bir çoklarının imam Mehdi (a.s) ‘ın Mübarek huzurlarına vararak feyizlendiğini kuvvetli senetlerle kitaplarda kayt olmuştur. Bizim bu asrımızda dahı bir çokları bu sadete kavuşmuşlardır.

Nasıl oluyor Kaybeti suğra “küçük kiybet” zamanında dördüncü vekile hitap amacıyla ilan edilen buyrukta, nişanede “ Her kim ve “göyün feryat etmeden” önce o hazreti gördüğünü idda edecek olurlarsa yalancı ve iftraci olarak nitelenmekte” binaenaley o anlatılan olaylarda da “imami görme olayi” hiç bir şek ve şüpemiz bulunmamaktadır öylese bu buyruğu nasıl tefsir ve beyan etmemiş gerekmektedir?

Cevab = Nasıl ki bazı şahsiyetlerinde belirtmiş oldukları gibi “Muşahideyı “görmeyi” ıdda” edenlerin yalancı ve iftıracı olduğundan kast ve amaç o kimseler olabilir ki vekillik iddasında bulunsunlar ve görmek, huzuruna varmak bahaneleri ile kendisini imamla nillet arasında vesıtacı olarak istesinler. Ayrıca bazı şahıslar o hazretin huzuruna varmak şerefine nail olanların hikayeleri dahi bize bir ip ucu ve delil sayılmaktadır ki bu buyruk ta görmeyi kesin olarak inkar etmek amacı bulunmamaktadır. Belki belirli bir şahsın vekil olarak seçilmesi iddasını Redetmek amacıyladır.

Şayet bu buyruktan amaç o hazerti görmenin kendi ihtiyarı (iradesi) dahilinde olduğu iddiasıdır. Yani bir kimse o hazreti görmeyi irtibatın kendi iradesinde olduğunu öyle ki her zaman isteyecek olursa imam (a.s) in Huzurunda giden bilir veya irtibat sağlaya bilir iddasında bulunacak olursa yalancı ve iftiracıdır. Böyle bir iddia Kubrada zamanında hiç kimse tarafından kabul edilemez. Veya birkimse böyle bir mevkiye gerçekten de sahip olmuş olsa ki mümkün deyildir ve eğer olsa dahi başkalarından gizleteceklerdir ve başkalarına izhar etmezler.

Kaybet Suğranin Devam Edemeyeceğinin Delileri

“Küçük Kaybet”

Bir kimse Hz. Mehdi (a.s) in yaşantısı hakkında az bir araştırması olupta edecek olrusa, onun zihninde bu soru takılacaktır ki O Hazretin “Özel vekiller” vasıtasıyla onu dost edinenlerle ve şialarıyla irtıbat halinde bulunmakta ve milletin zorluklarını ve bazı halinde bulunmakta ve milletin zorluklarını ve bazı ihtiyaçlarını gidermekteydi ve onları bazı zamanlar direk olarak, bazı zamanlar ise dolaylı yollarla yol göstermekte oduğu kaybeti suğra niçin sona erdi? Niçin bu azemetli fazilet insanlardan alınmış oldu?

Acaba O Hazretin tüm asırlarda, her zaman Ummet arasında bir vekili oslaydı da onun vasıtasıyla Müselman camıasının Rehberliğini yönetimini kendi eline alarak inhirafların ve bidatların önüne sed çekmesi mümkün deyilmiydi?

Cevab olarak şöyle söylemekteyiz: Kaybetı suğra, kaybeti Kubraya mukademe olup onun ortamını hazırlamak içindi çünkü ilk kaybetin ve zihinler kaybette tanışmamışlardı- Her ne kadar imam Hadi ve imam Hasanul Askeri zamanında o hazretler zihinleri ileride gelecek kaybete hazırlamak amacıyla gözden bir muddet için kayıp olmaktaydılar. Bu sebeple eğer büyük kaybet bir anda gerçekleşecek olsaydı bir çok efradın zihinlerinin karışarak hayretlerle tuhaf ve acayib karşılamalarına belki inkar etmelerine sebep olacaktı. Ve insanların başka yollara sapmasına sebep olacaktı. Kaybet Kubra sebebiyle imamla olan irtibatın kesilmesini kabullenmek bir çok insanlar için çok zor ve rahatsız edici idi.

Zira takriben yetmiş yıl milletin, imamı zamanla özel vekiller tarafından irtibatı gerçekleşmekti. Onların kanalıyla sorunlarını isteklerini sorularını onun hizemtine ulaştırmaktaydılar ve cevab almaktaydılar. Öte tarafatan yine onların kanalıyla O hazretin buyrukları emirleri millete ulaşmaktaydı ayrıca bir çokları o hazretin huzuruna gitmekteydiler. Böylece bu müddet zarfında millete bir alışkanlık meydan geldi.

İmamı Zaman Kaybeti Suğra zamanlarında vekilleri vasitasiyla milletle bir irtibat içerisinde bulunmaktaydı bu muddet zarfında göstermiş olduğu bazı kerametlerle ve bazı gerçekler ya gelecekte olacakları vekillerine aktarması ve bazen bazı insanlarla direk irtibata girmek yoluyla kendi vucudunun varlığını isbat etti ve Kaybetı Suğra’nın imam Mehdi (a.s)in vücüdünün varlığını isbat etmesi kafi idi.

İmam (a.s)in yaşantısını bu muddet içerisinde incelemeye tabi tutacak olursak açık bir şekilde  görmekteyiz ki O hazret yavaş yavaş gizli yaşamı gittikçe fazlalaştırmaktadır; zaman geçtikçe imam (a.s)in kaybı daha bir fazlalaşmaktaydı. Son zamanlara doğru Artık dördüncü vekilin dışında kimse o hazretı Müşahide edememekteydi: Böylece taze nesl imamı zaman (a.s)in Kabetine ve perde arkasından yapmış olduğu Rehberliğine Alışmaya başladılar. Kısa olarak şöyle açıklaya biliriz: Kaybeti Suğradan ele geçirilmek istenen şey ki milletin fikir ve zihninin yönradan gelecek olan Kaybeti Kubraya hazırlamaktı bu netice elde edildi. Artık bu yöntemin devam etmesine bir sebep bulunmamaktaydı. (İmamet ve Mehdiviyet 2. cilt 364. sayfa – Tarihul Kaybetul Suğra 631. sayfa)

Büyük Filosoflardan olan; Seyyid muhamed Bagır sedr (r.a) bu kınu hakkında şöyle belirtmektedir: “Kaybeti Suğradan, Kaybeti Kubraya geçmeklik; Kaybeti Suğradaki ulaşılması gereken hedeflere ulaşıldğına delalet etmektedir. Bu geçici progaram ile şianın imamın birden bira kayıba çekilmesinden doğa bileceyi zararları önleyerek, şianın mogiyeti, durumu imamın kaybetine şekillendi, ta millet yavaş yavaş imamın “Umimi Vekillerini” kabullensinler.

Gerçekleşen bu inkilab ile, İmamın vekiliği belli şahısların elinden çıkarılarak, Adil ve açık gürüşe sahip mucteditlerin eline geçti. Böylece Din ve Dünya işlerinde onları takip edip uymak gerekli edilmiş oldu. (Bahs Havvalul Mehdi 70. sayfa Nişan ez imamı Kayıb “Kayıb İmamın nişanesi” 66. sayfa)

Böylece kaybeti suğra dönemi sona ererek Keybeti Kurbati Suğra dönemi sona ererek Kaybeti Kubra dönemi başladı ta o zamana kadar ki Yüce Allah (c.c) o hazrete zuhur iznini versin.

Dört Vekilin Kisa Öz Geçmişleri (r.a)

1. Osman Bin Seid Emri

İmam Zaman (a.s)in ilk vekili Osman bin Seid Emri dir. Onun yaşantısının başlaması Hz. Hadi (a.s)in zamanıdadır ki o zamanlar (Osman bin Seid) on bir yaşlarında bulunmaktaydı. İmamı Bakır (a.s) dan sonra o sözüne sadık kalarak imam Hasan Askeri (a.s)in Hizmetine girdi ve O Hazretin şahadetine kadar O hazrete vefadar ve sadakatla hizmete bulundu ve o hazretten sonra İmamı zaman (a.s)in özel vekili olarak tanıtıldı. Onun vekillik dönemini takriben beş yıl kayıt etmişlerdir. Onun vekillik zamanında vucuda gelmiş olan has bir ortamn sebebiyle yalan yere vekillik iddasında bulunanlar çok az olmuştur. Fakat iki şahıs onlarda oldukça somut bir şekilde idda da bulunmuşlardır. Birinci vekil, imam Hasan Askeri (a.s)in yerine birini tain etmeden dünyadan gittiği haberini yaymak suretiyle imamı zaman (a.s)ı Abbası’lerin şerrinden korumak istedi. Öte taraftan imamı zaman (a.s) ın hayatta olup yaşadığını şialara anlatıp isbat etmek çabasındaydı. Böylece kaybet meselesini ikna edici delillerle açıklamak istemekteydi. Onun vekillik zamanı “Mutemidin” hilafete olduğu  bir vakte denk gelmektedir.

2- Muhammed Bin Osman Emri

İmam Zaman (a.s) ın ikinci özel vekili Muhammed onun vasıyasıyla ilan olmuştur.

Onun vekillk döneminde yalan yere iddada bulunanlar oldukça fazla olmuştur. Onun önemli faliyetlerinden biride yalan yere vekillik idalarında bulunanlarla devamlı mubarize, mucadele etmesidir. Büyük bir çalışma ve çabayla tüm şiaları onların pençelerinden kurtarmayı başardı ve onlar hakkında imamı zaman (a.s) tarafından lanet ilanları getirerek, kendi velilliğini hakkaniyetini isbatladı. Onun vekillik dönemi “Muremidin” “mutezıd” ve on yıl da “Muktedir”in hilafet dönemlerine denk gelmekteydi. Kendi ölümünü önceden haber vererek 305 h.p yılında vefat etti.

3- Ebul Kasim Hüseyin Bin Ruh Nubahti

İmamı zaman (a.s) ın Üçüncü “Özel vekili Hüseyin bin Ruh Nubahtı dir. O Nubahtı Hanedanına Mensup olduğu için Abbası yönetiminde güzel bir ortama sahip bulunmaktaydı. Bu yolla şiaların bir çok zorluklarını hal etmiştir.

O Hamid bin Abbasın vezirliğinden önce tam bir özgülükle çalışmaktaydı. Ama Hamid bin Abbasın (306 ta 311) vesirliğe geçmesiyle bu vezirin şialara karşı beslenmiş olduğun kinden dolayı onun faliyeleri kısıtlandı ve gizli yaşamaya mecbur kaldı, bu muddet zarfında şelmağaniyı onunla millet arasında vekillik etmesi amacıyla tain etmiştir. O ise bu ortamdan su istifade ederek yalan yere imamı zaman vekilliğini iddia etti. 311 yılında Hamit bin Abbasın vezirlikten Azl edilmesinden sonra sevvum b. Ferat in vezirliğe atanmasıyla O esli ortamı yine kazandı. Ama 312 yılında vezirlikten azl edilerek oğluyla birlikte öldürülmesinden sonra Hüseyin bin Ruh, Muhktedir tarafından ta 317 h.p yılına kadar hapise attırıldı ve 317 h.p yılına kadar hapisten Azad olarak faliyetlerini devam ettirmeye başladı.

Onun vekillik dönemi Muktedirin bir kısım ve biraz da “Razının” Halifelik dönemlerine denk gelmekteydi. Onun vekillik dönemi 12 yıl sürmüştür ve 326 h.p yılında  Allah Rahmetine kavuştu.

4- Ebul Hasan Ali Bin Muhammet Semerri

İmamı Zaman (a.s) ın dördüncü özel vekili Ali bin Muhammed Semeri dir. 326 h.p yılında Hüseyin bin Ruh tarafından vekilliğe tain olundu. O imamı Hasan Askeri (a.s) ın Ashabından dır. Ölümünden bir hafta önce imamı zaman (a.s) tarafından Emir, nişane ilan olunmuştur ki onda imam (a.s) Kaybeti suğra zamanının bitip, Kaybeti Kubra’nın başladığını haber vermiştir. Onun vekillik dönemi 316 ta 329 h.p yılına kadar devam etmiştir ve şaban ayının onbeşinde Allahın Rahmetine kavuşmuştur.

The post Gaybet-i Suğra Döneminde İmam Mehdi (a.s)’ın Dört Özel Naibi appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Büyük hadis İmamları, tarihçiler, ilim otoriteleri ve Ehl-i Sünnet mezhep kurucuları; İmam Mehdi Muntazar (a.s)’la ilgili onlarca kitap ve risale kaleme almış ve Hz. Mehdi’ye inanmanın bir İslamî akide olduğunu ortaya koymuş ve bunun delillerini de açıklamışlardır. Yazdıkları kitaplarının bir bölümünü İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmış ve Mehdi, inancının İslamî temellere dayandığını beyan etmişlerdir. Ve neredeyse onların bazısı onunla ilgili yazılmış oldukları kitaplardan daha geniş bir şekilde bu konuya yer vermişlerdir. Bunların bir çoğu kitap olarak basılmış ve bir çoğu da henüz tab edilmemiştir.

Bir taraftan ilimle uğraşan tahkik erbabının bu değerli eserlerden yaralanmalarının gerekliliği, diğer taraftan da bu eserlerin dağınıklığını ve bu asırda ki kalem sahibi olan aydın yazarlar tarafından tanınmamasını veya bilerek göz ardı edildiğini gözlemlediğimiz için bu makalede Hz. Mehdi (a.s) ile ilgili Ehl-i Sünnet temel kaynaklarını tanıtmaya çalışcağız. Bu inancın İslamî kaynaklar açısından ne ölçüde sağlam olduğunu gösterebilmek, inceleyenlerin daha da bir tatmin olmaları için bu kaynakları hadisin ilk tedvin edildiği hicri 2. asırdan başlayarak yazarlarının yaşam tarihlerine göre sıraladık. Aynı zamanda yazarlarının kısa bir biyografisini de ekledik. Ve araştırmacıların bu kitaplara ulaşmalarında kolaylık sağlamak için onların basılmış nüshalarının ilk sayfasının kopyasını küçülterek o kitapla ilgili açıklama sayfasına ekledik. Umarız ki bu makale Mehdilik inancının sağlam kaynaklarını göstererk bu akideye karşı çıkanların sözlerinin son yıllarda ortaya atılan temelsiz bir görüş olduğunu göstermek için yararlı olur.

—¯–

Kitap         :           el Musannef.

Müellifi      :           Ebu Bekr Abdurrezzak b. Hemmam b. Naf-i el Himyeri es-San’ânî el Yemeni. (126-211 Hicri)

Meşhur hadis alimi ve hadis hafızlarından olup, Yemen-San’â’lıdır. 17 bin hadis ezberlemiş, Buhari de bundan hadis almıştır.

Zehebi, bu eserle ilgili olarak şöyle diyor: “Bir çok hadis alimi güvenilirliğini kabul etmiş, sahih hadis kitaplarında nakledilmiş, bilinen ilim kaynaklarından biridir.”

İbn-i Hallakan da şöyle diyor: “Zamanında, Sufyan b. Ayne, Ahmed İbn-i Hanbel ve bir çok İslam alimi ondan hadis nakletmişlerdir.”

— c –

Kitap         :           Sünen-i İbn-i Mace.

Müellifi      :           Muhammed b. Yezid b. Mace-i er-Rebi-i el Gazvinî

Künyesi     :           Ebu Abdullah (209-273 Hicri)

Meşhur hadis İmamlarından olup hadis ilimlerini araştırmak için Gazvin’den, Bağdat, Basra, Mekke, Kufe, Şam, Mısır ve Rey gibi şehirlere seyahatler yapmıştır. Tarih, tefsir ve hadis ilmi sahasında bir çok eseri vardır. En meşhur kitabı iki ciltlik Sünen-i el Mustafa’dır ki Sünen-i İbn-i Mace olarak tanınmaktadır. Ehl-i Sünnet’in, Kutubu Sitte diye anılan hadis kaynaklarından biridir, Bu kitabının, “el Fiten” babının bir bölümünde, İmam Mehdi (a.s) ile ilgili hadisleri nakletmiştir.

—e–

Kitap         :           Sünen-i Ebu Davud.

Müellif       :           Ebu Davud,  Süleyman b. Eş’as b. İshak el Ezdi, el Secistani (202-275 Hicri)

Aslen İran’ın Sistan şehrindendir, genç yaşta ilim tahsil etmk için seyahatler yapmış, Zehebi’nin, nakline göre H:220 senesinde Ahmed İbn-i Hanbel’den Bağdat’ta ilim tahsil etmiştir. Bir çok muhaddisden de hadis dersleri alarak bu sahada, büyük hadis alimlerinden biri olmuştur. Kendisinden, Tirmizi, Nesa-i, hatta üstadı Ahmed İbn-i Hanbel bile hadis nakletmiştir. Daha sonra bir çok şehirde ikamet ettikten sonra, Abbasi halifelerinden el Vasik’in daveti üzerine, Basra’ya yerleşerek burada vefat etmiştir. Onun, hadisle beraber başka konularda da eserleri bulunmaktadır. Eserleri arasında ne meşhuru da Kutubu Sitte’den olan, “Sünen-i Ebu Davud” adıyla bilinen, Kitab-ı Süneni’dir. Nakle göre, Peygamberi Ekrem (s.a.a)’in sünnetini muhafaza etmek için yarım milyon hadisten seçerek bu kitaptaki hadisleri derlemiştir.

Müellif bu kitabında, Mehdi ile ilgili babının “Kitab-ul Mehdi” bölümünde; Mehdi’nin özellikleri, zuhurunun alametleri, zuhurundan sonra neler yapacağı konularıyla ilgili olarak on üç hadis nakletmiştir.

—g–

Kitap         :           Sünen-i Tirmizi.

Müellif       :           Ebu İsa, Muhammed b. İsa b. Savre b. Musa b. ez Zehak es Selemi ez Zerir el Bugi et Tirmizi (209-297 Hicri)

Meşhur hadis alimleri ve İmamlarından olup, hadis hıfzında şöhrete ulaşmıştır. Aslen, Ceyhan Nehri’nin doğusunda bulunan “Tirmiz” şehrinin, Bug köyünde doğmuş, hadis tahsili için, Horasan, Irak, Hicaz gibi yerlere seyahatlerde bulunarak; Muhammed b. İsmail el Buhari’den ders almış ve aynı zamanda beraberce bazı hadis alimlerinden ilim tahsil etmişlerdir, Ahmed b. Hanbel, ed Derami ve üçüncü asır hadis alimlerinden yararlanmıştır. Bunlarla beraber, Rical ilmi, tarih ve hadis sahalarında da eserleri vardır. Eş-Şemail, el-İlel, et-Tarih ve el-Cami-us Sahih kitabı onun bu son kitabı, Ehl-i Sünnet’te büyük değere ve şöhrete sahiptir. Aynı zamanda Kutubu Sitte’den de biridir. Bu kitabıyla ilgili birçok şerhler yazılmıştır. Sünen’in dördüncü cildinde, İmam Mehdi (a.s) hakkında  bir takım hadisler nakletmiştir.  

 —v–

Kitap         :           Kitab-ul Bed-u vet-Tarih

Müellif       :           Ebu Zeyd Ahmed b. Sah-i el Belhî.

Bu kitap İstanbul’da Damat İbrahim Paşa’nın kütüphanesinde olan nüshada ve İbn-i el Verdi’nin, “Haridat-ul Acaib” kitabında bunun, adı geçen müellife ait olduğu belirtilmiştir. Hacı Halife de, Keşf üz-zünun’un birinci cildinin 227. sayfasında bu eserin müellifinin bunun olduğunu belirtmiştir. Ebu Zeyd; ilm-i Rical ve biyografi kitaplarında da tarihçilerin ileri gelenlerinden kabul edilmiş, ilmi, din, şeriat, felsefe, edebiyat, ve diğer ilimlerde de tanınmış olup, İslam alimlerinin büyüklerinden kabul edilmiştir. Ama Fransız müsteşrik Cloman Hewar, araştırmaları neticesi, bu kitabın müellifinin tarihçi Mutahhar b. Tahir el Mukaddes’inin olduğunu bildirmektedir. Çünkü Ebu Zeyd Belhi biyografi kaynaklarına göre; Hicri: 322 veya Hicri: 340 yılında vefat ettiği, oysaki kitabın telif tarihinin Hicri: 355 olduğu kaydedilmiştir, ki Hacı Halife’de “Kaşf uz-Zunun” adlı eserinde Ebu Zeyd’in ölüm tarihini böyle kaydetmiştir. Ama el Mukaddes’in Biyografisi bizim için de meçhuldür. Bu kitap: Miladi: 1899-1919 yılları arasında, müsteşrik Clamon Hewar’ın çalışmasıyla altı ciltle, şerhli olarak Fransa’da basılmış, daha sonra da, Bağdat’ta ofset olarak basılmıştır, bir kısmı hala basılmamıştır.

Bu eserin müellifi kim olursa olsun, kitabın büyük bir kısmını, İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmıştır.

—b–

Kitap         :           el Mucem ul Kebir.

Müellif       :           Ebu’l Kasım Süleyman b. Ahmed b. Eyyub b. Mutayyir-i Lahmi et Taberani (260-360 Hicri).

Büyük hadis alimi ve hadis hafızlarındandır, Şam’ın Taber bölgesinde doğmuş, hadis tahsili için Şam, Hicaz, Irak, Mısır, Yemen’e seyahatlerde bulunmuş ve daha sonra İsfahan’da ikamet ederek yüz yaşında vefat etmiştir.

En önemli eserlerinden olan bu kitabından on cildi, Irak Vakıflar Bakanlığı tarafından on cilt halinde yayınlanmış. Mucem-i Evset ve Sağır-ı de, Delhi’de ve iki ciltte Mısır’da basılmıştır. Onuncu cildinde, İmam Mehdi (a.s) ile ilgili hadisleri ele almıştır. Diğer ciltlerde de Hz. Mehdi ile ilgili hadisler mevcuttur.

—Z–

Kitap         :           Mealim-us a Sünen, Fi Şerhi Kitab-ı Sünen-i Ebi Davud.

Müellif       :           Ebu Süleyman Hamd b. Muhammed el Hattabiyi Besti (319-388 Hicri)

Afganistan’ın Kabil’e bağlı Best bölgesinde doğup yine burada vefat etmiştir. Hadis, fıkıh, edebiyat, lügat sahalarında ilim tahsil etmiş, Zehebi, onu güvenilir ilmi şahsiyetlerden biri olarak tanıtmaktadır. Bu da kitabının bir bölümünde, İmam Mehdi (a.s) ile ilgili, hadisleri nakletmektedir.

—h–

Kitap         :           Kitab-ı Mesabih-us Sünne.

Müellif       :           Hüseyin b. Mes’ud-i Şafii (Muhy-is Sünne (sünneti ihya eden) lakabını almıştır (436-510 veya 516 Hicri)

Aslen, Afganistan’ın Herat şehrine bağlı, Bag köyündendir. Horasan’ın Rey şehrinde vefat etmiştir.

İbn-i Hallakan onu, ilim denizi olarak tanıtmaktadır. Hicri: 1318’de Mısır’da basılmış olan kitabının, bir bölümünü, İmam Mehdi (a.s) ile ilgili hadislere ayırmıştır.

—f–

Kitap         :           Cami-ul Usul, Min Ehadis-ir  Resul.

Müellif       :           Ebu Saadet Mübarek b. Muhammed. (Maruf ismi) İbn-i Esir el Ceziri (544-606 Hicri)

Meşhur tarihçi, İbn-i Esir’in kardeşi olup, Kur’an tefsiri, fıkıh, hadis, nahv ve lügat dalında tahsil etmiş, İbn-i Ömer adasında doğup, Musul şehrine intikal etmiş ve Musul’da vefat etmiştir. En önemli eseri olan bu eserini, Kutub-u Sitte’den derlemiş 13 cilt halinde Beyrut’ta basılmış olan bu eserinin bir bölümünü, İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmıştır.

—i–

Kitap         :           el Futuhat-ul Mekkiyye.

Müellif       :           Muhyiddin b. Arabi ve Şeyh-ul Ekber olarak tanınan Muhammed b. Ali b. Muhammed b. Ahmed b. Abdullah et-Tai el-Hatemi (560-638 Hicri).

