2- Ali bin Yaktîn'den şöyle rivayet edilmiştir: Hz. Mûsa Kâzım (a.s)'ın huzurunda idim. Oğlu Ali de yanındaydı. İmam şöyle buyurdu: Ey Ali! Bu oğlum çocuklarımın efendisidir ve ben kendi künyemi ona verdim. (Ali bin Yaktîn diyor ki;) Hişam (Bu sözü benden işittiğinde) eliyle alnına vurdu ve dedi: "İnna lillah", Allah'a andolsun ki, bu sözle sana kendisinin ölüm haberini vermiştir.

3- Hüseyin bin Nuaym es-Sahhafî'den şöyle rivayet edilmiştir: Ben, Hişam bin Hakem ve Ali bin Yaktîn Bağdat'taydık. Ali bin Yaktîn dedi ki; ben, salih kul Mûsa bin Câfer (a.s)'ın huzurundaydım, oğlu Rıza (a.s) onun yanına geldiğinde şöyle buyurdu: "Ey Ali! Bu benim çocuklarımın efendisidir ve ben kendi künyemi ona verdim."

O sırada Hişam eliyle alnına vurdu ve dedi: "Yazıklar olsun sana! Ne dedin?" Sonra Ali bin Yaktîn dedi ki; "Allah'a and olsun ki, o bu sözüyle sana, kendisinden sonra imametin onda (Hz. Rıza'da) olduğunu haber vermiştir."

4- Ali bin Yaktîn'den şöyle rivayet edilmiştir: Mûsa bin Câfer (a.s) -ondan bir şey sormadan- bana şöyle buyurdu: "Bu, çocuklarımın en fakihi, en alimidir." Ve eliyle Rıza (a.s)'ı göstererek; "Kendi künyemi ona verdim" buyurdular.

5- Mensur bin Yûnus Buzurc'dan şöyle rivayet edilmiştir: Bir gün Mûsa bin Câfer (a.s)'ın huzuruna gittim, bana şöyle buyurdu: "Mensur! Bugün ne yaptığımı biliyor musun?" Hayır, dedim. Buyurdu ki; "Oğlum Ali'yi vasi ve kendimden sonraki halife yaptım. Onun yanına git, bu münasebetten dolayı onu tebrik et ve ona bunu benim sana emrettiğimi söyle."

Mensur, sözünün devamında şöyle dedi: Ben onun huzuruna çıktım. Onu tebrik ettim ve bunu bana babasının emrettiğini söyledim.

(Şeyh Saduk diyor ki;) Mensur sonradan Hz. Rıza (a.s)'ın imametini inkâr etti ve (İmam Kâzım (a.s)'a ait olan) onun elindeki mallara el koydu ve sattı.

6- Dâvud bin Kesir'den şöyle rivayet edilmiştir: Ebu Abdullah'a (İmam Câfer-i Sâdık) dedim ki; Canım sana feda olsun! Eğer sana bir şey olursa kime baş vuralım? Buyurdular ki; "Oğlum Mûsa'ya."

Sonra o olay gerçekleşti. Allah'a andolsun ki ben, Mûsa bin Câfer'in imameti hakkında bir an bile şüphe etmedim. Sonra yaklaşık otuz yıl geçti. İmam Mûsa Kâzım (a.s)'ın huzuruna gittim. Ona: Canım sana feda olsun! Eğer size bir şey olursa kime müracaat edelim? dediğimde; "Oğlum Ali'ye" buyurdular. Sonra o olay da gerçekleşti. Allah'a andolsun ki, Ali Rıza (a.s) hakkında bir an olsun şüphe etmedim.

7- Dâvud-u Rakkî'den şöyle rivayet edilmiştir: İmam Mûsa Kâzım (a.s)'a dedim ki; Canım sana feda olsun! Ben yaşlanmışım, senden sonra kimin imam olacağını bana söyle. İmam Kâzım (a.s), Hz. Rıza (a.s)'ı işaret ederek; "Benden sonra sizin sahibiniz budur" buyurdular.
8- Dâvud-u Rakkî'den şöyle rivayet edilmiştir: Ebu İbrahim'e, yani İmam Mûsa Kâzım (a.s)'a şöyle dedim: Babam sana feda olsun! Ben artık yaşlanmışım, seninle bir daha buluşamayacağımdan korkuyorum. Senden sonra kimin imam olacağını bana bildir. Buyurdular ki: "Oğlum Ali'dir."

9- Yezid bin Selit-i Zeydî diyor: Ben ve yol arkadaşlarım Mekke yolunda İmam Sâdık (a.s) ile karşılaştık. İmam (a.s)'a: "Anam babam size feda! Siz ve ecdadınız tertemiz imamlarsınız, ölümden kimse kaçıp kurtulamaz, o halde bana (kendinizden sonraki imam hakkında) bir şey söyle de kendimden sonrakilere (evlat ve akrabalarıma) onu söyleyeyim" diye arzettim. İmam cevaben bana şöyle buyurdular: "Evet, bunlar benim evlatlarımdır; O ise (oğlu Hz. İmam Rıza’ya işaretle) hepsinden üstündür. O ilim, hüküm, hikmet, anlayış ve cömertlik sahibidir; halkın dini meseleler hakkında ihtilafa düştükleri meseleleri (çok iyi) bilmektedir; onda güzel ahlak, iyi komşuluk huyu vardır; O, Allah'ın (c.c) kapılarından bir kapıdır ve onda bunların hepsinden daha üstün olan başka bir özellik de vardır."

Babam İmam (a.s)'a; "Anam babam size feda olsun! O özellik nedir? diye sordu. İmam (a.s) buyurdular ki; "Allah azze ve celle, bu ümmetin yardımcısını, feryada koşanını, alemini (nişanesini), nûrunu, anlayış, hüküm ve hikmet sahibini, en iyi mevlüdü (doğan çocuğu), en iyi genci ondan vücuda getirecektir. Allah-u Teala onun vasıtasıyla kan dökmeyi önleyecek, insanların arasını ıslah edecek, onları barıştıracak; dağınıklığı, kargaşa ve kopukluğu düzeltecek, çıplağı örtecek, açı doyuracak, korkana güven verecek, yağmuru yağdıracak, kullar onun vesilesiyle emre boyun eğecekler; o, gençlerin ve olgunlaşmış kişilerin en hayırlısı, en üstünüdür, ergenlik çağına ermeden aşireti, onunla (onun imameti ile) müjdelenecektir. Onun konuşması hüküm ve hikmettir, susması ise ilim ve bilinç üzeredir; halkın ihtilafa düştüğü meseleleri onlara açıklayacaktır."

Yezid bin Selit sözlerine şöyle devam ediyor: Babam ona; Anam babam sana kurban olsun! Acaba ondan sonra onun bir evladı olacak mı? diye sordu. İmam (a.s): Evet, diye buyurdu ve sonra sustu.

Yezid daha sonra şöyle diyor: Bir müddet sonra Ebul Hasan (yani, İmam Mûsa bin Câfer -a.s-) ile görüştüm. Kendilerine arzettim: Anam babam sana feda olsun! (Sonraki imam hakkında) babanızın bana haber verdiği gibi, sizin de bana haber vermenizi istiyorum. İmam (a.s), cevaben buyurdular ki: “Babam öyle bir zamanda yaşıyordu ki, bizim zamanımız öyle değil.”

Yezid diyor: İmam'a dedim ki: Sizden bu kadarına razı olan kimseye Allah lanet etsin![1]

Yezid sözünün devamında şöyle diyor: İmam benim bu sözüme gülüp şöyle buyurdular: “Ey Eba Umare! Bil ki, ben evimden çıktım, zahirde (görünüşte) bütün oğullarıma vasiyet ettim, onları oğlum Ali ile ortak kıldım, ama gizlide sadece Ali'ye vasiyette bulundum (onu kendime vasi yaptım). Rüyamda Resulullah (s.a.a)'ı gördüm, Emir'ul Müminin Ali (a.s) da onunla birlikte idi; Resulullah (s.a.a)'in yanında bir yüzük, bir kılıç, bir âsa, bir kitap ve bir de sarık vardı. Kendisine: Bunlar nedir? diye sordum. Buyurdular ki: Sarık Allah'ın saltanatının, kılıç izzetinin, kitap nûrunun, âsa gücünün nişanesidir; yüzük de bütün bunları kapsıyor. Sonra Resulullah (s.a.a) buyurdu ki: İmamet, oğlun Ali’ye yetişecektir.”
Yezid daha sonra sözlerini şöyle sürdürdü: İmam (a.s) bana buyurdular ki: Ey Yezid! Bu konu senin yanında emanettir, öyleyse onu akıl sahibi, sadakatli ve Allah'ın, kalbini iman üzere ısındırdığı insanlar dışında kimseye söyleme ve Allah-u Teala'nın nimetlerine karşı nankörlük etme. Eğer senden tanıklık isterlerse tanıklık et. Çünkü Allah-u Teala şöyle buyurmuştur: "Allah sizlere, emanetleri ehline ulaştırmayı emrediyor." (Nisa/58) Yine Allah-u Teala buyuruyor ki:

"Kendisinde olan bir şehadeti (tanıklığı) Allah'tan gizleyenden daha zalim kimdir?" (Bakara/140)Dedim ki; Allah'a and olsun ki, kesinlikle böyle bir işi yapmayacağım. Sonra, Ebul Hasan (İmam Kâzım) sözlerini şöyle sürdürdü: “Daha sonra Resulullah (s.a.a) onun vasıflarını bana açıkladı ve şöyle buyurdular: "Oğlun Ali öyle biridir ki, Allah'ın nûruyla bakar, Allah'ın bildirmesiyle duyar, hikmetle konuşur, doğru davranır; hata yapmaz, alimdir, cahil değildir, hüküm (hikmet) ve ilimle doludur. Onunla birlikte olacağın süre ne kadar da azdır; o kadar azdır ki, yok gibi sayılır! Öyleyse seferden dönüşünde işlerini düzenle, kendine boş vakit ayarla; çünkü sen, onlardan ayrılıp başka şeylerle birlikte olacaksın. O halde evlatlarını topla ve Allah'ı onlara tanık kıl; (şüphesiz) Allah, tanıklık için yeterlidir."

Sonra, İmam Kâzım (a.s) şöyle buyurdular: “Ey Yezid! Ben bu yıl vefat edeceğim. Ali bin Ebu Talib ve Ali bin Hüseyin'in adaşı olan oğlum Ali’ye birincisinin (Hz. Ali'nin) anlayışı, ilmi, zaferi ve heybeti verilmiştir. O, Hârun'dan ancak dört yıl geçtikten sonra konuşabilir (bu müddetten önce konuşmaya hakkı yoktur), dört yıl geçtikten sonra, istediğin her şey hakkında ondan soru sor; Allah'ın izniyle cevabını verecektir."

10- Abbas Nehhas'il Esedî şöyle diyor: Hz. Rıza (a.s)'a; Bu zamanın imamı siz misiniz? diye sorduğumda İmam (a.s): Evet, Allah'a and olsun ki, ben bütün insan ve cinlerin imamıyım, buyurdular.

11- Süleyman bin Hafs el-Nervezî diyor: İmam Ebul Hasan Mûsa bin Câfer (a.s)'ın yanına gittim ve kendisinden sonraki İmam ve Allah'ın hücceti hakkında soru sormak istiyordum. İmam (a.s), ben hiçbir şey sormadan bana bakıp şöyle buyurdular: “Süleyman! "Ali" benim oğlum ve vasimdir. Benden sonra Allah'ın insanlara olan hüccetidir. O, benim evlatlarımın en üstün olanıdır. Eğer benden sonra yaşayacak olursan, halifemi (yerime geçeni) tanımak isteyen Şiaların ve velayet ehli kimselerin nezdinde onun (Ali bin Mûsa'nın) imamlığına tanıklık et!"

12- Ali bin Ubeydullah el-Haşimî şöyle diyor: Şia ve dostlarımızdan yaklaşık altmış kişi Resulullah (s.a.a)'in kabri yanındaydık, İmam Kâzım (a.s), oğlu Ali'nin elinden tuttuğu bir halde bize doğru gelerek şöyle buyurdu: Benim kim olduğumu biliyor musunuz? Bizler: Siz efendimiz ve büyüğümüzsünüz, dedik. İmam (a.s): Öyleyse benim isim ve nesebimi söyleyiniz, buyurdu. Biz İmam'ın cevabında şöyle arz ettik: Siz, Mûsa bin Câfer bin Muhammed'siniz. İmam: Benim yanımdaki kimdir? buyurdular. Bizler ise; Ali bin Mûsa bin Câfer (a.s)'dır, dedik. O zaman İmam (a.s) şöyle buyurdular: “Öyleyse şahit olunuz ki o, hayatımda vekilim ve ölümümden sonra da vasimdir."

13- Abdullah bin Merhum şöyle diyor: Barra'dan Medine'ye doğru hareket ettim. Yolda Basra'ya götürülmek üzere olan İmam Kâzım (a.s) ile karşılaştım.[2] İmam (a.s), birilerini yanıma göndererek beni çağırttılar ve birkaç kitap vererek bunları Medine'ye ulaştırmamı emrettiler. "Size feda olayım, bunları kime vereyim?" diye sorduğumda şöyle buyurdular: "Oğlum Ali'ye ver. O benim vasim, işlerimin sorumlusu ve evlatlarımın en üstünüdür."
14- Abdullah bin Haris -ki annesi Câfer-i Tayyar'ın neslindendir- şöyle diyor: İmam Kâzım (a.s) bizleri toparlayarak şöyle buyurdu: Acaba sizi niçin çağırdığımı biliyor musunuz? Bizler: Hayır, dedik. İmam (a.s): “Şahit olunuz ki, bu oğlum Ali, benim vasim, işlerimin sorumlusu ve benden sonra halifemdir. Benden talebi olan ve kendisine vade verdiğim herkes bu oğluma müracaat ederek onu ondan istesinler. Benimle görüşmek zorunda olan kimseler de ancak onun mektup ve yazısı ile benimle görüşsünler.” diye buyurdular. (Yani; bütün işlerinizde oğlum Rıza'ya müracaat ediniz,  eğer zaruri olarak benimle görüşülecek bir iş olursa yine, önce oğlum Rıza (a.s)'ın yanına gidiniz onun vermiş olduğu yazılı izinle benim görüşüme geliniz.)

15- Haydar bin Eyüp şöyle diyor: Muhammed bin Yezid-i Haşimî şöyle dedi: Şimdi Şialar Ali bin Mûsa (a.s)'ı kendilerine imam olarak seçecekler. Ben: Nasıl? diye sordum. Şöyle dedi: İmam Kâzım (a.s), onu (İmam Rıza'yı) yanına çağırarak vasiyette bulundu (onu kendine vasi tayin etti).

16- Yine, Haydar bin Eyüp'ten şöyle dediği naklediliyor: Medine şehrinde "Kuba" denilen yerde toplanmıştık; Muhammed bin Zeyd bin Ali de o mahallede oturuyordu. Muhammed, yanımıza her zamanki vaktinden geç gelince ona; Allah bize sana feda olmayı nasib etsin, neden bu kadar geciktiniz? diye sorduğumuzda cevaben şöyle dedi: İmam Kâzım (a.s) bugün, Ali ve Fatıma (s.a) evlatlarından benimle beraber on yedi kişiyi toplayarak hayatında ve ölümünden sonra oğlu Ali'nin onun vasisi ve vekili olduğuna dair sözlerini, ister yararına olsun, ister zararına, tamamıyla kabul ettiği hususunda bizleri şahit tuttu. Daha sonra Muhammed bin Zeyd şöyle dedi: Ey Haydar! Allah'a and olsun ki, bugün imamet onun için karar kılındı ve Şialar ondan (İmam Kâzım (a.s)'dan) sonra Rıza (a.s)'a uyacaklardır.

Haydar diyor ki: Bu sözü ondan duyunca şöyle dedim: Bu nasıl söz? Allah onu yaşatacaktır! Muhammed ise cevaben şöyle dedi: Ey Haydar! Ona vasiyet etmesi, imameti ona bırakması demektir.

Ali bin Hakem diyor ki: Haydar, İmam Rıza (a.s)'ın imamlığında şüphe ettiği bir halde dünyadan göçtü.

17- Abdurrahman bin Haccac şöyle diyor: Ebul Hasan Mûsa bin Câfer (a.s), oğlu Ali'ye vasiyet etti (onu kendine vasi kıldı) ve onun için bir yazı yazarak Medine büyüklerinden altmış kişiyi şahit tuttular.

18- Hüseyin bin Beşir şöyle diyor: Resulullah (s.a.a), Gadir-i Hum günü Hz. Ali'yi yüksek bir yere çıkararak onu kendi vasisi kıldığı gibi, İmam Kâzım (a.s) da oğlu Ali (a.s)'ı ayağa kaldırıp şöyle buyurdular: "Ey Medine (veya ey mescit) halkı! Bilin ki bu (Ali), benden sonraki vasimdir."

19- Hasan bin Ali el-Hazzaz şöyle diyor: Ali bin Ebu Hamza ile birlikte Mekke'ye doğru hareket ettik. Ali kendisiyle birlikte mal ve eşya götürüyordu. Ona: Bunlar nedir, diye sordum. O, "Bunlar salih kulun (İmam Kâzım (a.s)'ın) mallarıdır. Bunları oğlu Ali (a.s)'a ulaştırmamı emretmiştir. Çünkü onu kendi vasisi kılmıştır" dedi.

