İnsan Suresi’nin Ehlibeyt’in Fazileti Hakkında Olduğunu Nakleden Rivayetlerin İncelenmesi

Dr. Samed Abdullahi Abid Özet Nüzul sebepleri hakkında kitap yazmak eski zamanlardan beri olagelmiş bir durumdur. Zira Ehlibeyt ve ashab kanalıyla rivayet edilen nüzul sebepleri, ayetlerin anlaşılmasında büyük rol oynamıştır. Esbab-ı nüzul ve tefsir kitaplarında yer alan konulardan biri, İnsan Suresi’nin ilk ayetlerinin infak hadisesinden sonra Hz. Ali (a.s), Hz. Fatıma...

Kur’an’da ‘Tevhid-i Ef’alî’ Eğitiminin Yöntemleri

Doç. Dr. Muhammed Davudî - Doç. Dr. S. Cevad Kandil Özet Bu makalenin hedefi, Kur’an’da ‘tevhid-i ef’alî’ eğitiminin yöntemlerini incelemektir Tevhid-i ef’alî, tevhidin mertebelerinden biridir ve çok sayıda örneği vardır. En önemlileri, hâlikıyette tevhid, rububiyette tevhid ve mâlikiyette tevhiddir. Tefsir kaidelerinden yararlanılarak gerçekleştirilen bu tahkik göstermektedir ki, Kur’an’da tevhid-i ef’alînin asli...

AÇIK OTURUM: MÜSTEŞRİKLERİN KUR’AN ÇEVRESİNDEKİ EN YENİ GÖRÜŞLERİ

2005 Ramazan'ında 11. Kur'an-ı Kerim Fuarı'nın düzenlendiği sırada Kur'an ve Düşünce salonunda “Müsteşriklerin Kur'an Hakkındaki En Yeni Görüşlerinin İncelenmesi” başlıklı bir açık oturum gerçekleştirildi. el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Hüccetulislam Dr. Zemanî, Tehran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi ve aynı fakültenin Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı Dr. Mecid Mearif ve Üniversiteler Sosyal...

İran’da Hicrî 3. Yüzyıldan 14. Yüzyılın Sonuna Kadar Kur’ân-ı Kerîm’in Tefsirine Yönelik Çalışmaların Şekillenmesinde Etkili Olan Süreçler

DR. İBRÂHÎM FETHULLÂHÎ   ÖZET İranlı âlimler, Hicrî birinci yüzyıldan itibaren; edebî ilimler, tarih, fıkıh, hadîs, tefsir, kelâm, felsefe ve irfan olmak üzere, çok sayıda İslâmî ilmin tesisinde oldukça önemli bir role sahiptiler. Sadr-ı İslâm’dan şimdiye dek, İranlı Müslüman âlimler tarafından özellikle Kur’ân-ı Kerîm tefsiri alanında, eser telif edilmeyen tek bir asır...

KURAN’IN BİLİMSEL / İLMİ TEFSİR EKOLÜ

Prof. Dr. Ali Ekber Babaî Giriş Elbette bilimsel içtihadla tefsir okulundan maksadın, Kur’an’daki bütün ayetleri deneysel bilgilerin yardımıyla tefsir etmek, yahut ayetlerin mana ve maksadını izah edip açıklarken deneysel bilgilerden, Kur’an’ın diğer ayetleri, rivayetler, Arap edebiyatı gibi diğer unsurlardan daha fazla yararlanmak olmadığı anlaşılmaktadır. Çünkü Kur’an ayetlerinin pek çoğunun deneysel bilgilerin...

MUHAMMED ARKUN’UN KUR’AN’IN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞÜNÜN TENKİDİ

Doç. Dr. İbrahim Rızâyî Âderyânî   Özet Cezayirli bilim insanı Muhammed Arkun'un Kur'an-ı Kerim hakkında, pek çok Kur'an araştırmacısını etkisi altına alarak İslam ve Arap dünyasının pek çok düşünürünü meşgul etmiş kendine özgü görüşleri vardır. Onun kaynakları, fikirleri ve eserleri çok sayıda bilim insanının tahkik ve tenkidine konu olmuştur. Kendisinin tafsilatlı biçimde...

KURANİYYUN’UN KUR’AN’I ANLAMADAKİ TEMELLERİNİN VE METOTLARININ İNCELEMESİ

Doç. Dr. Muhammed Ali Mehdevîrâd Özet Ehl-i Sünnet'in, kökü ilk ve orta asırlarda aranabilecek çağdaş tefsir akımlarından biri de Kur'aniyyun veya Ehl-i Kur'an cereyanıdır. Bu akım din içi ve dışı görüşlerden etkilenerek dini öğrenmede Kur'an'ın yeteceğini savunup Sünnetin rolünü inkâr ederek yayılmıştır. Bu akım; Kur'an'daki hakikatlerin ayrıntılı kapsayıcılığı, Kur'an üzerinde düşünme...