Ariflerin en meşhurudur. Felsefe, kelam, tefsir, edebiyat şiir gibi bir çok dalda dört yüze yakın risale ve kitabı olduğu söylenir. Endulüs’un Murs şehrinde doğup, Dımeşk’te ikamet edip yine burada vefat etmiştir.

Bu eserin üçüncü cildin, İmam Mehdi (a.s) ile ilgili bölümünde, akli ve nakli delillerle bu hususu belgelemiştir.

—^–

Kitap         :           Metalib-us Suul, Fi Manakıb-i Âl-ir Resul.

Müellif       :           Muhammed b. Talha, eş Şafii (582-652 Hicri).

Muhaddislerin büyüklerindendir, usul-u fıkıh, edebiyat konularında ün yapmıştır. Aslen Nusaybinli dir daha sonra, Dımeşk ve Haleb’e yerleşerek burada vefat etmiştir. Bu kitabı ilk defa, İbn-i Cevzi’nin, “Tezkiret-ü Havass-ul Umme” adlı kitabıyla beraber, Hicri: 1287 senesinde 91 sayfa olarak taş baskıyla yayınlanıp daha sonra Necef’te tab edilmiştir.

Bu kitabın 12. babının başlığı; “On ikinci İmam Muhammed ibn Hasan el Askeri el Mehdi”dir.

—k–

Kitap         :           Tezkiret-u Havass-ul Ümme.

Müellif       :           Sibt b. Cevzi Hanefi Yusuf b. Kızoğlu b. Abdullah el-Bağdadi ed-Dimeşkî (581-654 Hicri)

Fıkıh, tefsir, tarih ve hadis ilimlerine katkısı olmuş, hadis hafızı olup, meşhur hatiplerdendir. Bağdat’ta doğup, Dımeşk’te vefat etmiştir. Eserlerinden biri olan el-fıkıh Alel Mezahib-il Erbaa (Asıl adı İsar-ul İnsaf Fi Asar-il Hilaf) kitabı Türkçe’ye tercüme edilmiş ve bir kaç defa basılmıştır.

Yukarda adı geçen eseri, 12 İmam’ın fazilet ve özelliklerini içermektedir. Kitabın son bölümü ise Hz. Mehdi ile ilgilidir.

—v–

Kitap         :           Şerh-u Nehc-ül Belağa.

Müellif       :           İbn-i Ebi-l Hadid el Mutezili (586-655 Hicri)

Tarihçi ve edebiyatçı olan, daha birçok ilim dalında da tanınmış bir şahsiyettir. Medayin’de doğmuş Bağdat’ta yaşamış ve Abbasi halifelerinin divan katipliğini yapmıştır. En meşhur eseri olan Nehc-ul Belağa şerhi, Allame Hoi’nin 22 ciltlik Nehc-ül Belağa şerhinden sonra, bu konuda en geniş şerhlerden sayılır, Mısır, Beyrut ve İran’da defalarca tab edilmiştir. Bu kitapta Hz. Ali (a.s)’ın ahir zamanla ilgili sözleri bölümünde ve diğer kısımlarda da İmam Mehdi (a.s) ile ilgili konulara genişçe yer vermiştir.

—G–

Kitap         :           Muhtasar-u Sünen-i Ebi Davud.

Müellif       :           Abdulazim el Munzırî Eş Şafii (581-656 Hicri)

Fakih, tarihçi, hafız, edebiyatçı ve hadis ilminin ileri gelen alimlerinden dir. Eseleri arasında en önemli yeri olan bu kitabın  6. cildinde İmam Mehdi (a.s) ile ilgili konulara yer vermiştir.

—O–

Kitap         :           Tezkiret-ul Kurtubi

Müellif       :           Muhammed b. Ahmed b. Ebubekr b. Farah el Ensari Ebu Abdullah Kurtubi (Vefat – 671 Hicri)

Malikî mezhebinin, büyük müfessirlerdendir. Ez Zerek, bu zatla ilgili olarak şöyle der: O, Sulaha’dan olup Kurtub’da doğarak, oradan doğuya göç etmiş, Mısır’ın, Esyuut şehrinin kuzeyinde olan, İbn-i Hasip bölgesine yerleşmiş ve burada vefat etmiştir. Eserlerinden olan “el Cami-u Li Ahkamil Kur’an” 20 cilt olarak basılmış ve Kurtubi Tefsiri olarak bilinmektedir. Yukarıda işaret edilen eseri (Tezkiret bi Ahval-il Mevta ve Ahval-il Ahire) de Mısır’da iki cilt olarak basılmıştır. Kitabın ikinci cildinde, bir bölümün İmam Mehdi (a.s)’a ayırmıştır ve, Şia’nın Mehdi inancıyla aynı görüşe sahiptir.

—³–

Kitap         :           Vefayet-ul A’yaan.

Müellif       :           İbn Hallekan-ı Şafiî (608-681 Hicri)

Aslen Erbil’li, Mısıra gitmiş, oradan da Şam’a yerleşerek bir süre kadılık yapmıştır. Kendisi, büyük tarihçi ve edebiyatçılardandır.

Bu kitab, alimlerin ve araştırmacıların yanında, düzenli, güvenilir ve en meşhur biyografi kitaplarından biri olduğu kabul edilir. Bu kitabının 4. cildinde, İmam Mehdi (a.s)’ı ayrılmış kısa bir bölüm bulunmaktadır.

—{–

Kitap         :           Zehair-ul Ukba.

Müellif       :           Muhibiddin Anmet b. Abdullah b. Muhammed et Taberi el Mekki eş Şafii (615-694 Hicri)

Mekke’da doğmuş ve orada vefat etmiştir. Muhaddislerin büyüklerinden, Şafii mezhebinin şeyhlerinden ve Hicaz müftülerindendir. Hadis ve fıkıh hususunda değerli eserleri bulunmaktadır.

Hicri 1350 tarihinde, Mısır’da basılan ve Ehl-i Beyt (a.s)’ın faziletlerini içeren bu kitabın bir bölümü de İmam Mehdi (a.s) oluşturmaktadır.

—U–

Kitap         :           Feraid-us Simtayn.

Müellif       :           İbrahim b. Saadettin-i Horasani (644-732 Hicri)

Hadis hafızı ve Ehl-i Sünnet alimlerindendir. Zehebi, “Tezkire” adlı eserinin 4. cildinde şöyle bahsediyor: “O, muhaddislerin İmamı, İslam’ın iftiharlarından ve evliyanın önde gelenlerindendir, Gazan Padişahı onun vesilesiyle Müslüman olmuştur.”

 İbn-i Hacer el-Asgalani de “Durur-ul Kamile” adlı eserinde de aynı Zehebi’nin sözlerini teyit eder ve ilaveten, Ehl-i Sünnet alimlerinin bir çoğu, ondan hadis rivayeti için izin aldığını nakleder.

Bu eseri, Hicri 1398’de Beyrut’ta, daha öncede Lahor’da basılmıştır.

Yukarıda adı geçen kitabını, Hz. Zehra (s.a), Hz. Ali (a.s) ve evlatlarının faziletleri konusuna tahsis etmiş, bir bölümünü de, İmam Mehdi (a.s)’ın zuhuru ve kıyamı ile ilgili hususlara ayırmıştır.

—j–

Kitap         :           Mişkat-ul Mesabih.

Müellif       :           Veliyuddin Muhammed b. Abdullah el Hatib-i Tebrizi (Vefat-741 Hicri)

Büyük muhaddislerdendir, bu kitabın 3. cildinin bir bölümünü, İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmıştır.

—|–

Kitap         :           Haridat-ül Acaib ve Feridat-ül Garaib.

Müellif       :           Siracuddin Ömer b. Muzaffer eş-Şafii İbn-i Verdi (Vefat–749 Hicri)

Suriye’nin Numan bölgesinde doğna, fıkıh, edebiyat, şiir, lügat, nahv ve tarih konularında eserler vermiş ve kadılık da yapmıştır.

Suriye’nin Halep şehrinde vefat etmiş, sarf, nahv, tarih, fıkıh ve irfan konularında manzum kitapları bulunmaktadır. Eserlerinden biri de, kıyamet alametlerini konu alan ve İmam Mehdi (a.s)’la ilgili bir bölmü de içeren yukarıdaki ismi geçen kitaptır.

—f–

Kitap         :           el Menar-ul Munif Fis-Sahih Vez-Zaif.

Müellif       :           Şemsuddin Muhammed b. Ebi Bekr; İbn-i Gayyım el Cevzi diye Meşhurdur. (691-751 Hicri)

Hanbeli mezhebinin büyük alimlerindendir, İbn-i Teymiyye’den Fıkıh tahsil etmesi ve aynı görüşleri taşıması sebebiyle, Dımeşk kalesinde zindana atılmış, İbn-i Teymiyenin ölümü üzerine serbest bırakılmıştır.

Eserlerinden biri olan bu kitabının 50. bölümünde, İmam Mehdi (a.s) konusunu işlemektedir.

—Y–

Kitap         :           Kitab-un Nihaye (el Fiten ve’l Melahim).

Müellif       :           Ebu’l Fida, İsmail b. Ömer; İbn-i Kesir diye meşhurdur (701-774 Hicri).

Muhaddis, tarihçi, müfessir ve fakihtir. Şam’ın, Basra bölgesinde doğmuş Hicri: 706 tarihinde , Dımeşk’e yerleşmiş ve burada ilim tahsil etmiştir. Bu kitabı, Mısır ve Beyrut’ta basılmıştır. Bu kitabın 1. cildinde İmam Mehdi (a.s)’la ilgili hadisleri “Ahir Zamanda Zuhur Edecek Mehdi” konu başlığıyla ele alınmıştır.

—b–

Kitap         :           Meveddet-ül Kurba.

Müellif       :           Seyyid Ali b. Şahab b. Muhammed el Hüseyni (714-786 Hicri).

Horasan alimlerindendir. Keşmir’e yerleşmiş ve gayretli çalışmaları sonucu bölge insanlarının çoğunu İslam’a kazandırmıştır. Arapça ve Farsça olarak bir çok eseri bulunmaktadır. En meşhur eseri de bu kitaptır. Kunduzi’nin, Yenabi-ul Mevedde adlı eseriyle beraber ilk defa İstanbul’da Ahtar Yayınevi tarafından Hicri:1301’de basılmış ve bu kitabında İmam Mehdi (a.s)’la ilgili bölümü “İmamların Sayısı ve Onlardan Biri Olan Mehdi” olarak ele almıştır.

—R–

Kitap         :           Şerh-ul Mekasid.

Müellif       :           Mes’ud b. Ömer b. Abdullah Saadettin Taftazani (712-793 Hicri)

Aslen, Horasan’ın Nesa’ya bağlı Taftazan köyünde doğup, oradan Seraks’a yerleşmiş, daha sonra Timurlenk tarafından Semerkant’a sürgün edilmiş ve orada vefat etmiş, cenazesi getirilerek Seraks’ta defnedilmiştir.

Kelam ilmi, mantık, beyan ve Arap edebiyatı sahalarında en büyük şahsiyetlerden biri olan, kelam ilminde kaynak olarak tanınan iki ciltlik eserinin son bölümünün İmametle ilgili kısmında, İmam Mehdi (a.s)’ın kıyamı hususuna yer vermiştir.

Bu eseri, Hicri 1277 yılında Türkiye’de İstanbul Olmandeşer matbaasında basılmış, daha sonra da Mısır’da tab edilmiştir.

—_–

Kitap         :           Mecm-uz Zevaid ve Menb-ul Fevaid.

Müellif       :           Hafız Nurettin Ali b. Ebibekr el Heysemi eş Şafii (735-807 Hicri)

Tarih ve hadis konusunda büyük ilmi şahsiyetlerdendir, bir çok biyografi yazarları onun hakkında: Muhabbetli, mütevazı, abid, hafız olan büyük bir İmamdı diye söz etmişlerdir. Bu eseri on cilt halinde Mısır’da tab edilmiş olup, yedinci cildinin Mehdi (a.s) ile ilgili babına “İmam Mehdi (a.s)’la İlgili Gelen Rivayetler” başlığını vermiştir. Diğer bir eseri olan “Mevarid-üz Zaman” adlı kitabının bir babını da İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmıştır. Bu ikinci kitabı, Ehl-i Sünnet’in hadis alimleri nazarında en önemli ve sağlam kaynaklardan sayılır. Bu eser Mekke Dar-ul Hadis Üniversitesi müderrislerinden Muhammed Abdurrezzak Hamza tarafından tahkik edilerek yayınlanmıştır.

—N–

Kitap         :           el Fususul el Mühimme.

Müellif       :           Nureddin Ali b. Muhammed (İbn-i el Sebbağ el Maliki diye tanınmaktadır) (784-855 Hicri).

Aslen Afrika’nın Sefagas bölgesindendir, Mekke’de doğup, orada da vefat etmiştir. Malikî mezhebinin fakih ve muhaddislerinden olup, Ehl-i Sünnet alimlerinden, Halebi, Semhudi, Hamzavi ve Şeblenci gibi bir çok alimler, bundan hadis nakli izni almışlar.

Bir çok biyografi yazarlarıda bundan bahsetmiştir. Bu kitabında, on iki İmam’ın tanımını konu almış ve bir bölümünü de İmam Mehdi (a.s)’a ayırmıştır.

—B–

Kitap         :           el Örf-ul Vardi, Fi Ahbar-il Mehdi.

Müellif       :           Celaluddin, Abdurrahman b. Kemaluddin Muhammed-i Suyuti eş Şafii (849-911 Hicri).

Edebiyatçı, tarihçi, müfessir ve muhaddisdir. Kahire’de yetim olarak büyümüş, oranın muhaddis ve alimlerinden ilim tahsil etmiştir; Biyografisi bir çok rical ve tarih kitaplarında mevcuttur. İslam aleminde eserlerinin bulunmadığı kütüphane yok denecek kadar azdır.

Adı geçen bu risalesi, “el-Havi-lil Fetava” adlı iki ciltlik eserinde bulunup, bu eserde İmam Mehdi (a.s)’la ilgili hadisleri ele almıştır.

—Ë–

Kitap         :           el Eimmet-ul İsna Aşer.

Müellif       :           Şemseddin Muhammed b. Tulun (880-953 Hicri).

Muhaddis, fakih, tarihçi, edebiyatçıdır, tıp ve rüya tabiri ilimlerine de vakıf idi. Dımeşk’ta yaşayıp burada da vefat etmiştir. Önemli eselerinden biri olan bu kitapta on iki İmam’ın hayatı konu edilmekte, bir bölümünde de İmam Mehdi (a.s)’la ilgili mevzulara yer verilmektedir.

Kitabı, 1958 yılında Beyrut Darus Sadr yayınevi tarafından basılmıştır.

—T–

Kitap         :           el Yevagıt-ul ve’l Cevahir

Müellif       :           İmam Abdulvahhab eş Şa’rani eş Şafii (898-973 Hicri).

Mısır’da dünyaya gelmiş ve Kahire’de vefat etmiştir. Fakih, muhaddis, mutasavvıf ve diğer ilimlerde de ün yapmış büyük şahsiyetlerdendir.

Akait konusuyla ilgili bu iki ciltlik eserinin, ikinci cildinin bir bölümünü İmam Mehdi (a.s) konusuna tahsis etmiştir.

—D–

Kitap         :           es Savaikul Muhrika.

Müellif       :           Ahmed b. Hacer Heytemi el Mekki eş Şafii (909-974 Hicri).

Muhaddis, fakih ve büyük şahsiyetlerden biri olup, “el- Fetavul Hadise” adlı eseriyle, bu eserinin bir bölümünü İmam Mehdi (a.s)’la ilgili konulara tahsis etmiştir.

—J–

Kitap         :           Kenz-ul Ummal.

Müellif       :           Muttaki Hindi (885-975 Hicri).

Fakih, muhaddis, hatip ve bir çok konuda ilimi ünvan taşıyan bir şahsiyettir. Hindistan’ın Burhanpur şehrinde doğmuş, bir müddet ilim tahsilinden sonra Mekke ve Medine’ye yerleşerek, orada da ilim tahsiline devam edip bir çok alimden, hadis, tasavvuf, fıkıh dallarında tahsilini sürdürüp tekrar Hindistan’a dönerek İslam’ı irşatta bulunmuş ve Mekke’de vefat etmiştir.

Adı geçen 14 ciltlik ansiklopedik eseri, hadis kaynaklarından biri olarak bilinmektedir. Eserinin 14. cildinin bir bölümünü Ahir Zamanda Zuhur Edecek Mehdi başlığı adı altında ele almıştır. Bundan başka diğer bir eseri olan “Telhis-ul Behan ve el Burhan Fi alamat-il Mehdi” adlı eserlerini de müstakil olarak İmam Mehdi (a.s) konusuna tahsis etmiştir.

—e–

Kitap         :           Ahbar-ud Duvel ve Asar-ul Uvel.

Müellif       :           Ahmed b. Yusuf b. Ahmed ed-Dımeşki; Karamani diye tanınır (939-1019 Hicri).

Meşhur tarihçilerdendir, “Keşf-uz Zunun” adlı eserin müellifi bu kitap hakkında “İslam aleminde, devletler hususunda böyle bir kitap görmedim” diye bahsetmektedir.

Bu eser; İslam öncesi ve sonrası devlet tarihlerini, yapılarını konu etmektedir, kitabın geniş bir bölümünüde on iki İmam ve İmam Mehdi (a.s)’la ilgili konular oluşturmaktadır. Bu kitap hicri: 1282 yılında büyük boy 500 sayfa taş baskı olarak Bağdat’ta yayınlanmıştır.

—M–

Kitap         :           Mirkat-ul Mefatih, Şerh-u Mişkat-ul Mesabih.

Müellif       :           Ali b. Sultan Muhammed-i Hirevi (Vefat -1014 Hicri).

Birçok ilim dalında tahassus sahibi büyük alimlerdendir. Afganistan’ın Herat şehrinde doğup, daha sonra Mekke’ye yerleşerek orada vefat etmiştir. Bu beş ciltlik eserinin, 5. cildinde İmam Mehdi (a.s)’la ilgili hadisleri ele almaktadır. Diğer bir eseri olan, “el Meşreb-ul Verdi” kitabını ise yalnızca İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmıştır.

—]– 

Kitap         :           el İşaret-ü Fi Eşrat-üs Sae.

Müellif       :           Muhammed b. Adurresul eş Şafiî (1040-1103 Hicri).

Müfessir, muhaddis, ilmi usulcü, edebiyatçı ve lügatçı. İlim tahsili için, Bağdat, İstanbul, Dımeşk, Mısır’a seferler yapıp daha sonra Medine’ye yerleşerek ders vermiş ve burada vefat etmiştir. Adı geçen bu kitabı Hicri: 1370 senesinde, Mısır’da üç yüz sayfa olarak basılıp, eserin konusu isminden de anlaşıldığı üzere, Ahir zaman alametleri ile İmam Mehdi (a.s)’ın zuhuru ve kıyamını ele almaktadır.

—E–

Kitap         :           Feth-ul Menan, Şerh-ul Fevz ve’l Eman.

Müellif       :           Ahmed b. Ali Eb’un Necah el Hanefi (1089-1173 Hicri).

Suriye’nin Trablus şehrinin köylerinden birinde doğmuştur. Büyük alimlerden olup, şair, edip, muhaddisdir. Önemli eserlerinden biri olan bu kitabının bir bölümünü de İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmıştır.

—­–

Kitap         :           Levaih’ul Envar’il İlahiyye.

Müellif       :           Şemseddin Muhammed b. Ahmed en Nablusi (1114-1188 Hicri).

Hanbeli mezhebinin tanınmış fakihlerindendir, mutasavvıf ve tarihçidir. Filistin’in, Nablus şehrinin köylerinden birinde doğup, daha sonra Dımeşk’e yerleşip, orada da vefat etmiştir.

Adı geçen bu değerli eseri iki cilt olarak hicri 1324 senesinde Mısır’da basılmış olup, ikinci cildinin bir bölümünde İmam Mehdi (a.s) konusundan sözetmektedir.

—Ì–

Kitap         :           İs’âfur Rağibin.

Müellif       :           Muhammed b. Ali es Sebbani el Mısri eş Şafii.

Mısır’ın büyük ilmi şahsiyetlerinden olup, lügat, nahv, aruz, belagat, mantık, siyer, hadis, astronomi ve daha bir çok sahalarda ilmi mertebeye erişmiştir.

Mısır’ın Kahire şehrinde doğup, yine orada vefat etmiştir. Adı geçen bu eseri Peygamber-i Ekrem (s.a.a)’in siretini ve Ehl-i Beyt’in faziletlerini manzum olarak kaleme almış, bir bölümünü de İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmıştır. Bu kitabı, “Nur-ul Ebsar” adlı eseriyle birlikte Mısır’da taş baskı olarak yayınlanmıştır.

—j–

Kitap         :           Nur-ul Ebsar.

Müellif       :           Seyyid Mü’min b. Hasan Şeblenci (Vefat -1290 Hicri).

Muhaddis, edebiyatçı ve tarihçidir. Önemli eserlerinden olan bu kitabı Peygamber-i Ekrem (s.a.a) ve Ehl-i Beyt’inin menkıbelerini konu alıp, İmam Mehdi (a.s)’la ilgili bölümü “Muhammed b. Hasan (s.a)’ın Menkıbeleri” başlığını taşımaktadır. Kahire’de taş baskı olarak basılmıştır.

—L–

Kitap         :           Fevz-ul Gadir, Şerh-i Cami-us Sağir.

Müellif       :           Muhammed Abdurrauf el Menavi eş Şafiî (952-1031 Hicri).

Önde gelen büyük muhaddislerden olup, hadis, kelam, fıkıh, tarih gibi birçok konularda ilim tahsil etmiş ve eserler vermiştir. Adı geçen bu kitabın altıncı cildinde, İmam Mehdi (a.s)’la ilgili bir bölüm vardır, ikincikez 1972 yılında Dar-ul Maarif yayınevi tarafından Beyrut’ta basılmıştır.

—U–

Kitap         :           Meşarik-ul Envar.

Müellif       :           Şeyh Hasan el Advi el Mısrî (1221-1303 Hicri).

Kelamcı, muhaddis, Maliki mezhebi fakihlerinden, el-Ezher’de ilim tahsil edip, üstatlıkta yapmış ve Kahire’de vefat etmiştir. Adı geçen kıymetli eserin bir bölümü İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmıştır. Kitap, Hicri: 1307 yılında Osmanlı Matbaası tarafından basılmıştır.

—Z–

Kitap         :           el-İzae Lima Kane ve Ma Yekunu.

Müellif       :           Seyyid Muhammed Sıddık Han b. Hasan (1248-1307 Hicri).

Hindistan’ın Kenuç şehrinde doğup Delhi’de tahsil görmüş, İslamî ilimler sahasında Hintçe, Farsça ve Arapça bir çok eser vermiş; Arapça kitapları Kahire ve Beyrut’ta basılmıştır. Adı geçen bu kitabı “Kıyametten önce fitneler ve kıyamet alametleri” konusunu içerip, bir bölümünü de İmam Mehdi (a.s)’la ilgili konuya ayırmıştır.

Bu kitabı, Hicri 1293’de Hindistan’da, ikinci baskısı da Hicri 1379’da Mısır’da, es Suudi Matbaasında basılmıştır.

—h–

Kitap         :           Gayet-ül Mevaiz.

Müellif       :           Hayreddin Numan el Alusi el Hanefi (1252-1217 Hicri).

Hatip, kelamcı ve kadı olup, Hanefi mezhebi fakihlerindendir. Güvenilir biyograflar, yazarla ilgili: “Aklı ilminden büyük, ilmide nesrinden daha belagatlı nesri, şiirinden daha sağlam gibi” sözlerle onu meth etmişlerdir.

Adı geçen bu kitap, hicri 1301 senesinde Mısır’da ilk defa basılmış ve birinci cildinin bir bölümünü İmam Mehdi (a.s) mevzusuna tahsis etmiştir.

—e–

Kitap         :           Avn-ul Ma’bud.

Müellif       :           Muhammed Şems-ül Hak el Hindi (1273-1329 Hicri).

Muhaddislerin büyüklerinden kabul edilen bu şahsiyet, bu kitabını “Ebu Davud’un Sünenine” şerh olarak kaleme almış olup, on birinci cildinin bir bölümünü de İmam Mehdi (a.s) konusuna ayırmıştır.