(Kitabın yazarı Şeyh Saduk) şöyle diyor: Ali bin Ebu Hamza, İmam Kâzım (a.s)'ın vefatından sonra bu meseleyi inkâr ederek malları İmam Rıza (a.s)'a ulaştırmadı.
20- Seleme bin Muhriz şöyle diyor: İmam Sâdık (a.s)'a arz ettim: İcliyye fırkasından olan biri bana şöyle dedi: Bu yaşlı adamın (Hz. Sâdık'ın) kaç yıl daha yaşaması ümit edilir? Bir iki yıl sonra dünyadan gidecek ve artık ümit bağlayacağınız bir kimse de kalmayacak! İmam Sâdık (a.s), bu söze karşı şöyle buyurdu: "Ona neden şöyle söylemedin: Mûsa bin Câfer henüz gençtir, ona helal olan bir cariye aldık, Allah'ın izniyle (çok geçmeden) fakih bir evlada sahip olacağını göreceksin."

21- İsmail bin Hattab şöyle rivayet ediyor: İmam Ebul Hasan (Mûsa bin Câfer), sürekli oğlu Ali (a.s)'ı methedip övüyordu. Onun fazilet ve iyiliğini zikrediyordu; ondan başka kimseyi böyle övmezdi. Sanki bu tavrıyla etraftakilerin ona (Hz. Rıza'ya) ilgi duymalarını sağlamak istiyordu.

22- Câfer bin Halef diyor ki: İmam Ebul Hasan Mûsa bin Câfer (a.s)'dan işittim, şöyle buyuruyordu: "Evlat görmedikçe ölmeyen kimseye ne mutlu! (Hz. Rıza'yı işaret ederek) Allah-u Teala da benden sonra bâki kalacak bu çocuğumu bana gösterdi."

23- Hüseyin bin Muhtar diyor: İmam Kâzım (a.s) hapisteyken bazı mektupları bize yetişti. Onlarda şöyle yazılmıştı: "İmamet makamım büyük oğluma yetişmektedir (yani; benden sonra imam olacak odur)."

24- Yine, Hüseyin bin Muhtar'dan şöyle rivayet ediliyor: İmam Kâzım (a.s) Basra'dan geçtiğinde elimize mektupları ulaştı. Mektubun kenarında şöyle yazıyordu: "Ahdim (sahip olduğum imamet makamı) büyük oğluma yetişir."

25- Ziyad bin Mervan el-Kandî şöyle diyor: İmam Kâzım (a.s)'ın huzuruna vardım; yanında oğlu Ali (a.s) da vardı. İmam Kâzım (a.s) bana şöyle buyurdu: "Ey Ziyad! Bunun (Ali'nin) yazısı benim yazımdır, sözü benim sözümdür, elçisi (gönderdiği kimse) benim elçimdir, ne söylerse söz onun sözüdür."

Bu kitabın yazarı (Şeyh Saduk) şöyle diyor: Ziyad bin Mervan el-Kandi'nin kendisi bu hadisi naklettiği halde İmam Kâzım (a.s)'ın şehadetinden sonra onu (Ali’yi) inkâr etti ve Vakifîlerden oldu. İmam Kâzım (a.s)'ın onun yanındaki mallarını sahiplenerek İmam Rıza (a.s)'a iade etmedi.

26- Nasr bin Kâbus şöyle diyor: Mûsa bin Câfer (a.s)'a arz ettim ki: Babanızdan; sizden sonra imam kimdir, diye sorduğumda bize senin imam olduğunu haber verdi. Onun vefatından sonra halk sağa sola gitti (sapıttı), fakat ben ve arkadaşlarım senin imametini kabul ettik. O halde kendinizden sonra kimin imam olacağını bana buyurun. İmam (a.s): “Oğlum Ali'dir, buyurdular. "

27- Yine, Nasr bin Kâbus'tan şöyle naklediliyor: İmam Kâzım (a.s) bana şöyle buyurdu: "Oğlum Ali çocuklarımın en büyüğüdür, hepsinden daha çok sözümü dinleyip emrime itaat edendir. Benimle beraber "Cefr" ve "Camia" kitaplarına bakıyor. Peygamber veya peygamberin vasisinden başka hiç kimse bu iki kitaba bakamaz."

28- Mufazzal bin Ömer şöyle söylüyor: Hz. İmam Kâzım (a.s)'ın huzuruna vardığımda oğlu Ali (a.s) kucağında idi. Onu öpüp dilini emiyordu. Omzuna alıp sonra bağrına basarak şöyle buyuruyorlardı: "Babam, annem sana feda olsun! Kokun ne de güzeldir, tabiatın ne de temizdir, faziletin ne kadar da aşikârdır!" İmam (a.s)'a “Size feda olayım; bu çocuğa karşı kalbimde, sizden başka hiç kimseye duymadığım büyük bir sevgi oluştu” dedim. İmam (a.s) cevaben şöyle buyurdu: "Mufazzal! Onun bana olan nispeti, benim babama olan nispetim gibidir (yani; o da benim gibi imamdır). "(Allah'ın seçkin kulları), birbirinden türeyen bir nesildir. Allah işitip bilendir." (Âl-i İmran/34)

İmam (a.s)'a: O, sizden sonra imam mıdır, diye sorduğumda İmam (a.s): "Evet, kim ona itaat ederse hidayet olur ve kim ona itaatsizlik ederse kâfir olur."

29- Muhammed bin Sînan şöyle diyor: İmam Kâzım (a.s) Irak'a götürülmeden bir yıl önce huzuruna vardım; oğlu Ali de önünde idi. Bana hitaben; ey Muhammed! diye buyurdu. Ben de: Lebbeyk! (Buyurun, hizmetinize hazırım) dedim. İmam (a.s): "Bu yıl bir olay olacaktır, ondan dolayı sabırsızlık gösterme!" diye buyurdu. Sonra başını aşağı eğip eliyle yere vurdu. Daha sonra başını kaldırarak şöyle buyurdu:

"Allah zalimleri saptıracaktır, Allah dilediğini yapar." (İbrahim/27)Arz ettim: Size feda olayım! Olay nedir? Buyurdu ki: "Kim (benden sonra) bu oğluma hakkı hususunda zulmeder ve onun imametini inkâr ederse aynen Hz. Ali bin Ebu Talib (a.s)'a hakkı hususunda zulmeden ve Hz. Muhammed (s.a.a)'den sonra onun imametini inkâr eden kimse gibi olur."

Ravi diyor ki: İmam'ın bu sözleri söylemesiyle kendi ölümünden ve oğlunun imametliğinden haber verdiğini anladım. Bundan dolayı şöyle dedim: Allah'a and olsun ki, eğer Allah-u Teala bana uzun ömür verirse onun hakkını vereceğim, imametini ikrar edeceğim. Şehadet ederim ki o, sizden sonra Allah'ın, halkın üzerine hücceti ve onları Allah'ın dinine davet edendir.

İmam (a.s), bu sözlerime karşı şöyle buyurdu: "Ey Muhammed! Allah sana uzun ömür verecektir, sen halkı onun ve ondan sonraki imamın imametine davet edeceksin."

"Canım size feda olsun! Ondan sonraki imam kimdir?" diye sorduğumda; "Onun oğlu", buyurdular. Bunun üzerine arz ettim: Razı ve teslim oldum. İmam (a.s) buyurdu ki: Evet (doğru söylüyorsun), seni Emir el-Müminin Ali (a.s)'ın kitabında böyle buldum. Sen, bizim Şialarımız arasında zifiri karanlık bir gecede parlayan şimşekten daha aşikârsın.

Sonra şöyle buyurdular: "Ey Muhammed! Mufazzal benim üns ve rahatlığım (samimi dostum) idi, sen de o iki imama (İmam Rıza ve İmam Cevad) üns ve rahatlık sebebi olacaksın. Ateşe sana dokunması, haramdır.”
———————————————————————————-

[1]- Soru soranın maksadı şöyle olabilir: Ben bu miktar sözle yetinmek istemiyorum, daha fazla açıklama yapmanızı ve açıkça beyan etmenizi ümit ediyorum. Yani; hükümetin görevlileri böyle bir sözü söyleyebilme hakkını İmam'dan almışlarmış. Yezid'in sözü de buna işarettir.
[2]- Bu olay, Hicri 179 yılının sonlarında İmam'ın, Hârun'un emri ile Medine'de yakalanması ve Basra'ya gönderilmesi zamanında vuku bulmuştur.