ALLAME TABATABAÎ, SURUŞ VE MÜCTEHİD ŞEBÜSTERÎ: HERMENÖTİĞİN YENİ SÖYLEMİ VE KUR’AN’DAKİ ANLAMIN BELİRGİNLİĞİ VE ÇOKLUĞU

Dr. İsmail Kaidî Dr. Asgar Vaizî   Özet Hermenötiğin yeni söylemi, vahdet veya kesret meselesi ve metnin belirgin olup olmadığı sorununu metnin anlaşılması ve yorumlanmasının doğası ve mekanizması etrafındaki felsefî düşüncelerin odağına yerleştirdi. Bu konuları gözönünde bulundurarak elinizdeki makalede, İran'ın çağdaş düşüncesinde vahyin metnine ilişkin üç hermenötik yaklaşımı analiz edip inceleyeceğiz. Bu yaklaşımlardan...

ALLAME TABATABAÎ AÇISINDAN ALLAH’IN GERÇEK MURADINA ULAŞMADA MÜFESSİRLERİN ANLAYIŞLARININ ROLÜ

Doç. Dr. Ali Rıza Hasanpur Özet Felsefî hermenötiğin ilkelerine göre “anlama”, genel anlamda varoluşsal bir vasıf olarak ve özelde yorumcunun beklentiler, sorular ve önceden sahip olunan bilgiler çerçevesinde, onlardan derinlemesine etkilenmekle kalmayıp üstelik temelde onların dışında mümkün de olamayacak şekilde metinden -ve tabii dinî metinden de- anlaşılan şeydir. Allame Tabatabaî, el-Mizan...

Kur’an’ın Bâtını ve Tevili

Üstad Marifet ile Söyleşi Giriş Tevil, Kur’an ilimlerinde bahsedilen en önemli konulardandır. Elinizdeki metin, bir grup düşünür ve araştırmacı âlim tarafından hazırlanmış Kur’an’ın bâtını mevzusunda Teori Kürsüleri zincirinden biridir. Bu oturumun sayın teorisyeni, bu konuda yeni bir adım atmaya ve yeni bir çerçeve ortaya koymaya çalışmıştır. Oturumun konukları şunlardır: Dr. Muhammed...

Kur’an İlimlerinde Bilimsel Metodların Kullanımı

Dr. İbrahim Fethullahî Giriş Geçmiştekilerin kullandığı eski araştırma modellerine göre her bilim dalında mecburen ve sadece bir tek araştırma metodunun bulunduğu varsayılmaktadır. Diğer bir ifadeyle geçmiştekiler, ilmî araştırmaların önceden tasarlanmış bir yol haritasına göre hareket etmesi gerektiğine inanıyordu. Kavramsal olarak harita modelini izleyen metod da (map-model) denilebilecek bu metod, 19. yüzyıldaki...

Kur’an’ın Bâtını ve Tevili

Üstad Marifet ile Söyleşi Giriş Tevil, Kur’an ilimlerinde bahsedilen en önemli konulardandır. Elinizdeki metin, bir grup düşünür ve araştırmacı âlim tarafından hazırlanmış Kur’an’ın bâtını mevzusunda Teori Kürsüleri zincirinden biridir. Bu oturumun sayın teorisyeni, bu konuda yeni bir adım atmaya ve yeni bir çerçeve ortaya koymaya çalışmıştır. Oturumun konukları şunlardır: Dr. Muhammed...

Kur’an İlimlerinde Bilimsel Metodların Kullanımı

Dr. İbrahim Fethullahî Giriş Geçmiştekilerin kullandığı eski araştırma modellerine göre her bilim dalında mecburen ve sadece bir tek araştırma metodunun bulunduğu varsayılmaktadır. Diğer bir ifadeyle geçmiştekiler, ilmî araştırmaların önceden tasarlanmış bir yol haritasına göre hareket etmesi gerektiğine inanıyordu. Kavramsal olarak harita modelini izleyen metod da (map-model) denilebilecek bu metod, 19. yüzyıldaki...

Bilimsel Tefsir Ekolü, Deliller ve Eleştiriler

Ali Ekber Babai Bilimsel İçtihadla Tefsir Ekolünün Tarifi Bu ekolün taraftarları; birincisi, ayetleri tefsir ederken deneysel bilgilerden yardım almayı gerekli veya güzel görenler; ikincisi, Kur’an ayetlerinin büyük bölümünü deneysel bilgilerin yardımıyla tefsir edenlerdir. Fakat kimileri “bilimsel tefsir”i başka şekillerde de tarif etmiş ve sözkonusu iki özellikten yoksun olanları bilimsel tefsirin taraftarları...