—_–

Kitap         :           Nazm-ul Mutanasır, Min Hadis-il Mütevatir.

Müellif       :           Ebu Abdullah Muhammed b. Cafer b. İdris b. Muhammed el Fas’i el Maliki (1274-1345 Hicri).

Tarihçi, fakih ve muhaddisdir. Fas’ta doğup, yine burada vefat etmiştir. Önemli eserlerinden olan bu kitap, Hicri: 1328 yılında Fas’ta basılmıştır. Bu kitap da, İmam Mehdi (a.s)’la ilgili hadislerin, mütevatir olduğu belirtmektedir.

—v–

Kitap         :           Tuhfet-ul Ahvezi.

Müellif       :           Ebu-l Ala Muhammed el Mubarekfurî (1283-1353 Hicri).

Hindistan’ın Mubarekfur şehrinde doğup, Arapça, mantık, felsefe, astronomi, fıkıh ve usulü fıkıh sahalarında tahassus sahibi olmuş büyük alimlerdendir. Adı geçen bu kitabı, Sünen-i Tirmizi’nin şerhi olarak kaleme almış Hindistan, Kahire ve Arabistan’da yayınlanmıştır. Bu eserinin altıncı cildinin bir bölümünü, İmam Mehdi (a.s)’la ilgili konulara ayırmıştır.

—i–

Kitap         :           Nazret-ün Fi Ahadis-il Mehdi.

Müellif       :           Muhammed el Hızr el Hüseyin el Mısri (1292-1377 Hicri).

Alim, edebiyatçı, kadı ve başka ilimlerde de tahsil yapmıştır. Aslen Cezayirli olup, Tunus’ta doğmuş. Tahsilini Tunus Zeytuniyye ilim Külliyesinde sürdürmüş, daha sonra Mısır el-Ezher’de hocalık yapmış ve orada da vefat etmiştir.

Bir çok eseri ve makaleleri bulunup, İmam Mehdi (a.s)’la ilgili adı geçen bu makalesi, Temeddün-i İslamî Dergisinde 1370 hicri senesinde Suriye’de yayınlanmıştır.

—c–

Kitap         :           Tac-ul Cami-ul Usul.

Müellif       :           Şeyh Mansur Ali Nasif (Vefat -1371 Hicri yıllarından sonra).

El-Ezher’in büyük alimlerinden ve müderrislerindendi. Adı geçen bu kitabın beşinci cildinin bir bölümünü İmam Mehdi (a.s) mevzusuna tahsis etmiştir.

—f–

Kitap         :           İbraz-ul Vehm Meknun Min Kelam-i İbn-i Haldun.

Müellif       :           Ahmed b. Muhammed b. es Sadık eş Şafiî el Magribî (Vefat -1380 Hicri).

Marekeş’in önde gelen muhaddis, hafız ve alimlerindendir. Adı geçen bu kitabı, İbn-i Haldun’un, İmam Mehdi (a.s)’la ilgili şüphesini çürütmek için kaleme almıştır. Kitap 1347 hicri senesinde Şam’da, et Terakki yayınevi tarafından basılmıştır.

—_–

Kitap         :           Hav-el Mehdi

Müellif       :           Ustad, şeyh Nasreddin el-Albani (Arnavutluk)

Günümüz ilmi şahsiyetlerinden olup, çeşitli konularda eser ve makaleleri bulunmaktadır. Adı geçen bu makalesini, Şam’da yayınlanan “Temeddun-ü İslam” dergisinde İmam Mehdi (a.s)’la ilgili sorulara cevap alarak kaleme almıştır.

—¯–

Kitap         :           Akidet-ü Ehl-i Sünne Fi’l Mehdi .

Müellif       :           Şeyh Abdulmuhsin b. Hamd.

Medine İslam Üniversitesi yönetim ve üstadlarındandır. Adı geçen  bu makalede “Ehl-i Sünnet İnancında İmam Mehdi (a.s)” konusunu ele almış ve Hicri: 1388 senesinde “Camiat-ül İslamî” adlı dergide, Suudi Müftüsü Bin Baz’ın teyidiyle birlikte neşredilmiştir. Burada Ehl-i Sünnet’in İmam Mehdi (a.s) hakkındaki inancını ortaya koymuştur. Bir başka makalesinde de İmam Mehdi (a.s)’la ilgili hadisleri reddedenlere karşı cevap vermektedir. Bu makalesi de hicri 1400 senesinde aynı dergide yayınlanmıştır.

İSLAMİ ŞAHSİYETLERİ ESRLERİNDE                HZ. MEHDİ (A.S)

1- Kemaluddin ve Tamam-un Nimet: Şeyh Seduk diye tanınan Ebu Cafer Muhammed b. Ali b. Babeveyh'in eseridir. İran'ın Kum kentinde dünyaya gelmiş, Ali b. Babeveyh (kendi babası), Muhammed b. Hasan b. Velid, Ahmed b. Ali b. İbrahim-i Haşim-i Kummi, Ahmed b. Muhammed b. Yahya Attat-i Eşari-i Kummi gibi zamanının meşhur muhaddislerinin ve büyük fakihletinden fıkıh ve hadis dersi almıştır.

Şeyh Seduk bilim açısından yüce çok bir makama ulaşmış ve hadis dalında öyle üstün bir dereceye ermiştir ki kendisine "Reis-ul Muhaddisin" (muhaddislerin reisi) denilmiştir. Şeyh Seduk Kemal-ud Din ve Tamam-un Nimet adlı eserini Meşhed yolculuğundan döndükten sonra hk. 352 yılında yazmıştır. Bu kitap büyük bir bölümünü kapsayan uzunca bir hutbe ve önsözden sonra başlamadtadır. Kitabın önsözünde faydalı kelam ilmi konuları yer almıştır.

Bu kitap 7 fasıl ve 57 bölümden oluşmuş olup ilginç konular sunmuştur. Bu kitapta işlenen en önemli konular şunlardan ibarettir:

1- Bir müddet gözlerden gizli kalan peygamberler ve Allah'ın hüccetleri. Hz. İdris (a.s), Nuh (a.s), Salih (a.s), İbrahim (a.s), Yusuf (a.s), Musa (a.s), İsa (a.s) ve …

2- Uzun ömürlü olan kiseler.

3- İnsanoğlunun imama ihtiyacı.

4- Din önderlerinin gaybet hakkındaki buyrukları.

5- İmam Mehdi'nin (a.s) huzuruna çıkan kimseler.

6- Zuhur belirtilerini açıklayan hadisler.

7- Hz. Mehdi'nin (a.s) tevkiileri, emirleri ve …

2- el-İrşad fi Marifet-i Hucec-illah-i ala-l İbad: Şeyh Mufid diye meşhur olan Muhammed b. Muhammed b. Nu'man-i Ukberi'nin eseridir. Şeyh Mufid hicretin dördüncü ve beşinci yüzyılında yaşamış olup Şia fakihlerinin ileri gelenlerindendir. hk. 336 yılında "Ukbera" köyünde dünyaya gelmiştir.

Babası ilim edinmesi için onu Bağdad'a götürmüştür. O bir müddet sonra Şeyh Seduk, Muhammed b. Cüneyd İskafi, Ebu Ali Savli, Ebu Galib Razi, İbn-i Kavleveyh-i Kummî ve… gibi büyük alimlerin huzuruna vararak onlardan yararlanmış ve üstün zekasıyla çok kısa bir zamanda ilimde yüce makamlara ulaşmıştır.

Şeyh Mufid hk. 413 yılında Bağdad'da vefat etmiştir. Onun değerli eserlerinin başında el-İrşad fi Marifet-i Hucec-i ala-l İbad kitabı yer almaktadır. Bu eser Şia mektebinin imamlarının hayatını çeşitli açılardan ele almış olan çok değerli bir macmuadır.

Bu kitap iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümü İmam Ali'ye (a.s) ve ikinci bölümü ise diğer imamlara aittir.

Kitabın son bölümü (s.339'dan sonuna kadar) İmam Mehdi (a.s) hakkındadır.

Bu bölümde, İmam Mehdi'nin (a.s) ismi, künyesi ve doğumu beyan edildikten sonra masum imamın varlığına aklî deliller getirmiş ve daha sonra Resulullah'tan (s.a.a) ve masum imamlardan İmam Mehdi'nin (a.s) gaybete çekilişi ve kıyamı hakkında şii ve sunni tarafından kabul edilen hadisler getirmiştir. Daha sonra yazar Kur'an ayetlerinden ve din önderlerinin rivayetlerinden yararlanarak Hz. Mehdi'nin (a.s) özelliklerini sayıyor ve Resulullah'ın (s.a.a), İmam Mehdi'nin (a.s) ahir-u zamanda zuhur edeceğine müjdelediğini hatırlatıyor.

3- el-Fusul-ul Aşeret-i fil Gaybet: Şeyh Mufid'in eseridir. Şeyh Mufid bu eserinin başlangıcında şöyle diyor: "Diğer eserlerimde imametin farz oluşu, imamın masumluğu, imamın özellikleri, masum imamların imametlerinin delilleri, muhaliflerin iddialarına eleştiri, gaybete çekilmenin felsefesi … gibi meselelere değindim. Bu eserimde ise İmam Mehdi (a.s) hakkında on soruya cevap veriyorum."

Şeyh Mufid bu eserinin değer ve önemi hakkında şöyle diyor: "Bu eserimde bütün akıl sahiplerinin ihtiyaç duyduğu konulara çok sade bir şekilde yer verilmiştir."

Şeyh Mufid, bu kitabın içeriğini bilen bir kimsenin kendisinin diğer eserlerine ihtiyaç duymayacağını iddia etmiştir.

4- Risalet-un Saniye fil Gabet: Şeyh Mufid'in eseridir.

5- Kifayet-ul Eser: Ebil Kasım Al b. Muhammed b. Ali-el Hazzazi el-Kummî er-Razî'nin eseridir. Şeyh Seduk'un öğrencilerinden olan bu nefis eserin yazarı hicretin dördüncü yüzyılının ortalarının alimlerinden olup İran'ın Kum kentinde dünyaya gözlerini açmış ve Rey şehrinde yaşamıştır.

Yazarın bu değerli eseri kendi konusunda bu şekilde yazılmış olan ilk kitaptır. Ondan sonra bir çok yazarlar onu örnek almışlardır.

Yazar bir çok zahmete katlanarak getirmiş olduğu takdire değer yeniliğiyle Hz. Ali (a.s), Abdullah b. Abbas, Abdullah b. Mesud, İbn-i Said-i Hudri, Ebuzer-i Gıfri, Selman-i Farsi, Hz. Fatıma (s.a), Ümm-ü Seleme ve Aişe gibi sahabilerin Resulullah'tan duyarak naklettikleri Ehl-i Beyt imamlarının imametine delalet eden hadisleri kaydetmiştir.

Daha sonra özel bir düzenle Ehl-i Beyt imamlarının her birinin bir önceki imamın sarih nassıyla tayini hakkındaki rivayetleri nakletmiş ve onları Ehl-i Beyt imamlarının (a.s) ve özellikle İmam-ı Zaman Hz. Mehdi'nin (a.s) imameti için sağlam deliller bilmiştir. Dolayısıyla hüccetin herkese tamamlanmış olduğunu ileri sürüyor.

Ayrıca, kitabın son bölümünü İmam Mehdi ve şiilerin onikinci önderinin imameti hakkında İmam Hasan Askeri'den (a.s) nakledilen rivayetlere ayırmıştır.

6- el-Muknia fil Gaybet: Seyyid Murtaza alem-il Huda'nın eseridir. Seyyid Murtaza hk. dördüncü ve beşinci yüzyılın alim ve dahilerinden olup hk. 355 yılında Bağdad şehrinde dünyaya gelmiştir. Daha çocuk yaşta ilim edinmeye başlamış ve genç yaşlarda bir çok ilimde söz sahibi olmuştur. O, Şeyh Mufid'in en seçkin öğrencilerindendir.

Seyyid Murtaza, Şeyh Mufid dışında Harun b. Musa Telukberi, Hüseyin b. Babeveyh-i Kummî, İbn-i Nebateh, Ebu Abdullah Muhammed b. İmran-i Merzbani-i Horasan, Ahmed b. Sehl-i Dibaci Ahmed b. Said-i Kufî… gibi büyük alimlerden yararlanmıştır.

Sonunda bir çok öğrenciler yetiştirip, Şia ve İslam alemine değerli hizmetler verip ve kendisinden geriye bir çok eserler bıraktıktan sonra 81 yaşında vefat etti.

Gaybet konusundaki el-Muknia adlı kitabı onun değerli eserleri arasında yer almaktadır. Bu eseri hacmi küçük olmasına rağmen en sağlam kaynaklardandır.

İmam-ı Zaman Hz. Mehdi'nin (a.s) gaybeti hakkında bahsetmek şiiler için çok zordur.

Yazar muhaliflerin iddialarını reddetikten sonra şöyle diyor: "Gaybet meselesine usul-i yapısı açısından bakmak gerekir. Çünkü İmam-ı Zaman'ın (a.s) gaybet meselesi bir takım temel ilkelerin cüziyatıdır. Bu temel ilkeler delille kanıtlandıktan sonra gaybet hakkında bahsetmek de kolaylaşacak ve en açık bahislerden biri sayılacaktır. Aksi durumda bu temel ilkeler incelenmeden önce bu alanda konuşmanın hiç bir temeli olmayacaktır."

Daha sonra bu alanda bahsedilmesi gereken temel ilkeleri aklî ve naklî delillere dayanarak şu şekilde ispatlamaktadır:

İmamet ilkesi.

Masumiyet ilkesi.

İmametin gerekliliği ilkesi.

Masumiyetin gerekliliği ilkesi.

Seyyid Murtaza bu ilkeleri ispatladıktan sonra Keysaniye, Navusiyye, Vakifiyye … gibi çeşitli fırkaların mensupları tarafından yöneltilen şüpheleri cevaplandırmış ve onların iddialarını çürütmüştür. Seyyid Murtaza gaybetle ilgili bahislere aklî burhanla girmiş ve konuları beyan ederken bunun yanında da bazı şüphelere cevap vermiştir.

7- el-Burhan ala Sıhhet-i Tevl-i Omr-il İmam Sahib-iz Zaman (a.s): Muhammed el-Kiracakî Trablosî'nin eseridir. Yazar Şia'nı ileri gelen alimlerindendir. O, edebiyat, fıkıh, hadis ve … bilimleri edinmek için İslam beldelerine bir çok seferler yapmış Şeyh Mufid gibi büyük alimlerden ilim edinmiştir.

Yafii, onun ilmî şahsiyeti hakkında şöyle yazar: "Ebul Feth-i Keraçeki Haymi, şiilerin önde geleni nahiv ve lügat dalında yazıları olan, müneccim, tabib, mütekellim ve Seyyid Murtaza'nın ashabının ileri gelenlerindendir.

O bir ömür boyu geniş çaplı ilmi çalışmada bulunarak İslam ümmetini ilmî açıdan faydanandırıp Şia alemini savunduktan sonra hk. 449 yılında vefat etti.

Onun fıkıh, hadis, usul-ud din, nücum, astronomi, nesep bilimle ilgili bir çok eserleri vardır. Kenz-ul Fevaid onun değerli eserlerinden biridir.

Yazar, Kenz-ul Fevaid'in ikinci cildinde "el-Burhan ala sıhhet-i tevl-i Ömr-il İmam Sahib-iz Zeman" adında bir risalesi vardır. Yazar bu eserinde muhaliflerin İmam-ı Zaman'ın uzun ömürlü oluşunu inkar etmeleri hakkında şöyle der:

"İmam-ı asr'ın gaybete çekildiğini kabul etmeyenler İmam Mehdi'nin (a.s) uzun ömürlü oluşu konusunu halledemedikleri için İmam-ı Zaman'ın varlığını inkar etmiş ve o hazretin ömrünün uzun oluşunu Şia'nın görüşünün batıl oluşunun delili bilmişlerdir."

Yazar onların bu şüphelerine cevap verirken İmam-ı Zaman'ın varlığını kabul etmeyenleri bir kaç gruba ayırıyor ve daha sonra filozoflar, müneccimler, tabipler ve adetlerin taraftarlarını insanların ömürlerinin uzun oluşu hakkındaki görüşlerine değinmiş ve sonra da herkesin kabul ettiği dinî inançlar, aynî ve tarihî tanıklara dayanarak soruları cevaplandırmış ve konunun ispatı için Hz. Hızır gibi uzun ömürlü olup henüz yaşamakta olan kimseleri örnek olarak getirmiştir.

8- Kitab-ul Gaybe: Şeyh-ut Taife Ebi Cafer Muhammed b. Hasan-it Tusu'nin eseridir. Şeyh Tusi İslam alimlerinin en ileri gelenlerindendir. O, hk. 385 yılında Tus şehrinde dünyaya gelmiş ve orada zamanının üstadlarından ilk öğrenimini, fıkıh, usul, hadis ilimlerini almıştır. Hk. 408 yılında Irak'a hicret ederek Bağdad'da yaklaşık beş yıl şiilerin ileri gelenlerinden olan Şeyh Mufid'den ve bazı diğer üstadlardan yararlanmıştır.

Şeyh Tusî kapsamlı bir bilgin olup kendi zamanında yaygın olan ilimleri kavramış, İslam kültürünün çeşitli boyutlarında kalem sahibi olup kendisinden geriye değerli eserler bırakmıştır. Akaid alanında, özellikle mehdilik ve İmam-ı Zaman'ın gaybeti konusunda ikinci ve dördüncü cildinde tafsilatlı olarak İmam Mehdi (a.s) hakkında bahsetmiş olduğu Seyyid Murtaza'nın Talhis-uş Şafii kitabı dışında İmam-ı Zaman'ın gaybeti hususunda "el-Gaybe" adında müstakil bir kitap yazmıştır.

Bu kitap, Şeyh Tusî'nin eşine az rastlanan yenilik ve kapsamlı oluşunu göstermektedir. Şeyh Tusî bu eserde gaybet meselesinin bütün boyutlarına dakik ve ayrıntılı bir şekilde değinmiş, muhaliflerin eleştirilerine kitap, sünnet ve akli delillerle cevap vermiş ve Şia'nın görüşünü dakik istidlallerle ortaya koymuştur.

9- E'lam-ul Vera bi E'lam-ul Mehdi: Emin-ul İslam, Ebi Ali Fazl b. Hasan-i Tusî'nin eseridir.

Emin-ul İslam Tebersi, hk. beşinci ve altıncı yüzyılın meşhur alim, müçtehid ve müfessirlerindendir.

O, büyük ihtimalle 468 yılında veya 469 yılında dünyaya gelmiş ve gençliğini İran'ın Meşhed şehrinde ilim edinmekle geçirmiş ve arap edebiyatı, hadis, fıkıh, usul, tefsir ve… gibi yaygın ilim dallarında geniş bilgiler elde etmiş, bu bilimlerde görüş sahibi olmuştur. O, daha sonra Hk. 523 yılında İran'ın Sebzivar şehrine gitmiş ve hayatının sonuna kadar yaşamış ve İslam kültürünü yaymıştır.

Merhum Tebersi, yıllarca tahkik, telif, tedris, öğrenci yetiştirme ve… gibi çalışmalardan sonra hk. 548 yılında Sebzivar şehrinde vefat etmiştir.

Tebersi, kendisinden geriye birçok eserler bırakmıştır. "E'lam-ul Vera bi E'lam-il Mehdi" adlı kitabı onun değerli eserlerinden biridir. O, bu eserinde geniş ve derin bir araştırmayla Ehl-i Beyt imamlarının (a.s) hayatlarının çeşitli boyutlarını ortaya koymuş ve konuları beyan ederken aklî ve naklî istidlal metodunundan çok dakik ve alimane bir şekilde yararlanmış, getirmiş olduğu kendine has yenilikle meseleleri ispatlamıştır.

Yazar, bu kitabı dört temel bölümde ele almış ve dördüncü bölümünü Ehl-i Beyt imamlarının (a.s), özellikle Hz. Mehdi'nin (a.s) imametine has kılmıştır. Yazar, Hz. Mehdi (a.s) hakkında özellikle şu konuları önemle vurgulamaktadır:

İmam Mehdi'nin (a.s) ismi, künyesi, doğumu, değerli annesi, küçük yaşta o hazreti görenler, aklî delillerle İmam-ı Zaman'ın imanetinin isbatı, gaybetin niteliği, gaybetin delilleri, Hz. Mehdi'nin (a.s) bazı tevkiileri, o hazreti görmeye muvaffak olanların isimleri, Hz. Mehdi'nin (a.s) kıyamının belirtileri, zuhur günleri, hükumet şekli, o hazretin özellikleri ve…

Yazar, eserinin sonunda da eleştirileri cevaplıyor.

10- Keşf-ul Gumme fi Marifet-il Eimme: Ebul Hasan Ali b. İsa b. Ebi-l Feth-i İrbili'nin eseridir. İrbili, hk. yedinci yüzyılın şii edebiyatçılarındandır. O, Irak'ın kuzeyindeki İrbil şehrinde dünyaya gelmiş ve Moğolların saldırısında oradan Musul'a göç etmiş, bir müddet sonra tekrar İrbil'e dönmüştür. Onun hayatını kaleme alan kaynaklardan anlaşıldığı üzere o İbn-i Selaya döneminde kompozisyon divanının sorumluluğunu üstenmiştir. Hk. 660 yılında Bağdad'a giderek Alauddin tarafından Bağdad'ın kompozisyon divanının sorumluluğunu kabul etmiş ve hk. 693 yılında orada vefat etmiştir.

O, başta Keş-ul Gumme fi Marifet-il Eimme olmak üzere kendisinden bir çok eserler geriye bırakmıştır. O, bu değerli eserinde Şia ve Ehl-i Sünnet'in muteber kaynaklarından Resulullah'ın (s.a.a), Hz. Zehra'nın (s.a) ve Ehl-i Beyt imamlarının (a.s) hayatı, fazilet ve menakıbleri, mucize ve kerametleri hakkındaki rivayetleri bir araya toplamıştır.

Yazar kitabının son bölümünün üçüncü kısmını Hz. Mehdi'ye (a.s) ayırmış ve şu konuları açıklamıştır:

Hz. Mehdi'nin (a.s) doğum yeri ve tarihi, soy silsilesi, babası, ammesi, ismi, künyesi ve lakabı.

Ayrıca Ebu Davud Tirmizi yoluyla Ebu Said-i Hudri ve diğerleri aracılığıyla sahih olarak Hz. Mehdi (a.s) hakkında Resulullah'tan (s.a.a) nakledilen hadisleri bir araya toplamıştır.

11- el-Muheccet-u fi ma Nezele fil Kaim-il Hüccet (a.s): Seyyid Haşim Behrani'nin eseridir. Behranî fakih, müfessri, muhaddis ve rical ilminde görüş sahibi bir alimdi.

Şeyh Yusuf Behranî onun şahsiyati hakkında şöyle yazar:

"…Seyyid Behrani faziletli, muhaddis, etraflı ve hadis dalında araştırmacı bir bilgindi. Bu alanda Allame Meclisi (r.a) dışında hiç kimse ondan önce geçmiş değildir. Kaleme almış olduğu bir çok eseri onun bilinç ve araştırmasını göstermektedir."

Behrani başta "el-Muheccet fima Nezele fil Kâim-il Hüccet" olmak üzere kendisinden bir çok eserler geriye bırakmıştır.

Bu eserin bahis konusu rivayetlerde Hz. Mehdi'ye (a.s) tefsir edilen ayetlerdir. Bu ayetlerin sayısı 120 ulaşmakta olup Bakara suresinden başlayarak Asır suresinde son bulmaktadır. Kitabın konuları Kur'an-ı Kerim'in surelerinin sırasına göre düzenlenmiştir.

12- A'yan-uş Şia: Muhsin Emin'in eseridir. Seyyid Muhsin Emin Amilî hk. 1283 yılında Cebe-i Amil'in Şakra kasabasında dünyaya gelmiş ilk eğitimini orada bitirmiş ve yüksek eğitim almak için Irak'a hicret ederek Necef-ul Eşref'te ikamet etmiştir. Orada Necef ilmiye havasının ileri gelenlerinden yararlanarak yüce içtihad makamına erişmiştir. Daha sonra Dimeşk'e giderek orada ikamet etmiş ve şiilerin taklit mercii görevini üstenmiştir.

