“Halk adaletle islah olur.” Gurer’ul-Hikem 4215 İmam Ali (a.s)

El-Hakim Fatımi ve Kıpti Zımmiler

  Kıptilerin İslam’ı kabul etmeleri ve irtidatları üzerine bir inceleme Doç. Dr. Masumali Pençe, Doç. Dr. Muhammedali Kazım Bigi, Prof. Dr. Hadi Alimzade   Özet Müslüman Araplar eliyle fethedilmiş ülkelerde İslam’a girilmesi olgusu, İslam tarihi araştırmaları içinde kapalı ve tartışmalı mevzular cümlesindendir. Müslüman Mısır’da Kıptilerin toplumsal değişimine dair asıl kısım, dinlerinin Hıristiyanlıktan İslam’a dönüşmesiyle...

Dinin Kemale Erdiği Gün

S. NECAT KARAKUŞ   Hicret’in onuncu yılının zilkade ayında, Peygamber’in hac farizasını yerine getirmek için Allah’ın evine gitmeye karar verdiği ve bütün Müslümanlardan bu seferde kendisine eşlik etmelerini istediği haberi halk arasında hızla yayıldı. Kısa sürede haber Medine’nin dışındaki köy ve şehirlere de ulaştı. Halk arasında tarifi imkânsız bir şevk ve...

Taberî’nin İlmî ve Kültürel Şahsiyeti

Taberî’nin Hayatı Ebu Cafer Muhammed b. Cerir b. Yezid et-Taberî el-Âmulî1 224 Hicrî Kamerî (838 Miladî) veya 225 (839 Miladî) yılında dünyaya gelmiş -Taberî doğum tarihini tam olarak bilmediğini söylemiştir2- ve 310 (923 M.) yılının Şevval ayında vefat etmiştir. Hicrî üçüncü yüzyılın (Miladî 9. Yüzyıl) ikinci yarısında ve dördüncü yüzyılın...

Bi’set

Alican GÖREL   Bu yazıda 27 Recep günü münasebetiyle sizlere Hz. Muhammed-i Mustafâ’nın (s.a.a) “biset”inden (peygamberliğe seçilişinden) bahsetmek istiyoruz. Ancak önce bu mübarek bi’setin gerçekleştiği Arabistan Yarımadası’nın coğrafî, içtimaî ve siyasî konumunun kısaca tahlili, bu misyonun daha güzel ve belirgin bir şekilde anlaşılacağına yardımcı olacağına inanıyoruz. Arabistan’ı bazen coğrafî tanımlarla, bazen de...

Yezid’in Hilafet Serüveni

Cafer Bendiderya Yezid’in Muaviye'nin Yerine Geçişi   Yezid'e biat hikayesi bir hayli ilginç ve ibret vericidir. Bu yolda harcanan paralar astronomik rakamlara ulaşıyordu. Birçok toplantılar düzenlendi; Muaviye'nin de bulunduğu bu toplantılardan birinde Yezid bin Makfa Muaviye'yi göstererek "Emir'ül Mü'minin budur" deyip "Muaviye ölecek olursa o zaman da budur" diyerek Yezid' i gösterdi...

Hendek Savaşı

Seyyid Muhammed Caferi   Nakledildiği üzere Peygamber (s.a.a), Yahudilerin seçkin kabilesi Beni Nazir’i sürgün edince Beni Nazir kabilesi, Hayber bölgesine yerleşti. Beni Nazir önderleri, Kureyşi, Peygamber’e (s.a.a) karşı savaşmaya tahrik etmek için Mekke’ye gittiler. Beni Nazir ve Kureyş önderleri, Kâbe'nin kenarında, Muhammed’e (s.a.a) karşı, ölünceye kadar düşmanlıkta birlik içinde olacaklarına ilişkin...

Hayber Fethi Bayrak Hadisi (Hayber Hadisi)

  Seyyid Muhammed Mehdi Caferi Peygamber (s.a.a) hicri altıncı yılın zilhicce ayında Hudeybiye’den Medine’ye geri döndü. Sefer ayında (başka bir rivayete göre Rabi’ul Evvel ayında) da Hayber’e hareket etti. Peygamber (s.a.a), Hayber’e vardığında orduyu, Hayber ile Gatafan arasında yer alacak bir şekilde yerleştirdi. Çünkü Gatafanlılar'ın Hayber Yahudilerine yardıma koşacaklarının haberini almıştı. Allah Resulü...

