Genel

On İki İmam

İmamları iki yolla tanımamız mümkündür: a) Hz. Resuli Ekrem'in (s.a.a), Allah'ın emriyle belli bir kişinin imam olduğunu açıklamasıyla; b) Önceki imamın, sonraki imamın imametini açıklamasıyla. Şia'nın on iki imamının imameti her iki yolla ispatlanmıştır. Hem Hz. Resulullah (s.a.a) rivayetlere göre, onların imametini açıklamıştır ve hem de her imam, kendisinden sonraki imamı tanıtmıştır. Bu...

İmam’ın Masum Oluşu

92.   Bir önceki ilkede, imamın sadece ülkenin yönetimi ve onun sınırlarını korumakla uğraşacak normal bir önder olmadığını; onun, bunun dışında daha önce değindiğimiz diğer vazifeleri de olduğunu söyledik. Kur'ân'ın tefsiri, hükümlerin açıklanması, halkın itikadî sorularını cevaplamak, halkın inancında ve dinde her türlü tahrifin vuku bulmasını önlemek gibi bu önemli...

İmamet ve Hilâfet

Hz. Resuli Ekrem (s.a.a) İslâm dinini tebliğ edip bir Medine-i fazıla kurma noktasında 23 yıl zahmet çekip çaba harcadıktan sonra, hicretin on birinci yılının başlarında dünyadan göçtü. O hazretin vefatıyla, her ne kadar vahiy ve nübüvvet son bulup, artık hiçbir peygamber ve yeni bir din gelmeyecektiyse de, Hz. Resulullah'ın...

Resûlullah’ın Peygamberliğinin Özellikleri

Hz. Resuli Ekrem'in (s.a.a) davetinin birtakım özellikleri vardır; bunların en önemlileri dört tanedir. Biz üç ilkede bunlara değineceğiz: 77.   Hz. Resulullah'ın (s.a.a) dini ve daveti evrenseldir; belli bir kavim veya bölgeye has değildir; nitekim Kur'ân şöyle buyuruyor: Biz seni ancak bütün insanlara müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik.[1] Yine buyuruyor ki: (Ey Muhammed), biz...

Kur’ânı Kerim ve Resulullah’ın (s.a.a) Peygamberliğinin Delilleri

74.   Belirti ve nişaneleri bir araya toplamak -daha önce de dediğimiz gibi- peygamberlerin iddialarını doğrulayabilecek şeylerdendir. Burada kısaca, İslâm peygamberinin davasının doğruluğuna delâlet eden belirtilere değinmek istiyoruz. Bu belirtiler şunlardan ibarettir: a) Hz. Resuli Ekrem'in (s.a.a) Geçmişi: Kureyş halkı, Hz. Resulullah'ı (s.a.a), peygamberliğe seçilmeden önce onu "Muhammedü'l-Emîn" diye çağırıyor ve...

Kur’ânı Kerim veya Ebedî Mucize

Kesin ve tartışmasız tarih, Hz. Peygamber'in (s.a.a), davetini çeşitli mucizelerle söz konusu ettiğine tanıklık etmektedir. Fakat Hz. Resulullah (s.a.a), bu mucizeler arasından, özellikle birinin üzerinde -ki gerçekte bu, O hazretin ebedî mucizesidir- durmuştur: O da Kur’ânı Kerim'dir. Hz. Resulullah (s.a.a) bu semavî kitapla peygamberliğini ilan ederek insanlara meydan okumuş, getirebilirlerse...

Peygamberlerin Masum Oluşu

62. İlke Masumiyet korunmak anlamında olup peygamberler hakkında şu mertebeleri vardır: a) Vahyi alma, koruma ve tebliğ etme konusunda masumiyet; b) Günah ve kusurdan masumiyet; c) Kişisel ve toplumsal konularda hata ve yanlışlıktan masumiyet. Birinci merhalede peygamberlerin masum oldukları ittifak konusudur; çünkü bu merhalede her türlü hata ve yanlışlık, halkın güvenini sarsar ve artık...