O, geriye bir çok değerli eser bırakmıştır. A'yan-uş Şia kitabı onun önemli eserlerindendir.

Muhsin Emin, gerçekte din önderlerinin, ilim, edebiyat ve kültür ricalletinin Dairet-ul Maarifi olan bu büyük eserinde Hz. Mehdi (a.s) hakkında genişçe bahsetmiş kitabının 150 sayfasından fazlasını o hazrete ayırmıştır.

Muhsin Emin konuları anlatırken daha fazla bilginlerin görüşlerini nakletme metodundan yararlanmıştır. Her konuda asıl konuya girmeden önce bir önsöz yazış, daha sonra asıl konuları beyan etmiştir. O, bu kitabında Hz. Mehdi (a.s) hakkında şu konuları işlemiştir:

Hz. Mehdi'nin (a.s) doğum tarihi, kişilisel özellikleri, gaybete çekilişi, sefirleri, imameti, o hazretin halk arasında oluşu ama gözlere görünmemesi, o hazretin zuhuru hakkında Ehl-i Sünnet'ten nakledilen hadisler, şiilerin imamet, gaybet vs. gibi isbatında yararlandıkları bazı konular…

12- el-Mehdi: Seyydi Sadruddin Sadr'ın eseridir. Seyydi Sadruddin Sadr Şia'nın ileri gelenlerinden olup hk. 1299 yılında Irak'ın Kazimeyn şehrinde dünyaya gelmiş, babasının elinde terbiye edilmiş, ilk eğitimini Irak'ın Samırra ve Kerbela şahrinde Şeyh Hasan Kerbelai, Ziyauddin Iraki gibi büyük almlerden almıştır.

Seyydi Sadruddin'in başta "el-Mehdi" kitabı olmak üzere bir çok eseri vardır.

Bu kitabın sekiz bölümden oluşan konuları şunlardan ibarettir:

1. Bölüm: Kur'an-ı Kerim'de, Resulullah'ın (s.a.a) sünnetinde, Hz. Ali'nin (a.s) buyruklarında ve din büyüklerinin sözlerinde nazım, nesir şeklinde Hz. Mehdi'nin (a.s) zuhurunu hakkında verilen müjdeler.

2. Bölüm: Beklenilen Mehdi (a.s) arap olup, Resulullah'ın (s.a.a.) ümmetinden, onun Ehli Beyt'inden olacaktır. Bununla alanda birçok delil vardır.

3. Bölüm: Hz. Mehdi'nin (a.s) zahiri ve batini özellikleri, faziletleri, bilgisi, hükümleri, biatı, hükumeti, ıslahatı ve…

4. Bölüm: Hz. Mehdi'nin (a.s) Allah Teala katında makam ve mevkisi…

5. Bölüm: Doğumu, ismi, lakabı, künyesi, babası ve annesinin ismi, ömrünün uzun oluşu ve…

6. Bölüm: Gaybetin niteliği, gaybete çekildiği yer, gaybete çekilmesinin nedeni, gaybet döneminde insanların o hazretten nasıl yararlanacağı…

7. Bölüm: Hz. Mehdi'nin (a.s) zuhurunun gökyüzü ve yeryüzündek belirtileri, dünyanın gelen durumu, Süfyanî'nin hurucu …

8. Bölüm: Hz. Mehdi'nin (a.s) kıyamını beklemenin fazileti, zuhur zamanını belirtmenin nehyedilmiş olması, zuhur edeceği yer, bi'at, o hazretin ashabının sayısı…

Kitabın sonunda da yazarın kendilerinden naklettiği kitapların fihristi kaydedilmiştir.

13- es-Sahifet-ul Hadiye vet-Tuhfet-ul Mehdiyye: H. 1345'de vefat eden İbrahim b. Muhsin Kaşani'nin eseridir. Hk. 1318 yılında Tahran'da taş basımı usûlüyle basılmış olup 262 sayfa cep boyu.

Bu kitap İmam Mehdi'nin (a.s) tevkiileri, o hazretten nakledilen dua ve ziyaretleri kapsamına almaktadır. Haşiyesinde yazarın Muntahab-ul Hutum adlı eseriyle basılmıştır.

Kum Ofset basımında konuların fihristi eklenmiş, Beyrut basımında ise haşiyedeki Muntahab-ul Hutum kitabı kaldırılarak kitabın baş kısmına Seyyid Muhammed Hüseyin'in önsözü eklenmiştir.

14- Zahiret-ul Gaybet ve Devas Sefaret: Muhsin Âl-i Usfur'un eseridir. Birinci basımı h. 1412 yılında Bahreyn'de yapılmış, Kum kentindeki İsmailiyan basım evi ise 544 sayfa büyük boy olarak basmıştır.

Bu kitap Hz. Mehdi'nin (a.s) doğumu, gaybete çekilişi, sefirleri, ricatı, sapık fırkalar, mehdilik iddiasında bulunanlar, hatemiyet, mucizeler, mucizeyle sihir ve cadının farkını içermektedir.

15- el-Abgariyy-il Hisan fi Ehval-i Mevlana Sahib-iz Zaman (1. cilt): H.1366'da vefat eden Şeyh Ali Ekber Nehavendi'nin eseridir. Tarihsiz olarak 443 sayfada Tahran'da basılmıştır.

Bu kitap Ehl-i Beyt'in fazliletlerinin sırrı hakkında yazılmış olan "Envar-ul Mevahib" kitabının beşinci bölümüdür. Bu kitab şü üç bölümden oluşmuştur:

1- er-Refref-ul Ehzar: Kur'an, hadisler ve ilahi kitaplarda Hz. Mehdi'nin (a.s) müjdelenmesiyle ilgilidir.

2- el-Misk-ul Ezfer: Hz. Mehdi'nin (a.s) doğumu ve mucizeleri hakkındadır .

3- es-Subh-ul Esfer: Hz. Mehdi'nin (a.s) mehdiliğinin isbatında, o hazretin uzun ömürlü oluşu ve konuyla ilgili diğer meseleler hakkındadır.

Nevaib-ud Duhur kitabının yazarı Mircihani bu kitaba bir takriz yazarak onu çok övmüş, geçmişte böyle bir kitabın yazılmadığını, gelecekte de böyle gir şeyin gerçekleşmeyeceğini söylemiştir.

Bu kitabın ilk basımı h. 1363'ten 1365'e kadarki yıllarda yapılmış ve sonraki baskılar ise onun üzerinden ofset edilmiştir.

16- el-İbkariyy-ul Hisan fi Ehval-i Mevlana Sahib-iz Zaman (2. cilt): H. 1366'da vefat eden Şeyh Ali Ekber Nehavendi'nin eseridir. 428 sayfada Tahran'da basılmıştır.

Bu cilt iki bölümden oluşmaktadır:

1- el-Yekavit-il Ahmar, fimen real hüccet-el muntazar: Bir yolla Hz. Mehdi'yi (a.s) görmeye muvaffak olan binin üzerindeki kişinin başından geçenleri içermektedir.

2- en-Necm-ul Ezher, fi Alaim-i Zuhur-il Hüccet-il Muntazar: Geniş bir şekilde zuhur belirtilerinden bahsetmiştir.

17- Avalim-ul Ulum-i vel Mearif-i vel Ehval (15. cilt): 12. yüzyılda yaşamış olan Şeyh Abdullah Behrani'nin eseridir. Birinci baskısı Kum kentinde h. 1408'de Medreset-ul İmam Mehdi tarafından 400 sayfa büyük boy olarak yapılmıştır.

Yazar Allame Meclisi'nin öğrencilerinden olup Bıhar-ul Envar'ı farklı bir şekilde bölümlere ayırmış ve düzenlemiştir.

Bu kitabın onbeşinci cildin üçüncü bölümü oniki imam ve onların sonuncusunun yine onların Kâim'i olduğu hakkında kaydedilen nasları kapsamına almaktadır.

Bu cilt "Mevsuat-ul İmam-il Mehdi" kitabının birinci cildi sayılmaktadır.

18- Evalim-ul Ulum-i vel Mearif (26. cilt): 12. yüzyıllarda yaşamış olan Şeyh Abdullah Behraninin eseridir. Evalim kitabı tedrici olarak basılmaktadır. Hz. Mehdi (a.s) ile ilgili olan 26. cildi şmdi baskıdadır. Bu kitabın bir nüshası 354 sayılı ve 118 yaprakta Ayetullah Maraşi'nin kütüphanesinde mevcuttur. Bu cilt h. 1150 yılında yazılmıştır.

Kitabın bu cildi "Mevsuat-ul İmam-il Mehdi" kitabının ikinci cildidir.

19- el-Gaybet: İbn-i Ebi Zeyneb diye meşhur olan Ebu Abdullah Muhammed b. İbrahim b. Cafer-i Nu'manî'nin eseridir.

Gaybet-i Numanî 1000 yıl önce Hz. Mehdi (a.s) hakkında yazılmış olup asırlar boyu bütün ileri gelenlerin ilgisini çeken en sağlam tarihî kitaptır.

Nu'manî bu kitapta güvenilir ravilerden, güçlü senetlerle 500 muteber hadis toplamış ve h. 342 yılında onun telifine başlamıştır.

20- el-Gaybe: H. 413 yılında vefat eden Şeyh Mufid, Muhammed b. Muhammed b. Nu'man'ın eseridir.

Hz. Mehdi'nin gaybeti hakkında Şeyh Mufid'den bir çok risaleler geriye kalmıştır. Onun bu eserleri abşlıca şunlardan ibarettir:

1- el-Cevabat fi Huruc-il Mehdi (a.s).

2- Cevabat-u Meyafarikin fil Gaybet.

3- Hz. Mehdi'nin (a.s) gaybeti hakkında on eleştiri ve cevapları.

4- er-Risalet-ul Ula fil Gaybet.

5- er-Risalet-us Saniye..es-Salise… er-Rabie.

6- Risalet-ul fil Gaybet.

7- el-Fusul-ul Aşere fil Gaybet.

8- Muhtasarun fil Gaybet.

9- en-Nakz-u alat-Talha fil Gaybet.

21- el-Muhaccet-u fima Nezele fil Kâim-il Hüccet: H. 1107'de vefat eden Seyyid Haşim Behrani'nin eseridir. H. 1403 yılında Müesseset-ul Vefa tarafından büyük boyda Beyrut'ta basılmıştır. Yazar bu kitapta hadislerde Hz. Mehdi'nin (a.s) zuhur ve kıyamına tefsir edilen Kur'an-ı Kerim'in 120 ayeti, Bakara suresinden Nas suresine kadar ayet sıralarına göre getirmiş ve kitabı inceleyen Seyyid Muhammed Munir Milani kitabın sonuna izah olarak 12 ayet eklemiştir.

Bu kitabın farsça tercümesinin ismi "Sima-i Hazret-i Mehdi Der Kur'an"dır.

Yazarın Hz. Mehdi (a.s) hakkında "Tabsiret-ul Ula" ve "Mevlud-ul Kâim" isimlerinde iki kitabı daha vardır.

22- el-Muhtar min Kelimat-il İmam-il Mehdi (1. cilt): Günümüz alimlerinden Şeyh Muhammed Garevi'nin eseridir. Birinci basımı h. 1414 yılında Kum'da 660 büyük boy sayfada yapılmıştır.

 Bu kitap alfebetik sıraya göre Hz. Mehdi'nin (a.s) değerli buyruklarından 194'ünü şerhiyle bilikte kapsamına almaktadır.

23- el-Muhtar min Kelimat-il İmam-il Mehdi (2. cilt): Birinci baskısı h. 1414'de Kum kentinde 631 sayfada yapılmıştır. Bu kitap alfebetik sıraya göre Hz. Mehdi'nin (a.s) değerli buyruklarından 190'ını ve şerhini içermektedir.

24- el-Muhtar min Kelimat-il İmam-il Mehdi (3. cilt): Birinci baskısı h. 1414'de Kum kentinde yapılmış olup 672 sayfadır. Bu kitap Alfebetik sıraya göre Hz. Mehdi'nin (a.s) 144 buyruğunu ve şerhini içermektedir. Yazar bu kitapta Hz. Mehdi'nin (a.s) buyruklarından 500'ünü seçmiş alfebetik sıraya göre üç ciltte şerh ve açıklamasıyla birlikte sunmuştur. Üçüncü ciltte şahsiyetler, mekanlar, kabileler, ayetler, hadisler, konular fihristi vs. çıkarmıştır. Bu kitapta Hz. Mehdi'nin (a.s) toplam 58 tevkii 18 mektubu ve parçalara ayrılmış 500 buyruğu içerisinde alfebetik sıraya göre sıralanmış 43 vecizesi mevcuttur.

Üçüncü cildin sonunda yazarın değerli eserlerinden 34'ü kaydedilmiştir.

Yazar Kum ilmiye havzasında ikamet etmektedir ve ilim, takva ve çaba açısından günümüzün dahilerinden biri sayılmaktadır.

O, h. 1345 yılında Necef-ul Eşref'te dünyaya gelmiş ve Şeyh Sedra Badkubei, Mirza Ahmed Ehri, Şeyh Müçteba Lenkerani, Şehy Hüseyin Hillî, Seyyid Abdulhadi Şirazi, Seyyid Muhsin Hekim, Seyyid Ebulkasım Hoî, Seyyid Ali Behiştî gibi büyük alimlerden yararlanmış ve yüce ilim derecelerine ulaşmıştır. O, h. 1396 yılından itibaren Kum kentine yerleşmiştir.

25- Mu'cem-u Ehadis-il İmam-il Mehdi (1. cilt): Yazarlardan bir grubu telif etmiştir. Birinci baskısı h. 1411 yılında Kum'daki Maarif-u İslamî müessesesi tarafından 594 sayfada basılmıştır. Bu kitabın birinci cildi Resulullah (s.a.a) tarafından Hz. Mehdi (a.s) hakkında nakledilen hadislere aittir. Kitabın bu cildinde şii ve sünni kaynaklarından Hz. İmam Mehdi (a.s), zuhurunun belirtileri, adil hükumeti, Süfyani'nin çıkışı, Hz. İsa'nın inişi, Hz. Mehdi'nin (a.s) ashabı ve ilgili diğer mesemeler hakkında toplam381 hadis vardır.

Bu kitap Hacı Şeyh Ali Kurani'nin denetimi altında yazarlardan bir grubu tafarından hazırlanmış ve derlenmesinde zahmeti geçen dört kişinin ismi birinci cildin önsözünde kaydedilmiştir.

26- Mu'cem-u Ehadis-il İmam-il Mehdi (2. cilt): Birinci baskısı h. 1411 yılında Maarif-u İslamî müessesesi tarafından 539 sayfada yapılmıştır. Bu kitabın ikinci cildi de Resulullah'tan (s.a.a) ankledilen hadislere ayrılmıştır. Kitabın bu cildinde sünni ve şii kaynaklarından Deccal, Dabbet-ul arz, eşrat-u Saet, İmam Mehdi'yi (a.s) tanımanın gerekliliği ve ilgili diğer konularda 179 hadisi içermektedir.

27- Mu'cem-u Ehadis-il İmam-il Mehdi (3. cilt): Birinci baskısı h. 1411 yılında Maarif-u İslamî müessesesi tarafından 514 sayfada yapılmıştır. Bu kitabın üçüncü cildi Hz. Ali'den (a.s) İmam Sadık'a (a.s) kadar sırasıyla Ehl-i Beyt imamlarından nakletilen hadislere ihtisas edilmiştir. Bu kitapta Hz. Mehdi'nin (a.s) doğumu, gaybete çekilişi, zuhuru, zuhurunun belirtileri, ahir-uz zaman fitneleri, Süfyanî'nin çıkışı, Hz. İsa'nın (a.s) inişi, zuhur dönemi ve ri'cat dönemi hakkında sünni ve şii kaynaklarından 516 hadis toplanmıştır.

28- Mu'cem-u Ehadis-il İmam-il Mehdi (4. cilt): Birinci baskısı h. 1411 yılında Maarif-u İslamî müessesesi tarafından 513 sayfada yapılmıştır. Kitabın dördüncü cildi de İmam Sadık'tan (a.s) Hz. Mehdi'ye (a.s) kadar sırasıyla Ehl-i Beyt imamlarından nakledilen hadislere ihtisas edilmiştir. Bu kitapta Hz. Mehdi'nin (a.s) hayatı, ric'atı, hak hükumeti, Süfyani'nin çıkışı, zuhur belirtileri, Hasanî'nin çıkışı, zuhuru bekleyiz, dualar, ziyaretler ve o hazretin tevkiileri hakkında şii ve sünni kaynaklarından nakledilen 358 hadisi içermektedir.

29- Mu'cem-u Ehadis-il İmam-il Mehdi (5. cilt): Birinci baskısı h. 1411 yılında Maarif-u İslamî müessesesi tarafından 552 sayfada yapılmıştır. Bu kitabın beşinci cildi Hz. Mehdi'nin (a.s) gaybete çekilişi ve zuhuruna tefsir edilen Kur'an-ı Kerim'in ayetlerini içermektedir.

Bu ciltte 500 hadis ve 265 hadise dayanılarak Hz. Mehdi'nin (a.s) gaybete çekilişi, zuhuru, hükumeti, hayatı ve o hazretle ilgili diğer meseleler tefsir edilmiştir.

30- el-Muknia fil Gaybet: H. 436 yılında vefat eden Seyyid Murtaza Alem-ul Huda'nın eseridir. H. 1416 yılında Kum Âl-u Beyt tarafından 95 sayfada basılmıştır.

Bu kitap batılı bir bakanın düzenlemiş olduğu toplantıda bazı muhaliflerin yazardan sormuş olduğu soruların cevabını içermektedir.

31- Mikyal-ul Mekarim, fi Fevaid-id Duai li Kâim (1. cilt): H. 1348 yılında vefat etmiş olan Seyyid Muhammed Taki Musevi-i İsfehani'nin eseridir. Bu kitabın ikinci baskısı h. 1398'de Kum İlmiyye müessesesinde 524 sayfada yapılmıştır.

Kitabın bu cildinde alfebetik sıraya göre Hz. Mehdi'yi (a.s) tanımanın gerekliliği, o hazretin şiilerin üzerindeki hakları, o hazretin zuhurunun yakınlaşması için duanın hedefi beyan edilmiştir.

Bu kitabın birinci baskısı h. 1369'da 587 sayfada yapılmıştır. Bu ciltte 1041 hadis içermektedir. Yazar h. 1301'in Cemadiululasının beşinde İsfahan şehrinde dünyaya gelmiş h.1348'in 25 Ramazan'ında vefat etmiştir. Mezarı şimdi Tah-ul Fulad'dadır.

32- Mikyal-ul Mekarim, fi Fevaid-id Duai li Kâim (2. cilt): Seyyid Muhammed Taki Musevi İsfehani'nin eseridir. İkinci baskısı Kum İlmiyye müessesinde yapılmıştır. Bu kitabın başında Seyyid Muhammed Ali Revzati'nin kaleme almış olduğu yazarın hayatını içeren "Asar-ut Takva" risalesi yer almıştır. Yine Şeyh Lütfullah Safî'nin "Men li Hazihil Alel" risalesine de yer verilmiştir. Hz. Mehdi (a.s) zuhuru için uygun olan dua yer ve zamanları, o hazret hakkında Ehl-i Beyt imamlarından (a.s) bize ulaşan dualar, o hazretin zuhurunu bekleyişin anlamı, zuhurunu beklemenin sevabı, o hazrete bi'at ve ona yaklaşmanın diğer yollarını da içermektedir. Bu ciltte 718 hadis kaydedilmiştir. Bu kitabın özeti "Kenz-ul Genaim" isminde basılmıştır.

Yazarın ilgili diğer eserleri şunlardır: Vezayif-ul Enam, Nur-ul Ebsar, Kenz-ul Genaim. (Her üçü Farsçadır.)

Vazife-i Enam arapçaya çevrilmiş, Mikyal kitabı da farsçaya tercüme edilmiştir.

33- el-Melahim vel Fiten fi Zuhur-il Gaib-il Muntazar: Seyyid İbn-i Tavus'un eseridir (ö: h.664). Bu kitabı Seyyid İbn-i Tavus hicri 660 yılında üç "el-Melahim" kitabından seçmiş diğer kitaplardan bazı konuları ona eklemiştir. O üç kitap şunlardan ibarettir:

1- el-Fiten, Naim b. Hemmad Hazaî'nin eseridir (ö: h. 228).

2- el-Fiten, Ebu Salih Selili'nin eseridir (ö: h.307).

3- el-Fiten, Zekeriyya b. Yahya-il Bezzaz (h. 391'de yazılmıştır).

Bu kitabın el yazması, günümüze kadar yazarın kendi el yazısıyla mevcuttu ve Muhaddis Cezairi ve Sahib-ur Riyaz'ın eline geçmiştir. Son zamanlara kadar da Şusterde'deydi ve Kamus-ur Rical'in yazarı yazarın elyazısından bir nüsha çıkararak el-Zaria kitabının yazarına göndermiştir. Necef-ul Eşref şehrinde de bu nüsha üzerinden basılmıştır. Daha sonra İran'da ofset edilmiştir. (el-Zerie, 4/190, 16/114)

Yazar kitabın 155. sayfasında açıkladığı gibi bu kitabın ismini "et-Teşrif-u bil Minen fit Tarif-il Fiten" bırakmış daha sonra bu kitap "el-Fiten vel Melahim" diye meşhur olmuş ve "el-Melahim vel Fiten" isminde basılmıştır.

Bu kitap son zamanlarda asıl ismi olan "et-Teşrif-u bil Minen" ismiyle basılmıştır.

34- Muntahab-ul Eser fil İmam-is Sani Aşer: Lütfullah Safi Gülpaygani'nin eseridir. Birinci baskısı h. 1373'de 545 sayfada Tahran'da yapılmıştır. Bu kitap 10 fasılda ve toplam 100 bölümde düzenlenmiş ve Hz. Mehdi (a.s) hakkında muteber kaynaklarda nakledilen hadislerden seçmeler getirilmiştir.

Yazar h.1337'nin 19 Cemadilulasında dünyaya gelmiş, yüksek tahsilini babasından almış, h. 1360'da Kum kentine gelerek Ayetullah Burucerdi ve o dönemin diğer taklit mercilerinden yararlanmıştır. H. 1360'da Irak'ın Necef-ul Eşerf şehrine giderek oranın önde gelen alimlerinden istifade etmiş ve sonra da Kum ilmiye havzasına geri dönmüştür. Şimdiye kadar şiiliği ve özellikle Hz. Mehdi'yi (a.s) savunan 50 üzerinde eseri basılmış veya baskıya hazırlanmıştır.

35- Muntahab-ul Envar-il Muzie: Alimuddin Ali b. Abdulhamid-i Nessabe'nin eseridir (sekizinci yüzyılın ilk yarısı).

Behauddin Ali b. Gıyasuddin Abdulkerim b. Abdulhamid-i Neyli'nin (ö: h.790) seçmesidir.

Bu kitabın birinci baskısı h. 1401'de Kum 221 sayfada kentinde yapılmıştır. Bukitap kendi aslı gibi aklî delillerle, Kur'an ayetleriyle, şii ve sünni hadisleriyle Hz. Mehdi'nin (a.s) varlığının isbatı, doğumu, ömrünün uzun oluşu, gaybete çekilişinin nedeni, sefirleri, tevkiileri, o hazretle görüşenler zuhur belirlileri, zuhurdan sonra vuku bulacak olaları içeren 12 fasıldan oluşmaktadır.

Yazar, bu kitabında ev sahibi Hüseyin Mudellil'in felec olduğunu, h. 720'de Hz. Mehdi'yi gördüğünü, hazretin onun elini tutarak ayağa kaldırdığını ve o hazretin kerametiyle o anda şifa bulduğunu kaydeder (ez-Zeria, 16/77).

36- Mehdi-i Mevud: Mevla Muhammed Bâkır Meclisi'nin (ö: h. 1110) eseridir. Ali Devani bu kitabı farsçaya tercüme etmiştir. Bu kitabın 18. baskısı Tahran Dar-ul Kutub yayınevinde basılmıştır. Bu kitabın birinci baskısından yaklaşık otuz yıl geçmektedir. Onlarca defa baskıya verilmiştir.

Bu kitap daha önce yaklaşık üç defa ayrı ayrı farsçaya çevrilmiştir. Bu tercümeler içinde Ali Devani'nin çevrisi akıcılığı ve yazım kurallarına dikkat etmesi açısından daha iyidir.