Mübahele Olayı

Cafer BENDİDERYA   "Artık sana gelen bunca ilimden sonra, onun hakkında seninle çekişip-tartışmalara girişirlerse de ki: Gelin, oğullarımızı ve oğullarınızı, kadınlarımızı ve kadınlarınızı, kendimizi ve kendinizi çağıralım; sonra karşılıklı lanetleşelim de Allah'ın lanetini yalancıların üzerine kılalım." (Âl-i İmran / 61) Mübahele Nedir? Mübahele "behl" veya "bohl" kökünden olup serbest bırakmak ve bir şeyin...

Hz. Lokman-i Hekim (A.S)

Bismillahirrahmanirrahim Musa AYDIN   Hz. Lokman-ı Hekim, Kur’an’da da iki yerde ismi geçen, hakkında müstakil bir sure nazil olan hikmetiyle meşhur önemli bir tarihî şahsiyettir. Allah-u Teala Lokman suresinin 12. ayetinde onun hakkında şöyle buyurmaktadır: وَلَقَدْ اٰتَيْنَا لُقْمٰنَ الْحِكْمَةَ اَنِ اشْكُرْ لِلّٰهِ وَمَنْ يَشْكُرْ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِىٌّ حَمٖيدٌ “Andolsun ki...

Fuzuli (Muhammed b. Süleyman)

Hazırlayan: Habip Coşkun Doğup Yaşadığı Yer Toplum bilimciler onun Oğuzların Bayat aşireti Türkmenlerinden olduğunu beyan etmişlerdir. Kayıtlarda doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber Fuzûlî’nin 15. asrın sonları veya 16. asrın başlarında dünyaya geldiğini söylemişlerdir. Hangi şehirde doğduğu konusunda ihtilaflar mevcuttur. Ali onun Bağdat’lı, Kınalızade Hille’li, Riyazî ise Kerbela’lı olduğunu söylemişlerdir. Şair...

Safevi Döneminde İran ve Osmanlı Toplumsal İlişkileri

Dr. Ebulfazıl Abidini Özet İki Müslüman komşu ülke olan İran ve Osmanlı, tarih boyunca oldukça iyi ilişkiler içerisinde olmuşlardır. Elbette tarih sahnesinde bu uzun birliktelik bazen askeri ve siyasi çekişmelere sahne de olmuştur. Ama bu yaşanan krizler hiçbir zaman bu iki millet arasında var olan dostluğu derinden etkileyememiştir. Bu araştırmanın amacı; iki...

Bağdat’ın Düşmesinde Nasıruddin Tusî’nin ve Şiilerin Rolü Efsanesi

Dr. Resul Caferiyan Giriş Büyük İranlı âlim Hace Nasiruddin Tusî’nin İslam dünyasında, bilhassa Moğollar döneminde meydana gelen bazı hadiselerdeki siyasî rolü hakkında birbirinden farklı, hatta kimi zaman birbirine karşıt görüşler ileri sürülmüştür. Bu görüş farklılıkları, Nasıruddin Tusî ve siyasî tavrı hakkında yargıda bulunmayı güçleştirmektedir. Kimi araştırmacılar Nasıruddin Tusî’yi dinî maslahat karşısında...

Tebşîr-i Zuhûr ve “Eyüp Sultan”

Prof. Dr. HÜSEYİN HATEMİ   İstanbul'da halkın öteden beri Eyüp Sultan diye adlandırdığı ve "Eyüp" semtinde türbesini ziyaret ettiği zat, Ebu Eyyûb Hâlid ibn-i Zeyd-i Ensârî, Resûl-i Ekrem'in (s.a.a.) ashâbının büyüklerindendir. Resûl-i Ekrem (s.a.a.) Medine'ye şeref verdiği ve "Üzerimize ay doğdu/Veda' tepelerinden" gibi sevinçli nağmelerle karşılandığı 24 Eylül 622 cuma günü,...

İlk Şiî Devleti Büveyhîler

Ali DEMİR/Erenler 4-5 Büveyhîler 932-1062 yılları arasında İran ve Irak’ta hüküm süren Deylem asıllı bir hanedandır. Hanedan, adını Sasanî hükümdarı Behram-ı Gûr’un soyundan olduğu iddia edilen Büveyh bin Fenna Hüsrev’den alır. Deylemîler, önceleri Mecusî ve putperest bir kavim iken, onuncu yüzyılın başında Ali evladından Hasan el-Utruş’un gayretleri ile Müslüman oldular...