Kur’an’dan Esintiler

Üstat Muhsin Kıraati   Sılayı Rahim Onlar öylelerdir (fasıklardır) ki, kesin söz verdikten sonra sözlerinden dönerler. Allah’ın; ziyaret edilip hâl ve hatırının sorulmasını istediği kimseleri ziyaretten vazgeçerler ve yeryüzünde fitne ve fesat çıkarırlar. İşte onlar gerçekten zarara uğrayanlardır.” Bakara, 27   “… Allah’ın; ziyaret edilip hâl ve hatırının sorulmasını istediği kimseler…”[1] ayetinin cümlesine ilişkin Allame...

Kur’an’ın ve Kutsal Kitabın Kadına Bakış Açılarının Karşılaştırılması

Dr. Füruzan Rasıkhî Özet Dinî bilgiler, kutsal dinî metinlerden elde edilen ve bu esasa göre şekil alan bilgilerdir. Bu bilginin önemli unsurlarından biri, kutsal metnin kadınlara bakış açısıdır. Bu makalede Kur’an ve Kutsal Kitap izleyicilerinin kadınlara dinî bakış açısı hakkında bilgi edinmek için bu iki kitaba başvurduk ve yaratılış hikâyesi ve...

Muhkem ve Müteşabih

Üstat Muhammed Hadi Marifet   Yüce Allah, Kuran-ı Kerim’de muhkem ve müteşabih ayetler hakkında şöyle buyurmaktadır: “Bu muazzam kitabı sana indiren O’dur. Onun ayetlerinin bir kısmı muhkem olup bunlar Kitabın esasıdır. Ayetlerin bir kısmı ise müteşabihtir. Kalplerinde eğrilik olanlar sırf fitne çıkarmak, insanları saptırmak ve kendi arzularına göre yorumlamak için müteşabih kısmına...

Kur’an Açıklayıcısı Olarak Resulullah (s.a.a)

Dr. Aliekber Babai   Ayet ve rivayetlerden anlaşılan odur ki, Allah Rasülü’nün (s.a.a) önemli görevlerinden ve işlerinden biri Allah’ın kitabını öğretmek ve onun anlam ve maksatlarını açıklamaktır. Allah Teala bazı ayetlerde, ayetleri okumaya ilaveten kitap ve hikmeti öğretmeyi Hazret-i Peygamber’in işleri arasında saymıştır.[1] Kitabı öğretmenin, onun kıraatini öğretmeyle sınırlı olmadığı, onun...

İbn Abbas ve Onun Tefsirdeki Konumu

Prof. Dr. Aliekber Babai   Abdullah b. Abbas hicretten üç yıl önce doğdu ve hicri 68’de vefat etti.[1] Sahabe asrının müfessirlerinden sayılmıştır. Onun müfessir olduğuna delalet eden rivayetler zikredilmiştir.[2] Ondan çok sayıda tefsir görüşü de nakledilmiştir.[3] Bazılarına geçtiğimiz bahislerde değinilmiş rivayetlerden anlaşılan odur ki, İbn Abbas Hz. Ali’nin (a.s) talebesiydi ve...

Kur’ân’da Hac

Üstad Abdullah Cevad-i Amulî   اِنَّ اَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذ۪ي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَم۪ينَۚ )96(۞ة۩ب ف۪يهِ اٰيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ اِبْرٰه۪يمَۚ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ اٰمِنًاۜ وَلِلّٰهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَيْهِ سَب۪يلًاۜ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَم۪ينَ )97(۞ة۩ب “Doğrusu insanlara (ma’bed olarak) ilk kurulan ev, Bekke’de (Mekke’de) olandır. Âlemlere...

Taberî’nin Tefsiri ve Tefsir Metodu

Ali Ekber Babaî   Ehl-i Sünnet’in rivayetle tefsirin içtihad okuluna mensup en önemli tefsirlerinden biri, Tefsir-i Taberî olarak meşhur Câmiu’l-Beyân an Te’vili’l-Âyi’l-Kur’ân’dır. Bu isim kitabın herhangi bir yerinde geçmemektedir ve fihrist yazarları da onun meşhur adıyla (Tefsiru’t-Taberî) yetinmişlerdir. İbn Nedim, Kur’ân tefsiri üzerine yazılmış kitapları sıralarken şöyle der: “Ebi Cafer Taberî’nin...