H. 1380'de gerçekleşen bu tercüme 180 sayfada Allame Meclisi'nin hayatını, Bihar-ul Envar'ın telif tarihçesi, İslam açısından tasavvuf, Hz. Mehdi'nin uzun ömürlü oluşu, Mehdilik iddiasında bulunanlar ve ilgili diğer meseleleri kapsamına alan bir önsözü içermektedir.

37- el-mehdi-ul Mevud-ul Muntazar, İnde Ulema-i Ehl-is Sünnet-i vel İmamiyye (1. cilt): Necmuddin Cafer b. Muhammed-i Tahrani-i Askeri'nin eseridir (ö: h.1397). Birinci baskısı 368 sayfada h. 1397'de Beyrut, Dar-uz Zehra tarafından yapılmıştır.

Yazar bu kitabı 34 bölümde telif etmiş, daha sonra yeniden gözden geçirerek bir önsöz, 30 bölüm ve bir sonuçta düzelnemiştir. Birinci ciltte 21 bölümde 572 hadisle vaadı verilen Mehdi'nin Resulullah'ın (s.a.a), Hz. Ali'nin (a.s) ve Hz. Zehra'nın (s.a) soyundan, İmam Hüseyin ve… evlatlarından ve İmam Hasan Askeri'nin (a.s) oğlu olduğunu ispatlamıştır.

Bu kitap h. 1402 yılında Tahran el-İmam-ul Mehdi müessesesi tarafından ofset edilmiştir.

38- el-Mehdi-ul Mevud-il Muntazar, İnde Ulema-i Ehl-is Sünneti vel İmamiyye (2. cilt): Necmuddin Cafer b. Muhammed Tahrani-i Askeri'nin eseridir (ö: h. 1395). Birinci baskısı 366 sayfada h. 1397'de Beyrut Dar-uz Zehra tarafından yapılmıştır.

Bu kitap Hz. Mehdi'nin evrensel hükumeti, ilahî sahife, Süfyani'nin çıkışı, İsa'nın inişi, zuhur belirtileri, o hazretin sıfatları, ömrünün uzun oluşu hakkında 9 bölümde 420 hadisi içermektedir. Bu kitap da h. 1402'de Tahran el-İmam-ul mehdi müessesesi tarafından ofset edilmiştir.

The post Ehl-i Sünnet Kaynakların’da İmam Mehdi appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Allah Teala, kerim ve hekim olduğundan, lütfu gereğince kullarını başsız, imamsız ve kılavuzsuz bırakmaz şüphesiz.[1] İlk yaratıkla birlikte Allah’ın tekvinî hidayeti; nefs, içgüdü ve sosyal olmayı da beraberinde getiren bilinçli yaratığın ortaya çıkmasıyla da, peygamberler vasıtasıyla O’nun teşriî hidayeti başlamıştır. Yeryüzü var oldukça bu hidayetler de, yüce yaratıcının sonsuz lütuf, rububiyet ve uluhiyetinin gereği olarak devam edecektir.

Söz konusu teşriî hidayeti üstlenen ilahî kılavuz ve İmamlar, apaçık ortada oldukları gibi, gerektiğinde gözlerden saklı olarak da bu ilahî vazifelerini yürütebilirler. Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in, son derece ilginç ve dakik bir beyanında da ortaya konulduğu üzere, bu saklı durumda İmamın hidayeti, tıpkı bulutun ardında kalan güneşin, yine de nurlarını saçarak yeryüzüne fayda sağlamaya devam etmesi gibidir.

Sahih bir hadiste Hz. Resul-i Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih, Ehl-i Beyt İmamlarını aleyhum’us-selâm tanıtarak onlar hakkında bilgi verirken, Ensar’ dan Cabir bin Abdullah, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın gaybet döneminde de insanlara fayda sağlayıp sağlayamayacağını sormakta ve şu cevabı almaktadır:

“Beni peygamberlikle görevlendiren Rabbime andolsun ki, güneş bulutun ardında kaldığında bile insanlar ondan nasıl yararlanabiliyorlarsa, gaybet döneminde de onun –Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm- velayet nurundan aynı şekilde yararlanabileceklerdir.”[2]

İlahî yol göstericiliğin, insanlara karşı hiçbir zaman kesintiye uğramadığına dair kutsî bir hadiste de şöyle geçer:

“Ya Muhammed, bir peygamberin ölümünden bir başka peygamberin gönderilişine kadarki ara süreçte de, insanların doğru yolu bulabilmesi için, yeryüzünü, benim itaat ve hidayetimi gösterip öğretecek bir hüccetsiz bırakmam asla. Aynı şekilde, emirlerimi bilen, hakka davet eden ve insanları yoluma hidayet eden bir hüccetin olmaması halinde, insanları saptıracak olan şeytanı yeryüzüne salmam. Nitekim bana isyan etmiş olanlara benim hüccetim, tartışmasız delilim olması ve bahtiyarlara hidayet vesilemin kopmaması için, her kavme bir yol göstericinin gerekliliğine hükmetmişimdir ben!”[3]

Allah Teala’nın hüccet-i baliğasının olduğuna, her an ve her zamanda mutlaka ilahî bir kılavuzun bulunduğuna dair İmam Ali aleyhi’s-selâm da şöyle buyururlar:

“Allah’ım, yeryüzü elbette ki senin hüccetinden yoksun olmaz asla; bu hüccetin kimi zaman aşikârdır, insanlara görünür; kimi zaman da onlardan gizlenip saklanıverir ve böylece ilahî dinin delilleri ortadan kalkmamış olur.”[4]

Masum bir yol gösterici ve kılavuz var olmaksızın şuurlu varlıkların amellerine şahit olacak birisi bulunmaz. Oysa Kur’an-ı Kerim birçok ayette, insanlar arasında mutlaka bir şahidin bulunacağını vurgulamaktadır. Bunlardan bazısını örnek olarak aktarıyoruz:

– “Her ümmetten bir şahit getirdiğimiz ve onların da üzerinde seni şahit olarak getirdiğimiz zaman nasıl olacak?”[5]

– “Her ümmet içinde kendi nefislerinden onların üzerinde bir şahit getireceğimiz gün, seni de onlar üzerinde bir şahit olarak getireceğiz.”[6]

Aynı şekilde Hac/78, Hud/17, Yunus/47, Nahl/36, Mü’minun/44.   ayetlerinde de aynı anlamları bulabilmek mümkündür.

Mehdilik inancının dayandığı temel noktayla ilgili bu kısa açıklamadan sonra, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın gaybetiyle ilgili bazı soruların cevaplarına değineceğiz.

Bazı Sorular ve Kısa Cevaplar

1. Soru:

Mütevatir hadisler ve İslam ümmetinin de icmasına dayanarak, ahir zamanda zuhur edip, yeryüzünü zulüm ve kötülükten temizleyerek adaletle dolduracağı bilinen Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm, Hicri Kameri 255’te dünyaya gelmiş olup, hâlen hayatta ve gaybette midir; yoksa ahir zamanda mı dünyaya gelecektir?

Cevap:

Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ın Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’ının yolunu izleyen Müslümanların tamamı ve Ehl-i Sünnet’ten bazı büyük alimler, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ın Ehl-i Beyt’inden On Birinci İmam, Hz. Hasan Askeri aleyhi’s-selâm’ın oğlu olduğuna[7] ve Hicri 255 -bir başka rivayete göre de 256- yılında Nergis Hatun’dan dünyaya geldiğine inanırlar. Değerli babasının Hicri 260’da şehadeti üzerine, İmamet makamına ulaştı. Babasının pâk naşına cenaze namazı kıldırdığında, dönemin iktidarı İmam’ın dünyaya geldiğini öğrenerek, onu ortadan kaldırabilmek için çeşitli girişimlerde bulundu. Ancak, Allah Teala, yeryüzünde kendisinin son hücceti olan Mehdi aleyhi’s-selâm’ı gaybete çekerek halkın gözünden uzaklaştırıp, canını korudu. Çünkü: “Müşrikler istemeseler de Allah nurunu tamam-layacaktır!..”

Bu hususta, Ehl-i Sünnet alimlerinden bir grubu da Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın ahir zamanda dünyaya geleceğini söylemişlerdir. Buna neden olarak da öne sürdükleri en önemli gerekçe şudur: Bunca süre zarfında bütün insanların gözünden saklanabilmeyi başarmak, bu güne değin (1162 yıl geçtiği halde) hâlâ onun yaşıyor olabileceğine ve böylesine  uzun bir hayat sürebileceğine inanmak, kabulü çok güç ve inanılması çok zor, olağanüstü bir olaydır.

Ne var ki, birinci gruptaki Müslüman araştırmacı ve tarihçiler, birtakım naslara dayanarak, bunun hiç de “imkansız” olmadığını belirtmekte ve şöyle demektedirler:

Evvela, birçok “olağanüstü” ve “inanılması pek güç” şeyler vardır ki, bütün Müslümanlar onlara iman etmektedirler; peygamberlerin mucizeleri … vs. gibi.

İkincisi, tarihî kaynaklarla da sabit olduğu üzere, tarihte uzun süre yaşamış başka insanlar da vardır.

Bunlardan biri olan Hz. Nuh aleyhi’s-selâm, Kur’an-ı Kerim’de de açıkça bildirildiği üzere sırf 950 yıl kavmine tebliğde bulunmuştur.[8] Yine bazı rivayetlerde Hz. Lokman’ın 3500 yıl yaşadığı kayıtlıdır.[9]

Kaldı ki, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın dünyaya gelmiş bulunduğu ve İmam Hasan Askeri’nin oğlu olduğuna dair de kesin belgeler mevcuttur. Bunlardan bazıları şöyledir:

a) Kur’an-ı Kerim ve Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ın sünnetinde, yeryüzünün bir lahza dahi hüccetsiz ve imamsız kalmayacağı, bunun imkansız olduğu açıkça belirtilmektedir. Nitekim ilk insan olan Hz. Adem aleyhi’s-selâm, Allah Teala’nın ilk peygamberi ve yeryüzündeki ilk hüccetiydi. Eğer Mehdi aleyhi’s-selâm hayatta değilse, Allah Teala’nın yeryüzündeki hücceti şuan kimdir?

b) Tarihi belgelerde de kaydedildiği üzere birçok güvenilir kişi, İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın dünyaya geldiğine ve İmam aleyhi’s-selâm’ı bizzat gördüklerine dair şehadette bulunmuşlardır.

c) Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm İmamlarının kıyamete değin Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in halifeleri oldukları ve bunların sonuncusunun Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm olduğuna dair Ehl-i Sünnet ve Şia rivayetlerinde mütevatir olan birçok hadis-i şerif kayıtlıdır. Bu hadislerden anlaşıldığına göre, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm dünyaya gelmiştir[10], Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm İmamlarının On birincisi İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm’ın oğlu olup, gaybete çekilecek ve gaybeti de uzayacaktır (bununla ilgili 91 hadis rivayet edilmiş),[11] sonra zuhur edecektir (657 hadisle sabittir), dünyayı adalet ve doğrulukla dolduracaktır (bu hususta da 132 hadis mevcuttur), İslam dini onun vasıtasıyla bütün dünyaya yayılacaktır (bu konuda da 47 hadis vardır).

Bu hadislerde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm, “Kaim-i Âl-i Muhammed sallâ’llâhu aleyhi ve alih” “el Kaimu’l-Muntazar”[12], “Hüccet” ve “Mehdi” gibi lakaplarla anılmıştır; ki, bu hadislerin senedi bizzat Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih ve onun Ehl-i Beyt’ine aleyhum’us-selâm ulaşmaktadır. Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih ile Ehl-i Beyt’inin mâsum oldukları da, yine Kur’an ve sünnetle sabittir.[13] Asr-ı saadetten bu yana, bu hususta yüzlerce kitap yazılmıştır. Bunlar arasında Ayetullah Safi’nin “Muntahabu’l-Eser” adlı eserinde, çeşitli İslam mezheplerinin kaynaklarında geçen birçok hadis ve rivayet bir araya getirilmiştir.

2. Soru:

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’nin şimdi yaklaşık 1163 yaşında olması gerekiyor. Bu rakam olağanüstü bir rakam değil midir? Esasen bu mümkün müdür?

Cevap:

Allah’ın birliğine inanan muvahhitler, Allah Teala’nın her şeye kadir olduğuna inanırlar. Bütün bu evren ve evrende geçerli olan nedensellik ilişkileri hep O’nun iradesiyle gerçekleşmiş ve “ol” demesiyle var olmuştur. Bu yüzden onun iradesi bütün tabii nedensellik ilişkilerden üstün ve bunlara egemendir. O’nun iradesiyle denizler çoşmakta, ateş yakmakta, bitkiler yeşermekte, insan yaşamakta ve gezegenler kendi yörüngelerinde seyretmektedir. Bütün bu evreni vareden Allah, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı da uzun süre yaşatmaya kadirdir. Oysa ki, Hz. Mehdi’nin uzun süre yaşaması nedensellik kanunların dışında bir şey değildir; sadece nadir ve adet üstü bir olgudur. Bu konunun daha bir açıklık kazanması için şu noktalara dikkat edelim:

a) Kur’an-ı Kerim’in de açıkça belirttiği üzere Hz. Nuh aleyhi’s-selâm’ın 950 yıl sırf tebliğde bulunup insanları Allah’ın dinine davet etmiş ve bazı tarihçilerin kayıtlarına göre 2500 yıl yaşamıştır. Akla ve mantığa aykırı hiçbir beyanı bulunmayan Kur’an-ı Kerim bu konuda açıkça şöyle buyuruyor:

“Andolsun, biz Nuh’u kendi kavmine -Peygamber olarak- gönderdik, o da içlerinde elli yılı eksik olmak üzere bin sene yaşadı; sonunda onlar zulmetmekte devam ederlerken tufan kendilerini yakalayıverdi.”[14]

Tevrat’ta da Hz. Nuh aleyhi’s-selâm’ın ömrü 950 yıl olarak geçer.[15]

b) Kur’an-ı Kerim Hz. İsa aleyhi’s-selâm hakkında şöyle buyurur:

“Ve “Biz, Allah’ın Resulü Meryem oğlu Mesih İsa’yı gerçekten öldürdük” demeleri yüzünden (onlara böyle bir ceza verdik). Oysa onu öldürmediler ve onu asmadılar, ama onlara onun benzeri gösterildi. Gerçekten onun hakkında anlaşmazlığa düşenler kesin bir şüphe içindedirler. Onların bir zanna uymaktan başka, buna ilişkin hiçbir bilgileri yoktur, onu kesin olarak öldürmediler. Hayır, Allah onu kendine yükseltti. Allah üstün ve güçlüdür, hüküm ve hikmet sahibidir.”[16]

Yukarıdaki ayetin de açıkça ortaya koyduğu üzere Hz. İsa ölmemiş, çarmaha, onun yerine onu ispiyonlayan adam gerilmiştir. Hz. İsa aleyhi’s-selâm ise Allah’ın bildiği bir şekilde hayatını sürdürmektedir ve şimdi yaklaşık 2000 yaşındadır. Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm zuhur edince, Hz. İsa aleyhi’s-selâm da ona uyarak arkasında namaz kılacaktır.[17]

c) Kehf suresinin 9-26. ayetlerinde Ashab-ı Kehf’in uzun bir ömür sürdürdüğü geçmektedir. Aynı mazmunu işleyen birçok hadis de vardır.

d) Ehl-i Sünnet ve Şia rivayetlerinde Hz. Hızır ve Hz. İlyas aleyhi’s-selâm’ın da hâlâ hayatta olduğu ve ahir zamanda, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın kıyamında onların da zuhur edip ortaya çıkacağı geçmektedir.

e) Buraya kadar anlattığımız evliya ve enbiyaya ilaveten, Ehl-i Sünnette geçen birçok rivayette de belirtildiği üzere, ömrü uzun olan bazı kafirler de vardır. Nitekim rivayete göre “Deccal”, Hz. Resulullah sallâ’ llâhu aleyhi ve alih döneminde yaşayan biriydi; Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih onu bazılarına göstererek ahir zamanda zuhur edip, fesat çıkaracağını ve sonunda İmam Mehdi aleyhi’s-selâm tarafından öldürüleceğini bildirmiştir.[18]

Ayrıca, tarih kitaplarında uzun ömür süren birçok insandan söz edil-mektedir. Bu hususta kitaplar yazılmış, ilmi incelemelerde bulunulmuştur. Merak edenler İbn-i Hatem Secistani’nin “el-Muammer’un- Ve’l-Vesaya” adlı eserine bakabilirler. Ayrıca bkz.: el-Asaru’l-Bakiye, Ebu Reyhan-i Biruni; Biharu’l-Envar, c.53, Allame Meclisi,

Me’sudi, Murucu’z-Zeheb adlı tanınmış eserinde uzun ömürleriyle tanınan şu isimleri kaydeder:

Hz. Adem: 930 yıl

Hz. İdris: 300 yıl

Hz. İbrahim: 195 yıl

Cemşid: 600 yıl

Hz. Şiys: 912 yıl

Hz. Lut: 732 yıl

Mutuşalih: 960 yıl

Hz. Nuh: 950 yıl (Tufan’dan önce tebliğ süresi).

Bütün bu rakamlardan da anlaşılacağı üzere, genelde bir insanın ömrünün 150 yılı aşkın olması olağanüstü karşılanabilse de uzun ömürlülük “imkansız” değildir.

Bütün bunlar bir tarafa, tıp ve biyoloji uzmanları, insan ömrü için aşılması imkansız belli bir rakam tayin edebilmiş değillerdir.

Üstat İbrahim Emini “Adalet Güneşi” adlı eserinin 175-230. sayfalarında Rusya, Fransa, İngiltere ve diğer tanınmış ülkelerin biyologlarının inceleme ve raporlarına dayanarak şu sonuçları açıklamaktadır:

1- İnsanın ömür ve hayatının, aşılması imkansız bir sınırı yoktur. Şimdiye değin hiçbir bilim adamı “insan ömrü en fazla şu kadar yıldır, bundan sonra yaşamak imkansızdır ve ölüm kesindir” diye, belli bir rakam ve yıl belirleyememiştir. Bilakis, Doğulu ve Batılı birçok bilim adamı, gelecekte insan ömrünün çok fazla uzatılabileceğini vurgulamaktadırlar.

2- Bitki, hayvan ve insan türleri arasında, diğer hemcinslerine oranla çok daha fazla yaşayabilen örnekler sık sık görülmektedir.

Bu istisnalar, ömrün belli bir limiti olmadığını gözler önüne serici niteliktedir.

İnsanların bugün yaş ortalamasının 100’ü aşmıyor oluşu, bu sınırın aşılmasının imkansız olduğunu göstermez. Keza 150, 170, 250 yıl gibi uzun yaşayabilmiş insanların varlığı, insan ömrünün aslında belli bir limitle sınırlandırılmadığını göstermektedir. Bu durumda bir insanın 200 yaşında olması nasıl mümkünse, 2000 yaşında olması da aynı şekilde mümkündür; bu yaşların her ikisi de “ortalama”nın üzerinde rakamlardır sadece.

3- Yaşlanma olayı, önlenmesi imkansız bir hadise değildir, bilakis, her hastalık gibi yaşlanma da, tedavisi mümkün bir hastalık ve engellenmesi mümkün bir arazdır. İnsanoğlu bugüne kadar nasıl yüzlerce hastalığın sebebini keşfederek gerekli tedavi yöntemlerini geliştirebilmişse, gelecekte yaşlanmanın nedenleri ve ihtiyarlığa sebep olan etkenleri de keşfederek yaşlanmayı önlemenin yolunu bulacaktır. Bugün birçok genetik uzmanı, gençlik iksirini keşfedebilmenin yoğun çabası içindedir.

Binaenaleyh, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın uzun bir ömür sürdürüyor olması, gerçekte hiç de imkansız bir şey değildir; bilakis bilim, gençlik enerjisini koruyarak, genç ve sağlıklı kalarak çok uzun bir ömür sürdürmenin pek âlâ “mümkün” olduğunu vurgulamaktadır bugün!

Eğer bu şahsın varlığı çok gerekliyse ve hiç yaşlanmadan uzun bir hayat sürdürme zarureti varsa her şeye kadir olan “Kadir-i Mutlak Allah Teala”, kâinatta var kıldığı çeşitli etkenleri elbette ki bu cihette tanzim edecek ve böylesine “mükemmel” bir bireyin hayatını sürdürmesini sağlayacaktır.

3. Soru:

Gaybet olayı ilahî sünnetlerden midir? Peygamberler ve veliler arasında geçmişte de benzeri yaşanmış mıdır ?

Cevap:

Kur’an, hadis ve tarihten elde edilen belgeler, gaybet olayının Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a mahsus bir olay olmadığını göstermektedir. Tarihte kısa veya uzun süreli başka gaybetler de vuku bulmuştur. Konumuzun sınırlarını aşmamak için bunlardan sadece birkaç örneğe[19] kısaca değinmekle yetiniyor, daha detaylı araştırmada bulunmak isteyenlere, ilgili eserlere müracaat etmelerini öneriyoruz:

1-Hadislerde “Hızır” Adıyla Geçen, Hz. Musa’ya Öğretmenlik ve Üstatlık Yapan Zat

Bu konuyla ilgili ayetlerden bazıları şöyle:

“Katımızdan kendisine bir rahmet verdiğimiz ve tarafımızdan kendisine bir ilim öğrettiğimiz kullarımızdan bir kulu buldular. Musa ona dedi ki: “Doğru yol -rüşt- olarak sana öğretilenden bana da öğretmen için sana tabi olabilir miyim?” Dedi ki: “Gerçek-ten sen, benimle birlikte olma sabrını göstermeye kesinlikle güç yetiremezsin. Özünü kavramaya kuşatıcı olamadığın sırrını bilemediğin şeylere nasıl sabredebilir, tahammül gösterebilirsin?”[20]

Çok kısa bir süre Hz. Musa aleyhi’s-selâm ile birlikte olan bu ilahî velinin çok ilginç bazı özellikleri vardır:

a) Bu ilahî veli insanlar arasında tanınmadan yaşamaktadır. Allah Teala bizzat tanıtmadıkça, kimse onunla tanışmamaktadır. Bu da veliliğin, ille de insanlar tarafından tanınma ve görülme gibi bir şartı olmadığını gösterir.

b) Bu ilahî veli, insanlarca tanınmamasına ve gözlerden ırak yaşamasına rağmen çağın olaylarına karşı asla lakayt ve etkisiz değildir; bilakis, Allah Teala tarafından kendisine lütfedilmiş olan velayet ve yetki sayesinde insanların mallarına ve canlarına müdahalede bulunabilmekte ve meseleleri gereğince çeki düzene koymaktadır. Hz. Hızır aleyhi’s-selâm’ın bu konumu ve sahip olduğu geniş yetkileri, onun deldiği gemi, öldürdüğü insan ve tamir ettiği yıkık duvar hadiselerinden kolayca anlayabilmek mümkündür.

c) Hz. Hızır aleyhi’s-selâm’ın sadece kendisi değil, eylem ve davranışları da normal insanlara görülmemektedir; aksi takdirde, mesela gemiyi delmesine izin vermezlerdi. Bu nedenle, insanlar onun davranışını ve yaptığı işi değil, yaptığı işin sonunu ve sonucunu görebiliyorlardı.

d) Daha da önemlisi, onun kılavuzluk ve hidayet rolüdür. Velayet makamına sahip olarak, görevlerini ifa etmektedir o; kimi zaman insanların malları ve canları üzerinde tasarrufta bulunmak suretiyle velayetinin etkilerini ortaya koymakta, kimi zaman da Hz. Musa aleyhi’s-selâm örneğinde olduğu gibi, bazı insanları eğitmek suretiyle bu ağır velayet vazifesini yerine getirmektedir.

Bu örnekte de açıkça ortaya konulduğu üzere, “çağın velisi” olan zat, yaşadığı çağın şartlarına göre gizli veya aşikâr olabilmektedir. Keza bir “veli”nin vazifesi olan “insanların idaresi” işi, açıkça yapılabildiği gibi, gizlice de yürütülebilmektedir. Başka bir deyişle, insanları idare ve hidayet edebilmesi için velinin ve imamın ille de insanlar tarafından tanınması ve görülmesi şart değildir. Yine bu örnekten anlaşılacağı üzere, Allah velisinin görevlerinden olan “insanların idare, yönlendirilme ve hidayet edilmesi işi”, kimi zaman “bireylerin eğitim ve hidayeti”, kimi zaman da “toplumun eğitimi” şeklinde tezahür edebilmektedir ki, “bi-reylerin eğitimi” sırasında Allah’ın velisinin bütün bireyler tarafından tanınması hiç de gerekmemektedir.