Vahiy ve Nübüvvet

60.   Bir önceki ilkede, gerçek peygamberle sahte peygamberlik iddiasında bulunanları tanımanın yollarını açıkladık. Şimdi "vahiy" diye adlandırılan peygamberlerin gayb âlemiyle bağlantı kurdukları yolu inceleyelim. Peygamberlerle gayb âleminin en önemli irtibat yollarından olan "vahiy", beşer aklının veya içgüdüsünün ürünü değildir; aksine Allah Teâlâ'nın, mesajlarını beşere ulaştırmaları için peygamberlere verdiği özel bir...

Peygamberleri Tanımanın Yolları

56.   İnsanoğlunun fıtratı, delil olmaksızın hiçbir iddiayı kabul etmemeyi gerektirmektedir. Dolayısıyla, delilsiz bir iddiayı kabul eden kimse insanî fıtratının aksine davranmış olur. Peygamberlik iddiası beşer için en büyük iddiadır ve doğal olarak böyle büyük bir iddiayı ispatlamak için sağlam ve kesin delilin sunulması gerekir. Bu delil aşağıdaki şu üç...

Kur’ân ve Peygamberliğin Gerekliliği

55.   Bir önceki ilkede aklın hükmüyle peygamberlerin gönderilmesinin gerekli olduğunu öğrendik. Şimdi peygamberliğin hedeflerini göz önünde bulundurarak, Kur’ânı Kerim ve rivayetler açısından gerekliliğini inceleyelim. Ama Kur'ânı Kerim'in bu meseleye bakışının da aklî bir tahlil olduğunu unutmamak gerekir. Kur’ânı Kerim, peygamberlerin gönderilmesinden izlenen hedefin şunlar olduğunu bildirmektedir: 1- Tevhid temellerini sağlamlaştırmak ve...

Peygamberliğin Gerekliliğinin Delilleri

54.   Hikmet sahibi Allah Teâlâ insanları hidayete ulaştırmak için yüce kişiler göndermiş ve onlar vasıtasıyla mesajını insanlara ulaştırmıştır. Bunlar, Allah Teâlâ tarafından kullara hidayet feyzinin akış vasıtası olan peygamberler ve elçilerdirler. Bu feyiz, beşerin ondan yararlanma liyakatini kazandığı ilk günden itibaren Allah Teâlâ tarafından nazil olmuş ve Hz. Resuli...

İnsan ve İrade

51.   İnsanın irade ve özgürlüğü, kesin ve açık bir gerçektir ve insan aşağıda işaret edeceğimiz çeşitli yollarla bunu anlayabilir: a) Herkesin vicdanı, insanın bir şeyi yapıp yapmamaya karar vermekte serbest olduğuna tanıklık eder ve bu apaçık konuda şüphe eden kimsenin, hiçbir açık hakikati kabul etmemesi gerekir. b) Herhangi bir toplumda -ister...

Kaza ve Kader

48.   Kaza ve kader, Kitap ve sünnette geçen ve aklî delillerle de teyit edilen İslâm'ın kesin inançlarındandır. Kaza ve kader hakkında birçok ayet vardır; onlardan bazıları şöyledir: Kur’ânı Kerim kader hakkında şöyle buyuruyor: Biz her şeyi bir kadere (ölçüye) göre yarattık.[1] Yine şöyle buyuruyor: Hiçbir şey yoktur ki onun hazineleri, bizim yanımızda olmasın, ama...

Adl-i İlâhî

44.   Tüm Müslümanlar Allah'ı adil bilmektedir ve adalet Allah'ın cemal sıfatlarından biridir. Bu inancın temeli, Allah-u Teâlâ'nın Kur’ânı Kerim'de her türlü zulümden tenzih edilişi ve O'nun "adaleti ayakta tutan, uygulayan" olarak anılmasıdır; nitekim şöyle buyuruyor: Allah zerre kadar haksızlık etmez.[1] Ve yine şöyle buyuruyor: Allah insanlara hiç zulmetmez.[2] Başka bir yerde ise şöyle...