Gadir-i Hum Olayı

SERKAN ÖZTÜRK/Erenler 6 Resulullah (s.a.a) hicretin onuncu yılında hacca gitmeyi kararlaştırmıştı. Bu kararı açıkladığında, Resulullah ile birlikte hacca gitmek için Medine’ye çok sayıda insan geldi. Bu hacca “Haccet-ül Veda” “Haccet-ül İslâm” “Haccet-ül Belağ” “Haccet-ül Kemâl” ve “Haccet-üt Tamam” da denilmektedir.[1] Resulullah (s.a.a) gusledip, saçlarına yağ sürerek taradıktan sonra, iki çöl elbisesiyle,...

Tarihte Gadir-i Hum’un Önemi

ABDULLAH TURAN/Erenler 6 Şüphesiz her şeyin önemi, onun hedefine bağlıdır. Bu nedenle tarihte, milletlerin inanç ekseni olan, devletlerin alt yapısını oluşturan, hatıralarda derin izler bırakan herhangi bir din, ekol veya mezhebin oluşumunda etkili olan olaylar büyük önem taşırlar. Bu yüzden tarihçiler, dinlerin ortaya koyduğu ilke ve öğretileri, yol açtığı savaş ve...

Başarılı Mücadele ve Âşûra Kıyamı

Muhammed TAHİR   Hamd, hamdın sâhibi Allah'adır. Kulu ve Resulü Muhammed Mustafa'ya, âl’ine ve ahdine vefalı kalan ashabına salat-u selâm olsun. Selâm olsun Hüseyn'e, oğlu Ali (Zeyn-ul Abidin)'e, onun evladına ve bütün varlıklarını Allah yolunda sarf eden taraftarlarına... Ey Allah’ım! Muhammed'in ve Ehl-i Beyti’nin hakkını çiğneyen ilk zâlime ve onun yolunu takip ederek...

Muhammed ibn-i Ebi Bekr’in Muaviye b. Ebi Süfyan’a Yazdığı Mektup

Rıza BAKIRLI Sayın okurlar, Muaviye’nin Hz. Ali’ye muhalefet bayrağını kaldırdığı sırada Hz. Ali’nin saflarında yer alan Muhammed bin Ebu Bekir ile Muaviye arasında bir takım yazışmalar söz konusu olmuştur. Bu yazışmalar o zamanda cereyan eden olaylara ışık tuttuğu gibi, aynı zamanda her iki tarafın mantığını da ortaya koymaktadır. Biz Ebu...

Sömürgeciliğin Dini: Babîlik & Bahaîlik

  HÜRRİYET VAROL "Muhammed, sizden birisinin babası değildir; o ancak Allah'ın elçisi ve peygamberlerin sonuncusudur. Allah her şeyi bilir." (Kur'ân-ı Kerim, 33/40) Giriş Tarihte ve günümüzde din ve maneviyata karşı cereyan eden materyalist akımların, insanları ilâhî dinlerden ürkütüp uzaklaştırmaya ve dini toplumlara öcü gibi göstermeye çalışmalarının sebeplerinin başında, din karşıtları tarafından tesis edilen...

Resulullah (s.a.a) ve Ehlibeyt (a.s)

MUSA AYDIN Hatırlanacağı gibi, mübarek üç aylara tevafuk eden Kıble dergisinin ilk sayısında, bu aylarda cereyan eden önemli tarihî münasebetlere değinmiştim. Bazı kardeşlerim bu işin devam etmesini ve diğer önemli münasebetlerin de zikredilmesini talep ettiler. Bu talep üzerine içinde bulunduğumuz bu ayların da önemli münasebetlerini zikretmeğe çalışacağım. Fakat bu bölüme...

Emevîlerin Şam’ından Ehlibeyt Şam’ına…

HÜRRİYET VAROL Suriye; tarihi birikimi, doğa güzellikleri, yeşilliklerle örtülmüş doğası, tatlı su kaynakları ve meyve-sebze bolluğuyla ünlü bir Arap ülkesidir. On beş milyon nüfusa sahip bu ülkenin halkının %15'i başkent Şam'da yaşamaktadır. Resmî dili Arapça olmasıyla birlikte Fransızca, Kürtçe ve Ermenice de konuşulan diller arasındadır. Eskiden Lübnan, Filistin ve Ürdün'ün bir bölümünü...