Gaybet döneminde Hz. İmam aleyhi’s-selâm’ın vazifesi de, tıpkı Hz. Musa aleyhi’s-selâm dönemindeki bu velinin vazifesi gibidir. İmam aleyhi’s-selâm insanlara görünmeksizin ve onlardan saklı olarak onların, din ve dünya işlerine müdahalede bulunabilmektedir. Liyakat ve sada-kat sahibi insanlarla irtibat kurmakta, önemli ve seçkin şahsiyetlerin eğitim ve yetiştirilmesiyle uğraşmaktadır.

2- İslam Peygamberinin (s.a.a) Gizli Daveti

Hz. Resul-i Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih, birey yetiştirmekle meşgul olduğu ilk dönemlerde ferdi sahada, “bize doğru hidayet edilirler” ayetine göre davranıyor ve bu ayet çerçevesinde çalışmalarını yürütüyordu. Bir süre bu yöntemle tebliğini sürdürmüş ve daha sonra “kavmine ve yakınlarına bildir” ayetinin nazil olmasıyla birlikte, toplulukların davetine başlamıştır.

Üstelik, tebliğe önce gizlilikle başlayan ve daha sonra çalışmalarını alenileştiren ilk tebliğci Hz. Resul-i Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih de değildir; esasen genel ilahî bir sünnet ve prensiptir bu. Allah Teala kimi zaman aleni tebliği, kimi zaman da yetenek sahibi bireylerin gizlice eğitilmesini emretmektedir.

Bu örneklerin her ikisi de Hz. Nuh aleyhi’s-selâm’ın hayatında müşa-hede edilebilir: “… onlara açıkça ilan ettim ve gizli yollarla da onlara tebliğde bulunma yoluna gittim …”[21]

Bu da “onları kendi emirlerimizle hidayete yönelten önderler kıldık”[22] ayetinin, peygamberler ve evliyanın sadece aleni tebliğde bulunmadıklarını, ilahî takdir gerektirdiğinde pek âlâ gizli tebliğle de vazifelerini ifa ettiklerini göstermektedir.

“Zamanın Velisi” de gizli ve saklı olabilir; nitekim onun çalışmaları ve eylemleri de gizlidir ve insanlar bunlardan bihaberdirler, ama o tebliğini gizlice yürütmekte, gizlice feyiz ve fayda ulaştırmaktadır.

3- Hz. Musa (a.s) Kırk Gün Gaybete Çekilmiş ve Kimseye Görülmemiştir

İmam ve ilahî kılavuzlukta bulunan bir velinin, tebliğ ve diğer çalışmalarını ille de, alenen ve “kesintisiz olarak toplumun içinde ve onlara görülerek” yapmak zorunda olmadığının bir diğer örneği de Hz. Musa aleyhi’s-selâm’ın gaybetidir.

 Kırk gün boyunca İsrailoğulları’nı Hz. Harun aleyhi’s-selâm’a bırakarak gaybete çekilen Hz. Musa aleyhi’s-selâm gaybette bulunduğu o dönemde de elbette ki Allah’ın peygamberi, kavminin imamı ve rehberi olma vasfını korumuştur.[23] Bu durumda, “gaybetteki bir Musa aleyhi’s-selâm’dan kavmine ne fayda gelebilir?” sorusu gündeme getirilemez, bu süre zarfında İmamet ve toplumun rehberlik yetkisinin kendisinden alınmış olduğu söylenemez. Çünkü Hz. Musa aleyhi’s-selâm, esasen bu vasıf ve kimliği ile Tur’a gitmiş ve ilahî vahiy alabilmek için sırra kadem basmıştır.

The post Gaybet İle İlgili Bazı Sorulara Cevap appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Muhsin Arslan

Kur’an-ı Kerim’in birçok ayetinde, yeryüzünde geniş çaplı bir ıslah hareketinin başlayacağı, Allah Teala’nın şeytanın hakimiyetine son verip, onu izleyenlerin iktidarını yıkacağı ve salih kullarını bütün yeryüzüne egemen kılıp, dünyanın yönetimini kendilerine vereceği açıkça bildirilmiştir.

Böylece salih kullar, İslam’ın kanun ve hükümlerini bütün boyutlarıyla eksiksiz olarak uygulayacak, insanoğlunun saadet ve mutluluğunu temin edip yaşamın ana hedefinin gerçekleşmesini sağlayacaklardır.

Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in sünnetini ihtiva eden muhtelif mezheplere ait kaynak eserlere müracaat edildiğinde, “Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in soyundan olan büyük bir zatın ahir zamanda zuhur edip ortaya çıkacağı, baştan başa zulüm ve kötülükle dolmuş bulunan dünyayı adalet ve iyilikle dolduracağına” dair pek çok sahih ve müte-vatir hadislerin rivayet edilmiş olduğu görülür.

Buna ilaveten, yine İslam alimleri tarafından kaleme alınmış olan yüzlerce eserde de Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in mutahhar soyundan gelen büyük bir insanın ahir zamanda zuhur edip ortaya çıkacağını ve o sırada zulümle dolmuş olan yeryüzüne adaleti hakim kılacağı kaydedilmiştir.

Bizzat Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’en ulaşan sahih ve mütevatir hadislerde onun nesebi ve hasebi, bütün vasıfları, hatta fiziki özellik ve nişaneleri bütün ayrıntılarıyla belirtilmiştir. Bunların en meşhurlarından biri Sünen-i Ebu Davud’da[1] yeralan Ebu Said-i Hudri’nin rivayetidir:

Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih şöyle buyurdular: “Mehdi bendendir. Açık alınlı, ince burunludur. Zulüm ve kötülükle dolan yeryüzünü ada-letle dolduracaktır.”

Bu hadisi tanınmış hadisçilerin tamamı rivayet etmiş ve sahih oldu-ğunda ittifak etmişlerdir. Şii Müslümanların kaynak kitapları da aynı hususta Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm imamlarının Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ten aktardığı sahih hadislerle doludur. Bunlarda işlenen ortak konu şudur: “O hayattadır, herkes gibi yemek yer, su içer, fakat insanlar onu görmezler, ama o insanları görür, insanların işlerini yoluna koyar, insanlarla Rableri arasında feyz vasıtasıdır o. Eğer o hayatta olmasaydı yeryüzü üzerindeki her şeyi yutuverirdi. Yerle gök, onun sayesinde bakidir.”

İmam Mehdi (a.s) ve Kur’an

Kur’an-ı Kerim ile aşina olan her araştırmacı, Kur’an’ın ilahî hüküm ve esaslarını açıklarken kendine özgü bir yöntem izlediğini, birtakım değişmez prensiplere dayandığını bilir. Bunlardan birkaçını aktarıyoruz.

1-  Bu kitap (Kur’an) belli konularda bir dizi bilgiler içeren salt ilmî ve kanunî bir eser olmayıp, başlı başına hidayet ve yol gösterici bir kitaptır.

2-  Bu kitap, Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in bütün zaman ve mekânlar için geçerli olan sürekli bir mucizesidir. Hangi çağda ve hangi düzeyde olursa olsunlar, bu kitap tüm insanlara hitap edici niteliktedir.

3-  Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ten ulaşan sahih hadisler ve sünnetinin ortaya koyduğu üzere Hz. Resul-i Ekrem sallâ’llâhu aleyhi ve alih, ilahî hikmetin gerektirdiği üzere insanların Kur’an’ı anlayabilme husu-sunda Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’a müracaat etmelerini istemiş ve bu hu-susta kimsenin kendisini müstağni görmesini caiz bulmamıştır. Bu nedenledir ki, Kur’an bazı dinî hükümleri genel çerçevesiyle belirt-mekle yetinmiş ve bunlarla ilgili teferruat ve gerekli açıklamaları Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih ve onun Ehl-i Beytine aleyhum’us-selâm bırakmak suretiyle ümmetin Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih ve onun Ehl-i Beytine aleyhum’us-selâm yönelmesini istemiştir. Zira böylece insanlar sapmayacak, şaşkınlık ve gaflet içinde bocalamaktan kurtulacaklardır.

Nitekim Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih şu hadisiyle mezkur gerçeği açıkça beyan etmişlerdir: “Benden sonra aranızda iki değerli ve ağır emanet bırakıyorum; biri Allah’ın kitabı, diğeri de benim soyum olan Ehl-i Beyt’im! Bu ikisine sarılırsanız asla sapmaz, yolunuzu şaşırmazsınız!”

Binaenaleyh, sahih İslamî akidelerin tamamının kökünü Kur’an-ı Kerim’de bulmak mümkündür. Şüphesiz, bu temel İslamî inançlardan biri de, Kur’an-ı Kerim’de birçok ayetde beyan edilmiş bulunan “Meh-deviyet” akidesi, yani Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a iman olayıdır.

Bu noktaları göz önünde bulundurarak şimdi Hz. İmam Mehdi aleyhi’s-selâm ve ashabıyla ilgili bazı ayetleri, Hz. Resulullah ve Ehl-i Beyt İmamlarından gelen tefsirleriyle birlikte zikrediyoruz:

1- “Müşrikler istemese de dini (İslam’ı) bütün dinlere üstün kılmak için Peygamberini hidayet ve hak dinle gönderen O’dur.”[2]

Şeyh Saduk, Ebu Basir’den şu hadisi rivayet eder:

Hz. İmam Sadık aleyhi’s-selâm bu ayetle ilgili olarak şöyle buyurmuşlardır: “Allah’a andolsun ki, bu ayette zikredilen vaad henüz gerçekleşmiş değildir; Kaim aleyhi’s-selâm zuhur edinceye kadar da bu gerçekleşmeyecektir. Kaim aleyhi’s-selâm zuhur ettiğinde onun kıyam ve zuhurundan rahatsızlık duymayacak olan tek bir kâfir ve müşrik kalmayacaktır. Kâfir veya müşrik olan bir kimse, taşın içine de girecek olsa, o taş dile gelecek ve “Ey mü’min! İçimde bir kâfir var, beni kır ve onu öldür!” diyecektir.”[3]

2- “Müşrikler istemese de dini (İslam’ı) bütün dinlere üstün kılmak için Peygamberini hidayet ve hak dinle gönderen O’dur.”[4]

Büyük Şafii alimlerinden Allame Ebu Abdullah Muhammed bin Yusuf Genci “el-Beyan fi-Ahbari Sahib-iz Zaman” adlı kitabının 103. sayfasında şöyle yazıyor: “Said bin Cubeyr, bu ayetten Fatımat-üz Zehra selâm’ullahi aleyha’nın neslinden olan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın kastedildiğini söylemiştir.”[5]

Yine diğer bir Ehl-i Sünnet alimi de bu ayeti tefsir ederken şöyle demiştir:

“Mehdi aleyhi’s-selâm zuhur edince bütün yeryüzünde yaşayanlar ya İslam dinine girecek, ya da cizye vermeyi kabul edecekler.”[6]

3- “Ey İman edenler! İçinizden kim dinden dönerse, Allah (onun yerine), kendisinin onları sevdiği, onların da kendisini sevdiği, mü’minlere karşı alçakgönüllü, kâfirlere karşıysa güçlü ve onurlu, Allah’ın yolunda cihad eden ve kınayıcının kınamasından korkmayan bir topluluk getirir…”[7]

İbn-i Ebi Zeyneb-i Nu’mani olarak tanınan Muhammed bin İbrahim “Gaybet” adlı eserinde Süleyman bin Harun İcli’den şu hadisi rivayet eder:

İmam Sadık aleyhi’s-selâm bu ayetle ilgili olarak şöyle buyurdular: “Şüphesiz, Hz. Mehdi’nin bunu yapacak olan yardımcıları vardır; bütün insanlar ortadan kalkmış olsa bile, Allah Teala onun yardımcılarını getirecektir. Bu ayette sözü edilen topluluk işte onlardır.”

4- “….ve şüphesiz o (Hz. Mehdi’nin kıyamı) kıyametin yaklaştığını bildirir.”[8]

Allame Hamzavi “Meşarik-ul Envar fi-Fevzi Ehl-il İtibar” adlı kitabında şöyle yazıyor:

“Mukatil bin Süleyman ve tefsir hususunda ona tabi olan bir grup tefsir yazarları, bu ayetten ahir zamanda zuhur edecek olan Mehdi aleyhi’s-selâm’ın kastedildiği inancındadırlar.”

Yine Ehl-i Sünnet’in geçmiş ve günümüz ulemasından kalabalık bir grup, bu ayet-i kerimenin Hz. İmam Mehdi aleyhi's-selâm hakkında olduğunu belirtmişlerdir. Bu cümleden aşağıda adı geçenleri sayabiliriz.

Kadı Beyzavi (H. 585-691) “Envar-üt Tenzil” adlı kitabında, Şafiî mezhebinden olan Ali bin Burhan-ı Halebi “Siret-ül Halebiyye” adlı kitabının birinci cildinin 226. sayfasında (Mısır bas.), Muhammed b. Ali Sabban “İs’af-ür Rağibin” adlı kitabının 156. sayfasında ve İbn-i Hacer “es-Savaik-ul Muhrika” adlı kitabının 96. sayfasında bu ayetin Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’a işaret ettiğini belirtmişlerdir. Yine, Zimahşeri “el-Keşşaf” adlı tefsirinde ve “Ruh-ul Beyan” tefsirinin yazarı, mezkur tefsirinde bu ayeti tefsir ederken Hz. İsa aleyhi’s-selâm’ın, İmam’ın (Hz. Mehdi’nin) arkasında namaz kılacağını belirtmişlerdir. Alusi “Ruh-ul Meani” adlı tefsirinin 25. cildinin 95. sayfasında bu ayeti tefsir ederken şöyle diyor: “Meşhur görüşe göre, İsa aleyhi’s-selâm Şam şehrinde halk sabah namazını kılmak isterken inecektir. Bu arada İmam Mehdi aleyhi's-selâm geri çekilecek, fakat İsa aleyhi’s-selâm onu öne geçirip arkasında namaz kılacaktır ve, senin için kamet getirilmiştir, diyecektir.”

5- “….onlar için dünyada aşağılanma ve zillet vardır…”[9]

Hafız Muhammed bin Cerir-i Taberi “Cami-ül Beyan” adlı tefsirinin 1. cildinin 501. sayfasında bu ayetin tefsiri ile ilgili olarak aşağıdaki hadisi nakletmiştir:

“Onların (Mesihilerin) aşağılanma ve zilleti, Mehdi aleyhi’s-selâm’ın zuhur ettiği zaman olacaktır. O, Konstantiniye’yi fethedecek ve onları katledecektir. İşte onların dünyadaki aşağılanma ve zilleti budur.”[10]

6- “…Göklerde ve yerde ne varsa, isteyerek ve istemeyerek O’ na teslim olmuştur.”[11]

Ayyaşi, kendi senediyle Rifaa bin Musa’dan şöyle aktarır: İmam Sadık aleyhi’s-selâm bu ayete istinad ederek şöyle buyurdular: “Hz. Kaim aleyhi’s-selâm kıyam ve zuhur ettiğinde, “La ilahe illellah, Muhammed’un Resulullah” sesinin yükselmediği bir tek belde kalmayacaktır.”[12]

Ayyaşi, yine kendi senediyle İbn-i Bükeyr’den şöyle aktarır: Allah Teala’nın, “Göklerde ve yeryüzünde ne varsa, istese de istemese de O’ na teslim olmuştur.” buyruğu hakkında İmam Musa Kâzım aleyhi’s-selâm’ dan sorduğumda şöyle buyurdular: “Bu ayet Hz. Mehdi aleyhi's-selâm hakkında nazil olmuştur. Kıyam ettiğinde tüm yeryüzündeki Yahudiler, Hıristiyanlar, sabiiler, zındıklar, mürtetler ve kâfirlere İslam’ı sunacak-tır. Kendi rızasıyla Müslüman olanları namaz, zekat gibi bir Müslümana farz olan amelleri işlemeye mükellef kılacaktır; İslam’ı kabul etmeyenleriyse katledecektir. Artık yeryüzünde “Allah birdir!” demeyen kimse kalmayacaktır.”[13]

Hanefi mezhebi ulemasından olan Hace Kelan Kunduzi “Yenabi-ül Meveddet” adlı kitabının 421. sayfasında şöyle yazıyor:

“Rifaa bin Musa, mezkur ayetle ilgili olarak, Hz. İmam Sadık aleyhi’s-selâm’ın şöyle buyurduğunu rivayet eder: “Hz. Kaim Mehdi aleyhi's-selâm’ ın kıyam ettiği zamanda yeryüzünde Allah’ın birliğine (La ilahe illellah) ve Hz. Resulullah’ın O’nun Peygamberi olduğuna (Muhammed’un Resulullah) şehadet getirme sesinin yükselmediği hiç bir bölge kalmayacaktır.”[14]

7- “Ey İman edenler! Allah’a, Peygambere ve sizden olan emir sahiplerine itaat edin…”[15]

Cabir bin Abdullah Ensari şöyle der: “Allah (c.c) Hz. Peygamber Sallâ’llâhu Aleyhi Ve Alih’e, “Ey İman edenler! Allah’a, Peygamber’e ve sizden olan emir sahiplerine itaat edin” ayetini nazil buyurduğunda: “Ya Resulullah, Allah’ı ve Resulünü tanıyoruz, itaatinin sana itaat demek olduğu o emir sahipleri kimlerdir peki?” diye sordum. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih: “Onlar benim halifelerim, benden sonra Müslü-manların İmamlarıdırlar ey Cabir!” buyurarak şöyle eklediler: “Onların ilki Ali bin Ebu Talib’dir, sonra Hasan ile Hüseyin, ardından da Ali bin Hüseyin ve Tevrat’ta “Bâkır” adıyla tanınan Muhammed bin Ali gelir. Sen de onu göreceksin ey Cabir; onu gördüğün zaman kendisine benim selamımı ilet. Onu, Cafer bin Muhammed Sadık izler; ondan sonra da Musa bin Cafer, Ali bin Musa, Muhammed bin Ali, Ali bin Muham-med, Hasan bin Ali gelir ve onu da adı ve künyesi benim adım ve kün-yem olan, Allah’ın yeryüzündeki hücceti ve kulları arasında bıraktığı Bakıyyetullah’ı Hasan bin Ali’nin oğlu izler. Allah Teala onun eliyle yeryüzünün doğularını ve batılarını fethedecektir. O, dostları ve Şiile-rinden gizlenip gaybete çekilecektir. Onun gaybette bulunduğu dönem-de, kalbi Allah Teala tarafından iman için denenip sınanmış (ve bu sınavı yüz akıyla verebilmiş) olan kimseden başkası onun imametine olan inancını sürdüremeyecektir.”

Cabir hadisin devamını şöyle anlatır: “Ya Resulullah! Şiileri ve dost-ları onun gaybette bulunduğu dönemde kendisinden faydalanabilecekler mi?” diye sordum. Resulullah buyurdular ki: “Beni peygamberlikle görevlendirene yemin olsun ki, evet; güneş bulutun ardında kalınca onun ışığından faydalanıldığı gibi, gaybet çağında da insanlar onun velayetinden faydalanacak ve onun ışığıyla aydınlanacaklardır. Ey Cabir, bu, Allah’ın gizli sırlarından ve saklı ilimlerindendir, ehli olmayandan bu sırrı gizle!”[16]

8- “….ve biz yeryüzünde zayıf kılınanlara lütufta bulunmak, onları önderler ve mirasçılar kılmak istiyoruz…”[17]

İbn-i Ebi-l Hadid bu ayetle ilgili şöyle diyor:

“Bizim büyükler, bu ayetin, bütün ülkeleri fethedecek bir İmamın zuhur edeceğinin vaadi olduğu görüşündedirler.”[18]

9- “Ve bunu (imameti) insanlar Allah’a dönsün diye onun (Hz. İbrahim’in) ardında (soyunda) kalıcı bir kelime olarak kılıp bıraktı.”[19]

Ebu Hureyre’den şöyle nakledilir: Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’e “Ve bunu onun soyunda kalıcı bir kelime kıldı” ayeti hakında sordum, şöyle buyurdular: “Allah Teala İmamları Hüseyn’in soyunda bırakmıştır. İmamlardan dokuzu onun soyundan gelecektir; bu ümmetin Mehdi’si de işte bunların arasındadır. Bütün hayatı Kabe’nin rüknüyle Makam-ı İbrahim arasında geçen biri dahi benim soyuma kin duyuyor olarak Allah Teala’nın huzuruna çıkarsa (ölürse), ateşe atılacaktır.”[20]

Sabit-i Sumali’den şöyle nakledilir: İmam Zeynelabidin aleyhi’s-selâm şöyle buyurdular: “Allah’ın kitabında kan bağıyla akraba olanlar yekdiğerlerine nispetle evladırlar” ayeti bizim hakkımızda nazil olmuştur. Aynı şekilde “ Ve bunu (imameti) insanlar Allah’a dönsünler diye onun (Hz. İbrahim’in) ardında (soyunda) kalıcı bir kelime olarak kılıp bıraktı” ayeti de bizim hakkımızda inmiştir. Bu ayette geçen imamet, kıyamet gününe kadar Hz. Hüseyn’in aleyhi’s-selâm soyundadır ve bunlardan biri olan gaybettekinin (Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm) iki gaybeti olacaktır ki, biri diğerinden daha uzun sürecektir. Birincisi kısa süreli olacak; diğeri ise o kadar uzayacaktır ki, buna inananların çoğu bu inançlarından döneceklerdir; yakini güçlü ve bilgisi doğru olan, kalbinde bizim rızamızdan başka hiçbir şey hissetmeyen ve biz Ehl-i Beyt’e tam bir teslimiyetle teslim olanlardan başka, imamete inanan kimse kalmayacaktır.”[21]

10- “… Açık ve gizli nimetlerini size tamamlamıştır…”[22]

Şeyh Saduk, Ebu Ahmed Muhammed bin Ezdi’den nakleder: Efendim İmam Musa bin Cafer aleyhi’s-selâm’a: “… açık ve gizli nimetlerini size tamamladı …” ayetinin açıklamasını sordum, şöyle buyurdular: “Zahir ve açık nimet, zahirde olan ve açıkça görebildiğiniz imamdır, gizli nimet de gaybetteki imamdır.” Bunun üzerine kendisine: “İmamlar arasında gaybete çekilecek olanı var mıdır” diye sordum. “Evet,” buyurdular, “kendisi gaybette kalacak ve insanların gözünden gizlenecektir, ama mü’minlerin kalplerinde sürekli anılacaktır, o bizim (Ehl-i Beyt İmamlarının) on ikincimizdir. Allah Teala bütün zorlukları ona kolaylaştıracaktır, yeryüzünün hazinelerini ona aşikar edecektir, her çeşit uzaklığı ona yakın kılacaktır, zorba ve zalim olan herkesi onun eliyle yok edecektir, onun elleriyle, tuğyan eden her şeytanı helak edecektir. Cariyelerin en iyisinin oğludur o, dünyaya gelişi gizlice olacaktır, Allah Te-ala onu aşikâr edinceye kadar adını anmak insanlara helal olmayacaktır, (zuhur edince) zulüm ve kötülükle dolmuş bulunan yeryüzünü, adalet ve doğrulukla dolduracaktır.”