The post İmam Rıza (as)’ın İmameti ve Vesayeti appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

  1- Me"mun islam topraklarının baştan başına inkılabi düşüncelerin yayıldığını anlayınca bu inkılabî düşüncelerle mücadele etmek için belli bir düşünceye dayanmak zorunda kaldı.
     İslam ümmeti arasında inkılabın yayılmasına karşı Me"mun"un dayanabileceği düşünce ne olabilirdi?
     Doğal olarak Me"mun"un düşünce dayanağı farsça kitapların tercüme edilmesi yoluyla intikal eden düşünceler olacaktı. Şimdi bakalım farsçadan Arapça"ya hangi kitaplar tercüme edilmiştir.
     O günün İran"ını gözden geçirdiğimizde bir taraftan halka sulta kuran padişahları, diğer taraftan köle edilen mahrum kitleleri görüyoruz. bu köleler arasında inkılabî düşünceler olmadığını ve yine bu padişahlar karşısında kölelerin kayıtsız şartsız teslimiyetlerini gözönünde bulundurarak bu geri kalmış mahrum kitlelerin düşüncesini, dönemin padişahlarının hükümeti onaylayacak kitaplar yazmaları için çok miktarda para verdiği bir grup yazar besliyordu.
     Bu kitapların hepsi gökte Allah, yerde padişah, kendi memleketinin yararını padişahları bilir veya saltanat ailesi, memleketin istikrarının gereğidir şeklinde sözlerle halkı zamanın hükümeti karşısında teslim olmaya davet ediyorlardı. Bu düşünceler halk kitlelerinin iradesine hakim olup emrine geçirerek onların üzerinde tam bir sulta kurabilmişti. Me"mun Horasan"a gidip saltanat ailesi ve benzerleriyle bağlantısı olan bazı kişilerle görüştükten sonra sultan ve padişahların halk kitlelerine sulta kurmasını sağlayan bu düşünceleri yaymaya karar verdi ve işte bu nedenle Farsça kitapların tercüme edilmesini emretti.
     2- Müslüman ülkelerde mülhid ve saptırıcı hareketler oluşmuştu. Bu hareketler o dönemde islam"ın varlığı gerçeği karşısında bir tepkiydi. O dönemde müslümanlar arasında kurtuluşlarını islam"da görerek islam"a yönelen diğer milletlerden olan gruplar da vardı. Bu gruplar İslam"da şu değerleri buluyorlardı:

   1- Adalet, 2- Merhamet,

     3- Sağlıklı ilişkiler ve diğer yüce değerler. Bu gruplar zamanla haka sulta kuran Ümeyyeoğulları ve Abbasoğulları tarafından İslam ümmetine hakim olan düşüncelerin kendilerini tahmil edildiğini görünce tekrar önceki dinlerine dönerek veya yeni sapık düşüncelere yönelerek müslümanlar arasında onları yaymaya başladılar.
     Bu alanda şu tarihî örneğe dikkat ediniz

   Bir gün Abbasi halifesi Mehdi, kapıcısı Rabi b. Yunusun halifenin veziri Muaviye b. Yesarın oğlunu kafirlikle suçladığını duyar, dolayısıyla Mehdi, Muaviye"nin oğlunu çağırttırarak ondan bazı ayetleri sordu, cevap veremeyince Mehdi mecliste olan babası Muaviye"ye, Sen oğlunun kur"an hafızı olduğunu söylemiyor muydun? dedi. Muaviye, evet, ey müminlerin emiri! Fakat bir süre benden uzak kaldığı için kur"an"ı unutmuştur dedi. Mehdi, O halde kalk onun kanını dökerek Allah"a yaklaş dedi. Muaviye yerinden kalktı, fakat ayağı kaydı ve titreyerek yere yığıldı. Mehdi"nin amcası Abbas b. Muhammed söze karışarak, ey müminlerin emiri! dedi uygun görürseniz bu yaşlı adamı oğlunu öldürmekten mazur görün ve bu işi başkasına bırakın dedi. Bunun üzerine Mehdi oradakilerden birine onu öldürmesini emrette. O da kalkarak Muaviye"nin oğlunun boynunu vurdu. Bu olaydan sonra Muaviye ölünceye kadar evine kapandı.
     Bu olayın bir çok benzerleri var. Bu olay, Abbasi saltanatının mülhit hareketlere sulta kurmak için dayandığı metotlardan birisidir.
     Evet, Abbas oğulları saltanatının mülhit hareketlerle mücadele etmeye hakkı yoktu dedik; ama neden?
     Çünkü Abbasi düzeninin kendisi halkı İslam"dan çıkmaya zorlayan ve islam"ın görüşlerini sadece kendi çıkarları doğrultusunda kullanan bir etkendi. Me"mun Abbasi de önceki halifeler gibi böyle hareketlerle karşılaşınca doğu ve batı düşüncelerinden yararlanarak İslamî düşüncenin dengesini Aristo, Eflatun ve benzeri düşünceleri islam kelamı, akaid ve düşüncelerine aşılamak yoluyla kurmaya çalıştı. Abbasi düzeni, sadece İslam elbisesi giymiş olan bir düzene benziyordu, hükümetin yöneticileri arasında yaygın bir şekilde türlü türlü şaraplar içilirken buna rağmen şarap içenleri kırbaçlıyor, hırsızın eli kesiliyordu. Oysa onların hırsızlık yapmasına da yine hükümetin kendisi sebebiyet veriyordu; çünkü doğu ve batı düşüncelerini İslam"ın o günkü karışık düşüncelerine intikal etmenin islam ümmetini saptırmaktan başka bir anlamı olamazdı.
———————————————————————–
     [1]Zuttî bir türlü elbisedir. Magrib kitabında şöyle geçerNULL Hindistanlı bir gruba verilen isimdir; zuttiye elbisesi de bu gruba isnat edilir. Sihah"ta şöyle geçer! Zutt bir gurubun ismidir, tekili zettî"dir. Bkz. bihar-ul envar, c.25, s.280.

The post Mektebi Harekette İmam Ali b. Musa Rıza”nın (a.s) Rolü appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

İbn-i Hacer'in nakline göre Ebu Bekr b. Hüzayme, Ebu Ali es-Sakafi ve diğer hadis üstadları İmam Rıza'nın (a.s.) mübarek türbesini ziyaret etmişlerdir. [1]

Hicri dördüncü yüzyılında yaşayan Ehl-i Sünnetin meşhur muhaddis ve rical alimlerinden olan İbn-i Habban, İmam'ın mübarek adı bölümünde şunları yazıyor:

Ali b. Musa er'Rıza (a.s.), Memun'un O'na zehir yedirmesi sonucunda dünyadan göçtü ve bu olay hicri 203 yılının son gününde, yani cumartesi günü vuku buldu. Onun mezarının Senebad'da Nevkan'ın dışında Harun'un mezarının yanında olduğu meşhurdur. Ben defalarca onu ziyaret ettim. Tus'da olduğum sürece herhangi bir zorlukla karşılaştığımda Ali b. Musa er'Rıza (salavatullahi ala ceddihi ve aleyhi)'nin türbesini ziyaret etmeğe gidiyor ve Allah'tan zorluğu benden defetmesini istiyordum ve duam kabul ediliyordu.

Daha sonra şöyle yazıyor:

"Ve ben defalarca bunu tecrübe ettim ve sonucun aynı olduğunu, değişmediğini gördüm. Allah, Resulullah'ın (s.a.v.) ve Ehl-i Beyt'inin muhabbeti üzere bizi öldürsün." [2]

[1] Tahzib-üt Tahzib, c: 7, s: 387.

[2] Es-Sikât, Hint baskısı, c: 8, s: 456-457.

The post İmam Rıza (a.s.) Ve İran appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

Değerli üstadımız Allame Seyyid Cafer Murtaza "İmam Rıza'nın Siyasi Hayatı" adlı kitabında bu meseleyi detaylı bir şekilde ele almış ve konuya açıklık getirmiştir. Haliyle biz de burada kısa olarak konuya değinecek ancak bu meselenin en önemli ve esasi nüktelerini açıklayacağız. Üstadımız kendi kitabında, Memun'u bu işe iten sebeplerin on bir tanesine değinmiş ve her biri hakkında da bazı şahid ve karineler zikretmiştir.[1] Bizim burada değineceğimiz hususlar ise Memun'un ve İmam Rıza'nın (a.s.) kendi sözlerinden anlaşılan hususlardır. Değerli okuyucular, geniş bir şekilde konuyu incelemek istiyorlarsa değerli üstadım Allame Seyyid Cafer Murtaza'nın yazmış olduğu "Hayat'üs Siyasiyye lil'İmam-ir Rıza" kitabına bakabilirler.