Allah’ın Naklî Sıfatları

43.   Buraya kadar beyan ettiğimiz Allah'ın sıfatları (tekellüm, konuşma dışında), aklın, Allah'ta olup olmadığına hükmettiği sıfatlardı. Kur’ânı Kerim'de ve hadislerde, nakil dışında hiçbir kaynağı olmayan birtakım sıfatlar da kaydedilmiştir, örneğin: 1- Allah'ın eli: Sana biat edenler, gerçekte Allah'a biat etmektedirler. Allah'ın eli, onların ellerinin üzerindedir.[1] 2- Allah'ın yüzü: Doğu da, batı da Allah'ındır....

Allah’ın Selbî Sıfatları

Şimdi, Allah Teâlâ'nn zatî sıfatlarıyla ilgili ana başlıkları gördükten sonra, bazı fiilî sıfatlar üzerinde de duralım. Burada üç sıfatı inceleyeceğiz: 1- Konuşma; 2- Doğruluk; 3- Hikmet. 38.   Kur’ânı Kerim Allah Teâlâ'yı konuşma sıfatıyla vasfederek şöyle buyuruyor: Ve Allah Musa ile de konuşmuştu.[1] Ve yine şöyle buyuruyor: Allah bir insanla (karşılıklı) konuşmaz. Ancak vahiyle yahut perde arkasından...

Allah’ın Fiilî Sıfatları

Şimdi, Allah Teâlâ'nn zatî sıfatlarıyla ilgili ana başlıkları gördükten sonra, bazı fiilî sıfatlar üzerinde de duralım. Burada üç sıfatı inceleyeceğiz: 1- Konuşma; 2- Doğruluk; 3- Hikmet. 38.   Kur’ânı Kerim Allah Teâlâ'yı konuşma sıfatıyla vasfederek şöyle buyuruyor: Ve Allah Musa ile de konuşmuştu.[1] Ve yine şöyle buyuruyor: Allah bir insanla (karşılıklı) konuşmaz. Ancak vahiyle yahut perde arkasından...

Allah’ın Zatî Sıfatları

Allah Teâlâ'nın sıfatlarının subûtî ve selbî ve yine zatî ve fiilî sıfatlara ayrıldığını öğrendikten sonra, onunla ilgili en önemli meseleleri söz konusu etmemiz uygun olacaktır: a) Ezelî ve Kapsamlı İlim 37.   Allah'ın ilmi, O'nun zatının özü olması hasebiyle ezelî ve sonsuzdur. Allah Teâlâ zatî ilmi dışında, ister küllî olsun ve ister...

Allah’ın Sıfatları

34.   Allah Teâlâ'nın zatı, sonu olmayan bir gerçek olduğu, eşi ve benzeri bulunmadığı için insan, Allah'ın zatının künhünü idrak edemez; ancak buna rağmen O'nu cemal ve celâl sıfatlarıyla tanıyabilir. Cemal sıfatlarından maksat, ilim, hayat ve irade gibi Allah'ın sahip olduğu mükemmellikleri gösteren sıfatlardır. Celâl sıfatlarından maksat ise, Allah Teâlâ'nın kendileriyle tavsif...

Tevhid Merhaleleri

Bütün semavî dinler tevhid ve tek ilaha tapmak esasına dayanmaktadır ve bunlar arasındaki en bâriz ortak nokta, tek olan Allah'a inanmaktır; ama bu dinlerin bazı takipçileri, bu ortak inançtan sapmışlardır. Aşağıda Kur’ânı Kerim ve hadislerden ilham alarak ve yine aklî deliller yardımıyla tevhid mertebelerini açıklayacağız: 28.   Tevhidin ilk mertebesi, tehvîd-i zatîdir....

Allah’ın Varlığına İnanmak

27.    Allah'ın varlığına inanmak, bütün semavî dinlerdeki ortak ilkedir ve esasen ilahî kişiyle (hangi dine tâbi olursa olsun) maddeci bir kişiyi birbirinden ayıran şey de bu konuda saklıdır. Kur’ânı Kerim, Allah'ın varlığını delile ihtiyacı olmayan apaçık bir konu bilmekte ve bu husustaki her türlü şek ve şüpheyi yersiz saymaktadır. Nitekim şöyle...