11- “Onlar ki, eğer onlara yeryüzünde egemenlik verirsek namazı dosdoğru kılarlar, zekat verirler, marufu emreder ve mün-kerden sakındırırlar. İşlerin sonu Allah’a aittir.”[23]

Ebu’l Carud, Hz. İmam Muhammed Bâkır aleyhi’s-selâm’ın şöyle buyurduğunu söyler: “Bu ayet Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm ve ashabı hakkında nazil olmuştur. Allah Teala onları yerin doğu ve batısına egemen kılacak, onların eliyle dini aşikâr edecektir. O, zuhur edince, artık zulüm ve sapıklıktan eser kalmayacaktır.”[24]

Bu hadis ayrı bir nakilde Hz. İmam Muhammed Bâkır aleyhi’s-selâm’ dan şöyle nakledilmiştir: “Bu ayet İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’a kadar olan Âl-i Muhammed sallâ’llâhu aleyhi ve alih hakkında nazil olmuştur. Allah Teala İmam Mehdi aleyhi’s-selâm ve ashabını yerin doğu ve batısına ege-men kılacaktır; dini kâmil edip onun eliyle batılı, bid’atleri ve yanlışlık-ları giderecektir. Nitekim daha önce cahiller hakkı yok etmişlerdi. O zuhur edince, artık zulümden eser kalmaz. Onun yaranı marufu ve iyi-liği emreder ve münkerlerden nehyederler.”[25]

12- “….de ki, hak geldi ve batıl zail olup gitti….”[26]

Bu ayet hususunda Hz. İmam Muhammed Bâkır aleyhi’s-selâm şöyle buyurmuşlardır:

“Kıyam edecek Mehdi aleyhi’s-selâm zuhur ettiği zaman batıl devleti yok olup gidecektir.”[27]

13- “Bilin ki, şüphesiz Allah yeri öldükten sonra diriltir; biz, akledesiniz diye sizlere ayetleri açıkladık.”[28]

İbn-i Abbas bu ayetin terfsirinde şöyle demiştir: “Yani, Allah Teala yeri öldükten sonra Âl-i Muhammed’in kıyam edecek olanı ile ıslah edecektir.”

Selam bin Müstenir de, İmam Muhammed Bakır aleyhi’s-selâm’dan bu konuda şu hadisi rivayet etmiştir: “Allah Teala kıyam edecek Mehdi’ nin eliyle yeri diriltecektir. O, adalet üzere halkı yönetecektir. Böylece yeryüzü zulümlerle öldükten sonra, adaletle tekrar dirilecektir.”[29]

14- “De ki: Haber verin, eğer suyunuz yere batacak olursa, bu durumda kim size bir akar su kaynağı getirebilir.”[30]

Bu ayetle ilgili olarak Hz. Resulullah Ammar-i Yasir’e şöyle buyurmuştur:

“Ey Ammar, Allah Hüseyin aleyhi’s-selâm’ın neslinden dokuz İmam getireceğini ahdetmiştir. Onun dokuzuncu çocuğu gaybete çekilecektir. İşte Allah’ın buyruğu budur.” Sonra da anılan ayeti okudu. “Onun uzun bir gaybeti olacaktır ki, birtakım insanlar bu dönemde imanlarını kaybedecek, diğer bir grubu ise imanlarını koruyacaklardır. O, ahir zamanda çıkıp yeryüzünü adaletle dolduracaktır. O, Allah’ın kelamının tevili (yorumu) için savaşacak, nitekim ben Allah’ın kelamının tenzili (nazil oluşu) için savaştım. Ey Ammar, o benim ismimi taşıyacak ve halkın bana en çok benzeyeni olacaktır.”[31]

Ebu Basir diyor ki: Hz. İmam Muhammed Bâkır aleyhi’s-selâm bu ayetle ilgili olarak şöyle buyurdular: “Bu ayet, Mehdi hakkında nazil olmuştur; Allah Teala şöyle buyuruyor: Eğer imamınız gaybete çekilir ve onun nerede olduğunu bilmezseniz, o zaman kim, size göğün ve yerin haberini getiren ve Allah’ın helal ve haramını açıklayan aşikâr bir imam getirir.” Sonra da: “Henüz bu ayetin tevili gelmemiştir, kesinlikle gelecektir.” dedi.[32]

15- “Allah içinizden iman edip salih amellerde bulunanlara vaad etmiştir ki; şüphesiz onlardan öncekileri nasıl güç ve iktidar sahibi kıldıysa, onları da yeryüzünde güç ve iktidar sahibi kılacak, kendileri için seçip beğendiği dinlerini kendilerine yerleşik kılıp sağlamlaştıracak ve onları korkularından sonra güvenliğe çevirecektir…”[33]

Ebu Basir, Hz. İmam Sadık aleyhi’s-selâm’ın bu ayetle ilgili olarak şöyle buyurduğunu nakleder: “Bu ayette İmam Mehdi ve ashabı kastedilmiştir.”[34]

Büyük Şia ulema ve tefsir yazarlarından olan Merhum Şeyh Ebu Ali Fazl bin Hasan Tabersi, ünlü Mecma-ul Beyan adlı tefsirinde bu ayeti tefsir ederken Mikdad bin Esved’den şu hadisi aktarır: Resulullah şöyle buyurdu: “Yeryüzünde hiçbir çadır veya ev kalmaz, illa ki Allah izzetle veya zilletle İslam kelimesini (Kelime-i Şehadeti) ona sokar.”[35]

Yine aynı tefsirde şöyle geçer:

“İbn-i Abbas, Mücahid ve Ehl-i Beyt’ten gelen rivayatlerde bu ayetin Âl-i Muhammed’in Mehdi’si hakkında nazil olduğu belirtilmiştir. Ayyaşi, kendi senediyle Hz. İmam Ali bin Hüseyin -Zey-nelabidin- aleyhi’s-selâm’ın bu ayeti okuyup şöyle buyurduğunu nakleder:

“Allah’a andolsun ki, onlar biz Ehl-i Beyt’in Şiileridir. Allah onlara bu imkanı bizden olan biri eliyle -ki o bu ümmetin vaad edilen Mehdi’ sidir- sağlayacaktır. İşte onun hakkında Resulullah da şöyle buyurmuş-tur: “Eğer dünyanın ömründen yalnızca bir gün kalmış olsa bile, Allah, o günü benim itretimden birinin hakimiyete kavuşmasi için uzatacaktır. Onun ismi benim ismim olacak, yeryüzünü zulüm ve haksızlıkla doldu-ğu gibi adalet ve eşitlikle dolduracaktır.” Bunun benzeri rivayetler, Hz. İmam Muhammed Bâkır ve İmam Cafer Sadık aleyhi’s-selâm’dan da riva-yet edilmiştir.”[36]

16- “Andolsun, Kitap ehlinden, ölmeden önce ona (Hz. İsa’ya) inanmayacak kimse yoktur. Kıyamet günü o da onların aleyhine şahid olacaktır.”[37]

Ali bin İbrahim, Şehr bin Havşeb’den şu hadisi rivayet eder:

“Haccac bana (Şehr bin Havşeb’e) “Ey Şehr”, “Kur’an’da anlaya-madığım bir ayet var” dedi. Hangi ayet olduğunu sorduğumda Nisa su-resinin 159. ayeti (yukarıdaki ayet) olduğunu söyledi ve: “Vallahi ben, Yahudiler ve Hıristiyanların kellelerini vurduruyorum ve bu sırada on-lara dikkatle bakıyorum, ama onların dudaklarının kıpırdadığını (Hz. İsa’ya iman ettiklerini) görmüyorum! Bu nasıl iştir ?!” dedi. Ben “Allah Teala sizi ıslah etsin, o ayet sizin tevil ettiğiniz şekilde değildir” dedim. Nasıl olduğunu sorması üzerine, şöyle açıkladım: “Hz. İsa aleyhi’s-selâm kıyametten önce dünyaya inecektir. Böylece Yahudi ve Nasranilerden, ölmeden önce[38] ona inanmayan kimse kalmayacaktır. Hz. İsa aleyhi’s-selâm Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın arkasında namaz kılacaktır. Haccac: “Neler söylüyorsun sen?! Bunu nereden biliyorsun ki?!” diye sorunca; “Bu hadistir.” dedim, “Ben bu hadisi Muhammed bin Ali bin Hüseyin bin Ali bin Ebu Talib’den duydum!” Bunun üzerine: “Vallahi tam kaynağından duymuşsun!” dedi.[39]

17- “Andolsun biz Zikir’den (bütün sevamî kitaplar veya Tevrat) sonra Zebur’da da “Hiç şüphesiz, salih kullarım yeryüzüne mirasçı olacaklardır” diye yazdık.”[40]

Mecma’ul Beyan tefsirinde bu ayetle ilgili olarak şöyle geçer:

“İmam Muhammed Bâkır aleyhi’s-selâm şöyle buyurdular: “Bunlar, ahir zamanda zuhur edecek olan Mehdi aleyhi's-selâm’ın ashaplarıdır.”[41] Mec-ma-ul Beyan tefsirinin yazarı sonra şöyle devam ediyor: “Şia ve Ehl-i Sünnet’in Hz. Resulullah’tan naklettikleri: “Eğer dünyanın ömründen bir gün kalsa bile, Allah onu, benim Ehl-i Beyt’imden salih bir kişiyi göndererek, yeryüzünü zulüm ve haksızlıkla dolduğu gibi adalet ve eşitlikle doldurmak üzere uzatır.” şeklindeki hadisler de buna delalet et-mektedir.”[42]

Tefsir-ul Kummi ve Tefsir-i Ali bin İbrahim’de de, bu ayette sözü geçen yeryüzüne mirasçı olacak olan salih kullardan, Hz. İmam Mehdi aleyhi's-selâm ve ashabının kastedilmiş olduğu rivayet edilmiştir.[43]

The post Kur’an’da Hz. Mehdİ (a.s) appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Muhammed Tahir

Ehl-i Beyt mektebine göre, Mehdilik inancı ahir zamanda dünyaya gelmesi beklenen belirsiz bir kurtarıcıya inanmak değildir. Bu mektebe göre Mehdi aleyhi’s-selâm babası, annesi, doğum yeri ve birçok diğer ala-metleriyle tanınan, şu anda hayatta olan ve yeryüzünün İmamı olup ancak İlahi hikmet gereği gizli bulunan belli bir şahıstır. Şia, Hz. Adem  aleyhi’s-selâm’dan ta kıyamete kadar yeryüzünün, asla Allah’ın hücceti olan mâsum bir önderden yoksun kalmadığına ve kalmayacağına inanmaktadır.[1]

Şia mektebi, son peygamber olan Hz. Muhammed Mustafa sallâ’llâhu    aleyhi ve alih’ten sonra on iki mâsum İmamın geldiğine ve bunların sonun-cusunun ise on ikinci İmam olan Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm olduğuna ve bu İmamın İlahi vaatlerin gerçekleşmesi, dinin yeryüzüne tamamen hakim olması, hakkın batıldan tamamen ayrılması ve şartların elverişli hale gelmesi için uzun bir süre gözlerden saklı kalarak, İmamet görevini yürüteceğini ve sonunda zuhur edip tüm dünyada adaleti hakim kılacağına inanmaktadır.

Şia’ya Göre Hz. Mehdi Kimdir?

Ehl-i Beyt mektebine göre ismi Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in ismi, künyesi de Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in künyesi olan Hz. Mehdi, Hz. Ali ve Hz. Fatıma selâm’ullahi aleyhima’nın soyundan gelmektedir ve Hz. Hüseyin aleyhi’s-selâm’ın oğlu Hz. Ali ZeynülAbidin aleyhi’s-selâm’ın oğlu Hz. Muhammed Bâkır aleyhi’s-selâm’ın oğlu Hz. Cafer Sadık aleyhi’s-selâm’ın oğlu Hz. Musa Kazım aleyhi’s-selâm’ın oğlu Hz. Ali Rıza aleyhi’s-selâm’ın oğlu Hz. Muhammed Taki aleyhi’s-selâm’ın oğlu Hz. Ali Naki aleyhi’s-selâm’ın oğlu Hz. Hasan Askeri aleyhi’s-selâm’ın oğludur. Yani Hz. Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in onuncu, Hz. Ali ve Hz. Fatıma’nın ise Hz. Hüseyin aleyhi’s-selâm’dan olan dokuzuncu torunudur.

Doğum Tarihi

Merhum Şeyh Mufid (Ö: 413 h) “el İrşad” adlı kitabında şöyle der :

“Hasan Askeri’den sonra ki İmam, onun oğludur. Onun ismi Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’ın ismi ve künyesi de Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in künyesidir. Babasının ondan başka gizli veya aşikâr bir oğlu olmamıştır. Önceden de açıkladığımız gibi düşmanlardan gizli bir şekilde onu kendisine halife kılmıştır.

Hicri 255. yılın Şaban ayının 15’inde dünyaya gelmiştir. Annesi cariyedir ve Nergis diye tanınır. Babası vefat ettiğinde beş yaşında idi; Allah ona hikmeti, Kur’an ilmini vermiş ve onu alemlere bir nişane kılmıştır. Hz. Yahya’ya çocuklukta hikmeti verdiği gibi ona da çocuklukta hikmet vermiştir. Hz. İsa’yı beşikte peygamber kıldığı gibi onu da çocukluk döneminde İmam kılmıştır.”

İbn-i Hallekan da “Vefayat-ul A’yan”da şöyle yazar:

“Hz. Mehdi’nin doğumu cuma günü, Şaban ayının on beşinci gecesinde Hicri 255 yılında vuku bulmuştur. Babası vefat ettiğinde beş yaşında idi. Annesinin adı Hamt idi; bazıları ise annesinin isminin Nergis olduğunu söylemişlerdir.”

Muhammed b. Ahmed el-Maliki İbn-i Sabbağ, “Fusul-ül Muhimme” adlı kitabının on ikinci faslında şöyle der:

“Ebu-l Kasım Muhammed el-Huccet b. Hasan el-Halis hicretin 255. yılının Şaban ayının on beşinci günü Surre Men Rea (Samerra) şehrinde dünyaya gelmiştir.”

Doğum Yeri

İşaret edildiği gibi Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm Hicri Kameri 255 yılında Bağdat’ın 175 kilometre kuzey batısına düşen “Samerra” şehrinde dünyaya gelmiştir. Bu şehir “Mu’cem-ul Buldan” kitabının yazarı Himevi’nin yazdığına göre Abbasi Halifelerinden Mu’tesim tarafından devlet adamları ve özellikle askerlerin aileleriyle bir arada yaşamaları için Hicri 220’de bir askeri lojman olarak inşa edilmiştir.”[2]

İmam Hasan Askeri ve babası İmam Ali Naki aleyhi’s-selam’ın Askeri lakabıyla anılmalarının sebebi de bu şehirde yaşadıkları mahallenin Askeri bölge olması ve Asker mahallesi diye tanınmış olmasıydı.

Hz. Mehdi (a.s) Nasıl Dünyaya Geldi?

Çeşitli muteber nakillere göre Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm dünyaya gelirken doğumundan, babası Hasan Askeri aleyhi’s-selâm takva, iffet ve paklık örneği olan annesi Nergis Hatun ve ilim, takva ve iffet örneği olan İmam Hasan Askeri’nin halası Hakime Hatun’dan başka kimsenin haberi olmamıştır.

Merhum Şeyh Saduk, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın dünyaya gelişini şöyle anlatır:

“İmam Muhammed Taki aleyhi’s-selâm’ın kızı ve İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm’ın halası olan Hakime Hatun diyor ki: “…Ben kardeşim İmam Ali Naki aleyhi’s-selâm’ın ziyaretine gittiğim gibi onun vefatından sonra da oğlu İmam Hasan Askeri’nin ziyaretine gidiyordum.

Bir gün onların yanına gittim. Gün batıncaya kadar İmam’ın yanında oturdum, akşam olunca, cariyeye seslenerek: “Benim elbiselerimi getir de ben gideyim” dedim.

İmam Hasan Askeri: “Halacığım! bu gece bizimle kal.” dedi. “Çünkü bu gece Şaban ayının yarısının gecesidir. Bu gecede Allah’ın katında değerli ve O’nun hücceti olan bir çocuk dünyaya gelecektir. Yeri öldükten sonra diriltecek olan odur.” “O çocuk kimden olacak?” diye sordum; “O, Nergis’ten olacak” diye cevap verdi.

“Ey benim efendim, dedim, ben Nergis’te gebelik belirtisi göremiyorum.”

O Tekrar, “Nergis’ten olacak, diğerinden değil” dedi.

Yatsı namazını bitirdikten sonra iftar ettim, sonra yerime çekildim, ama sürekli olarak Nergis’in durumunu gözetliyordum.

Gece yarısı olduğunda namaz için kalktım. Namazımı bitirip Nergis’e baktığımda uykuda olduğunu ve hiç kıpırdamadan yattığını gördüm.”

Kıssanın devamı Musa b. Muahmmed’in nakline göre şöyledir: Hakime Hatun diyor ki: “Oturup namazdan sonraki zikir ve duaları okuduktan sonra birazcık uyumuşum; birden kaygıyla yerimden kalktım. Gördüm ki Nergis Hatun uyumuş. Biraz sonra o da kalktı ve gece namazı kıldı ve tekrar uyudu.”

Hakime Hatun şöyle devam ediyor: “Fecrin doğup doğmadığına bakmak için dışarı çıktım. Gördüm ki birinci fecir doğmuş; ancak Nergis Hatun hâlâ uyuyordu. Bu durum kalbimde şüphe uyandırmaya başladı. Tam o sırada Hz. İmam Hasan Askeri bulunduğu yerden seslenerek: “Halacığım! Acele etme, çocuğun doğumu yaklaşmıştır.” dedi.

Ben oturup Elif Lâm Mîm, Secde ve Yasin surelerini okumaya başladım. O sırada Nergis Hatun’un birden dehşet içerisinde yerinden kalktığını gördüm; onun yanına koştum, onu kendime yasladım. “Allah’ın yardımıyla! Ne oldu, bir şey mi hissediyorsun?” dedim. “Evet, halacığım” dedi.

“Kendini toparlamaya çalış, bu, sana vaadedilen şeydir işte” dedim.

Bu halde ben ve Nergis Hatun uyuklama gibi bir hal geçirdik. Kendime gelir gelmez yeni dünyaya gelen bebeği düşündüm. Nergis’in üze-rindeki elbiseyi kaldırdım, secde halinde yere kapanmış olan yeni bebeği kucağıma aldığımda onun tertemiz olarak dünyaya geldiğini gördüm. Öylece onu babasına götürdüm.”

Mes’udi’nin nakline göre İmam Hasan Askeri çocuğu sol elinin üzerinde oturttu ve sağ eliyle de arkasından tutarak “Konuş” dedi. Bunun üzerine Hz. İmam-ı Zaman konuşmaya başladı ve: “Eşhedu en la İlahe illallah ve eşhedu enne Muhammed’en Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alihi ve sellem” dedi.

Sonra Hz. Emir-ul Mü’minin Ali aleyhi’s-selâm ve diğer İmamlara salavat getirdi….[3]

Bu rivayet birçok müteber senetle nakledilmiş ve Ehl-i Beyt mektebinin büyük alimlerince doğruluğu tastik edilmiştir. Hatta Ehl-i Sünnet’in de bir çok tarih ve teracim hususunda eseri olan güvenilir alimleri Hz. İmam Hasan Askeri’nin 15 Şaban ayında Resulullah sallâ’llâhu aleyhi ve alih ile aynı ismi taşıyan bir çocuğu olduğunu bildirmişlerdir.

Hz. Mehdi’nin Doğumundaki Bazı Özellikler

Hz. Mehdi’yi diğer İmamlardan ayıran birtakım özellikler vardır. Bu özelliklerden bazısı, bu İmamın doğumuyla ilgili meselelerdir. Örneğin; İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm Hz. Mehdi’nin dünyaya gelmesini düşmanlardan gizli tutmuş ve sadece güvenilir dostlarına bu olayı bildirmiştir. Bu gibi konuların nedenini anlayabilmek için o dönemdeki varolan siyasi ve toplumsal şartları ve özellikle siyasi otoritenin Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’a karşı tutumlarını incelemek gerekir.

Abbasilerin, Ehl-i Beyt (a.s) ve Şiilere Karşı Tutumu

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın doğumu Abbasilerin, hüküm sürdüğü döneme rastlar. Bu yüzden bu dönemde hakim şartları incelemek için her şeyden önce Abbasi Halifelerinin Ehl-i Beyt İmamlarına karşı izledikleri politikaya vakıf olmak gerekir.

Tarih kitaplarında Abbasilerin hükümranlık süresi ile ilgili olarak kaydedilen olay ve vakıalara baktığımızda, onların da Ehl-i Beyt aleyhum’us-selâm’a karşı büyük bir düşmanlık beslediklerini, onları kendi ra-kipleri[4] olarak görüp çeşitli vesilelerle onlara baskı yaptıklarını, halkla ilişkilerini sınırlandırıp onlara ve dostlarına her türlü zulüm ve eziyeti reva gördüklerini görürüz. Gerçi Abbasiler, Emevilere karşı kıyamların-da Ehl-i Beyt’in haklarını savunmayı, Kerbela şehitlerinin intikamını al-mayı, kendilerine şiar edinmişlerdi. Ama başa geçtiklerinde onlar da Emevilerin yöntemine uyarak aynı yolu sürdürmüşlerdir. O dönemde yaşamış olan bir şair Abbasilerin tutumunu şöyle dile getirmiştir:

Allah’a andolsun ki, eğer Ümeyye oğulları zulüm ile Peygamber’in torununu katletmeye yeltendilerse, kabrini yıkmakla Abbas oğulları da onlara uydular; öldürmekte onlara yardımcı olmaya muvaffak olmama teessüflerini, kabrini yıkmakla giderdiler. (Şeyh Tusi, el-Emali)

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın doğumundan takriben on yıl önce başta bulunan Abbasi Halifesi Mütevekkil’in[5], Ehl-i Beyt’e karşı kin ve nefreti, o dereceye varmıştı ki, Hz. Hüseyin aleyhi’s-selâm’ın mezarını yıkma emrini vermiş, hatta bu mezardan bir iz bırakmamak için bir Yahudiden mezar-ı şerifin bulunduğu yerin sürüp ekmesini istemiştir.[6]

Ebu-l Ferec İsfahani “Mekatil-ut Talibiyyin”, s.395’de şöyle diyor:

Mütevekkil’in işlerinden biri de, Hz. Hüseyn’in kabrini yıkmak ve türbesini tahrip ettirmek idi. Yine o, Hz. Hüseyn’in mezarının ziyaretini önlemek için türbeye varan yollarda karakollar oluşturmuş ve askerleri Hz. Hüseyn’in mezarını ziyaret eden birisini bulsalar hemen yakalıyor, öldürüyor veya ağır işkencelere tabi tutuyorlardı.”

Yine bu adam (Mütevekkil), Hz. Ali’ye olan düşmanlığı yüzünden, ayyaşlık meclislerinde maymun sıfatlı bazı uşaklarına kendisini Hz.    Ali’ye benzeterek taklitçilik yapıp halkı güldürüp eğlendirmesini emrediyordu.

Mütevekkil’den sonra yönetime geçen oğlu Muntasır Ehl-i Beyt’e karşı uygulanan zulmü kaldırmaya çalışmışsa da ama onun hükümdarlık süresi ancak yedi ay sürmüştür; ondan sonra Hicri 248’den sonraki yıl başa geçen Mustain ve Mu’taz babalarının yöntemine yeniden dönüp Ehl-i Beyt’e karşı zulüm ve baskılarını yenilemişlerdir.

Mu’taz döneminde Hz. İmam Ali Naki zehirlenip şehit edilmiştir.[7] Bu dönemde Ehl-i Beyt’e karşı olan baskı o dereceye varmıştı ki, tanınmış kimseler dahi zalim Abbasi yöneticilerinin korkusundan kızlarını Ehl-i Beyt soyundan gelen gençlere vermekten sakınıyorlardı.

Örneğin Hz. Ali aleyhi’s-selâm ‘ın soyundan olan Muhammed b. Salih, İbrahim b. Müdebbir İsa b. Musa Cehrumi’nin kızıyla evlenmek istediğini ona bildirdiğinde İsa bu isteği reddederek şöyle dedi:

“Allah’a yemin ediyorum ki senin soyunu tanımadığın için seni reddetmiyorum; çünkü bu soydan daha üstün bir soy tanımıyorum. Bu yüzden bu akrabalık herkes için bir iftihardır. Ama kendi can ve malım hususundan Mütevekkil ve oğlundan korkuyorum.” (Mekatil-ut Tali-biyyin, s. 604)

Abbas Oğullarının Umeyye Oğullarıyla Yöntem Farkı

Abbasiler, Ehl-i Beyt’e karşı düşmanlıklarında genellikle bir nevi nifaka başvurmuşlardır. Bunun nedeni ise, Emevilerin Ehl-i Beyt’e karşı zulüm ve cinayetleri sonucu Müslümanların Ehl-i Beyt’i savunmaya kalkışması ve bu uğurda çeşitli kıyamların oluşması ve aralıksız devam etmesiydi. Bu yüzden Abbasiler Ehl-i Beyt’e karşı açıkça düşmanlıktan kaçınmışlardır.