MEMUN'UN HEDEFİ

Burada önemli olan, meselenin zahirde düzenli ve planlı bir şekilde gündeme getirilmesiydi. Memun kendine has bir incelikle zahirde İmam Rıza'ya (a.s.) çok ilgi duyduğunu ve hilafet meselesinde Ali (a.s.) soyunun haklı olduğuna inandığından dolayı böyle bir işe girişmiş olduğunu göstermeye çalışıyordu. Memun öylesine bir ustalıkla bu işi gerçekleştirmişti ki İrbili, İmam Rıza'nın (a.s.) şehid edilmesinde kesinlikle Memun'un parmağı olmadığı ve Memun'un İmam'a çok ilgi duyduğu görüşünü Seyyid b. Tavus'a nispet vermiş ve kendisi de açık bir şekilde bu görüşe meyletmiştir.[2] Ehl-i Beyt dostlarının ve Ali (a.s.) soyunun Abbasi halifeler tarafından en kötü şartlar altında tutulduğu, en feci bir şekilde ezildiği bir dönemde hilafetin Ali (a.s.) evlatlarından biri olan İmam Rıza'ya (a.s.) bırakılması haliyle insanı Memun hakkında hataya düşürebilir. Zahiren bu iki değerli Üstad da böyle bir tuzağa düşmüşlerdir.

  Memun'un ve İmam Rıza'nın (a.s.) kendi sözlerine ve hatta O Hazretin bazı ashab ve Şiilerinin sözlerine baktığımızda işin hakikatini tamamen anlamış oluruz. Dikkat edilmesi gereken şu ki; Memun siyasi düşünce ve görüş açısından büyük bir üstünlüğe sahip idi ve hilafeti ele aldığı günden itibaren yolu üzerindeki engelleri tümüyle, aşama aşama mübareze etmiş ve hakimiyetini sağlamlaştırmış, güçlendirmişti.

  Memun'un yarattığı ortamın ardında gizli olan ve dikkat edilmesi gereken başka bir nokta da Memun'un döneminde mevcut olan İmami Şiiler ve Zeydiler dışındaki önemli mezhebi eğilim ve inançlar arasında hadis ehlinin ve Mutezilenin yer almasıdır.

  Hadis ehli esasen Osman taraftarı bir fırka olup Emir-ül Müminin'e (a.s.) karşı cephe açmışlardı fakat Mutezile arasında Osman taraftarı olan Basra'daki eski alimlerinin aksine, Bağdat'ta Emir-ül Müminin'e (a.s.) karşı müspet bir eğilim ortaya çıkmıştı. Bu da hadis ehlinin, Ali'ye (a.s.) müspet bakan Mütezileleri, Şiilikle itham etmelerine sebep olmuştu. Böylece de Mütezileler Şiilikle itham olundular. Çünkü hadis ehli açısından Şiilik Emir-ül Müminin'e (a.s.) müspet bir gözle bakmaktan başka bir şey değildi. Ancak sonraları "Rical ilmi" alimleri arasında böyle bir anlayış değişikliğe uğradı, ki bu konu hakkında burada bir başlık açmamıza fırsat yoktur.[3] İşte bu dönemde Şiilikle itham olunmak o kadar yaygın bir hale gelmişti ki Mütezilelerle birlikte Memun'un kendisi bile Şiilikle itham edildi, hem de çok şiddetli bir şekilde. Çünkü Memun, Ali'nin (a.s.) bütün halifelerden üstün ve öncelik hakkına sahip olduğuna inanıyordu. Bu da tarihte Memun'un tarihte tam bir Şii olarak ortaya çıkmasına sebep oldu.[4] Şunu hatırlatmalıyız ki Memun'u, Emir-ül Müminin (a.s.) hakkında böyle bir inanca sahip olan bir Mütezile olarak kabul etmenin, onun İmam Rıza (a.s.) hakkındaki siyasi metod ve düşüncesiyle ve İmam Rıza'yı (a.s.) kendi siyasi oyunlarına alet etmek istemesiyle herhangi bir çelişkisi yoktur. Hatta şöyle bir şey de diyebiliriz; "Memun'un bu inançları da siyasi gösterişten başka bir şey değildir" ancak bunu ispat etmek geniş çaplı bir tahkik ve inceleme gerektirmektedir.
  Burada asıl meseleyi incelemek ve Memun'un neden böyle bir işe giriştiğini ve hedefinin ne olduğunu araştırmak gerekir.

  İmam Rıza'nın (a.s.) veliahtlığı hakkında Memun'a itiraz edildiğinde Memun bazı konulara değindi ki, onun bu husustaki siyasetinin ana hatlarını ortaya koymaktadır. Memun şöyle dedi:

"Bu şahıs faaliyetlerini gizli olarak sürdürerek halkı kendi imametine davet ediyor, biz onu veliaht seçtik ki, halkı bize hizmet etmeye davet etsin ve bizim hilafetimizi de itirafta bulunsun. Ayrıca ona bağlananlar da bilsin ki, O iddia ettiği gibi biri değil ve bu iş (hilafet) bize layıktır, O'na değil. Ayriyeten O'nu kendi başına bıraktığımızda bize telafi edemeyeceğimiz zararlar vermesinden, karşısında duramayacağımız faaliyetlere girişmesinden korktuğumuz için böyle bir şeye teşebbüs ettik. Şimdi O'nun hakkında böyle bir metod uygulayacağımıza göre, O'nun işinde hata ettiğimize ve O'nu büyük göstermekle kendimizi uçurumun kenarına daha bir yaklaştırdığımıza göre O'nun her şeyini dikkate almalıyız, böylece de O'nun, halkın gözündeki azamet ve şahsiyetini yavaş yavaş azaltmalı ve O'nu, halk açısından hilafete layık olmayan bir durumuna düşürmeliyiz. Daha sonra da O'nun tarafından bize yönelme olasılığı olan tehlikeleri önlemek için bir çare düşünürüz."[5]

  Memun sözüne başlarken bu işten neyi amaçladığını hatırlatmıştır.

  Nokta 1- Şöyle ki; eğer İmam Rıza (a.s.) veliahtlığı kabul ederse otomatikman Beni Abbas hilafetinin meşruluğunu kabul etmiş olacaktır ve Ali (a.s.) evlatlarının da Abbasi hilafetini resmiyeten tanıması büyük bir imtiyazdı onlar için. Böylece de bu iki hanedan arasında süregelen eski ihtilaf ve düşmanlık ister istemez Abbasiler lehine son bulacaktı.

  Nokta 2- İmam Rıza'nın (a.s.) hilafet teşkilatına getirilmesiyle O Hazretin faaliyetleri kontrol altında ve kısıtlı olacaktır, İmam artık kendini İmam olarak tanıtamayacaktır. Çünkü bu surette halkı sadece kendi veliahtlığını kabul etmeye değil, hatta veliahtlığını kabul etmiş olduğu halifeyi de kabul etmeye davet etmesi gerekecektir ve böylece de Ali (a.s.) evlatlarının imameti ebedi olarak istiklal boyutunu kaybetmiş olacaktır.

  Nokta 3- İmam Rıza (a.s.), Memun'un veliahtlığını kabul etmekle, makamının azametini azaltacak ve taraftarlarının yanındaki değerini kaybedecekti ve artık kimse O'nu pak ve mukaddes bir şahsiyet olarak tanımayacak ve iddia ettiği şeyle uzaktan yakından hiçbir ilişkisi olmadığı ortaya çıkacaktı.

  Ebu Salt Harevi de veliahtlığın İmam Rıza'ya (a.s.) bırakılmasının sebebini şöyle açıklıyor:

"(Memun), veliahtlığı İmam'a bırakmakla, İmam'ın dünyada gözü olduğunu halka kanıtlamak ve böylece de İmam'ın manevi makamını lekelemek istedi."

  Hakikat şu ki halk, her zaman Ali (a.s.) evlatlarına ve özellikle de Şia İmamlarına özel bir ihtiram ve saygı göstermişlerdir ve bu da halkın onlara normalden daha çok itikat ve itimad etmelerine sebep olmuştu. İmamları çevreleyen mukaddeslik çemberi, herkesi onların karşısında huzu ettirmiş ve İmamlara karşı halkın içinde bir nevi teslimiyet yaratmıştır. Memun da bu kutsallığı yok etmeye, en azından onların da diğerleri gibi hükümeti ele aldıklarında zulüm ve fesat edebileceklerini göstermeye çalışıyorlardı. Kıfti bu meseleyi kendi kitabında iyi bir şekilde aydınlatmıştır.[6]

  Halkın gözünde bir nevi uzaklaşılması gereken pislik olarak bilinen hilafet ve siyasete, takvalı ve nefsini arındırmış bir insanı dahil etmenin kendisi o şahsın etki ve nüfusunun azalmasına sebep olacaktı. İmam Rıza (a.s.) gibi zühdde öncü birinin özellikle de Abbasilerin kurmuş oldukları bir hilafetle işbirliğinde bulunması, ona dahil olması İmam Rıza'nın (a.s.) makam ve mevkisini indirgeyebilirdi. Bu yüzden de itiraz unvanında İmam'a şöyle diyorlardı:

"Dünya hakkında bunca zühdlü olmanıza rağmen neden Memun'un veliahtlığını kabul ettiniz?"