Bu siyaset gereği özellikle Me’mun’un döneminden başlayarak bir nevi nifakla Ehl-i Beyt’i zahirde kendi yanlarında göstermeye ve gerçekte ise her türlü hareketlerini kontrol altında bulundurmaya çalışmışlar ve istedikleri zaman zehirleyerek şehit etmişlerdir.

Ehl-i Beyt İmamlarını zorla Medine’den Abbasi Halifesinin bulunduğu şehre getirmiş ve çeşitli yöntemlere başvurarak onları da kendi eksenlerinde yer alan kapıkulu alimlerden biri yapmaya yeltenmişlerdir. Hatta defalarca onları da kendi ayyaşlık meclislerine çekmeye çalışıp toplumsal mevkilerini kırmak istemişlerdir.[8] Ama bütün bu komploları yenilgiye sonuçlandığını ve Ehl-i Beyt’in, hilafet merkezinde bile gün geçtikçe takva, ilim ve pâklıklarıyla nüfuzlarının daha bir arttığını görünce zaaf ve acizliklerinin ifadesi olarak İmamları zehirleyerek şehit etmişlerdir.

İmam Ali Naki ve Hasan Askeri (a.s) ’ın Dönemleri

İmam Ali Naki ve İmam Hasan Askeri aleyhum’us-selâm’ın dönemlerinde bu zulüm, baskı ve işkenceler daha bir artış göstermiştir. Yirmi sekiz yaşında Abbasiler tarafından zehirle şehit edilen İmam Askeri aleyhi’s-selâm kısa süren ömrü boyunca defalarca zindanlara atılmıştır. Zindanda olmadıkları sürede ise askeri lojmanların bulunduğu Samerra şehrinde göz altında tutulmuşlardır

On ikinci İmam’ın, Mehdi olduğu hakkındaki hadisler ve Şîa’nın, İmam Hasan Askerî’yi aleyhi’s-selâm on birinci İmam olarak tanıması ve bunun tüm Müslümanlar nezdinde de bilinen on iki halife hadisi vb. hadiselerle de tam bir uyum içerisinde oluşu, Abbas oğullarının telaş ve korkusunu büsbütün artırmıştı. Bu durum Abbasi Halifelerini daha bir tedirgin etmiş olacak ki, onlar baskılarını son iki İmam’a daha da artırmıştılar. İmam Askeri aleyhi’s-selâm’ın henüz çocuğu olmamıştı; fakat bu, doğru muydu? Buna bir türlü inanamıyorlardı. Onun için de İmam aleyhi’s-selâm’ın evleri, daima göz altındaydı; kesin bir çare olarak İmamı zindana atmayı düşündüler ve Abbasi Halifelerinden Mühtedî, İmam aleyhi’s-selâm’ı zindana kapattırarak, Vasif oğlu Sâlih’i de, hâllerini teftişe ve kendisine haber vermeye memur etmişti; haklarında her türlü zulmü yapması emredilen Salih, İmam aleyhi’s-selâm’ın tesiri altında kalmış, Müh-tedi’ye gündüzün akşama dek, geceleyin sabaha kadar ibadetle meşgul olan, kimse hakkında bir söz söyleyemem, duadan, ibadetten başka bir şeyle meşgul olmayan bir kişi ne yapılabilir ki diye haber göndermişti.

İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm, Mu’temit tarafından da birkaç kez hapsettirilmiştir. Bu suretle devrin iktidârı, hem İmam aleyhi’s-selâm’ı Şii-lerle görüşmesini önlüyor, hem çocuk sahibi olmasını engelliyor, hem de göz altında bulunduruyordu. Mu’temit, zindandaki memurları vasıtasıyla, İmam aleyhi’s-selâm hakkında dâima bilgi almaktaydı; fakat İmam’ın aleyhi’s-selâm ibadet, namaz ve niyazdan başka bir şeyle uğraş-madığını ona bildiriyorlardı; İmam aleyhi’s-selâm her gününü oruçla geçirir ve kendi evinden gönderilen yemeğiyle, zindandakilerle berâber iftar ederdi. Zindandakilerden de İmam’a uyarak oruç tutanlar oluyordu.

İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm, bir kere de Ali b. Otamış adlı birinin murakabesi altında hapsedilmişti. Bu adamcağız, Alevilere (Ali aleyhi’s-selâm’ın evlatlarına) pek düşmandı; kafasında, İmam aleyhi’s-selâm’a iyice eziyet etmeyi kurmuştu; fakat İmam aleyhi’s-selâm’ın heybetiyle beraber güzellikleri, temkin ve vakarıyla beraber lütuf ve mürüvveti, Rabbine yönelik ibadet ve itaati, bu zatı şaşırtmıştı; bir gün sonra İmam’ı zindandan çıkarttı, bundan sonra da Ali evlatlarına karşı inancı değişti ve onların saygısını gözeten sağlam bir kişiliğe sahip oldu.

İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm, son olarak, hicretin 260. yılında hapsedilmişlerdi. Bir gün, annelerine, “Bu yıl bir eziyete uğrayacağım” buyurmuşlardı. Anneleri, ağlamaya başlayınca, “Ağlamanın, üzülmenin faydası yok” demişler, o yılın Sefer ayında memurlar gelip kendilerini almışlar, zindana atmışlardı.

Görüldüğü gibi, İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm Abbasiler tarafından çok şiddetli bir takibe alınmış ve bu yolla İmam’ın evlat sahibi olmasını kendi akıllarınca önlemek istemişlerdir.

İmam Hasan Askeri’yi Öldürmek İstemeleri

Önceden de değinildiği gibi İmam Hasan Askerî, çok ağır bir askeri kontrol altında yaşıyordu. Defalarca zindana atılmış, öldürülmesi karar-laştırılmıştı; ama her defasında beklenmedik İlahî bir lütuf sonucu bu komplolardan kurtulmuştu.

İrbili naklediyor ki: Mu’tez, Said isimli yardımcısına İmam Hasan Askeri’yi Kufe’ye götürmesini emrettiğinde, Ebu Heysem İmam’a şöyle yazdı: “Sana feda olayım, bizi endişelendiren ve rahatımızı kaçıran bir haber aldık. İmam Hasan Askeri cevap olarak: “Üç gün sonra bu endi-şeden kurtulacaksınız” diye yazdı. Üçüncü gün Mu’tez öldürüldü.

Bu olayı İbn-i Şehraşup “Menakıb” adlı kitabında şöyle naklediyor:

Mu’tez yardımcısı olan Said’e: “Ebu Muhammed’i (İmam Hasan Askeri’yi) Kufe’ye götür ve yolda boynunu vur” diye emir gönderdi. Bunun üzerine İmam’dan, bu endişeden kurtulacağımıza dair bir mek-tup elimize ulaştı. Bu olaydan üç gün sonra Mu’tez hilafetten alınıp öldürüldü.

Mu’taz’dan sonra başa geçen Mühtedi, İmam aleyhi’s-selâm’ı öldürme düşüncesindeydi, ancak o da amacına ulaşamadan can verdi.

Şeyh Tusi “Gaybet” adlı kitabında Ebu Haşim’den şöyle naklediyor: İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm ile birlikte Vasık oğlu Muhtedi’nin zindanına hapsedilmiştik. İmam bana şöyle dedi: “Ey Ebu Haşim, bu tağut, bu gece Allah’ın emriyle oynamak ve onu hiçe saymak istiyor. Bu yüzden Allah Teala onun ömrünü kesecek ve sonrakine verecektir. Şu an benim evladım yok, ama Allah Teala bana yakın bir zamanda bir oğul verecektir.” (Gaybet, s. 134)

Ebu Haşim diyor ki: O gecenin sabahı Türk askerleri Muhtedi’ye saldırıp onu öldürdüler ve Mu’temid onun yerine geçti. Böylece Allah bizi korumuş oldu.

Şeyh Saduk Muhammed İbn-i Abdullah’tan naklediyor ki:

İmam Hasan Askeri, Zubeyrî (Bazı görüşlere göre maksat Abbasi Halifesi Muhtedi’dir) öldürüldüğünde evinden çıkıp şöyle dedi:

“Bu Allah’ın velilerine karşı gelenlerin cezasıdır. O beni evladım olmadan öldüreceğini sandı, karşılık olarak da Allah’ın kudretini gördü.”

Ahmed b. Muhammed b. Abdullah diyor ki: Bundan sonra İmam oğul sahibi oldu.[9]

Mühtedi’den sonra başa geçen Mu’temid de defalarca İmam’ı hapise atıp eziyetlere maruz bırakmış ve sonunda İmam aleyhi’s-selâm Mut’emid tarafından zehir verilerek şehit ettirilmiştir.

Bu durum, bir yönden Firavun’un Benî İsrail soyundan Hz. Musa aleyhi’s-selâm’ın dünyaya geleceği vaadini duyması ve bu vaadin Benî İsrail’deki önemini bilerek Benî İsrail’in oğlan çocuklarını öldürtmesi ve bu yolla bu İlahi vaadin gerçekleşmesini önlemesine benzemektedir.

İşte Mehdi aleyhi’s-selâm, Ehl-i Beyt İmamlarının büyük baskı ve zulüm altında bulunduğu, zalimlerin bu İmamları kendi askeri karargâhları sa-yılan bir şehirde gözaltında tutarak zahirde güvenlik hissettikleri karan-lık bir dönemde Abbasi Halifesinin zulüm sarayının yanı başında Hicri 255. yılının Şaban ayının on beşinci gecesinde düşmanların gözünden uzak bir şekilde dünyaya geldi ve böylece Allah’ın kesin iradesi gerçek-leşmiş oldu.

Hz. Mehdi (a.s) ’ın Dünyaya Gelişinden Sonraki Dönem

Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın dünyaya gelişinden sonra, babası İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm ancak beş yıl hayatını sürdürebildi. Çünkü İmam Mehdi aleyhi’s-selâm Hicri 255 yılında dünyaya geldi, İmam Hasan Askeri ise Hicri 260 yılının Rebiulevvel ayında Abbasi Halifesi tarafından verilen zehir sonucu şahadete ulaştı.

İşte bu beş yıl döneminde İmam Hasan Askeri’nin en çok önem verdiği mesele oğlu Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı düşmanların gözünden uzak tutmak, hatta Abbasi Halifeleriyle çok yakın ilişkisi olan kendi kardeşi Cafer’den bile gizlemek ve Allah Teala’nın kendisine böyle bir evlat verdiğini saklayarak onların haberdar olmasını önlemek olmuştur.

Ama bunun yanısıra, İlahî hüccetin herkes hakkında tamamlanması için takva ve imanlarıyla tanınmış, herkesin güvendiği, çeşitli bölgelerden olan Ehl-i Beyt mektebine bağlı büyük şahsiyetlere, böyle bir çocuğunun olduğunu bildirmiş ve bu mübarek evladını onlara göstererek onların kalplerini mutmain kılmıştır ve onlara bu haberi güvenilmeyen kimselerden gizlemelerini emretmiştir.

Merhum Şeyh Mufid İmametle ilgili “el-İrşad” adlı değerli eserinde şöyle diyor:

İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm, kendisinden sonra hak devletini kurmak için beklenilen oğlunu İmam olarak bıraktı.

Dönemin sultanı, İmamiyye Şiasının inancına göre böyle bir İmam’ın geleceği yaygın olduğu ve Şia’nın bu İmam’ın gelişini bekle-diğini bildiği için çok ciddi bir şekilde onu arıyordu. İmam Askeri aleyhi’s-selâm da bu yüzden oğlunun dünyaya gelişini gizlemiş ve onu hayatı döneminde aşikâr etmemişti. Bu yüzden Ehl-i Beyt mektebinin dışında kalan birçok insan bu İmam’ı tanımamıştır. (Şeyh Mufid “el İrşad”, Hz. Mehdi Bölümü)

Normal şartlar gereğince mütalaa edildiğinde de Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın dünyaya gelişinin gizli tutulabilmesine yardımcı olan muhtelif faktörler vardır. Bu faktörlerden biri, İmam’ın annesinin cariye olması ve cariyelerin asıl görevlerinin evlerde hizmetçilik olması hasebiyle du-rumlarının fazla dikkat çekmemesi olmuştur.

Elbette bu gibi hususlarda asıl faktör ve sebebin yenilmez İlahî irade olduğuna dikkat etmek gerekir.

Evet, Musa’yı bulup öldürebilmek için binlerce çocuk öldüren Fira-vun gibi bir zalimin evinde ve onun gözleri önünde Musa’yı koruyup büyüten Allah, İlahî vaadeleri gerçekleştirecek olan, son Peygamber sallâ’llâhu aleyhi ve alih’in son vasisi Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı da zalim Abbasi hükümdarlarının hilelerinden korumaya kadirdir.

Yakın ve özel dostlarına gelince, Hz. İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm Hz. Mehdi’nin dünyaya geldiğini onlara bildirmesiyle hakikati arayan-ların kurtuluş yolunu bulabilmeleri için sağlam bir vesile ortaya koy-muştur:

Şimdi Hz. İmam Hasan Askeri döneminde Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın varlığından haberdar olan bazı şahsiyetleri tanıtalım.

Merhum Şeyh Tusi “Gaybet” adlı kitabında Ali b. Bilal, Ahmet b. Hilal, Muhammed b. Mauviye b. Hakim ve Hasan b. Eyyub gibi Şia’nın önde gelenlerinden şöyle naklediyor: Bir defasında İmam Hasan Asker’i aleyhi’s-selâm’dan ondan sonraki İmam’ın kim olduğunu sormak için toplandık arada geçen konuşmalarından sonra İmam buyurdu ki: “Benden sonraki İmam’ın kim olduğunu sormak için yanıma geldiniz, değil mi?” Biz “Evet” dedik. Biraz bekledikten sonra (İmam evdeki odalarından birine girip) yüzü dolunay gibi olan, İmam Hasan Askeri’ ye çok benzeyen bir çocuk getirdi ve “Bu, benden sonra sizin İmamınız, benim de halifemdir. Ona itaat edin, tefrikaya düşmeyin, yoksa dininiz hususunda helak olursunuz. Ama şunu da bilin ki, bu günden sonra artık onu göremeyeceksiniz; sizler Osman b. Said’in getirdiği sözleri kabul edin, emrine uyun, o İmamınızın sözcüsüdür ve emir onun emridir.” diye buyurdu.

Yine Merhum Kuleyni “Usul-i Kafi”de ve Merhum Şeyh Saduk “Kemal-ud Din” kitabında Ahmed b. Sa’d Eş’ari’den nakeldiyorlar ki Ahmet şöyle dedi: İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm’ın huzuruna çıktım ve ondan sonraki İmam’ın hakkında sordum. İmam: “Ey Ahmed, dedi, Allah Teala Hz. Adem’i yarattığından bu güne kadar ve bu günden kıyamete kadar yeryüzünü hüccetsiz bırakmamış ve bırakmaz da! O hüccet ki, Allah onun vasıtasıyla insanlardan belaları giderir, yağmuru yağdırır ve yerin bereketlerini çıkarır.” Dedim ki “Sizden sonraki, İmam ve halife kimdir? bunu öğrenmek istiyorum.”

İmam hemen kalkıp eve girdi ve yüzü ay gibi parlayan üç yaşlarında bir çocuğu omuzunda taşıyarak getirdi ve: “Ey Ahmet b. İshak,” dedi, “Eğer senin Allah yanında ve Allah’ın hüccetleri yanında değerli bir mevkin olmasaydı oğlumu sana göstermezdim. Çocuğumun ismi ve künyesi Resulullah’ın ismi ve künyesidir. Yerin zulüm ile dolduğu gibi onu adaletle dolduracak olan da budur. Ey Ahmet, onun bu ümmetteki yeri, Hızır’ın ve Zulkarneyn’in yeri gibidir. Allah’a andolsun ki, o öylesine bir gaybet dönemi geçirecek ki, yalnız Allah’ın, kendisni onun İmameti ve zuhurunun yaklaşması için dua etmeye muvaffak kıldığı kimseler hariç, kimse helak olmaktan kurtulmayacaktır. İmamete inananlardan çoğu da dönecektir. Bizim velayetimiz üzere Allah’ın ahit aldığı, kalbinde imanı yazdığı ve kendi rahmetiyle des-teklediği kimseler hariç herkes bu inançtan cayacaktır.”

Sonra şöyle dedi: “Ey Ahmet, bu, Allah’ın emirlerinden bir emirdir. O’nun gizli sırlarından bir sırdır. Sana dediğimi iyice belle ve Allah’a şükredenlerden ol.”[10]

İmam Hasan Askeri aleyhi’s-selâm, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ın dünyaya gelmesinden sonra, bu büyük nimetten dolayı Allah’a şükür amacıyla ve belki de özel dostlarını haberdar kılmak için akike[11] olarak onlarca kurban kesmiştir. İmam Askeri aleyhi’s-selâm’ın, Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm için, akike olarak üç yüz koyun kestirip dağıttığı nakledilmiştir.[12]

Yine, Osman b. Said’e; 10 bin rıtl (3276 kg.) et ve 100 bin rıtl ekmek alıp Benî Haşim’e oğlundan akike olarak dağıtmasını emretmiştir.

Yine, ashabından olan İbrahim’e dört koyun gönderip şöyle yazdığı nakledilmiştir:

“Bismillahirrahmanirrahim. Oğlum Muhammed Mehdi tarafından bunu akike olarak dağıt ve kendin de ye! Allah sana esenlik versin ve bulduğun şiilere de yedirt.”[13]

İmam Hasan Askeri, hatta uzak şehirlerde bulunan güvenilir dost-larına bile oğlunun dünyaya geldiğini bildirmiş ve böylece güvenilir in-sanlar vasıtasıyla liyakati olan insanlara bu haberin ulaşmasını sağla-mıştır.

Merhum Şeyh Saduk “Kemal-ud Din” kitabında Ahmed b. Hasan İshak Kummî’den şöyle rivayet ediyor:

İmam Hasan Askeri benim büyük babama kendi el yazılarıyla şu içerikte bir mektup yazmış:

“Bizim çocuğumuz dünyaya geldi. Ama sen bunu (bu haberi) halk-tan gizli tut. Çünkü biz de onu en yakın dostlarımızdan başkasına söylemedik. Sana bildirdik ki, Allah’ın bizi sevindirdiği gibi sen de sevinesin. Vesselam.”[14]

Görüldüğü gibi, İmam aleyhi’s-selâm, bazı özel ashabına oğlu İmam Mehdi aleyhi’s-selâm’ın dünyaya geldiğini haber vermiştir ve bazılarına da bizzat oğlu Mehdi’yi göstermiştir:

İmam aleyhi’s-selâm, ashabından bazılarına da Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ ın nişanelerini tanıtmıştır örnek olarak aşağıdaki kıssayı naklediyoruz:

“Kifayet-ul Mühtedi” kitabının nakline göre Şeyh Muhammed b. Hibetullah Trablusi “el-Ferec ul Kebir” adlı kitabında kendi senediyle İmam Hasan Askeri’nin hizmetçilerinden olan Ebu-l Edyan’dan nak-lediyor ki, İmam Hasan Askeri hastaydı; huzuruna çıktım. İmam birkaç mektup yazıp bana verdi ve “Bu mektupları Medain şehrinde bizim şu dostlarımıza ulaştır” dedi ve sonra da şu sözleri ekledi:

“Bil ki, on beş günden sonra buraya (Samerra’ya) geri dönecek ve benin evimde ağlama sesi duyacak ve benim cenazemi gusül yerinde bulacaksın.”

Ebu-l Edyan: “Ey efendim,” dedim, “eğer böyle büyük bir facia ger-çekleşirse o zaman Allah’ın hücceti ve bizim İmamımız kim olacak?”

“Mektupların cevabını senden isteyen” diye cevap verdi. Ben daha fazla açıklamasını rica edince İmam: “Bana namaz kılacak olan Allah’ ın hücceti ve benden sonra İmam ve Kaim-u bil-emir’dir” diye buyur-du. Ben daha fazla nişane isteyince, İmam: “Para kesesinde ne oldu-ğunu bildirendir” diye cevap verdi.

Ebu-l Edyan diyor ki: İmam’ın heybetinden, hangi hemyandan (para kesesinden) söz ettiğini ve hemyanda ne olduğunu sormaya cesaret edemedim.

Samerra şehrinden ayrılarak mektupları Medain şehrine ulaştırdım ve mektupların cevabını alıp geri döndüm, on beşinci gün Samerra’ya ulaştım. İmam’ın bildirdiği şekilde evinde ağlama sesi geldiğini duydum ve pâk vücudunun da gusül yerinde olduğunu gördüm.

İmam’ın kardeşi Cafer de İmam’ın kapısında durmuştu, halk onun etrafına toplanıp ona başsağlığı dileğinde bulunuyordu. Kendi kendime, eğer İmam Hasan Askeri’den sonra İmam bu olursa artık İmamet batıl olur, diye düşündüm; çünkü onun nebiz[15] içtiğine şahit olmuştum. Ama o benden hiçbir şey sormadı ve mektupların cevabını istemedi.

Bu sırada Âkid isimli hizmetçi yanımıza gelip Cafer’e hitaben: “Kardeşini kefenlediler, kalk da ona namaz kıl” dedi. O kalkıp evin içersine girdi ve İmam’ın şiileri de ağlar gözle içeriye girdiler. İmam’ı kefenlemiş, bir tabuta bırakmışlardı. Cafer öne geçti ve namaz için tek-bir getirmek istediğinde buğday renkli saçı kıvırcık bir çocuk öne çıka-rak Cafer’in abâsından tutup çekti ve şöyle dedi “Ey amca! Ben baba-ma namaz kıldırmaya daha evlayım (layığım)” Cafer’in rengi sarardı ve geriye çekildi. O çocuk babasına namaz kıldırdı. İmam Hasan As-keri’yi babası İmam Ali Hadi’nin mezarının yanında defnettirdi.

Sonra bana dönüp “Ey Basri, mektupların cevabını getir” dedi. Mektupların cevabını kendisine verdim ve kendi kendime; “Bu iki alamet. “dedim,” Kaldı para kesesiyle ilgili nişane.”

Bundan sonra Cafer’in yanına gittim; Cafer ağlar bir haldeydi. Bu arada orada bulunanların içerisinden Haciz-i Veşşa diye tanınan bir şahıs Cafer’in dilinden bir delil almak için Cafer’e yönelip: “Bu çocuk kimdi?” diye sordu.

Cafer; “Vallahi” dedi “Şimdiye kadar onu görmemişim ve onu asla tanımıyorum.” Bizler mecliste bulunduğumuz sırada Kum’dan gelmiş birkaç kişi meclise girdiler ve İmam Hasan Askeri’yi sordular. İmam’ın dünyadan gittiği onlara söylendi. Onlar İmam’ın yerinde kimin oturdu-ğunu sordular, onlara Cafer’i gösterdiler. Bunun üzerine onun yanına yaklaşıp selam verdiler ve başsağlığı dilediler. Ve sonra dediler ki: “Bi-zim yanımızda birkaç mektup ve bir miktar da mal vardır, onları kime verelim.” Cafer: “Benim hizmetçilerime” diye cevap verdi.

Kumlular: “Bu mektupları kimin yazdığını ve bizim getirdiğimiz malın miktarını bize söylemelisin ki onları sana verelim” dediler. Cafer öfkelenip ayağa kalkıp ve elbiselerini silkerek: “Bunlar, benden gayıpten haber vermemi istiyorlar” dedi. Kum’dan gelen topluluk hayrete düştüler.

Bu arada bir hizmetçi dışarıya çıkıp Kumluları kendi isimleriyle çağırdı ve sonra getirmiş oldukları mektupların kimler tarafından gön-derildiğini bir bir söyledi ve sonra şöyle dedi: “Sizin yanınızda bir para kesesi vardır, onda bin dinar bulunmakta, yalnız onlardan on tanesi sahtedir. “Kumlular: Bu hizmetçiyi gönderen kim ise, o İmamdır” diye-rek mektup ve paraları o hizmetçiye verdiler. [16]

Ebu-l Edyan ve Kum hey’etinde görüldüğü gibi hakkı arayanlar Hz. Mehdi aleyhi’s-selâm’ı Ehl-i Beyt İmamlarına mahsus olan nişanelerle tanı-mışlardır. Ve böylece Allah’ın hücceti, hakka ulaşmak isteyenler hak-kında tamamlanmıştır.

 Ve’l hamd-u lillahi Rabb’il alemin.