  İmam da şöyle buyuruyordu:

"Bu işten ne kadar nefret ettiğimi Allah bilir ancak."[7]

  Memun'un bu hedeflerinin yanı sıra bazı noktalara da değinebiliriz. Mesela; Memun bu planıyla İmam Rıza'yı (a.s.) daha iyi kontrol edebilirdi ve bu doğrultuda da –kendi pençesinde tuttuğu- İmam için bir çok bekçi ve gözcü dikmişti, ki onlar İmam'ın durumunu Memun'a bildiriyorlardı.[8] Bu mesele İmam'ın gerçek Şiilerinden uzak ve ayrı kalmasına da sebep olmuştu. Ayrıca Memun'un, kardeşi Emin'le savaşması neticesinde etrafından dağılan Ehl-i Beyt dostlarını da İmam Rıza'yı (a.s.) hilafete dahil etmekle yeniden kazanabilirdi Memun. Bu da Memun için çok önemli bir şeydir.[9]

  Ehl-i Beyt dostlarının Memun'a karşı kıyamları onu zor bir durumda bırakmıştı ve Memun bu meseleyi bir nevi halletmeliydi ve bu yüzden de sonraları Abdullah b Musa'ya yazdığı mektupta onu kardeşinin yerine veliahtlığa tayin ederek şöyle yazmıştı:

"Veliahtlığı İmam Rıza'ya (a.s.) verdikten sonra Ebi Talib evlatlarından birinin benden korkacağını hiç zannetmiyorum artık."[10]

   Ancak o buna aldanmadı ve Memun'u, İmam'ı öldürmekle suçladı. Memun'un İmam Rıza'yı (a.s.) veliaht tayin etmesi, avam halk açısından, onun İmam Rıza'nın (a.s.) katili olmadığını gösterebilirdi ve nitekim de İmam Rıza'yı (a.s.) sevdiğini tezahür ederek –ki halkın bazısını da buna inandırıyordu- İmam'ı şehid etti ve zahiren kimse de onun hıyanetinin farkına varmadı.[11]

——————————————————————

[1]-Hayat'üs Siyasiyye lil'İmam-ir Rıza, Beyrut baskısı, s: 212-242.

[2]-Keşf'ül Gumme, c: 2, s: 282-283.

[3]-İran'da Şiilik Tarihi, s: 15'den itibaren.

[4]-Muruc'uz Zaheb, c: 3, s: 417-454. İbn-i Esir, c: 6, s: 408.

[5]-Uyûn'u Ahbar'ir Rıza, c: 2, s: 167-168.

[6]-Tarih'ul Hükema, s: 221-222 Hayat'ül İmam'ir Rıza nakline göre s: 222.

[7]-Bihar'ül Envar, c: 49, s: 130. İlel'üş Şerayi, s: 238. Hayat'ül İmam'ır Rıza, s: 244.

[8]-Uyun'u Ahbar'ır Rıza, c: 2, s: 151-152. Hayat'ül İmam'ir Rıza, s: 213-214.

[9]- (Şaybi) es-Silatü beyn'et Teşeyyü'vet' Tasavvuf, s: 223-224.

[10]-Makatil'ül Talibin, s: 628. Hicri ikinci yüzyılın sonlarına doğru kıyam eden Ehl-i Beyt dostları şunlardan ibarettir: Muhammed b. İbrahim b. İsmail; bunun ordusunu komuta eden Eb'üs Seraya idi. İbrahim b. Musa b. Cafer Yemen'de kıyam etti. Basra'da da Zeyd b. Musa b. Cafer kıyamını başlattı. Müsned'ül İmam Rıza'ya bakınız, c: 1, s: 50-51.     

[11]Hayat'ül İmam'ir Rıza, s: 241'den sonrası.

The post İmam Rıza (a.s) Ve Veliahtlık Meselesi appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.

1- Ali bin Ahmed, Muhammed bin Ahmed es-Sinanî ve Hüseyin bin İbrahim (r.a), Uyun’daki senetle Mahmud bin Ebi’l-Bilad’dan şöyle dediğini nakletmişlerdir: İmam Rıza (a.s)’dan duydum ki şöyle buyuruyordu:

“Kim, bağışta bulunan kimseye teşekkür etmezse, Allah’a şükretmemiştir.”[1]

2- Uyun’daki senetle, İbrahim bin Mahmud’dan İmam Rıza (a.s)’ın şöyle buyurduğu naklolunmuştur:

“Mümin, iyi iş yaptığında hoşnut olan ve günah işlediğinde de mağfiret dileyen kimsedir. Müslüman da, Müslümanların onun dili ve elinden salim kaldıkları kimsedir. Şer ve zararından güvende kalınmayan kimse ise bizden değildir.”[2]

3- Uyun’daki senetle, Ali bin Musa er-Rıza (a.s), babaları vasıtasıyla Resulullah (s.a.a)’den şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Kıyamet günü ben dört gruba şefaat edeceğim: Zürriyetime (soyuma) ihtiram eden kimseye; onların ihtiyaçlarını karşılayan kimseye; çaresiz kaldıklarında onlara yardım için gayret gösteren kimseye; kalbi ve diliyle onlara yardımda bulunan kimseye.”[3]

4- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’den şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Altı şey, -üçü vatanda, üçü de yolculukta olmak üzere- yiğitliktendir; vatanda olanlar şunlardır: Allah’ın kitabını (Kur’ân’ı) okumak; Allah’ın mescitlerini (camileri) imar etmek (şenlendirmek) ve Allah için kardeş edinmek. Yolculukta olanlar da şunlardır: Azığı infak etmek (bağışta bulunmak), güzel huylu olmak ve günah dışında mizah ve şaka yapmak.”[4]

5- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Allah Tebarek ve Teala buyuruyor ki: Ey Adem oğlu! Bana karşı insaflı davranmıyorsun; ben nimet vermekle seni seviyorum, oysa sen günah işlemekle bana buğz ediyorsun; benim hayrım sana inmektedir, oysa senin şerrin bana doğru yukarı çıkmaktadır; her gece gündüz bir melek sürekli olarak senin çirkin amellerini bana bildirmektedir. Ey Adem oğlu! Eğer kendi vasfını, mevsuf olduğunu bilmediğin hâlde başka birisinden duymuş olsaydın, ona karşı mutlaka nefret ve buğz etmeye koyulurdun.”[5]

6- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu söylemiştir:

“Mümin, beş vakit namazlarını korudukça, şeytan ondan taraf sürekli olarak korku içerisinde olur; ama onları zayi ederse (onun vakitlerine önem vermezse), cesaret edip onu günaha sokar.”[6]

7- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Kim farz olan namazını kılarsa, her namazından sonra bir duası Allah katında kabul olur.”[7]

8- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’den şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“İlim hazinedir; anahtarları ise soru sormaktır. Öyleyse -Allah size merhamet etsin- soru sorun. Çünkü bu işte dört kimse mükâfatlanır: Soru soran, öğrenen, dinleyen ve cevap veren.”[8]

9- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’den şöyle nakletmiştir:

“Ümmetim, birbirlerini sevdikleri, birbirlerine hediye gönderdikleri, emaneti sahibine verdikleri, haramdan kaçındıkları, misafiri ağırladıkları, namaz kıldıkları ve zekat verdikleri sürece hayır üzeredirler; bunu yapmadıkları takdirde kıtlık ve bilenmiş bıçağa (veya kuraklık ve geçim zorluğuna) duçar olurlar.”[9]

10- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Allah Tebarek ve Teala Adem oğlunu muhatap kılarak şöyle buyurmuştur: “Ey Adem oğlu! Halkın günahı seni kendi günahından gafil etmesin; halkın sana verdiği nimetler, Allah’ın sana bağışladığı nimetleri unutturmasın; kendine ümit ettiğin hâlde, halkı Allah’ın rahmetinden ümitsiz etme.”[10]

11- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:

“Kim halkla muamele eder de onlara zulmetmez, onlarla konuşur da onlara yalan söylemez ve söz verir de sözünde durursa, yiğitliği (ve insaniyeti) kâmil olan insanlardan olup adaleti aşikâr, kardeşliği gerekli, gıybeti ise haram olur.” [11]

12- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s),, Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:

“Cenneti cehenneme tercih ediniz; amellerinizi batıl etmeyiniz; aksi takdirde ateşe atılır, ebedî olarak onda kalmış olursunuz.”[12]

13- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Kim bir mümini, fakir ve yoksulluğundan dolayı küçümseyip tahkir ederse, Allah Teala kıyamet günü onu mahşerdeki insanlara tanıtacak, daha sonra (yaptığı günahından dolayı) onu rezil ve rüsva edecektir.”[13]

14- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Kim bir mümin erkek veya kadına iftira ederse veya onda olmayan bir şeyi (onu aşağı düşürmek için) onun aleyhinde söylerse, Allah Teala kıyamet günü onu, dediği sözün cevabını verene dek ateşten olan bir tepede hapseder.”[14]

15- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Ehl-i Beyt’ime zulmedenlere, onlarla savaşanlara, onların aleyhinde çalışanlara ve onlara sövenlere cennet haram kılınmıştır; ahirette de onlar için hayırdan hiçbir nasip yoktur. Allah Teala kıyamet günü onlarla konuşmayacak, onlara (rahmet gözüyle) bakmayacak, onları günahtan arındırmayacaktır. Ve onlar için elemli bir azap vardır.”[15]

16- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Kim bir şeyi bana garanti ederse, ben dört şeyi ona garanti ederim: Kim sıla-i rahim yaparsa (akrabalarına iyilik ederse), Allah’ın onu sevmesini, rızkını çoğaltmasını, ömrünü uzatmasını ve onu vadettiği cennete götürmesini garanti ederim.”[16]

17- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Sirke balı bozduğu gibi, kötü ahlâk da (iyi) amelleri bozar.”[17]

18- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Kul güzel ahlâkıyla, gündüzleri oruç tutup geceleri ibadetle geçiren kimsenin derecesine ulaşmaktadır.”[18]

19- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), İmam Ali (a.s)’ın şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Resulullah (s.a.a)’e; ‘Cennete girmeye en çok sebep olan şeyler nelerdir?’ diye sorduklarında; ‘Allah’tan çekinmek ve güzel ahlâklı olmaktır.’ buyurdular. ‘İnsanın cehenneme gitmesine en çok sebep olan şeyler nelerdir?’ diye sorduklarında da; ‘Karın ve tenasül organıdır.’[19] buyurdular.”[20]

20- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Hz. Ali (a.s)’ın şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Ebu Cuhayfe (Veheb bin Abdullah-i Süvaî), geğirdiği hâlde Resulullah (s.a.a)’in yanına geldiğinde Hazret şöyle buyurdular: ‘Geğirmenin önünü al (az yemek ye); çünkü dünyada doyunca yemek yiyen insanların çoğu, kıyamet günü aç kalacaklardır.’ Sonra İmam (a.s) buyurdu ki: ‘Ebu Cuhayfe artık ondan sonra, Allah’ın rahmetine kavuşana dek karnını yemekten doldurmadı (doyuncaya dek yemek yemedi).’ ”[21]

21- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Hz. Ali (a.s)’ın şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Eğer kul, ecelini ve onun kendisine doğru hızla yaklaştığını görmüş olsaydı, arzusuna düşman kesilir ve dünya talebini terk ederdi.”[22]

22- Uyun’daki senetle Hz. Ali (a.s)’ın şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Beş şey vardır ki, onlar gibisini elde etmek için bineklere binip yolculuğa çıksanız da bulamazsınız: 1- Kulun, günahından başka hiçbir şeyden korkmaması; 2- Kulun, Allah’tan başka hiçbir kimseye ümit etmemesi; 3- Kulun, kendisinden bilmediği bir şey sorulduğunda, ‘Bilmiyorum’ demekten utanmaması; 4- Kulun, bilmediği bir şeyi öğrenmekten hayâ etmemesi; 5- Sabrın imana olan nispeti başın bedene olan nispeti gibidir; öyleyse sabrı olmayanın imanı olmaz.”[23]

 23- Uyun’daki senetle İmam Seccad (a.s)’dan, o da babasından ve o da Hz. Ali (a.s)’dan Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Kime Allah Teala bir nimet verirse, o nimetin şükrünü yerine getirmelidir. Kim çok zorla rızk kazanırsa, tövbe etmelidir. Kim de bir şeyden dolayı üzülürse, “Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh” demeye sarılmalıdır.”[24]

24- Uyun’daki senetle Hz. Resulullah (s.a.a)’den şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Ya Ali! Allah seni, aileni, Şiîlerini sevenleri ve Şiîlerinin dostlarının dostlarını, bağışlanmışlar topluluğundan saymıştır. Ya Ali! Sana müjdeler olsun! Sen şirkten uzaksın ve kalbin ilimle doludur.”[25]

25- Hüseyin bin Ahmed bin İdris, Uyun’da adı geçen fertler vasıtasıyla Hasan bin Cehm’den şöyle dediğini naklediyor:

İmam Rıza (a.s)’a dedim ki: “Canım sana feda olsun! Allah’a tevekkül etmenin sınırı nedir?”

Buyurdular ki: “Sınırı şudur ki, Allah’la olup hiç kimseden korkmayasın.”

Arz ettim ki: “Tevazuun sınırı nedir?”

Buyurdular ki: “Halkın sana ikramda bulunmasını istediğin gibi, senin de halka ikramda bulunmandır.”

Arz ettim ki: “Canım size feda olsun! Sizin yanınızda ne kadar değerim olduğunu öğrenebilir miyim?”

Buyurdular ki: “Benim senin yanında ne kadar değerli olduğuma bak.”[26]

26- Muhammed bin Hasan, Uyun’da zikredilen senetle Hüseyin bin Halid’den İmam Rıza (a.s)’ın şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Bizim soyumuzdan olanların yüzüne bakmak ibadettir.”

Oradakiler dediler ki: “Ey Resulullah’ın torunu! Bu soydan kastınız Masum İmamlar mıdır, yoksa Resulullah’ın soyundan gelen herkes mi?”

İmam (a.s) cevaben buyurdular ki: “Resulullah’ın soyundan gelen herkesin yüzüne bakmak, doğru yoldan sapmayıp günaha düşmedikleri müddetçe ibadettir.”[27]

27- Müfessir Corcanî, Uyun’da zikredilen senetle İmam Rıza (a.s)’dan, o da babası Musa bin Cafer (a.s)’dan şöyle naklediyor:

“İmam Sadık (a.s)’dan; ‘Bu dünyada zahid kimdir?’ diye sorduklarında şöyle buyurdular: ‘Dünyanın helâllerini, kıyamette vereceği hesabından dolayı ve haramlarınıysa kıyamette duçar olacağı azabından dolayı terk eden kimsedir.’ ”[28]

28- Hüseyin bin Ahmed bin İdris, Uyun’daki senetle İmam (a.s)’ın şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Kim fakir bir Müslümana zengin birisine verdiği selâm gibi selâm vermezse, kıyamet günü Allah Teala’nın huzuruna çıktığında Allah’ı kendisine gazap etmiş bir hâlde bulur.”[29]

29- Ebu Ali Ahmed bin Ebî Cafer el-Beyhekî, Hicrî Kamerî 354 yılında hacdan dönerken, “Feyd” (Irak’la Mekke arasında bir yer) denen yerde bana, (Uyun’daki senetle) Davud bin Süleyman’dan şöyle nakletti:

Ali bin Musa er-Rıza (a.s), babaları ve dedeleri vasıtasıyla Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletti:

“Kıyamet günü olduğunda Allah Teala Şiîlerimizin hesabını bize bırakacak. Onların kendileriyle Allah Teala arasındaki haklar hususunda biz hüküm vereceğiz ve Allah Teala da o hükmü kabul edecektir. Onlardan birinin boynunda kul hakkı olursa, o kuldan onu bağışlamasını rica edeceğiz; o da (bizim hatırımıza) onu bağışlayacaktır. Onlarla bizim aramızdaki haklar hususunda ise, biz onları bağışlamaya herkesten daha lâyığız.”[30]

30- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Bizden sonraki İmamların hepsi, Hüseyin’in soyundandır. Kim onlara itaat ederse, Allah’a itaat etmiştir; kim de onlara isyan ederse, Allah’a isyan etmiştir. Onlar, sağlam kulp ve Allah Teala’ya olan vesilelerdirler.”[31]

31- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Ben kimin mevlâsı isem, Ali de onun mevlâsıdır. Allah’ım! Ali’yi seveni sev; Ali’ye düşman olana düşman ol; ona yardım edene yardım et; onun düşmanını rüsva et; o ve onun soyundan olanların yardımcısı ol; onların arasında onun hayırlı halefi ol; onlara bağışladıklarını bereketli kıl; onları Ruh’ul-Kudüs (Cebrail) ile teyit et; yeryüzünün neresine yönelirlerse, onları muhafaza et; imamet makamını onların arasında kıl; onlara itaat edenlere mükâfat ver; onlara isyan edenleri ise helâk et; şüphesiz sen yakın ve duaları kabul edensin.”[32]

32- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Bizim hak üzere olan Kaim’imiz (Hz. Mehdi -a.s-) kıyam etmedikçe kıyamet kopmaz. Onun kıyamı Alah Teala izin verdiği zaman gerçekleşecektir; kim ona uyarsa, kurtulacak; kim de ona sırt çevirirse, helâk olacak. Ey Allah’ın kulları! Allah’ı hatırlayın ve karlar üzerinde gitmek zorunda kalsanız dahi ona doğru koşun. Çünkü o, Allah Teala’nın yeryüzündeki hücceti ve benim halifemdir.”[33]

33- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Ya Ali! Sen benim yaratıldığım ağaçtan (soydan) yaratıldın; ben o ağacın köküyüm, sen ise gövdesisin; Hasan ve Hüseyin dalları, dostlarımız ise yapraklarıdırlar. Kim bu ağacın herhangi bir yerine tutunursa, Allah Teala onu cennetine götürür.”[34]

34- Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s), Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Ezan okuyanlar, kıyamet günü boy açısından insanların en uzunu olacaklar.”[35]

35- İbn-i Zekeriyya, Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s)’dan, o da babaları vasıtasıyla Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Kim kırk gün ihlâs ile Allah’a kulluk ederse, hikmet çeşmeleri kalbinden diline akar.”[36]

36- İbn-i Zekeriyya, aynı senetle İmam Rıza (a.s)’dan, o da babaları vasıtasıyla Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Misafirin ev sahibi üzerindeki haklarından biri de, onunla kapıya kadar yürümesidir (onu uğurlamasıdır).”[37]

37- İbn-i Zureyk, Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s)’dan, o da babaları vasıtasıyla Resulullah (s.a.a)’in şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Kim öfkesinin önünü alırsa, Allah Teala azabını ondan uzaklaştırır; kim de ahlâkını güzelleştirirse, Allah Teala onu, geceleri ibadet edip gündüzleri oruç tutanların makamına ulaştırır.”[38]

38- İbn-i Zureyk, Uyun’daki senetle İmam Rıza (a.s)’dan, o da babaları vasıtasıyla Emir’ül-Müminin Ali (a.s)’dan, o da Resulullah (s.a.a)’den şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Hediye, kinleri kalplerden giderir.”[39]

39- Temim bin Abdullah el-Kureşî, Uyun’da zikredilen senetle Abdusselâm el-Herevî’den şöyle dediğini naklediyor:

Şaban ayının son cumasında, Ali bin Musa er-Rıza (a.s)’ın yanına gittim, İmam (a.s) şöyle buyurdular:

“Ey Ebu Salt! Şaban ayının çoğu geçti, bugün bu ayın son cumasıdır. Bu ayda yapılması sevap olan ve tembellik ederek yapmadığın hayır amelleri bu son bir haftada telafi et. Sana faydası olan işleri yapmaya koyul; faydası olmayan işleri ise terk et. Çokça dua et, mağfiret dile, Kur’ân oku ve işlemiş olduğun günahlardan tövbe ederek Allah’a yönel; ki böylece Allah’a muhlis olduğun hâlde Allah’ın ayı sana yönelmiş olsun.”

“Bu ayda boynunda olan bütün emanetleri eda et; müminlere karşı kalbinde herhangi bir kin varsa, onu kalbinden sök at; işlemiş olduğun bütün günahlardan uzak dur. Allah’tan kork; gizli ve aşikâr olan işlerinde Allah Teala’ya tevekkül et. ‘(Bil ki) Kim Alah’a tevekkül ederse, Allah ona yeter. Şüphesiz Allah Teala işini neticeye ulaştıran ve her şey için takdir kılmış olandır.’ Bu ayın geri kalan günlerinde şu zikri çok tekrarla: ‘Allahumme in lem tekun kad ğaferte lena fi ma meza min Şa’ban, feğfir lena fima bekıye minhu.’ (Allah’ım, eğer Şaban ayının geçen günlerinde bizi bağışlamamış isen, öyleyse geriye kalan günlerinde bizi bağışla.) Allah Teala Ramazan ayının hatırına birçok kimseleri bu ayda cehennem ateşinden kurtarmaktadır.”[40]

40- Uyun’daki aynı senetle Abdulazim Hasenî’den şöyle dediği naklediliyor:

İmam Cevad (a.s)’a arz ettim: “Ey Resulullah’ın torunu! Benim için babalarından bir hadis nakleder misin?”

İmam Cevad (a.s) buyurdu ki:

“Babam (İmam Rıza -a.s-) babaları aracılığıyla Hz. Ali (a.s)’ın şöyle buyurduğunu nakletti:

“İnsanlar; akıl, ilim, huy, fakirlik ve zenginlik yönünden farklı oldukları sürece, birbirleriyle güzel geçinirler. Eğer mezkur sıfatlarda eşit olsalardı, (yükümlülük üstlenmekten kaçarak) helâk olurlardı.”

Ravi diyor ki: İmam (a.s)’a; “Ey Resulullah’ın torunu! Biraz daha buyurun.” dediğimde buyurdular ki:

“Babam dedeleri vasıtasıyla Hz. Ali (a.s)’ın şöyle buyurduğunu nakletti:

“Eğer sırlarınızı birbirinize açarsanız, artık onu gizleyemezsiniz.”

Ravi diyor ki: Yine İmam (a.s)’a; “Ey Resulullah’ın torunu! Biraz daha buyurun.” dediğimde şöyle buyurdular:

“Babam dedeleri vasıtasıyla Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu bana nakletti:

“Sizler mallarınızla halkı kuşatamazsınız (onların gönüllerini hoş edemezsiniz); öyleyse açık yüzlülük ve güzel davranışınızla onları kuşatınız; çünkü ben Allah Resulünün şöyle buyurduğunu duydum: ‘Sizler mallarınızla halkın gönüllerini hoş edemezsiniz; o hâlde ahlâkınızla onların gönüllerini hoş edin.’ ”

Ravi diyor ki: “Yine İmam (a.s)’a; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dediğimde buyurdu ki:

“Babam, babası ve dedeleri vasıtasıyla Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu bana nakletti:

“Kim zamanı kınarsa, kınanılması çok olur.”

 Ravi diyor ki: “Yine İmam (a.s)’a; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dediğimde İmam (a.s) buyurdular ki:

“Babam babası ve dedeleri aracılığıyla Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu nakletti:

“Kötü insanlarla oturup kalkmak, iyi insanlar hakkında su-i zan doğurur.”

Yine ravi diyor ki: İmam (a.s)’a; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dediğimde İmam (a.s) buyurdular ki:

“Babam babası ve dedeleri vasıtasıyla Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu nakletti:

“Allah’ın kullarına haksızlık etmek, ahiret için ne de kötü azıktır!”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dedim. İmam (a.s) buyurdular ki:

“Babam, babası ve dedeleri aracılığıyla Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu nakletti:

“Her kişinin değeri, yaptığı güzel işiyle ölçülür.”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dedim. İmam (a.s) buyurdular ki:

“Babam babası ve dedeleri vasıtasıyla Emir’ül-Müminin Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu nakletti:

“Her insan, dilinin altında saklıdır.”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun” dedim. İmam (a.s) buyurdular ki:

“Babam, babası ve dedeleri vasıtasıyla Emir’ül-Müminin Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu nakletti:

“Kendi kadrini bilen helâk olmaz.”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dedim. İmam (a.s) aynı senetle Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu nakletti:

“Bir işi yapmadan önce tedbir almak, insanı pişmanlıktan kurtarır.”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dedim. İmam (a.s) aynı senetle Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu nakletti:

“Kim zamana güvenirse, yıkılır (zarar görür).”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dedim. İmam (a.s) aynı senetle Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu naklettiler:

“Kendi görüşüyle yetinen, canını tehlikeye atmıştır.”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dedim. İmam (a.s) aynı senetle Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu naklettiler:

“Ailenin azlığı, iki kolaylıktan (zenginlikten) biridir.”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dedim. İmam (a.s) aynı senetle Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu naklettiler:

“Bencillik kimde olursa, helâk olur.”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dedim. İmam (a.s) aynı senetle Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu nakletti:

“Kim, Allah yolunda infak edilen malın yerine yenisinin geleceğine iman ederse, bağış yapmada cömert olur.”

Ben yine; “Ey Resulullah’ın oğlu! Biraz daha buyurun.” dedim. İmam (a.s) aynı senetle Hz. Ali (a.s)’dan şöyle buyurduğunu nakletti:

“Kim elinin altındakilerden amanda kalmaya razı olursa, kendisinden yüksekte olanlardan amanda kalma nimeti ona verilir.”

Ravi, daha sonra İmam (a.s)’a; “Bu kadarı bana yeter.” demiştir.[41]

The post Şia’nın Kaynak Eserlerinden Olan Uyun-u Ahbar’ır-Rıza Kitabından Kırk Hadis appeared first on Caferilik.com | Türkiye Caferileri Sitesi.